TVN24 | Poznań

Osiedla "z całą infrastrukturą" w kolebce pierwszych Piastów. Archeolodzy biją na alarm

TVN24 | Poznań

Autor:
FC/gp
Źródło:
PAP
Podwodne poszukiwania w jeziorze Lednica. "Jesteśmy w bardzo istotnym miejscu"Julia Fligiel | Fakty w Południe
wideo 2/5
Julia Fligiel | Fakty w PołudniePodwodne poszukiwania w jeziorze Lednica. "Jesteśmy w bardzo istotnym miejscu" (wideo z 2019 r.)

Archeolodzy apelują o przygotowanie odpowiedniej strategii dla Ostrowa Lednickiego. Przez zabudowę tego terenu i stosowanie nowych technologii w rolnictwie znikają bowiem ślady po pierwszych Piastach.

Lednicki Park Krajobrazowy (woj. wielkopolskie) utworzono w 1988 roku w celu ochrony cennych historycznie i krajobrazowo terenów wokół jeziora Lednica, będących kolebką państwa pierwszych Piastów. Ma on ponad 76 kilometrów kwadratowych.

Z założenia miał chronić cenne historycznie i krajobrazowo ziemie, będące kolebką państwa polskiego. Jak to się sprawdza w praktyce? Po 33 latach od utworzenia parku sprawdzili to naukowcy. Zebrali oni informacje o dziedzictwie archeologicznym północnej i zachodniej części parku i ocenili wpływ człowieka na stanowiska archeologiczne.

Archeologiczna sensacja na Ostrowie Lednickim.

Stanowiska archeologiczne znikają z krajobrazu

Rezultaty badań nie są optymistyczne. - Negatywne skutki działalności ludzi na badanym obszarze dotykają głównie stanowisk archeologicznych, które nie są czytelne w krajobrazie. Miejsca takie znikają z przestrzeni, między innymi w wyniku przekształcenia terenów pod zwartą zabudowę – poinformował lider projektu dr Andrzej Kowalczyk z Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy.

Te stanowiska to np. pozostałości po dawnych osadach i cmentarzyska.

Dr Kowalczyk wskazał, że to niekorzystne zjawisko jest szczególnie widoczne po zachodniej stronie jeziora Lednica, gdzie w ostatnich 30 latach powstały nowe osiedla z całą infrastrukturą.

Kolejnym czynnikiem wpływającym niekorzystnie na stanowiska archeologiczne jest intensyfikacja i modernizacja rolnictwa. - Stosowany jest nowoczesny sprzęt rolniczy, który umożliwia głęboką orkę oraz różne formy rolnictwa przemysłowego – powiedział dr Kowalczyk.

Archeolodzy zeszli na dno jeziora. Znaleźli broń z czasów Mieszka I i most zbudowany jeszcze przez jego dziada.

600 zabytków znalezionych wokół Jeziora Lednickiego09.07. | Amatorzy i naukowcy. Wśród nich nauczyciele, bibliotekarka ale i przedsiębiorcy. Kilkanaście osób, których łączy pasja - poszukiwanie skarbów, od marca przeczesuje tereny wokół Jeziora Lednickiego (woj. wielkopolskie). Wszystko w ramach Projektu Lednica, który ruszył w marcu. TVN 24 Poznań

Pomagają wpisy do rejestru zabytków

Podjęte działania pozwoliły nie tylko oszacować wpływ procesów działalności człowieka na dziedzictwo archeologiczne, ale także ocenić skuteczność przyjętych form ochrony zabytków archeologicznych.

- Najskuteczniejsze działania zastosowano głównie w odniesieniu do zespołów zabytków o uznanej wartości historycznej, jak na przykład grodziska i gródki stożkowate – powiedziała zaangażowana w badania dr Lidia Żuk z Wydziału Archeologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Podkreśliła, że takie formy ochrony prawnej, jak na przykład wpis do rejestru zabytków, działają, ale są często niezrozumiałe i uciążliwe dla mieszkańców okolic Ostrowa Lednickiego, bo utrudniają swobodny rozwój gospodarczy zgodnie z ich oczekiwaniami.

Archeolodzy przeszukują dno jeziora Lednica. Co już znaleźli?25.07. | Prawdopodobnie to właśnie na Ostrowie Lednickim Mieszko I przyjął chrzest. Archeolodzy wykorzystują właśnie ciepłe i słoneczne dni, by szukać śladów pierwszych Piastów na dnie jeziora Lednica. Skrywa ono wiele pamiątek po naszych przodkach sprzed tysiąca lat.TVN 24 Poznań

"Może płynęli nią Mieszko z Dobrawą". Znaleźli łódź sprzed ponad tysiąca lat.

Potrzebny kompleksowy plan

W ocenie naukowców niezbędne jest przygotowanie odpowiedniej strategii zarządzania dziedzictwem archeologicznym, uwzględniające potrzebę zrównoważonego rozwoju i interesy różnych grup społecznych.

Najważniejszą część parku krajobrazowego stanowi wyspa Ostrów Lednicki, która pełniła od połowy X wieku funkcję jednej z głównych siedzib władców państwa pierwszych Piastów. Było to centrum historycznego terytorium Polan.

Do dziś na Ostrowie Lednickim – wyspie na jeziorze Lednica – zachowały się relikty rezydencjonalno-stołecznego grodu z ruinami kamiennego pałacu z unikatową kaplicą.

- Mimo intensywnego ruchu turystycznego w tym miejscu średniowieczne relikty zachowały się w dobrym stanie – uważa dr Kowalczyk.

Tu odbyły się chrzciny Mieszka I?06.09. | Choć stuprocentowej pewności nie ma, naukowcy nie mają wątpliwości - odkryte na Ostrowie Lednickim (woj. wielkopolskie) dwa baseny były baptysterium. - Skoro mamy tu wodę, to innej możliwości nie ma - mówi prof. Elżbieta Jastrzębowska z Uniwersytetu Warszawskiego. Według niej, to właśnie tu Mieszko I miał przyjąć chrzest.TVN 24

Ostrów Lednicki miejscem chrztu Polski? "To jedyna ceremonia, z którą można to łączyć".

Na potrzeby projektu badacze wykorzystali szerokie spektrum metod, dzięki którym możliwe było przeanalizowanie zmian w terenie w ostatnich dekadach. Oprócz kwerendy wśród dokumentów archiwalnych zastosowano m.in. lotnicze skanowanie laserowe, zdjęcia lotnicze, badania geofizyczne i powierzchniowe, a także monitoring satelitarny.

W projekcie wzięli udział archeolodzy z Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy we współpracy z badaczami m.in. Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu w Bambergu (Niemcy) i Uniwersytetu Wrocławskiego. Projekt "Antropopresja a dziedzictwo archeologiczne. Przykład Lednickiego Parku Krajobrazowego" dofinansował Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

OGLĄDAJ TVN24 W INTERNECIE>>>

Google Maps

Autor:FC/gp

Źródło: PAP

Źródło zdjęcia głównego: Muzeum Pierwszych Piastów/UMK