Widmo nowej, szóstej nowelizacji. Wybór pierwszego prezesa na razie niemożliwy

[object Object]
Kiedy i czy w ogóle dojdzie do wyboru nowego pierwszego prezesa Sądu Najwyższego?Ewa Koziak | tvn24
wideo 2/35

W obecnym stanie nie jest możliwy wybór nowego pierwszego prezesa Sądu Najwyższego - wynika z analizy przepisów potwierdzonej przez eksperta konstytucjonalistę. Nie ma komu zwołać Zgromadzenia Ogólnego sędziów SN. A jeżeli zwoła je w przyszłości ktoś z nowo powołanych sędziów, będą kłopoty z kworum.

Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego powołuje Prezydent Rzeczypospolitej spośród kandydatów - sędziów Sądu Najwyższego przedstawionych przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego.

Tak było, zanim Prawo i Sprawiedliwość zaczęło forsować swoje zmiany w sądach. Tak jest i obecnie. Jedyna różnica polega na liczbie kandydatów. Wcześniej Zgromadzenie Ogólne przedstawiało prezydentowi dwóch. Teraz musi pięciu.

Obecne Zgromadzenie Ogólne uważa Gersdorf za pierwszego prezesa

Problem, jaki może powstać z wyborem nowego pierwszego prezesa, wynika ze sporu prawnego między sędziami Sądu Najwyższego a prezydentem. Zgromadzenie Ogólne sędziów Sądu Najwyższego, powołując się na konstytucję, przypomina, że pierwszym prezesem do 2020 roku jest profesor Małgorzata Gersdorf.

Prezydent Andrzej Duda zaś uważa, co potwierdził w poniedziałek jego rzecznik Krzysztof Łapiński, że Małgorzata Gersdorf przeszła w stan spoczynku, a Sądem Najwyższym kieruje z mocy ustawy Józef Iwulski.

Jednak również Józef Iwulski uważa Małgorzatę Gersdorf za urzędującą pierwszą prezes. Dlatego ani on (który nie czuje się ani zastępcą, ani tym bardziej następcą), ani Gersdorf nie planują zwołać w najbliższym czasie Zgromadzenia Ogólnego Sędziów, które miałoby wybrać nowego pierwszego prezesa. A zgodnie z przepisami Zgromadzenie Ogólne w celach wyborczych nie może zebrać się samo z siebie. Musi zwołać je pierwszy prezes.

Co się dzieje, gdy nie ma pierwszego prezesa

Skoro jednak prezydent uważa, że Sąd Najwyższy nie ma pierwszego prezesa, zasadne wydaje się pytanie, kto zwołuje Zgromadzenie Ogólne, gdy pierwszego prezesa nie ma. W historii Sądu Najwyższego był już raz taki przypadek - wiosną 2014 roku. Po śmierci pierwszego prezesa Stanisława Dąbrowskiego zastępował go najstarszy służbą na stanowisku sędziego prezes Izby Karnej Lech Paprzycki. To on zgodnie z ówczesnym regulaminem Sądu zwołał Zgromadzenie Ogólne do wyboru nowego pierwszego prezesa. I to zgromadzenie wybrało Małgorzatę Gersdorf.

Jednak wtedy - ani nigdy wcześniej - nie było sporu o to, czy Sąd Najwyższy ma pierwszego prezesa i czy należy wybrać nowego.

Żeby w ogóle można było przystąpić do wyboru nowego pierwszego prezesa, to zgodnie z uchwaloną przez Sejm nowelizacją ustawy o Sądzie Najwyższym musi być w nim obsadzone co najmniej 80 stanowisk sędziowskich.

O to, ilu jest obecnie sędziów w Sądzie Najwyższym, również toczy się spór. Część sędziów uważa za bezprawne przepisy przenoszące ich w stan spoczynku. Bezsporna jest liczba 50 sędziów. A - przypomnijmy - prezydent obwieścił konkurs na 44 stanowiska sędziowskie. Jeżeli uda się obsadzić wszystkie te miejsca, to i tak nowi sędziowie nie będą mieli większości.

