Tak umiera "najcenniejszy relikt". Nikt o to nie dba, bo są roszczenia

Fabryka przy Okopowej 78
Fabryka przy Okopowej 78
Artur Węgrzynowicz/ tvnwarszawa.pl
Fabryka przy Okopowej 78 Artur Węgrzynowicz/ tvnwarszawa.pl

W XIX wieku fabryka Temler i Szwede była najpotężniejszą garbarnią na terenie Królestwa Polskiego. Częściowo zniszczona w 1944 roku, została odbudowana i ponownie uruchomiona. Dziś wpisany do rejestru zabytków, "najcenniejszy relikt przemysłu garbarskiego na terenie stolicy" jest rozkradany i dewastowany. Po raz trzeci w tym roku doszło tam do pożaru.

W XIX wieku fabryka Temler i Szwede była najpotężniejszą garbarnią na terenie Królestwa Polskiego. Częściowo zniszczona w 1944 roku, została odbudowana i ponownie uruchomiona. Dziś wpisany do rejestru zabytków, "najcenniejszy relikt przemysłu garbarskiego na terenie stolicy" jest rozkradany i dewastowany. Po raz trzeci w tym roku doszło tam do pożaru.

Pustostan przy Okopowej, gdzie w poniedziałek wieczorem doszło do pożaru, to budynek dawnego Towarzystwa Akcyjnego Fabryki Garbarskiej Temler i Szwede. Zajmuje sporą część obszaru między ulicami Dziką, Okopową i Stawki. Od wielu lat zakład popada w ruinę. Jest też rozkradany przez złomiarzy i często służy bezdomnym za schronienie.

Od 2010 roku do stycznia tego roku w budynku przy skrzyżowaniu ulic Stawki i Okopowej pożar wybuchł trzy razy (w styczniu 2011 roku, trzy miesiące po wpisaniu do rejestru zabytków, w kwietniu 2014 roku i w grudniu 2014 roku). Jak informują strażacy, w ciągu ostatnich trzech miesięcy w budynku doszło do trzech kolejnych pożarów.

- W tym roku uczestniczyliśmy w trzech pożarach w budynku przy ul. Okopowej 78: 15 stycznia, 31 marca i teraz, 13 kwietnia - wylicza kapitan Artur Laudy z zespołu prasowego straży pożarnej.

Ogień pojawił się w poniedziałek wieczorem:

Pożar pustostanu
Pożar pustostanuArtur Węgrzynowicz / tvnwarszawa.pl

Bezdomni, kradzieże, niszczenie

Adres fabryki doskonale znają też strażnicy miejscy. - 28 marca interweniowaliśmy w związku z próbą kradzieży mienia. Trzy osoby demontowały metalowe elementy dachu. Zostały przez nas przekazane policji - informuje Monika Niżniak, rzeczniczka straży miejskiej.

I wylicza: - Od stycznia odnotowaliśmy w tym rejonie 13 zdarzeń, ale proszę pamiętać, że dotyczą one nie tylko samego obiektu, ale również terenu do niego przyległego - zastrzega. Interwencje dotyczyły głównie przebywania na terenie osób bezdomnych, zaśmiecania i zanieczyszczania terenu, spożywania alkoholu.

Miejsce jest też znane policji. Funkcjonariusze z Woli często prowadzą kontrole w tym rejonie. - Kilka razy w miesiącu zarówno służby patrolowe, jak dzielnicowi, kontrolowali budynek. I tak w styczniu, lutym i marcu takie sprawdzenia były dokonywane. Osoby, które tam przebywały, były legitymowane i informowane o możliwości skorzystania z ośrodków, w których jest ciepło, można zjeść posiłek i przespać się w normalnych warunkach - przekazuje podkomisarz Joanna Banaszewska, oficer prasowy wolskiej komendy.

Teren zamkniętej fabryki w obiektywie naszego reportera:

Zabytek z roszczeniami

Okopowa 78, oprócz historii przed i powojennej, ma więc też tę najnowszą, dokumentowaną głównie przez służby mundurowe. Od 2010 roku jest też zabytkiem - ochroną konserwatorską, oprócz budynku głównego garbarni oraz hali produkcyjnej, objęto również otoczenie.

Jak to się stało, że popadł w ruinę, stanowi zagrożenie i nikt nie próbuje go ratować?

- Do terenu są roszczenia - rozkłada ręce Kamila Bitner z urzędu dzielnicy Wola. Miasto nie inwestuje w ratowanie budynków, które być może wrócą do spadkobierców byłych właścicieli.

