Źródło: PAP

Autorka/Autor: W kryptach pod bazyliką pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Chełmie (dawnej katedrze unickiej) zakończył się właśnie kolejny etap prac archeologicznych, budowlanych i aranżacyjnych. Zwiedzający mogą oglądać tablice z rekonstrukcjami twarzy osób, których szczątki odnaleziono w pochówkach datowanych na XIII wiek., - W 2015 roku zakończył się polsko-ukraiński projekt, podczas którego badano krypty pod obecną bazyliką. To były pierwsze tak poważne badania, bo wcześniej krypty były w zasadzie niedostępne dla naukowców. Przebadano wszystkie wówczas dostępne krypty i natrafiono m.in. na te pochówki – mówi Paweł Wira, kierownik chełmskiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. , Wśród nich był jedyny w Polsce pochówek w sarkofagu w kształcie łodzi, wykonany z cegły. Szczątki mężczyzny w wieku 25-30 lat należą najprawdopodobniej do jednego z synów króla Rusi, Daniela Romanowicza (ok. 1201–1264 r.) - Romana lub Szwarno. Przy zmarłym znaleziono m.in. pozłacany dzwoneczek., - Pobrano próbki do badań DNA. Problem w tym, że niestety nie znamy pochówków zmarłych z dynastii Romanowiczów, aby porównać wyniki. Natomiast wiemy, jak te linie dynastyczne wówczas się krzyżowały i pewne cechy, które możemy dostrzec na zrekonstruowanej twarzy, powtarzają hipotezę o jednym z synów króla Romanowicza – wyjaśnia chełmski konserwator., Dodaje, że z przekazów historycznych wynika, że król i jego synowie zostali pochowani w XIII-wiecznej cerkwi, której pozostałości odkryto także w czasie badań archeologicznych. , - Najnowsze odkrycia przybliżają nas do prawdy, ale do tej pory nie udało się odnaleźć pochówku króla – zaznacza Wira., Badacze zrekonstruowali także twarz mężczyzny w wieku ok. 45-50 lat, elitarnego wojownika, z licznymi urazami ciała, m.in. lewego oka i głowy, wskazującymi na udział w walkach. , W kryptach prezentowana jest także zrekonstruowana twarz młodej kobiety, w wieku ok. 20 lat, której szczątki – wraz z dzieckiem – znajdowały się pierwotnie poza murami XIII-wiecznej świątyni. Jest to, jak dotąd jedyny znany XIII-wieczny pochówek kobiecy odkryty pod bazyliką, a zmarła jest jednocześnie najstarszą, znaną z wyglądu mieszkanką Chełma., - Niestety, nie wiemy, jak miała na imię, dlaczego zmarła w tak młodym wieku, czy to jej dziecko, a może rodzeństwo – dodaje Paweł Wira., Konserwator podkreśla, że na podstawie zachowanych czaszek naukowcom udało się wykonać trójwymiarowe modele rekonstrukcji twarzy. Następnie, przy pomocy specjalistycznych programów komputerowych dodali np. kolor oczu, warg, kolor i długość włosów, zarost, historyczne nakrycia głowy, aby odtworzyć prawdopodobny wygląd zmarłych osób. Prace zostały sfinansowane z pieniędzy Urzędu Miasta Chełm i parafii pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Chełmie., W XIII wieku Daniel Romanowicz wzniósł na Górze Chełmskiej swoją rezydencję składającą się z palatium, wieży obronnej i cerkwi Bogurodzicy. Badania archeologiczne na tym terenie rozpoczęły się już ponad 100 lat temu. Podczas wykopalisk odnaleziono relikty romańskiej architektury rezydencjonalnej. W kolejnych wiekach na Górze Chełmskiej świątynie wznosili prawosławni, unici i katolicy. Obecnie mieści się tam sanktuarium maryjne.