"W mieście żal, zgroza, osłupienie". 45 lat temu w Rotundzie zginęło 49 osób

Źródło:
PAP

W czwartek mija 45. rocznica tragicznego w skutkach wybuchu gazu w Rotundzie przy Marszałkowskiej. Zginęło 49 osób, a ponad 110 zostało rannych.

Budynek Rotundy PKO został ukończony w 1966 roku. Gmach powstał na podstawie projektu Jerzego Jakubowicza i był elementem założenia urbanistycznego tzw. Ściany Wschodniej w ciągu ulicy Marszałkowskiej. W jego skład oprócz Rotundy weszły m.in. trzy punktowce mieszkalne, Domy Towarowe Centrum, znajdujący się na ich tyłach pieszy pasaż Wiecha i nieistniejący już budynek Universalu (zastąpił go wieżowiec o podobnej bryle).

15 lutego 1979 roku ziemia zatrzęsła się o godz. 12.37. Budynek Rotundy został zniszczony w 70 procentach. 45 osób zginęło na miejscu, cztery kolejne zmarły w szpitalach.

"Rotundę wysadziło od spodu"

Kazimierz Brandys, który znalazł się w okolicy Rotundy wkrótce po wybuchu, w prowadzonym dzienniku ("Miesiące 1978-1981") zapisał:

"Staliśmy w zatorze, milicjanci rozstawieni na jezdni zagrodzili ruch w górę Marszałkowskiej, musiałem skręcić w Piękną. W następnym zatorze samochodów, przy skrzyżowaniu Kruczej i Alei Jerozolimskich, z fiata stojącego obok nas wyjrzał kierowca i powiedział, że z rotundy został tylko drut. (...) 45 osób zabitych i dziesiątki rannych. Z wyższych pięter hotelu "Forum" widać było ciała rozrzucone przez eksplozję, pozaczepiane o dach rotundy i zwieszające się z resztek konstrukcji. Rotundę wysadziło od spodu, ludzie wraz z całym wnętrzem spadli w dół. Wśród pogłosek i domysłów powtarza się najczęściej przypuszczenie, że to był wybuch gazu ziemnego, który się ulatniał z wadliwych instalacji pod rotundą. Jest także druga hipoteza: bomba trotylowa. Wymienia się fakty sprzed kilku lat: eksplozję pod Trasą Łazienkowską, pożary gmachów w śródmieściu Warszawy oraz podziemny wybuch w moskiewskim metrze. Podkreśla się, że wszystkie te katastrofy ugodziły w obiekty użyteczności publicznej i że ich przyczyny nie zostały wyjaśnione. W mieście żal, zgroza, osłupienie. Zwiększa się trwoga przed bezrządem w kraju. Partactwo, bezmyślność, prywata - tego się społeczeństwo boi, i to już nie jest strach przed aresztowaniem, to jest strach pod dziurawym dachem, strach przed głupcami".

Akcja ratunkowa trwała sześć dni. Pracowało ponad dwa tysiące osób: lekarze, pielęgniarki, straż pożarna, milicja, wojsko oraz służby miejskie. Poszukiwania zasypanych ludzi utrudniała bardzo niska temperatura dochodząca do -20 stopni.

Przyczynę wybuchu określono jednoznacznie

Tysiące osób oddało krew na rzecz ofiar wybuchu. Do zbadania jego przyczyn władze powołały komisję pod kierownictwem prezydenta Warszawy Jerzego Majewskiego. W składzie znaleźli się specjaliści z Wojskowej Akademii Technicznej, Głównego Instytutu Górnictwa w Katowicach oraz Zakładu Kryminalistyki Komendy Głównej MO.

Opinie sporządziły m.in. Zakład Medycyny Sądowej AM w Warszawie, Zakład Medycyny Sądowej AM w Gdańsku, Instytut Górnictwa Naftowego i Gazownictwa w Krakowie, Politechnika Warszawska oraz Instytut Geologiczny w Warszawie.