Garbarnia na Okopowej, data zdjęcia nieznanaMWKZ

Kiedyś tętniła życiem

Firma stanowiąca podwalinę fabryki powstała w 1819 roku. Założył ją Jan Gotfryd Temler, a kolejnymi zarządcami jego synowie: Karol i Aleksander. W 1858 roku do spółki przystąpił inżynier Ludwik Szwede.

Pod koniec lat 70. XIX wieku fabryka była najpotężniejszą garbarnią na terenie Królestwa Polskiego. Przed wybuchem I wojny światowej produkowała skóry podeszwowe, pasowe, cielęce, juchtowe i surowcowe oraz pasy do maszyn.

W 1944 została częściowo zniszczona. Uruchomiono ją po wojnie, dzięki maszynom z pobliskich zakładów braci Pfeiffer. Dwa lata później dokonano nacjonalizacji zakładu. Na jego bazie powstały początkowo Warszawskie Zakłady Garbarskie nr 1, a potem Fabryka Obuwia Syrena. Po przeniesieniu fabryki, budynki garbarni oddano w użytkowanie MPO oraz zakładom krawieckim.

"Wzniesiona w latach 1858-1939 fabryka jest jednym z najstarszych zakładów przemysłowych w Warszawie a jednocześnie najcenniejszym reliktem przemysłu garbarskiego na terenie stolicy. Przedstawia również dużą wartość historyczną, jako świadectwo przemysłowej przeszłości Woli" - w 2010 roku wojewódzki konserwator zabytków uzasadniał wpis do rejestru.

Jak na razie wpis fabryce nie pomógł. Poza służbami, uczestnikami libacji, złomiarzami i złodziejami, pustostan odwiedzają tylko pasjonaci historii i opuszczonych miejsc. - Kiedyś tętniły życiem, teraz stoją puste i zniszczone coraz bardziej przez czas. Aż w końcu znikną niepostrzeżenie i już nikt o nich nie będzie pamiętał - opisują członkowie Grupy Exploracyjnej "Huragan-Tucznik".

Zobacz wnętrza opuszczonej fabryki:

Z wizytą we wnętrzach dawnej fabryki
Z wizytą we wnętrzach dawnej fabryki Grupa Eksploracyjna Huragan-Tucznik

Katarzyna Śmierciak

k.smierciak@tvn.pl

Pozostałe wiadomości

Mieszkaniec Garwolina przejął się losem małego dzika. Przygarnął do mieszkania w bloku zwierzę, która błąkało się po lesie. Sąsiedzi wezwali policję. Mężczyźnie grozi odpowiedzialność karna.

Przygarnął do mieszkania małego dzika. Sąsiedzi wezwali policję

Przygarnął do mieszkania małego dzika. Sąsiedzi wezwali policję

Źródło:
PAP

Na Bielanach kierowca opla wyprzedzał ciężarówkę i z impetem zderzył się z citroenem. - Widziałem, jak ten człowiek wyjechał prosto na mnie - opowiedział o niebezpiecznym zdarzeniu redakcji Kontaktu 24 pan Kacper, kierowca citroena.

"Odbił się od śmieciarki i całą siłą uderzył we mnie"

"Odbił się od śmieciarki i całą siłą uderzył we mnie"

Źródło:
Kontakt 24, tvnwarszawa.pl

Do obywatelskiego zatrzymania pijanego kierowcy doszło w Nieporęcie. Jak ustaliła policja, nietrzeźwy mężczyzna wjechał na jeden z parkingów, gdzie spowodował kolizję. Wydmuchał ponad 1,6 promila.

Obywatelskie zatrzymanie pijanego kierowcy

Obywatelskie zatrzymanie pijanego kierowcy

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Stołeczni policjanci skontrolowali przewoźników na aplikację. Wykryli 11 naruszeń ustawy o transporcie drogowym lub przepisów porządkowych. Posypały się mandaty, zatrzymano siedem dowodów rejestracyjnych.

Policja kontrolowała taksówki na aplikację, posypały się mandaty

Policja kontrolowała taksówki na aplikację, posypały się mandaty

Źródło:
PAP, tvnwarszawa.pl

Kierowca osobowego audi uderzył w barierki przed mostem Siekierkowskim. Autem podróżowały dwie osoby. Na miejscu pracowały służby.

Auto na barierkach przed mostem Siekierkowskim

Auto na barierkach przed mostem Siekierkowskim

Źródło:
tvnwarszawa.pl

W alei Krakowskiej zderzyły się dwa pojazdy: samochód osobowy i motocykl. Kierujący motocyklem trafił do szpitala. Na miejscu pracuje policja.

