Heweliusz już w Kosmosie

Heweliusz czlonkiem rodziny Brite
Heweliusz czlonkiem rodziny Brite
PAP
Heweliusz czlonkiem rodziny BritePAP

Polski satelita Heweliusz wyruszył w przestrzeń kosmiczną. Dołączy tam do kilku innych satelitów z konstelacji BRITE, w tym do Lema. Wyjątkowość tego satelity tkwi w tym, co zabrał na pokład - kilka dodatkowych eksperymentów i nieco zmieniony teleskop - informował dr Piotr Orleański z Centrum Badań Kosmicznych PAN.

Heweliusz to drugi polski satelita naukowy i "brat" Lema, który w Kosmosie znajduje się od listopada 2013 roku. W przestrzeń kosmiczną wyruszył we wtorek około godz. 5.15 rano naszego czasu na rakiecie Long March 4B z chińskiego poligonu Taiyuan Launch Space Center.

Obydwa polskie satelity są częścią austriacko-kanadyjsko-polskiego projektu BRITE. Choć wszystkich sześć satelitów z tej "rodziny" ma bardzo podobną konstrukcję - ważą niecałe 7 kg i mają kształt kostki o boku wynoszącym ok. 20 cm - to Heweliusz nieco się od nich różni.

Dodatkowe możliwości eksperymentów

- Znaleźliśmy trochę wolnego miejsca na satelicie, wstawiliśmy tam sześć polskich malutkich eksperymentów technologicznych, np. sprawdzanie pamięci w warunkach radiacji, otwieranie malutkich systemów mechanicznych. To będzie dodatkowy ładunek, który zostanie przetestowany, gdy już podstawowa misja BRITE zostanie wypełniona. Żaden z pozostałych satelitów tego projektu nie miał dodatkowych eksperymentów - powiedział dr Orleański z Centrum Badań Kosmicznych PAN.

W porównaniu do innych satelitów programu BRITE Heweliusz ma też nieco zmodyfikowany teleskop. - Wyniki obserwacji tamtymi teleskopami wymagają dużej obróbki na Ziemi. W tym przypadku będziemy wszystko załatwiali na pokładzie - wyjaśnił rozmówca.

Heweliusz będzie śledzić prawie 300 gwiazd

Heweliusz, gdy już znajdzie się w Kosmosie, będzie wykonywał takie samo zadanie, jak każdy z satelitów z konstelacji BRITE. Umieszczony na wysokości 800 km, przez kilka lat będzie prowadził precyzyjne pomiary 286 najjaśniejszych gwiazd. Choć w nocy widać je nawet gołym okiem, to z powodu zakłóceń atmosferycznych nawet przez największe teleskopy nie można obserwować małych zmian jasności gwiazd.

- To zadanie z dziedziny astrosejsmologii, czyli analizy procesów fizycznych i chemicznych w gwiazdach na podstawie zmiany ich blasku w bardzo długiej skali: godzin, dni, tygodni, a nawet miesięcy - dodał dr Orleański.

Jako ostatni dotrze do "rodziny"

Heweliusz jest ostatnim z satelitów BRITE, który czeka na start. W przestrzeni kosmicznej miał znaleźć się już pod koniec 2013 roku, ale później jego wystrzelenie wielokrotnie przekładano. Wcześniej w na orbitę wyniesiono już dwa austriackie satelity BRITE. Od listopada w przestrzeni kosmicznej znajduje się też polski Lem. Kilka tygodni temu wystartowały dwa satelity kanadyjskie. Niestety jeden z nich - przynajmniej na razie - przepadł w przestrzeni kosmicznej.

- Obydwa kanadyjskie satelity były wystrzelone równocześnie przez Rosjan. Jeden ma już za sobą testy. O drugim nie mamy żadnych informacji. Amerykański system rozpoznawania obiektów na orbicie nie widzi tego satelity. Nie możemy z nim nawiązać kontaktu. Jest duże prawdopodobieństwo, że nadal jest przyczepiony do ostatniego stopnia rakiety i razem z nim spłonie podczas deorbitacji. To są misje wysokiego ryzyka. To jest w tym biznesie normalne - podkreślił dr Orleański.

