Przed wojną bawiła się tu elita. Wiemy, co powstanie w budynku dawnej Adrii

Budynek przy Moniuszki 8 na wizualizacji
Budynek przy Moniuszki 8 na wizualizacji
Źródło: LivUp
Budynek przy ulicy Moniuszki, gdzie przed wojną działał modny lokal Adria, a później mieścił biura PZU, przejdzie metamorfozę i zmieni swoją funkcję. Właściciel gmachu zaplanował w nim 65 mieszkań na wynajem.

O planach, jakie ma wobec budynku przy ulicy Moniuszki spółka LivUp, mówi się już od ponad dwóch lat. Firma znana jako operator mieszkań na wynajem kupiła gmach w 2021 roku. Aby zaadaptować go do warunków mieszkalnych, musiała uzyskać pozwolenie na zmianę funkcji. Od wielu lat przy Moniuszki 8 działały przede wszystkim biura - najpierw Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń, później wynajmowane przez inne podmioty.

W 2023 roku spółka uzyskała decyzję o warunkach zabudowy, a następnie pozwolenie od Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, ponieważ budynek znajduje się w gminnej ewidencji zabytków.

65 mieszkań na wynajem

Spółka do tej pory nie zdradzała, co konkretnie powstanie w budynku. W poniedziałkowym komunikacie poinformowała o swoich planach.

"W ramach inwestycji realizowana będzie przebudowa, rozbudowa i zmiana funkcji obiektu z biurowo-usługowej na mieszkalną. W odrestaurowanym budynku liczącym sześć pięter mieszkaniowych (...) powstanie 65 lokali o wielkości od 25 do 64 metrów kwadratowych" - przekazał deweloper.

Na dachu ma powstać zielony taras dla mieszkańców, a parter i dwie podziemne kondygnacje zostaną przeznaczone na usługi i gastronomię.

Spółka wyjaśnia, że prace związane z modernizacją elementów zabytkowych, zostały uzgodnione z Mazowieckim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytów. Obejmą one "m.in. odnowienie fasady, przywrócenie pełnej estetyki monumentalnych jońskich kolumn i belkowania, zachowanie elementów wystroju kamieniarskiego, rekonstrukcję detali sztukatorskich oraz restaurację charakterystycznych lwów, które od lat zdobią wejście od strony ulicy Moniuszki".

Zakończenie prac budowlanych jest zaplanowane na drugą połowę 2027 roku.

Lew na fasadzie budynku przy Moniuszki 8
Lew na fasadzie budynku przy Moniuszki 8
Źródło: LivUp

Najmodniejszy lokal w Warszawie

Budynek przy Moniuszki 10 (po wojnie adres tego budynku zmieniono na Moniuszki 8) został wzniesiony pod koniec lat 20. XX wieku dla Riunione Adriatica di Sicurta - włoskiego towarzystwa ubezpieczeniowego z Triestu nad Adriatykiem. Charakteryzowała go monumentalna forma z kolumnami w porządku jońskim oraz dwoma weneckim lwami po bokach fasady na wysokości drugiego piętra.

W latach 30. XX wieku oraz w czasie drugiej wojny światowej pod tym adresem znajdowała się restauracja Adria. Był to jeden z najelegantszych lokali gastronomicznych w całej stolicy. Na dancingach bawiła się śmietanka towarzyska ówczesnej Warszawy: artyści, politycy, wysokiej rangi urzędnicy oraz dziennikarze. Do historii przeszły legendarne bale sylwestrowe organizowane w Adrii.

"Elita była tu zresztą na co dzień: Bolesław Wieniawa-Długoszowski, generał, literat i dusza towarzystwa, jedna z najbarwniejszych postaci establishmentu sanacyjnej Polski. Bywali i inni politycy, literaci, artyści, ludzie interesu. Na scenie śpiewała m.in Hanna Ordonówna, grywały orkiestry Jerzego Petersburskiego i Artura Golda" - pisał o przedwojennym dancingu varsavianista Jerzy S. Majewski.

W 1934 roku słynna restauracja "zagrała" w filmie "Jego ekscelencja subiekt" - miłosnej historii z Eugeniuszem Bodo i Iną Benitą w rolach głównych.

Działała tam radiostacja "Błyskawica"

Po wybuchu drugiej wojny światowej, kiedy stolica Polski znalazła się pod niemiecką okupacją, lokal upodobali sobie oficerowie SS i funkcjonariusze gestapo. Już w 1940 roku restauracja uzyskała status "tylko dla Niemców". 22 maja 1943 roku, w odwecie za masowe egzekucje, żołnierz Armii Krajowej Jan Kryst, ps. Alan, działając w pojedynkę zastrzelił trzech gestapowców bawiących się w Adrii, a dwóch kolejnych ranił. Podczas tej akcji zginął. Na fasadzie budynku widnieje tablica upamiętniająca bohaterski czyn "Alana".

W trakcie Powstania Warszawskiego Adria pełniła rolę stołówki powstańczej. Przez krótki czas znajdowała się tam radiostacja "Błyskawica" oraz wydział propagandy. Podczas intensywnych walk w Śródmieściu budynek uległ poważnemu uszkodzeniu. Został trafiony przez pocisk, który przebił wszystkie stropy i zatrzymał się w piwnicy, lecz nie eksplodował.

Po wojnie budynek został odbudowany z przeznaczeniem dla PZU, natomiast w 1973 w jego części reaktywowano gastronomię. Działała tam restauracja, która zachowała przedwojenną nazwę. Została zamknięta w 2005 roku.

Czytaj także: