Artefakty zostały znalezione na stanowisku archeologicznym "Łysa Góra" w Bagienicach Wielkich koło Chorzel.
Prace prowadzone są przez zespół z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie.
To miejsce nie bez powodu uznawane jest za jedno z najważniejszych i najbardziej obiecujących naukowo stanowisk archeologicznych w Polsce. Jak podkreślił Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, to jedyne potwierdzone miejsce na północnym Mazowszu, gdzie znaleziono ślady obecności Celtów i ich dalekosiężnych kontaktów handlowych.
Antyczna moneta z Zeusem
Sezon 2026 przyniósł niespodziankę: brązową monetę Seutesa III, władcy trackiego państwa Odrysów, wybitą w latach 323–316 p.n.e. w Seuthopolis - na terenie dzisiejszej Bułgarii. Przebyła więc 1500 kilometrów. Na awersie widnieje jeździec i grecki napis "ΣΕΥΘΟΥ", na rewersie - Zeus w wieńcu laurowym.
"Moneta ma wtórnie wykonany otwór i ślady wytarcia od rzemyka, najwyraźniej ktoś nosił ją jako zawieszkę lub amulet" - opisał w komunikacie MWKZ.
Jak zaznaczył, to pierwsza tak dobrze udokumentowana antyczna moneta znaleziona na tym stanowisku. Jednak jej odkrycie jest jeszcze bardziej wyjątkowe. "To najstarsza znaleziona moneta na terenie obecnej Polski" - dodał konserwator.
Badacze przypuszczają, że mogła trafić na "Łysą Górę" za pośrednictwem Celtów, przemieszczających się dawnymi szlakami handlowymi.
Znaleźli hełm celtycki
Jest również druga sensacja badań. W 2024 roku na stanowisku odkryto brązowy hełm celtycki z IV wieku p.n.e. "Jedno z najcenniejszych znalezisk archeologicznych ostatnich lat w Polsce" - podkreślił konserwator.
Znaleziono go razem z żelaznymi narzędziami, charakterystycznymi dla kultury lateńskiej. Hełm ma stożkowatą czaszę zwieńczoną profilowanym guzkiem oraz nakarczek chroniący kark wojownika. Co ciekawe, na powierzchni widać ślady wielokrotnych napraw, nitowania i uzupełniania blachy. Jak przekazał konserwator, podobne hełmy znane są głównie z Austrii, południowych Niemiec i Słowacji.
"Ponad 2300 lat temu okolice Chorzel były realnym punktem na mapie kontaktów między odległymi kulturami Europy - od Celtów po Traków znad Morza Czarnego" - dodał.