4 kwietnia 1979 r. "Trybuna Ludu" opublikowała komunikat o wynikach prac komisji: "Jak ustaliły badania bezpośrednią przyczyną wydobywania się gazu było pęknięcie korpusu żeliwnego zaworu gazociągu, umieszczonego obok jezdni, na głębokości 1,5 m pod powierzchnią chodnika, na skutek skurczu termicznego, spowodowanego niską temperaturą i ruchów gruntu wywołanych przez komunikację naziemną i podziemną (tunel linii średnicowej PKP przebiega w odległości 8,0 m). Gaz wydobywający się szczeliną 77 centymetrów powstałą w uszkodzonym zaworze przeniknął przez grunt i dotarł do równolegle ułożonych kanalików 12 - otworowej obudowy kabli telekomunikacyjnych, a stamtąd przedostał się do archiwum w podziemiach Rotundy".

W informacji jednoznacznie wykluczono inne przyczyny katastrofy niż wybuch gazu ziemnego. Na łamach prasy zapewniano, że rodzinom ofiar i wszystkim poszkodowanym w eksplozji udzielono pomocy materialnej, a także załatwiono sprawy związane z odszkodowaniami oraz rentami. Specjalną opieką objęte miały zostać osierocone dzieci.

Natychmiastowa decyzja o odbudowie

O odbudowie władze zadecydowały tuż po eksplozji. Informacja ukazała się w prasie już 17 lutego, a otwarcie zmodernizowanej Rotundy nastąpiło 27 października 1979 r.

W styczniu 2017 roku Rotunda została zamknięta. Przestał działać bank, a sam budynek został rozebrany i - po raz kolejny - odbudowany.

Czytaj też: Nocowała w nim ABBA, rezerwacje obsługiwano w Nowym Jorku, za pokój można było płacić tylko dolarami. Forum kończy 50 lat

Hotel Forum skończył 50 lat
Hotel Forum skończył 50 latNarodowe Archiwum Cyfrowe

Autorka/Autor:dg/b

Źródło: PAP

Pozostałe wiadomości

Tragiczny wypadek w Galominie w powiecie płońskim. W niedzielę przed godziną 14 doszło tam do zderzenia dwóch samochodów osobowych (skody i volkswagena). Jedna osoba nie żyje.

Jedna osoba zginęła, cztery, w tym dziecko, są ranne

Jedna osoba zginęła, cztery, w tym dziecko, są ranne

Źródło:
tvnwarszawa.pl

W sobotę po południu ktoś rozlał nieznaną substancję przed budynkiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w Alejach Ujazdowskich. Nieoficjanie miała to być gnojówka. Policja podała, że w związku z tym zatrzymano jedną osobę. Mężczyzna usłyszał dwa zarzuty i wyszedł na wolność.

Zarzuty dla mężczyzny zatrzymanego przed kancelarią premiera

Zarzuty dla mężczyzny zatrzymanego przed kancelarią premiera

Aktualizacja:
Źródło:
Kontakt24, tvnwarzawa.pl

W niedzielę przed południem na autostradzie A2 pomiędzy Pruszkowem a Grodziskiem Mazowieckim zapalił się samochód osobowy. Są utrudnienia.

Auto w ogniu na autostradzie A2

Auto w ogniu na autostradzie A2

Źródło:
Kontakt24, tvnwarszawa.pl

Narodowy Marsz Życia pod hasłem "Niech Żyje Polska!" wyruszył w niedzielę po południu z placu Zamkowego w Warszawie. Jak twierdzą organizatorzy, to manifestacja sprzeciwu wobec "ataków wymierzonych w małżeństwo, rodzinę i w poczęte dzieci zagrożone aborcją".

"Narodowy Marsz Życia" przeszedł ulicami Warszawy

"Narodowy Marsz Życia" przeszedł ulicami Warszawy

Źródło:
PAP

Sztab Generalny Wojska Polskiego zaapelował, by uważać na fałszywy profil, który pojawił się w związku z ogłoszonym konkursem na nazwę polskich myśliwców. Niemal identyczne konto namawia do kliknięcia w link i rejestrację na nieznanej stronie.