Nowi sędziowie nie będą stanowić większości

Jeśli więc nawet po nowym naborze prezydent powoła na pełniącego obowiązki pierwszego prezesa kogoś z nowych sędziów, to i tak nawet, gdy zwoła on Zgromadzenie Ogólne, to pod znakiem zapytania staje kworum tego zgromadzenia. Trudno bowiem spodziewać się, że 50 "starych" sędziów, którzy uważają Małgorzatę Gersdorf za pierwszą prezes, stawi się na zgromadzeniu, które ma wybrać nowego pierwszego prezesa. Kworum na takim zgromadzeniu wynosi 2/3 sędziów każdej izb w pierwszym terminie i 3/5 w terminie drugim (jeżeli w pierwszym terminie zgromadzenie nie odbędzie się z powodu zbyt małej liczby uczestników).

Zakładając jednak, że w poczuciu obowiązku "starzy" sędziowie stawią się na wezwanie przyszłego p.o. pierwszego prezesa i ewentualne przyszłe Zgromadzenie Ogólne będzie miało kworum, to nowi sędziowie i tak nie mają większości zdolnej do wyboru pięciu kandydatów na pierwszego prezesa.

- Nie wydaje mi się, żeby nawet po powołaniu nowych sędziów było możliwe zwołanie Zgromadzenia Ogólnego celem wyboru nowego pierwszego prezesa - przewiduje konstytucjonalista z Uniwersytetu Wrocławskiego doktor Ryszard Balicki. - Ustawodawca po raz kolejny nie przewidział wszystkich możliwych skutków swoich działań. Spodziewam się więc, że wkrótce dojdzie do szóstej nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym, żeby prezydent mógł powołać swojego pierwszego prezesa Sądu Najwyższego - dodaje.

Tajemniczy trzeci wariant

Jest jeszcze jednak inny wariant rozwoju sytuacji, choć trudno ocenić, na ile prawdopodobny. Pojawił się on przez chwilę w czasie poniedziałkowych obrad senackiej komisji praworządności.

Czerwcową uchwałę Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego o tym, że Małgorzata Gersdorf nadal jest pierwszym prezesem, poparło 63 z 73 czynnych wówczas sędziów. A zatem dziesięciu sędziów jej nie poparło. Nie wiadomo z jakich względów (nieobecność, głosowanie przeciw czy wstrzymanie się od głosu). Obrady zgromadzenia nie były jawne.

Ewentualnym 44 przyszłym nowym sędziom Sądu Najwyższego będzie brakować czterech głosów do uzyskania kworum w drugim terminie. 3/5 z 80 wynosi bowiem 48. Musieliby więc przeciągnąć na swoją stronę co najmniej czterech "starych" sędziów.

Nie wiadomo też, ilu ze "starych" sędziów, którzy nie poparli uchwały uznającej Małgorzatę Gersdorf, pozostaje obecnie w stanie czynnym i mogłoby wziąć udział w ewentualnym przyszłym Zgromadzeniu Ogólnym w celu wyboru nowego pierwszego prezesa.

Autor: jp//now / Źródło: tvn24.pl

Raporty:
Pozostałe wiadomości

Bilans ofiar śmiertelnych huraganu Milton wzrósł do co najmniej 15 osób - podała telewizja CNN, powołując się na władze Florydy. Prezydent USA Joe Biden stwierdził, że przygotowania do huraganu uratowały życie wielu ludzi, lecz ostrzegł, że często bilans ofiar śmiertelnych wzrasta już po przejściu burzy.

Rośnie bilans ofiar śmiertelnych huraganu Milton

Rośnie bilans ofiar śmiertelnych huraganu Milton

Źródło:
PAP, CNN

Blokowanie nominacji ambasadorskich, szczególnie w tych bardzo wrażliwych miejscach, jest błędem - powiedział w TVN24 były prezydent Aleksander Kwaśniewski. Gość "Kropki nad i" ocenił, że działanie Andrzeja Dudy "to osłabianie państwa polskiego, wystawianie nas na śmieszność". - Zgłaszam taki poważny alert, że już najwyższa pora, żeby pojawili się kandydaci demokratycznej większości - komentował też brak kandydatów w przyszłorocznych wyborach prezydenckich. - Potrzebna jest długa "pełnokrwista kampania" w całym kraju i czas się kończy - podkreślał.

