"Byłem świadkiem wspaniałej heroicznej walki bojowców żydowskich"

Źródło:
PAP
81. rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim
81. rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim TVN24
wideo 2/4
81. rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim TVN24

19 kwietnia przypada 81. rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim. W piątek w stolicy oprócz oficjalnych uroczystości przed Pomnikiem Bohaterów Getta, odbędzie się szereg wydarzeń towarzyszących. Wystawy, pokazy filmy, czy tradycyjna już akcja "Żonkile". W południe zawyją także syreny.

"Marzenie mojego życia spełniło się. Żydowska samoobrona w getcie stała się faktem. Żydowski zbrojny opór i odwet urzeczywistniły się" - słowa Mordechaja Anielewicza z listu, pisanego do Icchaka Cukiermana, datowanego na 23 kwietnia 1943 roku przypomina na stronie internetowej Żydowski Instytut Historyczny - "Byłem świadkiem wspaniałej heroicznej walki bojowców żydowskich".

Obchody upamiętniające rocznicę wybuchu powstania rozpoczną się w piątek 19 kwietnia - w południe w stolicy zostaną włączone syreny ostrzegania i alarmowania. "W ten sposób upamiętnimy 81. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim. Wspólnie oddajmy hołd Bohaterom" - napisał w mediach społecznościowych prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski.

Oficjalna uroczystość

Główny punkt obchodów to uroczystości przed Pomnikiem Bohaterów Getta, które rozpoczną się 19 kwietnia w południe z udziałem przedstawicieli organizacji żydowskich, kombatantów, Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata, przedstawicieli władz państwowych i samorządowych, przedstawicieli polskich instytucji kultury oraz mieszkańców stolicy. Uczestnicy Marszu Pamięci Powstańców przejdą trasą kolejnych miejsc pamięci jak pomnik Żegoty, bunkier Anielewicza, płyta Szmula Zygielbojma, marsz zakończą na Umschlagplatz. Uroczystości transmitowane będą w mediach społecznościowych Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce.

Transporty odbywały się z UmschlagplatzIPN

Tradycyjnym już elementem obchodów rocznicy wybuchu powstania jest akcja "Żonkile", organizowana przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. W tym roku do jej ambasadorów dołączyły aktorki Agnieszka Grochowska i Martyna Byczkowska, najstarsza drag queen w Polsce - Lulla La Polaca (Andrzej Szwan), blogerka Bogumiła Siedlecka-Goślicka, znana jako "Anioł na Resorach" oraz aktorzy Tomasz Włosok i Jacek Braciak. Społeczno-edukacyjna akcja odbywać się będzie po raz 12. Wolontariuszki i wolontariusze rozdawać będą mieszkańcom Warszawy papierowe żonkile. Jak przypomniano na stronie internetowej Muzeum POLIN, kwiat jest symbolem pamięci o wydarzeniach z 1943 r. Żonkile, 19 kwietnia pod Pomnikiem Bohaterów Getta w Warszawie, składał Marek Edelman, uczestnik walk, jeden z przywódców powstania.

Akcja Żonkil na warszawskich ulicachTVN24

"Nasze żonkile nawiązują do tej tradycji. Nosząc je, pokazujemy, że łączy nas pamięć o walczących, a także około pięćdziesięciu tysiącach cywilów ukrywających się w ruinach getta w 1943 roku" - czytamy w opisie akcji - "Nie mają one na celu wyrażania poparcia dla jakichkolwiek ideologii, państw czy narodów, są wyrazem naszej pamięci o tych, którzy w beznadziejnej sytuacji walczyli o człowieczeństwo".

Opowieść o "trzech strażnikach żydowskiej pamięci"

Przygotowano także premierę filmu "We mnie żyje pamięć tych, którzy zginęli", opowieści o trzech "strażnikach żydowskiej pamięci": Emanuelu Ringelblumie, Racheli Auerbach oraz Marku Edelmanie. Premiera odbędzie się na stronie internetowej stołecznej placówki pod adresem www.polin.pl, a także w mediach społecznościowych oraz kanale YouTube Muzeum POLIN. W siedzibie Muzeum POLIN odbędzie się także spotkanie "Oto obiekt: niemi świadkowie. Rzeczy z Muranowa", poświęcone historii przedwojennego Muranowa. Gośćmi spotkania będą: Renata Piątkowska (Muzeum POLIN), Katarzyna Uchowicz (Instytut Sztuki PAN, ASP Warszawa) oraz Jacek Leociak (Instytut Badań Literackich PAN, Centrum Badań nad Zagładą Żydów).

O historii getta warszawskiego - od okupacji niemieckiej, wydzielenia "obszaru zagrożonego tyfusem" wiosną 1940 roku do obchodów 5. rocznicy powstania w 1948 roku - opowiada natomiast nowootwarta część wystawy głównej Muzeum Warszawy "Świadectwa z getta warszawskiego". Wystawę wieńczy film dokumentalny, ukazujący miejsce po zburzonym getcie. Do 26 kwietnia oglądać można wystawę "Odbicia zwielokrotnione" Krystyny Piotrowskiej. Prezentowane w Biurze Wystaw/ Fundacji Polskiej Sztuki Nowoczesnej tytułowe portrety to "punkt wyjścia dla podejmowanych przez artystkę tematów pamięci, tożsamości i Zagłady" - napisano w opisie wystawy.