Sztab Generalny Wojska Polskiego ostrzega przed oszustwem

Sztab Generalny Wojska Polskiego ostrzega przed oszustwem

Źródło:
PAP

Zarząd Zieleni zapowiedział, że w poniedziałek, 15 kwietnia rozpocznie się pierwsze koszenie trawników. W tym roku przez wysoką temperaturę wegetacja przyspieszyła o miesiąc i trawy wymagają już skrócenia.

Zaczynają kosić miejskie trawniki

Zaczynają kosić miejskie trawniki

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Uwierzył w historię o podejrzanych operacjach na swoim koncie, którą przekazał mu "pracownik departamentu bezpieczeństwa". Wypłacił oszczędności i gotówkę wpłacił we wpłatomacie na wskazany rachunek. W ten sposób stracił 50 tysięcy złotych.

Zaufał "pracownikowi departamentu bezpieczeństwa"

Zaufał "pracownikowi departamentu bezpieczeństwa"

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Strażnicy graniczni zatrzymali na lotnisku w Modlinie 46-letniego mieszkańca Podlasia. Belgijskie władze poszukiwały go Europejskim Nakazem Aresztowania oraz czerwoną notą Interpolu.

Wysiadł z samolotu i został zatrzymany

Wysiadł z samolotu i został zatrzymany

Źródło:
tvnwarszawa.pl

34-latek wpadł na kradzieży zabawek w jednym ze sklepów wielkopowierzchniowych w Piasecznie. Mężczyznę zatrzymał pracownik ochrony, kiedy ten przekroczył linię kas i nie miał zamiaru zapłacić.

Wziął ze sklepowej półki zabawki, nie zamierzał za nie płacić

Wziął ze sklepowej półki zabawki, nie zamierzał za nie płacić

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Wiosna to czas wzmożonej aktywności zwierząt. Na drogach Mazowsza częściej dochodzi do zdarzeń drogowych z udziałem leśnej zwierzyny. Policja apeluje do kierowców o zachowanie szczególnej ostrożności w pobliżu lasów, łąk i pól uprawnych.

Dzikie zwierzęta na drogach. Co zrobić, jeśli dojdzie do zderzenia

Dzikie zwierzęta na drogach. Co zrobić, jeśli dojdzie do zderzenia

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Do śródmiejskiej policji wpłynęło zawiadomienie dotyczące incydentu przy pomniku na placu Piłsudskiego, który miał miejsce w 14. rocznicę katastrofy smoleńskiej. Prezes Prawa i Sprawiedliwości zabrał wówczas nie swój wieniec. Policjanci upomnieli Jarosława Kaczyńskiego, według nich zatrzymanie polityka nie było konieczne. Właściciel wieńca Zbigniew Komosa potwierdza, że złożył zawiadomienie, które dotyczy zniszczenia mienia za ponad 800 złotych. Dodatkowo złożył skargę na bierność policjantów.

Jarosław Kaczyński zabrał nie swój wieniec. Jest zawiadomienie

Jarosław Kaczyński zabrał nie swój wieniec. Jest zawiadomienie

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Tramwajarze przygotowali kompleksowy plan remontów torów o łącznej długości ponad 5 kilometrów. Naprawy bieżące obejmą łącznie 15 kilometrów. Wymienione zostanie 1,2 kilometra szyn i 30 zwrotnic. Regenerację przejdzie 6 kilometrów szyn, a wyszlifowanych zostanie kolejne 15 kilometrów.

Plany remontowe tramwajarzy. Sprawdź, gdzie będą utrudnienia

Plany remontowe tramwajarzy. Sprawdź, gdzie będą utrudnienia

Źródło:
PAP

Zbliża się 80. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego. Blisko 800 osób będzie zaangażowanych w przygotowania do tegorocznych uroczystości. Wolontariusze mogą się już zgłaszać do pomocy w organizacji wydarzeń obchodowych.

Uczczą pamięć o bohaterach powstania. Wolontariusze mogą się już zgłaszać

Uczczą pamięć o bohaterach powstania. Wolontariusze mogą się już zgłaszać

Źródło:
PAP