Kwaśniewski o "wystawianiu na śmieszność" Polski przez Dudę i "poważnym alercie" dla koalicji w sprawie wyborów

Kwaśniewski o "wystawianiu na śmieszność" Polski przez Dudę i "poważnym alercie" dla koalicji w sprawie wyborów

Źródło:
TVN24

Audyt otwarcia w Grupie PZU za lata 2016 - 2024 wykazał szkody na kwotę ponad 700 milionów złotych - poinformowała w czwartek spółka. Według niej odkryte nieprawidłowości dotyczą między innymi sfery zatrudnienia. Do prokuratury trafiły już trzy zawiadomienia.

"Zarobki przekraczały 220 tysięcy złotych miesięcznie". Miażdżący raport otwarcia

"Zarobki przekraczały 220 tysięcy złotych miesięcznie". Miażdżący raport otwarcia

Źródło:
PAP

Prezydent Andrzej Duda poinformował marszałka Sejmu Szymona Hołownię, że "w związku z rocznicą wyborów 15 października chciałby zwrócić się z orędziem do Sejmu". Na ten dzień nie jest jednak zaplanowane jego posiedzenie. Hołownia zaproponował wystąpienie głowy państwa dzień później i kancelaria Dudy przekazała, że to wtedy do niego dojdzie.

Prezydent chce wystąpić w Sejmie. Zaakceptował termin Hołowni

Prezydent chce wystąpić w Sejmie. Zaakceptował termin Hołowni

Aktualizacja:
Źródło:
tvn24.pl, PAP

Po starciu dwóch grup kibiców w Kolonii 32-letni Polak doznał poważnych obrażeń zagrażających jego życiu - podał niemiecki nadawca Deutsche Welle. Mężczyzna, który przyjechał na pożegnalny mecz Lukasa Podolskiego, został pchnięty nożem. Przed katedrą grupa polskich kibiców zaatakowała tymczasem policjantów. Dziewięciu funkcjonariuszy zostało rannych.

Starcia w Kolonii z udziałem polskich kibiców. 32-latek dźgnięty nożem, dziewięciu rannych funkcjonariuszy

Starcia w Kolonii z udziałem polskich kibiców. 32-latek dźgnięty nożem, dziewięciu rannych funkcjonariuszy

Źródło:
Deutsche Welle

Potężny huragan Milton uderzył we Florydę. Żywiołowi w środę i czwartek towarzyszyły silny wiatr oraz ulewny deszcz. Pojawiły się też tornada. To, z jak ekstremalnym zjawiskiem musieli zmierzyć się mieszkańcy regionu można zobaczyć na nagraniach.

Wyrwa w dachu stadionu, eksplozje w transformatorze. Siła Miltona na nagraniach

Wyrwa w dachu stadionu, eksplozje w transformatorze. Siła Miltona na nagraniach

Źródło:
tvnmeteo.pl, Reuters, CNN

Irlandzki przewoźnik Ryanair ogłosił, że w przyszłym roku, po sezonie zimowym, ograniczy połączenia z Hamburga, a także całkowicie wycofa się z lotnisk w Lipsku, Dreźnie oraz Dortmundzie. Firma tłumaczy tę decyzję wysokimi kosztami działalności na niemieckich lotniskach.

Ryanair wycofuje się z trzech lotnisk

Ryanair wycofuje się z trzech lotnisk

Źródło:
PAP

Prokuratura poinformowała o aktualnych efektach postępowania w sprawie środowego wypadku na rondzie Tybetu w Warszawie. Kierowca, który jest podejrzany o potrącenie mężczyzny na przejściu dla pieszych, został zatrzymany do wyjaśnienia na 48 godzin. Śledczy potwierdzili też, że chodzi o Tomasza U., który kilka lat temu doprowadził do wypadku autobusu na moście Grota-Roweckiego. Został skazany, ale wyrok jest jeszcze nieprawomocny.