Zderzenie z samochodem osobowym. Motocyklista trafił do szpitala

Zderzenie z samochodem osobowym. Motocyklista trafił do szpitala

Źródło:
tvnwrszawa.pl

Jest pierwsza wizualizacja toru łyżwiarskiego Stegny. Wiceprezydentka Warszawy Renata Kaznowska pokazała ją w mediach społecznościowych, informując jednocześnie o ogłoszonym przetargu na wybór wykonawcy modernizowanego obiektu.

Tak ma wyglądać tor łyżwiarski Stegny. Jest przetarg

Tak ma wyglądać tor łyżwiarski Stegny. Jest przetarg

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Policjanci z Garwolina zatrzymali 17-latka. Jak ustalili, najpierw ukradł farbę w sprayu, a potem pomalował nią samochody, witryny lokali, czy elewację budynku. Szkody oszacowano łącznie na 16 tysięcy złotych.

"Nieprzyzwoite hasła i rysunki" na samochodach i witrynach. Wandal przyłapany na gorącym uczynku

"Nieprzyzwoite hasła i rysunki" na samochodach i witrynach. Wandal przyłapany na gorącym uczynku

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Grodziscy policjanci znaleźli w ich domu prawie 60 gramów mefedronu, amfetaminy i marihuany. Zatrzymana 56-latka i jej 27-letni syn odpowiedzą nie tylko za posiadanie, ale również za handel narkotykami. Grozi im do 10 lat więzienia.

Rodzinny interes narkotykowy. Matka i syn z zarzutami

Rodzinny interes narkotykowy. Matka i syn z zarzutami

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Został złapany na gorącym uczynku, gdy kradł elektryczną szczoteczkę do zębów w drogerii w centrum stolicy. Okazało się, że to kolejna taka kradzież dokonana przez 35-latka w ciągu ostatnich kilku dni. Mężczyzna upodobał sobie ten sam model szczoteczki i zabierał go, nie płacąc.

Kradł te same modele szczoteczek elektrycznych

Kradł te same modele szczoteczek elektrycznych

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Dobra informacja dla zwiedzających. W najbliższą sobotę, 20 lipca, częściowo otwarty zostanie ogród Łazienek Królewskich. Teren był zamknięty po tym, jak nawałnica uszkodziła parkowe drzewa. Wrócą Festiwal Strefa Ciszy i Koncerty Chopinowskie.

Częściowo otworzą Łazienki Królewskie

Częściowo otworzą Łazienki Królewskie

Źródło:
PAP

Widok małego chłopca siedzącego o godzinie 1 w nocy samotnie na ławce na Bielanach zaskoczył strażników miejskich. W pobliżu nie było widać nikogo dorosłego. Rodzice 11-latka byli przekonani, że ich syn śpi w domu.

11-latek w nocy wybrał się na przejażdżkę rowerem. Rodzice byli pewni, że śpi w swoim pokoju

11-latek w nocy wybrał się na przejażdżkę rowerem. Rodzice byli pewni, że śpi w swoim pokoju

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Prokuratura Rejonowa w Otwocku bada okoliczności śmierci 11-miesięcznej dziewczynki, która zmarła w tamtejszym szpitalu. Z ustaleń reportera tvnwarszawa.pl wynikało, że w szpitalu zabrakło specjalistycznego sprzętu, dlatego do placówki wezwano zespół ratownictwa medycznego. Wykonana została już sekcja, ale śledczy wciąż czekają na jej wyniki.

W szpitalu nie było sprzętu, zmarła 11-miesięczna dziewczynka. Prokuratura zabezpieczyła monitoring

W szpitalu nie było sprzętu, zmarła 11-miesięczna dziewczynka. Prokuratura zabezpieczyła monitoring

Źródło:
tvnwarszawa.pl

W jednym z gospodarstw rolnych na terenie gminy Drobin pod Płockiem podczas obsługi kombajnu 17-latek został najprawdopodobniej porażony prądem. W ciężkim stanie trafił do szpitala.

17-latek pracował przy kombajnie, doszło do wypadku

17-latek pracował przy kombajnie, doszło do wypadku

Źródło:
PAP

Stołeczni policjanci szukają podejrzanego o spowodowanie bezpośredniego niebezpieczeństwa ciężkiego uszczerbku na zdrowiu i uderzenie kobiety To około 50-letni mężczyzna. Tego dnia poruszał się rowerem.