Zaznaczył, że taki wypadek nie zagraża powodzeniu całej misji BRITE, która jest przygotowana na pracę trzech satelitów.

- Wszystko, co jest poza tym, służy przyspieszeniu zbierania danych. Nie musimy skupiać się na jednej konstelacji, ale oglądać jednocześnie dwie. Nawet w tej chwili Heweliusz jest pewnym nadmiarem, jeżeli chodzi o podstawowy program naukowy - wyjaśnił.

"Wszyscy uwierzyli, że możemy na poważnie myśleć o budowie polskich satelitów"

Nad urządzeniami pracowali specjaliści z Centrum Badań Kosmicznych PAN i Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN w Warszawie. Satelity powstały we współpracy z Uniwersytetem w Wiedniu, Politechniką w Grazu, Uniwersytetem w Toronto i Uniwersytetem w Montrealu. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczyło na ich budowę 14,2 mln zł.

- BRITE zmienił bardzo dużo w Polsce. Wreszcie wszyscy uwierzyli, że możemy na poważnie myśleć o budowie polskich satelitów z prawdziwego zdarzenia - podkreślił dr Orleański. Przypomniał, że Narodowe Centrum Badań i Rozwoju ogłosiło studium wykonalności dla dużych polskich satelitów obserwacyjnych typu dual-use dla administracji państwowej, środowiska i dla wojska.

- Potem będzie wydana decyzja, czy uruchamiamy w Polsce program budowy dużych satelitów. To już jest przedsięwzięcie o rząd wielkości albo dwa rzędy potężniejsze niż BRITE. Pierwszy satelita ma mieć 150 kg, a drugi ponad 300 kg - zaznaczył naukowiec.

Autor: kt/map/rp / Źródło: PAP

Pozostałe wiadomości

Pogoda na jutro. Piątek 24.05 znów w części kraju przyniesie burze. Miejscami mogą przynieść silniejsze porywy wiatru i opady deszczu. Pojawi się też szansa na słońce. Będzie gorąco, bo na termometrach zobaczymy nawet 29 stopni Celsjusza.

Pogoda na jutro - piątek 24.05. Gorąco, miejscami zagrzmi

Pogoda na jutro - piątek 24.05. Gorąco, miejscami zagrzmi

Źródło:
tvnmeteo.pl

Nie zanosi się na to, żebyśmy w weekend odpoczęli od gwałtownych zjawisk w pogodzie, podobnie wygląda prognoza także na początek następnego tygodnia. Burzom będzie sprzyjać gorąco. Temperatura miejscami dojdzie do 28 stopni Celsjusza w cieniu.

Uważnie śledźcie prognozy. Pogoda w weekend nie zapowiada się spokojnie

Uważnie śledźcie prognozy. Pogoda w weekend nie zapowiada się spokojnie

Źródło:
tvnmeteo.pl

Czwartek to w Polsce kolejny dzień z dynamiczną, burzową pogodą. Nad podkarpacką Stalową Wolą zaobserwowano zjawiskową i przerażającą chmurę szelfową.

Chmura grozy sunęła nad Stalową Wolą

Chmura grozy sunęła nad Stalową Wolą

Źródło:
tvnmeteo.pl

Pakistan od pewnego czasu zmaga się z falą upałów. Są miejsca, gdzie temperatura sięga blisko 50 stopni Celsjusza. Taka pogoda w dramatyczny sposób wpływa na mieszkańców - szpitale przyjmują setki osób z objawami udaru słonecznego. Według meteorologów spiekota ma utrzymać się jeszcze co najmniej tydzień.