"Po wypadku porzucił samochód w lesie i przygotowywał się do opuszczenia kraju"

"Po wypadku porzucił samochód w lesie i przygotowywał się do opuszczenia kraju"

Źródło:
PAP, tvnwarszawa.pl

Musimy uporządkować system prawny, bez prezydenta tego nie zrobimy - mówił przewodniczący Komitetu Stałego Rady Ministrów Maciej Berek. Mówił, że mimo "blokowania zmian" przez Andrzeja Dudę rząd "robi wszystko, co jest możliwe". - Nie jest to metoda na przeczekanie. Przygotowane są ustawy, projekt zmiany konstytucji. To nie jest tak, że my siedzimy, czekamy - zaznaczył gość "Faktów po Faktach".

Jak rząd pracuje nad przywróceniem praworządności? "Nie jest to metoda na przeczekanie"

Jak rząd pracuje nad przywróceniem praworządności? "Nie jest to metoda na przeczekanie"

Źródło:
TVN24

IMGW wydali ostrzeżenia przed silnym wiatrem na północy kraju. Porywy mogą osiągać prędkość do 85 km/h. Na południu będzie intensywnie padać. Obowiązują alarmy pierwszego, najniższego stopnia. Sprawdź, gdzie będzie groźnie.

Niebezpieczna aura w czterech województwach. IMGW ostrzega

Niebezpieczna aura w czterech województwach. IMGW ostrzega

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl, IMGW

Po raz kolejny w tym tygodniu nad Polską pojawiła się zorza polarna. Na noc z czwartku na piątek prognozowana była burza magnetyczna G4, która umożliwiła obserwację tego niezwykłego zjawiska z wielu miejsc kraju. Zdjęcia otrzymaliśmy na Kontakt24.

Silna burza geomagnetyczna, niebo rozświetliła zorza polarna. "Znowu!"

Silna burza geomagnetyczna, niebo rozświetliła zorza polarna. "Znowu!"

Aktualizacja:
Źródło:
Karol Wójcicki - "Z głową w gwiazdach", Kontakt24, PAP

Pijany mężczyzna, który jechał pociągiem bez biletu, na oczach pasażerów uderzył konduktorkę Kolei Dolnośląskich, kiedy ta poprosiła go o opuszczenie pojazdu. Do zdarzenia doszło na stacji Marcinowice Świdnickie (woj. dolnośląskie). Policja w Świdnicy wszczęła dochodzenie.

Zaatakował konduktorkę. "Trafił w brzuch i twarz". Nagranie

Zaatakował konduktorkę. "Trafił w brzuch i twarz". Nagranie

Źródło:
tvn24.pl

Prokuratura i policja wyjaśniają okoliczności środowego wypadku na warszawskiej Woli. Bezpośrednio po zdarzeniu kierowca uciekł. Po zatrzymaniu ujawniono, że to ten sam kierujący, który cztery lata temu spadł autobusem z wiaduktu mostu Grota-Roweckiego. Jak dowiedzieliśmy się nieoficjalnie, w mieszkaniu mężczyzny znaleziono amfetaminę. W sieci pojawiło się także nagranie z wypadku.

Kierowca skazany za tragiczny wypadek autobusu, potrącił teraz pieszego. Nagranie

Kierowca skazany za tragiczny wypadek autobusu, potrącił teraz pieszego. Nagranie

Aktualizacja:
Źródło:
tvnwarszawa.pl

Prokuratura Okręgowa w Gliwicach wszczęła śledztwo w sprawie budowy zagrody dla żubrów w Raciborzu, o której okolicznościach informowali dziennikarze "Czarno na białym" na antenie TVN24. Postępowanie będzie prowadzone pod kątem przekroczenia uprawnień przez byłego nadleśniczego. Chodzi o niegospodarne wydatkowanie środków publicznych w łącznej wysokości prawie 27 mln zł.