Społeczne obchody

Rocznicę wybuchu powstania uczci także Studencki Komitet Antyfaszystowski oraz Otwarta Rzeczpospolita - Stowarzyszenie Przeciw Antysemityzmowi i Ksenofobii. "Społeczne Obchody Rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim", jak czytamy w zapowiedzi wydarzenia, rozpoczną się spotkaniem pod pomnikiem Szmula Zygielbojma. Następnie hymn Bundu wykona chór Wielokulturowego Liceum Humanistycznego im. Jacka Kuronia, przesłanie do zgromadzonych wygłosi aktor Józef Duriasz, a list Marka Edelmana z 1983 roku odczyta Janusz Onyszkiewicz. Edelman tłumaczy w piśmie swą odmowę uczestnictwa w państwowych uroczystościach. Chór wystąpi także przy kopcu Anielewicza i kamieniu, upamiętniającym Ringelbluma. Uroczystości zakończą się na Umschlagplatz, gdzie Maja Komorowska odczyta wiersz Antoniego Słonimskiego "Elegia miasteczek żydowskich" - o planowanym przebiegu uroczystości informuje Portal Organizacji Pozarządowych ngo.pl.

"Dla nas, jak dla Marka Edelmana, obchody rocznicy powstania w warszawskim getcie są sprawą oddolnej społecznej pamięci" - napisano w opisie wydarzenia w mediach społecznościowych - "Nie chcemy i nie możemy brać udziału w oficjalnych obchodach przeżartych pustą, narodową celebrą. Chcemy, żeby pamięć o powstaniu w getcie była niezależna od narodowych i politycznych interesów. Dlatego spotykamy się co roku, żeby tworzyć wspólnotę żywej społecznej pamięci i włączać w nią kolejne pokolenia".

21 kwietnia o godzinie 11 Żydowski Instytut Historyczny zaprasza na spacer pod hasłem "Pamięć o powstaniu w getcie warszawskim", który spod siedziby ŻIH przy ul. Tłomackie poprowadzi Franciszek Bojańczyk. "Wspólnie zastanowimy się nad tym, co było ważne dla ocalałych z Zagłady, jak kwietniowe powstanie widziały komunistyczne władze i jakie wojny pamięci można znaleźć w dzisiejszej Warszawie" - czytamy w opisie wydarzenia na stronie organizatora - "Zobaczymy miejsce-po-getcie, ale usłyszymy też głos tych, którzy historię z własnej żydowskiej perspektywy pisali, jeszcze gdy Zagłada trwała".

Warszawskie gettoIPN

Stłoczyli w getcie prawie pół miliona Żydów

W 1940 roku Niemcy ogrodzili murem część centrum Warszawy i stłoczyli tam prawie pół miliona Żydów ze stolicy i okolic. 19 kwietnia 1943 roku dwóch tysięcy Niemców wkroczyło do getta, by je ostatecznie zlikwidować. Przeciwstawiło się im kilkuset młodych ludzi z konspiracyjnych Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB) i Żydowskiego Związku Wojskowego (ŻZW). Powstańcy pod dowództwem Mordechaja Anielewicza byli wycieńczeni i słabo uzbrojeni. Wielu wiedziało, że nie mają szans, ale woleli zginąć w walce, by ocalić godność. Pozostali mieszkańcy getta, około 50 tysięcy cywilów, przez wiele tygodni ukrywało się w kryjówkach i bunkrach. Ich opór był tak samo ważny jak ten z bronią w ręku. Przez wiele dni pozostali nieuchwytni – zeszli do podziemi i nie podporządkowali się rozkazom Niemców. Przez cztery tygodnie Niemcy równali getto z ziemią, paląc dom po domu. Schwytanych zabijali lub wywozili do obozów.

8 maja Anielewicz i kilkudziesięciu powstańców zostało otoczonych i popełniło samobójstwo. Nielicznym Żydom udało się wydostać kanałami z płonącego getta. 16 maja 1943 roku Niemcy wysadzili Wielką Synagogę przy ul. Tłomackie. Getto warszawskie przestało istnieć.

Wielka Synagoga przy TłomackiemŻIH

Autorka/Autor:katke

Źródło: PAP

Źródło zdjęcia głównego: Muzeum Historii Żydów Polskich

Pozostałe wiadomości

Zatrzymali go, bo nie zapiął pasów bezpieczeństwa. Okazało się, że w ogóle nie powinien siadać za kierownicę, bo ma dwa aktywne zakazy prowadzenia aut. Grozi mu do pięciu lat więzienia.