Po sprzeczce na ulicy złamał kobiecie nos

Po sprzeczce na ulicy złamał kobiecie nos

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Pod Nowym Dworem Mazowieckim na wale przeciwpowodziowym spłonął samochód. Podróżowało nim dwóch sąsiadów, żaden nie chciał się przyznać do prowadzenia pojazdu. Policjanci ustalili, że 29-latek miał dwa promile alkoholu, a 38-latek ponad cztery. Dodatkowo młodszy z mężczyzn nie posiada prawa jazdy.

Obserwowali, jak ich auto płonie nad Wisłą. Żaden nie chciał się przyznać do kierowania

Obserwowali, jak ich auto płonie nad Wisłą. Żaden nie chciał się przyznać do kierowania

Źródło:
tvnwarszawa.pl

"Pracownice ZUS" odwiedziły starsze małżeństwo. Przekonywały, że ich emerytury może wzrosnąć. Wypytywały o oszczędności. Kiedy wyszły okazało się, że zniknęło 50 tysięcy złotych. Policjanci przestrzegają przed wpuszczaniem do mieszkań nieznanych osób.

Skuszeni wyższymi emeryturami wpuścili do domu "pracownice ZUS"

Skuszeni wyższymi emeryturami wpuścili do domu "pracownice ZUS"

Źródło:
tvnwarszawa.pl

27-latka została raniona w twarz rozbitą butelką, czyli "tulipanem". Niewiele brakowało, a cios pozbawiłby ją oka. Trafiła do szpitala. Kobieta podejrzana o atak została zatrzymana.

Kobieta zraniona "tulipanem" w twarz

Kobieta zraniona "tulipanem" w twarz

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Już po raz czwarty w stolicy odbędzie się Urban Art Area – największy w Polsce przegląd sztuki miejskiej. Impreza potrwa od 20 lipca do 25 sierpnia. Wydarzeniu patronuje prezydent Warszawy.

"W tej edycji będzie większa reprezentacja grafficiarzy". Święto street artu na Torze Służewiec

"W tej edycji będzie większa reprezentacja grafficiarzy". Święto street artu na Torze Służewiec

Źródło:
PAP

Obraz autorstwa Kajetana Stefanowicza "Śmierć ułana" był na liście polskich strat wojennych. Został odnaleziony. Wróci na Wawel, drogą przez Gniezno i Płock.

Zaginął po wojnie, odnaleźli go na Mazowszu. Miał być podarunkiem od żołnierza

Zaginął po wojnie, odnaleźli go na Mazowszu. Miał być podarunkiem od żołnierza

Źródło:
tvn24.pl

Prokuratura złożyła w sądzie wniosek o przeprowadzenie obserwacji psychiatrycznej Andrija S. 34-latkowi przedstawiono wcześniej zarzut zabójstwa trzech osób. Chodzi o makabryczne odkrycie czterech ciał w opuszczonej kamienicy na warszawskiej Woli. W przedmiotowej sprawie w sumie 12 osób usłyszało zarzuty, a siedem pozostaje w areszcie.

Cztery ciała w kamienicy, 12 osób z zarzutami. Nowe informacje w sprawie makabrycznego odkrycia

Cztery ciała w kamienicy, 12 osób z zarzutami. Nowe informacje w sprawie makabrycznego odkrycia

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Dokładnie w trzecią rocznicę tragicznego wypadku w samym centrum Warszawy zapadł wyrok na kierowcę porsche. Mężczyzna pojednał się z rodziną ofiary, a ta zgodziła na karę w zawieszeniu. Sędzia był jednak innego zdania i uznał, że Patryk D., który pędził Marszałkowską prawie 140 kilometrów na godzinę, musi trafić za kratki.

Pędził białym porsche, uderzył w pieszego o kulach. Wyrok w sprawie śmiertelnego wypadku

Pędził białym porsche, uderzył w pieszego o kulach. Wyrok w sprawie śmiertelnego wypadku

Źródło:
tvnwarszawa.pl

Warszawska Starówka w najbliższych dniach zamieni się w kulturalne centrum stolicy. W 71. rocznicę odbudowy Rynku Starego Miasta 40 instytucji przygotowało blisko 100 kulturalnych atrakcji. Wśród najciekawszych są zwiedzanie pracowni artystycznych, koncerty i warsztaty. Wydarzenia zaplanowano od 19 do 21 lipca.

Zwiedzanie pracowni artystycznych, koncerty i warsztaty. 100 kulturalnych wydarzeń w 71. urodziny Starówki

Zwiedzanie pracowni artystycznych, koncerty i warsztaty. 100 kulturalnych wydarzeń w 71. urodziny Starówki

Źródło:
tvnwarszawa.pl