Zagroda żubrów pod lupą prokuratury. Rusza śledztwo po reportażu TVN24

Zagroda żubrów pod lupą prokuratury. Rusza śledztwo po reportażu TVN24

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Obowiązek stosowania czujek dymu i tlenku węgla w pierwszej kolejności ma dotyczyć nowych budynków - przekazał wiceminister spraw wewnętrznych Wiesław Szczepański. Dodał, że projekt noweli zakłada, iż w przypadku budynków użytkowanych przewiduje się pięcioletni okres dostosowania.

Nowy obowiązek. Rząd szykuje rewolucję

Nowy obowiązek. Rząd szykuje rewolucję

Źródło:
PAP

Prognoza pogody na zimę. IMGW przygotował eksperymentalną prognozę pogody na cztery kolejne miesiące. Co przyniosą listopad, grudzień, styczeń i luty? Jakie opady i wartości temperatury prognozują meteorolodzy? Sprawdź, co może nas czekać w najbliższym czasie.

Pogoda na zimę 2024/2025. Co mówią eksperymentalne przewidywania IMGW

Pogoda na zimę 2024/2025. Co mówią eksperymentalne przewidywania IMGW

Źródło:
IMGW

Do sądu trafił akt oskarżenia przeciwko 20-letniemu Mateuszowi H., który według ustaleń śledczych w sierpniu 2023 roku w Radzionkowie (Śląskie) zgwałcił i zabił 18-letnią Wiktorię z Bytomia. Sprawca i ofiara poznali się kilka godzin wcześniej na przystanku autobusowym. Młodemu mężczyźnie grozi dożywocie.

Zgwałcił i udusił poznaną w autobusie dziewczynę. Stanie przed sądem

Zgwałcił i udusił poznaną w autobusie dziewczynę. Stanie przed sądem

Źródło:
PAP

Nie żyje 14-latka potrącona we wtorek na os. Pomorskim w Zielonej Górze. Dziewczynka zmarła w szpitalu. Prokuratura wszczęła śledztwo dotyczące spowodowania śmiertelnego wypadku.

Zmarła 14-latka potrącona na przejściu dla pieszych

Zmarła 14-latka potrącona na przejściu dla pieszych

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Hubert B., były dyrektor Biura Zakupów Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych usłyszał trzy zarzuty i złożył "obszerne wyjaśnienia". Sąd zdecydował o jego tymczasowym aresztowaniu na trzy miesiące. To już piąta osoba z zarzutami w tej sprawie.

Trzy zarzuty i areszt dla byłego dyrektora w strategicznej dla państwa agencji

Trzy zarzuty i areszt dla byłego dyrektora w strategicznej dla państwa agencji

Źródło:
tvn24.pl

Podczas prac powierzchniowych przy budowie tunelu średnicowego w Łodzi operator koparki odkopał dwa niewybuchy. To prawdopodobnie miny. Wstrzymany został ruch pociągów.

Znaleźli niewybuchy, ruch pociągów całkowicie wstrzymany

Znaleźli niewybuchy, ruch pociągów całkowicie wstrzymany

Źródło:
tvn24.pl

Minister aktywów państwowych Jakub Jaworowski przekazał w czwartek, że rada nadzorcza Totalizatora Sportowego odwołała prezesa spółki Rafała Krzemienia. Szef MAP poinformował, że powodem było "niedochowanie najwyższych standardów" w zakresie konkursów na dyrektorów regionalnych.

Minister: prezes Totalizatora Sportowego odwołany

Minister: prezes Totalizatora Sportowego odwołany

Źródło:
PAP

Społeczność LGBT+ nie prosi o jakieś specjalne traktowanie. Chce, żeby prawa danego kraju, które są dla wszystkich obywateli, były stosowane równo także wobec nich - mówiła specjalna wysłanniczka Departament Stanu ds. praw osób LGBT+ Jessica Stern w rozmowie z dziennikarzem TVN24 i TVN24 BiS Michałem Sznajderem. Oceniła, że "Polska i Stany Zjednoczone mają wspólne wartości w tym zakresie".