Blisko 50 stopni, setki osób po udarze słonecznym w szpitalach

Blisko 50 stopni, setki osób po udarze słonecznym w szpitalach

Źródło:
PAP, AP, tvnmeteo.pl

Na plaży w Ustce w czwartek znaleziono martwą fokę. Zgłoszenie o zwierzęciu otrzymał Błękitny Patrol WWF. Zdjęcia dostaliśmy na Kontakt 24.

Martwa foka na plaży w Ustce

Martwa foka na plaży w Ustce

Źródło:
Kontakt 24, tvnmeteo.pl

Poniedziałkowa burza w Gnieźnie spowodowała wiele strat, a także wywołała wiele emocji, zresztą bardzo uzasadnionych. Tego dnia podobnych komórek burzowych nad północno-zachodnią częścią kraju było więcej, jednak to właśnie wielkopolskie miasto najmocniej odczuło załamanie pogody. O tym, co stało się 20 maja w Gnieźnie, pisze dla nas synoptyk tvnmeteo.pl Arleta Unton-Pyziołek.

Nad miastem zawisła "tykająca bomba", a to, co się stało, "wymknęło się kryteriom". Dlaczego Gniezno zatonęło w gradzie?

Nad miastem zawisła "tykająca bomba", a to, co się stało, "wymknęło się kryteriom". Dlaczego Gniezno zatonęło w gradzie?

Źródło:
tvnmeteo.pl

Czwartek to dzień, w którym na polskim niebie dużo się dzieje. W województwie śląskim można było zaobserwować halo słoneczne.

W części kraju Słońce miało dziś aureolę

W części kraju Słońce miało dziś aureolę

Źródło:
Kontakt 24, tvnmeteo.pl

W rosyjskim Komsomolsku nad Amurem trzymany w mieszkaniu koczkodan napił się alkoholu i wydostał na ulicę. Zanim zwierzę udało się złapać, pogryzło kilka osób.

Pijany koczkodan biegał po ulicy i pogryzł pięć osób

Pijany koczkodan biegał po ulicy i pogryzł pięć osób

Źródło:
PAP, Russian Traveler, fontanka.ru

W amerykańskim stanie Iowa tornado przewróciło tira na autostradzie. Zdarzenie zarejestrowała kamera. W związku ze zniszczeniami spowodowanymi gwałtowną pogodą gubernator stanu w 15 hrabstwach ogłosił stan wyjątkowy.

Tornado przewróciło tira na autostradzie. Nagranie

Tornado przewróciło tira na autostradzie. Nagranie

Źródło:
ENEX, tvn24.pl

Dziś pełnia Księżyca. Nasz naturalny satelita znajdzie się bardzo nisko nad horyzontem, co sprawi, że będzie wydawał się większy niż zazwyczaj. Jak zapowiada Karol Wójcicki, autor bloga "Z głową w gwiazdach", to jednak nie wszystkie atrakcje, jakie czekają miłośników obserwacji nocnego nieba w nadchodzących godzinach.

Dziś pełnia Księżyca i "dwa ciekawe zdarzenia"

Dziś pełnia Księżyca i "dwa ciekawe zdarzenia"

Źródło:
"Z głową w gwiazdach", tvnmeteo.pl

50-latek z Auckland w Nowej Zelandii został ukarany grzywną po tym, jak w mediach społecznościowych pojawiło się nagranie, na którym widać, jak skacze z łodzi do wody wprost na orki pływające w pobliżu. Działanie mężczyzny oceniono jako "celowe, szokujące i głupie".

Mężczyzna rzucił się z łodzi na orkę i jej młode. "Celowe, szokujące i głupie"

Mężczyzna rzucił się z łodzi na orkę i jej młode. "Celowe, szokujące i głupie"

Źródło:
ABC News, DOC

Co najmniej pięć osób zginęło, a kilkadziesiąt zostało rannych - to bilans ofiar po przejściu potężnego tornada we wtorek przez miasteczko Greenfield w amerykańskim stanie Iowa. Duża część miejscowości została zniszczona. - To trwało kilka sekund - mówią mieszkańcy, którzy przy pomocy służb usuwają skutki żywiołu. 