Nie zapiął pasów, może trafić do więzienia

Nie zapiął pasów, może trafić do więzienia

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Policjant w czasie wolnym od służby zauważył kierowcę taksówki, który jechał slalomem. Zajechał mu drogę, by powstrzymać go od dalszej jazdy. Kierowca udawał, że źle się czuje. Badanie wykazało jednak, że był pod wpływem narkotyków.

Zajechał mu drogę, by go zatrzymać

Zajechał mu drogę, by go zatrzymać

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Strażnicy miejscy patrolujący rejon Pragi zauważyli dym unoszący się nad terenem dawnej jednostki wojskowej. W tej okolicy często gromadzą się osoby w kryzysie bezdomności. Z zagrożonego terenu wyprowadzono mężczyznę.

Nad dawną jednostką wojskową unosił się dym

Nad dawną jednostką wojskową unosił się dym

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Dwaj 17-latkowie uciekli z Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego, a później ukradli trabanta, który był atrakcją dla gości karczmy i włamali się do kiosku. Wycieczkę zakończyli policjanci.

Uciekli z ośrodka, ukradli "atrakcję dla gości" i ruszyli na wycieczkę

Uciekli z ośrodka, ukradli "atrakcję dla gości" i ruszyli na wycieczkę

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Zobaczył policjantów i uciekł do boksu z owczarkami kaukaskimi, gdzie próbował się ukryć. Nie udało się, został zatrzymany. Żona mężczyzny zgłosiła, że mąż znęca się nad nią od dłuższego czasu. Teraz grozi mu nawet pięć lat więzienia.

Ukrył się w boksie z owczarkami kaukaskimi

Ukrył się w boksie z owczarkami kaukaskimi

Źródło:
tvnwarszawa.pl

W podwarszawskim Józefowie przypadkowo odkryto cenny zabytek sprzed tysięcy lat. Podczas prac w ogrodzie mieszkaniec znalazł krzemienną siekierę pochodzącą prawdopodobnie z okresu neolitu.

W ogrodzie znalazł krzemienną siekierkę sprzed tysięcy lat. "Sensacja"

W ogrodzie znalazł krzemienną siekierkę sprzed tysięcy lat. "Sensacja"

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Drogowcy ogłosili dwa przetargi na realizację projektów z budżetu obywatelskiego. Zmiany dotyczą między innymi wolskich i bielańskich ulic. Celem zwycięskich projektów ma być poprawa komfortu pieszych i rowerzystów oraz estetyki przestrzeni miejskiej.

Będzie więcej zieleni, ma też być bezpieczniej. Zmiany na kilku ulicach

Będzie więcej zieleni, ma też być bezpieczniej. Zmiany na kilku ulicach

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Przeciwko mieszkańcowi powiatu mławskiego toczyło się lub wciąż toczy osiem postępowań karnych. Wszystkie dotyczą łamania sądowych zakazów prowadzenia pojazdów. Dlaczego tak notoryczne łamanie prawa jest w Polsce możliwe i co można zrobić, by to zmienić?

Zakaz złamał dziewięć razy, ma kolejne. "To dla drogowego recydywisty nie jest żadna kara"

Zakaz złamał dziewięć razy, ma kolejne. "To dla drogowego recydywisty nie jest żadna kara"

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Służby interweniowały pod Piasecznem. Zgłoszenie dotyczyło pożaru grilla gazowego - informuje straż pożarna.

Najpierw zapalił się grill gazowy, później ogień przedostał się na poddasze

Najpierw zapalił się grill gazowy, później ogień przedostał się na poddasze

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Przechodnie spacerujący po Śródmieściu zauważyli na chodniku porzucony karton. W środku znajdowały się dokumenty. Okazało się, że ich zawartość była chroniona prawem.

Umowy i akty notarialnie w kartonie na chodniku

Umowy i akty notarialnie w kartonie na chodniku

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Tragiczny wypadek na krajowej "pięćdziesiątce", gdzie zderzyły się samochód ciężarowy, dostawczy oraz motocykl. Jedna osoba nie żyje, trasa była zablokowana.

Motocyklista uwięziony pod tirem po wypadku. Nie udało się go uratować

Motocyklista uwięziony pod tirem po wypadku. Nie udało się go uratować

Aktualizacja:
Źródło:
tvnwarszawa.pl

Na jeziorku w Parku Szczęśliwickim w niektórych miejscach utrzymuje się beżowo-zielony kożuch. O stanie akwenu zaalarmował nas czytelnik na Kontakt 24. Urząd dzielnicy wyjaśnia, że to glony, które pojawiły się wraz ze wzrostem temperatury. W tym roku wyjątkowo wcześnie.

Beżowo-zielony kożuch na Jeziorku Szczęśliwickim. Co to jest?

Beżowo-zielony kożuch na Jeziorku Szczęśliwickim. Co to jest?

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Kierowca miejskiego autobusu w Warszawie błyskawicznie ruszył z pomocą, kiedy na jezdni zobaczył jeża. Zatrzymał autobus i przeniósł zwierzę w bezpieczne miejsce - na pobliski pas zieleni.

Kierowca autobusu uratował jeża

Kierowca autobusu uratował jeża

Źródło:
tvnwarszawa.pl