Wysłanniczka Departamentu Stanu: społeczność LGBT+ nie prosi o specjalne traktowanie

Wysłanniczka Departamentu Stanu: społeczność LGBT+ nie prosi o specjalne traktowanie

Źródło:
TVN24

Choć wiedziano o ich istnieniu, znane były tylko z czarno-białych fotografii. XIX-wieczne tapety z kontynentami odkryto w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. Skrywały się pod materiałowymi obiciami. Azja, Europa, Afryka i Ameryka są na nich niezwykle barwne, w rajskich klimatach.

"Odkryliśmy 'Eldorado' w Pałacu Wilanowskim! I to jakie!"

"Odkryliśmy 'Eldorado' w Pałacu Wilanowskim! I to jakie!"

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Sejmowa komisja śledcza do spraw wyborów kopertowych przyjęła raport ze swoich prac. Parlamentarzyści przegłosowali też złożenie zawiadomień do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa między innymi przez Jarosława Kaczyńskiego, Mateusza Morawieckiego czy Michała Dworczyka.

Kaczyński, Morawiecki, Witek i szereg innych osób. Będą zawiadomienia do prokuratury

Kaczyński, Morawiecki, Witek i szereg innych osób. Będą zawiadomienia do prokuratury

Źródło:
PAP

Dziesięć miesięcy mi zostało i zapewniam, że sędziów, których nominowałem, będę bronił do upadłego. Nie oddam ani jednego, ani pół - mówił prezydent Andrzej Duda na konferencji naukowej w Sądzie Najwyższym. Dodał, że "prezydent mógłby sam wskazywać sędziów na zasadzie: ten się nadaje, ten się nadaje, ten się nadaje".

"Do upadłego". Prezydent Duda o sędziach, których nominował

"Do upadłego". Prezydent Duda o sędziach, których nominował

Źródło:
PAP, tvn24.pl

- Staję tu, żeby pokazać kłamstwo Antoniego Macierewicza i kłamstwo podkomisji smoleńskiej, a z drugiej strony pokazać prawdę o tym, co stało się z Tupolewem 154-M, numer boczny 102. Czyli z bliźniaczym tupolewem do tego, który roztrzaskał się w katastrofie pod Smoleńskiem - powiedział w Sejmie wiceszef MON Cezary Tomczyk. Zaprezentował materiały, które - jak wskazywał - świadczą o zniszczeniach maszyny, jakich dokonała podkomisja Macierewicza. Zapowiedział też złożenie zawiadomienia do prokuratury między innymi na Macierewicza i byłego szefa MON Mariusza Błaszczaka. 

"To jest prawda o tym, jak Macierewicz wraz ze swoją grupą zniszczył samolot"

"To jest prawda o tym, jak Macierewicz wraz ze swoją grupą zniszczył samolot"

Źródło:
TVN24
Pegasusem w liderki Strajku Kobiet

Pegasusem w liderki Strajku Kobiet

Źródło:
tvn24.pl
Premium

Według najnowszych badań 30 procent Polaków przyznaje, że mierzy się z problemami psychicznymi, do dużych problemów na tym tle przyznaje się 8 procent. - Polska jest krajem, w którym rozpowszechnienie zaburzeń lękowych i depresyjnych jest jedno z niższych w Europie, ale nie oznacza to, że jesteśmy społeczeństwem wybranym i chronionym. Oznacza to, że ten kryzys jest przed nami - podkreśla prof. Piotr Gałecki, konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii.

"Ten kryzys jest przed nami". Eksperci o zdrowiu psychicznym Polaków

"Ten kryzys jest przed nami". Eksperci o zdrowiu psychicznym Polaków

Źródło:
tvn24.pl, panelariadna.pl

Amerykański instruktor F-16 jakoby zginął podczas rosyjskiego ataku na ukraińską bazę lotniczą - wynika z popularnego przekazu. Dowodem ma być rzekomy post wdowy po żołnierzu. Ten przekaz to przykład rosyjskiej dezinformacji. Oto jak powstała.

Amerykański instruktor F-16 zginął w ukraińskiej bazie? To rosyjska dezinformacja

Amerykański instruktor F-16 zginął w ukraińskiej bazie? To rosyjska dezinformacja

Źródło:
Konkret24