"To trwało kilka sekund", "mój dom jest całkiem zniszczony"

"To trwało kilka sekund", "mój dom jest całkiem zniszczony"

Źródło:
CNN, Reuters, tvnmeteo.pl

Środa była kolejnym burzowym dniem w Polsce. Strażacy interweniowali kilkaset razy. Ulewny deszcz zalewał domy i posesje. W Radzewie w województwie wielkopolskim piorun uderzył w budynek mieszkalny. Nie ma informacji o poszkodowanych w tym zdarzeniu - poinformowała straż pożarna. Na Kontakt 24 otrzymaliśmy zdjęcia i nagrania pokazujące skutki gwałtownej pogody.

Zalane domy i drogi. Strażacy interweniowali ponad pół tysiąca razy

Zalane domy i drogi. Strażacy interweniowali ponad pół tysiąca razy

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl, TVN24, PAP, Kontakt 24

W ostatnich kilkudziesięciu godzinach część mieszkańców Czech musiała zmagać się ze skutkami ulew. Zalane zostały domy, potrzebna była pomoc strażaków.

"Chce mi się płakać. Wszędzie jest ten sam brud"

"Chce mi się płakać. Wszędzie jest ten sam brud"

Źródło:
ENEX, plzen.cz, idnes.cz

Potężne tornado przeszło we wrotek przez miasteczko Greenfield w amerykańskim stanie Iowa. Policja informuje o "licznych ofiarach śmiertelnych" i kilkunastu rannych osobach. Jest wiele zniszczeń.

"Liczne ofiary śmiertelne". Domy zrównane z ziemią po przejściu tornada

"Liczne ofiary śmiertelne". Domy zrównane z ziemią po przejściu tornada

Źródło:
PAP, Reuters

Starship, czyli najpotężniejsza rakieta świata, czeka na swój czwarty testowy lot. Ma się on odbyć za około dwa tygodnie - poinformował Elon Musk, właściciel firmy SpaceX, która skonstruowała statek kosmiczny.

Megarakieta Elona Muska poleci czwarty raz. Podano datę

Megarakieta Elona Muska poleci czwarty raz. Podano datę

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Gwałtowne burze szalały we wtorek w Serbii. W mieście Sombor na północy kraju zginęła jedna osoba, w Nowym Pazarze na południu w związku z ryzykiem powodzi ogłoszono stan wyjątkowy. W sąsiedniej Chorwacji tego samego dnia silny wiatr powalał drzewa z korzeniami.

Drzewo przygniotło samochód, zginęła kobieta

Drzewo przygniotło samochód, zginęła kobieta

Źródło:
PAP

Burze z gradem przeszły w poniedziałek nad północną Holandią. Zjawiskom towarzyszyły ulewy, które spowodowały poważne podtopienia. W niektórych wioskach opady były tak intensywne, że woda i grad wdzierały się do budynków przez system kanalizacji.

Sto litrów deszczu na metr kwadratowy w godzinę. "Grad wylewał się z toalet"

Sto litrów deszczu na metr kwadratowy w godzinę. "Grad wylewał się z toalet"

Źródło:
Reuters, rtl.nl, Hart van Nederland

Gradobicie przeszło we wtorek nad Majorką. Przez około godzinę nad północną częścią wyspy szalała burza z ulewnym deszczem. Zmiana pogody zaskoczyła żeglarzy przepływających w pobliżu miejscowości Alcudia, w tym Reporterkę 24. Jej relację otrzymaliśmy na Kontakt 24.

Gradobicie na Majorce. "Nagle zrobiło się czarno, zaczął padać rzęsisty deszcz"

Gradobicie na Majorce. "Nagle zrobiło się czarno, zaczął padać rzęsisty deszcz"

Źródło:
Kontakt 24, Cronica Balear

Od trzech miesięcy odwiedzający zoo w Walencji w Hiszpanii widzą poruszające zachowanie jednej z mieszkających tam szympansic. Zwierzę o imieniu Natalia straciło młode kilka dni po narodzinach i od tego czasu nie chce się z nim rozstać.

