Przygotuj się na:

KORONAWIRUS: ZMIANY W KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ

Miejska komunikacja kursuje według sobotnich rozkładów z dodatkowymi pojazdami w godzinach szczytu. Jak podał Zarząd Transportu Miejskiego, zmiany nie dotyczą pociągów Szybkiej Kolei Miejskiej.

    Gościła uczniów, prokuratorów i Armię Czerwoną. Praska kamienica zabytkiem

    TVN Warszawa

    Mazowiecki Wojewódzki Konserwator ZabytkówZabytek Pragi wpisany do rejestru

    Była w niej pierwsza w powojennej Warszawie szkoła średnia dla dziewcząt, a wcześniej przesłuchiwano tam świadków i wydawano wyroki. Teraz kamienica przy Kawęczyńskiej 12 została wpisana do rejestru zabytków.

    "Podjąłem decyzję o wpisie do rejestru zabytków budynku położonego przy Kawęczyńskiej 12 wraz z terenem posesji i pozostałościami murowanego ogrodzenia" - poinformował Jakub Lewicki Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków i opisał historię budynku.

    "Szkoła tramwajarzy"

    Jak podaje, pierwszym odnotowanym w księgach wieczystych właścicielem posesji przy Kawęczyńskiej 12 był Wolf Datyner, który zmarł w 1928 roku. Wtedy - w spadku - nieruchomość przejęli: Mordka Datyner, Chaim Datyner, Baruch Datyner, Lewek Datyner, Ruchla z Datynerów Menkesowa, Ajdla z Datynerów Glassowa i Złata z Datynerów Rozenwasserowa, finalnie zaś właścicielami zostali tylko Baruch i Lewek, którzy wybudowali tam budynek o nieznanym przeznaczeniu.

    Ale mieli problemy finansowe i ostatecznie w 1936 roku budynek został zlicytowany – za 166 tysięcy złotych kupiła go Halina Roesner, która fabrykę zamieniła w szkołę : gimnazjum Roesnerowej nazywane potocznie "szkołą tramwajarzy" lub "tramwajówką".

    "W 1938 roku została tam założona filia Gimnazjum i Liceum imienia Marii Skłodowskiej-Curie. Budynek szczęśliwie nie uległ znaczniejszym zniszczeniom podczas II wojny światowej" – informuje konserwator.

    W zimie z 1944/45 roku dowództwo Armii Czerwonej zajęło obiekt na główną siedzibę komendy oraz Trybunał Wojenny. Mieściła się tam również Prokuratura Warszawskiego Okręgu Wojskowego, co oznacza, że w tym miejscu prowadzono przesłuchania i wydawano wyroki.

    "Dzięki staraniom władz oświatowych w styczniu 1945 roku do budynku powróciła placówka szkolna - Państwowe Praskie Gimnazjum i Liceum Żeńskie. Była to pierwsza w powojennej Warszawie szkoła średnia dla dziewcząt, gdzie obok zajęć teoretycznych uczono również gotowania i innych prac domowych" – tłumaczy konserwator i zaznacza, że w budynku kolejne placówki oświatowe funkcjonowały do 2015 roku, kiedy to został wyłączony z użytkowania.

    O budynku

    Kamienica jest w całości murowana, podpiwniczona, z nieużytkowanym poddaszem i płaskim dachem krytym papą.

    "Od wschodu budynek osłonięty jest szpalerem wysokich drzew, od strony południowej i częściowo zachodniej działka otoczona jest ciągiem niskich oficyn, w których mieściły się szatnie i pomieszczenia gospodarcze, dalej aż do ulicy murowanym ogrodzeniem z detalem w formie płycin i pilastrów, które połączone jest z dobudówką elewacji frontowej dwuskrzydłową bramą z żelaznej blachy. Od frontu poprzedzona jest ona ozdobnymi odbojami w formie ślimacznic. Budynek w całości otynkowany jest na szaro, z pasem przyziemia fasady pomalowanym ciemnobrązową farbą" – czytamy w komunikacie konserwatora.

    Jakub Lewicki zwraca również uwagę, że budynek posiada też walory artystyczne.

    "Skromne wyposażenie wnętrz rekompensuje zróżnicowany układ dekoracji elewacji w postaci pionowych i poziomych podziałów oraz nielicznych, ale starannie wykonanych elementów takich jak ozdobna krata osłaniająca okno piwniczne i ornamentalne odboje przy bramie. Uzupełnieniem architektury budynku jest murowane ogrodzenie korespondujące swoim detalem architektonicznym z jego fasadą" – przekonuje.

    kz/ran