Polski trybunał pracuje wolniej niż niemiecki? Co kryje się za liczbami podanymi przez Ziobrę

TVN24

tvn24Zbigniew Ziobro był we wtorek gościem "Faktów po Faktach"

We wtorkowych "Faktach po Faktach" Zbigniew Ziobro przekonywał, że niemiecki sąd konstytucyjny "załatwił" w zeszłym roku o wiele więcej spraw niż polski Trybunał Konstytucyjny. Minister sprawiedliwości podał przy tym liczby, które nie pokrywają się z faktycznymi statystykami obu instytucji.

Minister sprawiedliwości przekonywał we wtorek w TVN24, że system pracy przed TK wymaga zmian, m.in. dlatego, że - według Ziobry - załatwia on dużo mniej spraw niż niemiecki Federalny Trybunał Konstytucyjny (FTK), którego siedziba znajduje się w Karlsruhe.

- Oto porównanie pracy, efektu załatwionych spraw w trybunale w niemieckim Karlsruhe, gdzie jest 16 sędziów: to jest 6811 spraw. A oto jest polski Trybunał Konstytucyjny: 530 spraw, 15 sędziów - przekonywał Ziobro, pokazując w studiu ilustrujący te dane wykres.

- Zachęcam, aby wszyscy sięgnęli po sprawozdanie roczne niemieckiego trybunału w Karlsruhe i przeczytają tam, że merytorycznych sprawozdań, decyzji, jest ok. 300 w Niemczech, w Polsce ok. 100, więc to jest dalej prawie trzy razy więcej - dodał.

- Natomiast spraw załatwionych, które muszą być rozpatrzone i są związane z jakąś decyzją, jest właśnie tyle, jak tutaj pokazałem - zapewniał Ziobro.

Trybunały mogą działać tylko na wniosek

Liczby te jednak nie pokrywają się z tym, co można znaleźć we wspomnianych przez ministra sprawozdaniach obu instytucji.

Jak się okazuje, przedstawione przez Ziobrę liczby 6811 "spraw załatwionych" w Niemczech i 530 w Polsce, obejmują w rzeczywistości nie sprawy "załatwione", tylko wszystkie sprawy, jakie wpłynęły w 2014 r. do każdego z trybunałów.

Same te dane nie świadczą jeszcze ani o aktywności, ani o jej braku ze strony któregoś z trybunałów. A to dlatego, że oba te sądy konstytucyjne - zarówno polski, jak i niemiecki - działają wyłącznie na wniosek zainteresowanych, uprawnionych stron. Innymi słowy, żaden z nich - podobnie jak zwykłe sądy powszechne - nie może działać z urzędu, czyli podejmować spraw z własnej inicjatywy. Liczba wpływających spraw - 6811 w Niemczech i 530 w Polsce w 2014 roku - jest zatem od każdego z tych ciał niezależna.

Ile spraw "załatwiły" oba trybunały?

Przyjrzeliśmy się statystykom wyroków i postanowień obu trybunałów, z zastrzeżeniem, że trudno je w pełni porównywać ze względu na różnice w systemie prawnym i organizacji obu ciał.

Niemiecki sąd konstytucyjny tworzą dwa senaty, które funkcjonują równolegle. Każdy składa się z ośmiu sędziów (tym samym pełny skład to 16 sędziów). Każdy z senatów ma inaczej zakreśloną właściwość rzeczową rozpatrywanych spraw. Jeden sędzia może zasiadać tylko w jednym senacie. Kadencja sędziego trwa 12 lat.

Polski Trybunał - zgodnie z konstytucją - liczy natomiast 15 sędziów. Nie jest on wewnętrznie podzielony, jednak w zależności od rodzaju sprawy orzeka on w różnych składach. Zanim w poniedziałek weszła w życie nowelizacja ustawy o TK, Trybunał przewidywał składy: pełny (minimum 9 sędziów), 5- oraz 3-osobowy. Sędziowie TK są wybierani przez Sejm na 9-letnią kadencję.

FTK wydał w zeszłym roku ok. 220 merytorycznych decyzji, polegających m.in. na rozpatrzeniu zgłoszonej skargi. 39 z nich zostało wydanych w składzie 8 sędziów w tzw. postępowaniach głównych. Te rozstrzygnięcia można porównać do wyroków wydawanych przez polski TK.

Tymczasem polski Trybunał Konstytucyjny w 2014 r. wydał 71 wyroków oraz 98 postanowień.

W tym samym czasie FTK zdecydował o odrzuceniu 6062 wniosków, jakie do niego wpłynęły, np. dlatego, że złożył je nieuprawniony podmiot. Z kolei polscy sędziowie zdecydowali, że Trybunał nie rozpatrzy 113 wniosków.

Sprawozdanie Federalnego Trybunału Konstytucyjnego z 2014 r. (język angielski)

Sprawozdanie z działalności Trybunału Konstytucyjnego w latach 1998-2014

Autor: ts / Źródło: tvn24.pl