Szympansica od trzech miesięcy nie oddaje zmarłego dziecka. Poruszające obrazy w hiszpańskim zoo

Szympansica od trzech miesięcy nie oddaje zmarłego dziecka. Poruszające obrazy w hiszpańskim zoo

Źródło:
Reuters, abc.es, The Olive Press

Lokalne władze apelują o spokój po poniedziałkowym trzęsieniu ziemi we Włoszech, w wyniku którego konieczna była ewakuacja mieszkańców. Chociaż zniszczenia okazały się niewielkie, aktywność sejsmiczna budzi niepokój - została bowiem odnotowana w rejonie największego superwulkanu Europy, Pól Flegrejskich.

"Czuliśmy, jak ziemia porusza się pod naszymi stopami"

"Czuliśmy, jak ziemia porusza się pod naszymi stopami"

Źródło:
PAP, The Guardian, La Reppublica

Wrony zaatakowały mieszkańców miasta Nisz w Serbii. Agresywne zachowanie ptaków może dziwić, ale było ono podyktowane instynktem rodzicielskim. Lokalne media ostrzegły, że podobne sytuacje mogą zdarzać się jeszcze przez kilka dni.

Wrony zaatakowały przechodniów. "Słysząc krakanie, miejcie się na baczności!"

Wrony zaatakowały przechodniów. "Słysząc krakanie, miejcie się na baczności!"

Źródło:
PAP, jugmedia.rs

W Polsce zaczął się letni sezon burzowy. To niebezpieczne zjawiska, które są zagrożeniem dla naszego zdrowia, a nawet życia i powodują duże szkody materialne. Jak zachować się w czasie burzy, by być bezpiecznym?

W domu, na zewnątrz, w czasie jazdy. Co robić, gdy zacznie się burza

W domu, na zewnątrz, w czasie jazdy. Co robić, gdy zacznie się burza

Źródło:
tvnmeteo.pl, policja.pl

Silna burza gradowa nawiedziła w poniedziałek Gniezno. Zrobiło się biało jak od śniegu, a w wyniku ulewy zalane były ulice i budynki. Trwa sprzątanie i liczenie strat. Jak mówiła na antenie TVN24 synoptyk tvnmeteo.pl Arleta Unton-Pyziołek, zaczął się okres "typowo letni, z krótkotrwałymi, ale bardzo niebezpiecznymi burzami".

"Mieliśmy sytuację, która przypomina ulewy w górach". Co się stało w Gnieźnie

"Mieliśmy sytuację, która przypomina ulewy w górach". Co się stało w Gnieźnie

Źródło:
tvnmeteo.pl, TVN24, IMGW

Rośnie liczba ofiar śmiertelnych trwającej od początku maja ogromnej powodzi w stanie Rio Grande do Sul na południu Brazylii. Zginęło prawie 160 osób, niemal 90 osób jest poszukiwanych - podały władze. Utrzymujące się opady i wysoka woda doprowadziły do pojawienia się drapieżnych zwierząt na zalanych ulicach miast tego regionu.

"Jakby jeszcze było mało powodzi, to pojawiły się żakare"

"Jakby jeszcze było mało powodzi, to pojawiły się żakare"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Nie żyje 23-letni wspinacz, poszukiwany przez kilka dni po tym, jak zaginął w Górach Skalistych w Stanach Zjednoczonych - poinformowały władze Parku Narodowego Gór Skalistych. W dniu, w którym wysłał ostatnią wiadomość, przez park przeszły silne burze. Wstępne dochodzenie wykazało, że mężczyzna "spadł z dużej wysokości".

Burza zaskoczyła go w górach, 23-latek "spadł z dużej wysokości"

Źródło:
CNN, tvn24.pl