Zabytkowa Willa Hel do remontu. "Architektoniczny unikat i milczący świadek dramatycznych wydarzeń"
"Przy ul. Jana Pawła II 29 w Podkowie Leśnej stoi budynek, który jest nie tylko architektonicznym unikatem, ale i milczącym świadkiem dramatycznych wydarzeń na kartach naszej historii" - przypomniał Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków.
Chodzi o zabytkową Willę Hel - posiadłość, która została wzniesiona w latach 1932-1935 według projektu zamówionego przez małżeństwo Chila i Sary Nissencweigów. Byli oni przedsiębiorcami z Pruszkowa. Budynek zaprojektowano jako wielorodzinny, na dwóch kondygnacjach znalazły się cztery mieszkania, każde z nich posiadało własny taras.
Tu znajdowali schronienie ścigani w czasie Powstania Warszawskiego
W latach 30. XX wieku w willi zamieszkał inżynier Julian Koźmiński. Pełnił on funkcję dyrektora ds. sieci w Elektrowni Miejskiej na Powiślu, a we wrześniu 1939 roku dowodził obroną tego obiektu. Później trafił do więzienia w Alei Szucha. W tym samym roku ożenił się z Marią Kwaśniewską - wybitną lekkoatletką, która zdobyła brązowy medal w rzucie oszczepem na igrzyskach w Berlinie i została uhonorowana Krzyżem Walecznych.
Kwaśniewska mieszkała w tym domu przez cały okres okupacji, również po stracie męża. Aktywnie angażowała się w pomoc potrzebującym, dawała schronienie osobom ściganym przez Niemców, a po upadku Powstania Warszawskiego ratowała ludzi wywożonych z obozu w Pruszkowie. W jej willi bezpieczną kryjówkę znaleźli m.in. pisarz Stanisław Dygat oraz poetka Ewa Szelburg-Zarembina.
"Architektura umiarkowanego modernizmu. Willa Hel to znakomity przykład architektury lat 30. XX wieku, łączącej styl międzynarodowy z tradycyjnymi rozwiązaniami przestrzennymi budownictwa mieszkaniowego. Symetryczną bryłę budynku wyróżnia zgeometryzowany, uskokowy układ oraz charakterystyczny półokrągły ryzalit z portykiem wejściowym i tarasem w elewacji frontowej" - wyjaśnił mazowiecki konserwator zabytków.
W elewacjach bocznych zastosowano dwupoziomowy układ tarasów, a balkony i tarasy do dzisiaj zachowały oryginalne, ażurowe stalowe balustrady o geometrycznym wzorze zdwojonych rombów.
Wewnątrz willi przetrwały m.in. oryginalne klatki schodowe, komplet stolarki drzwiowej wraz z przedwojennymi okuciami. Na posesji wciąż znajduje się zabytkowe stalowe ogrodzenie frontowe z nazwą willi wkomponowaną w furtkę.
Od grudnia 2021 roku budynek wraz z całą posesją znajduje się pod ścisłą ochroną konserwatorską po tym, jak został oficjalnie wpisany do rejestru zabytków. Dzięki dotacji pozyskanej przez miasto Podkowa Leśna z programu Samorządu Województwa Mazowieckiego "Mazowsze dla Zabytków", na terenie nieruchomości przeprowadzone zostaną niezbędne prace renowacyjne. Zaplanowane działania obejmują konserwację stolarki drzwiowej i okiennej na klatce schodowej od strony podwórza, a także naprawę i renowację betonowej opaski wokół zabytkowej willi.
Zakończenie prac, które ruszają w sierpniu, zaplanowano na 31 października tego roku.
ZOBACZ TAKŻE: Znalazł dzban z monetami z czasów potopu szwedzkiego.
