Naukowcy: utraciliśmy około trzech miliardów lat historii ewolucyjnej

Źródło:
PAP, science.org
Które ptaki są najbardziej zagrożone?
Które ptaki są najbardziej zagrożone?tvn24
wideo 2/3
Które ptaki są najbardziej zagrożone?tvn24

W ciągu ostatnich 130 tysięcy lat ludzie doprowadzili do wyginięcia około pięciu procent wszystkich gatunków ptaków, co spowodowało znaczny ubytek różnorodności w tej grupie zwierząt. Z artykułu opublikowanego w czasopiśmie "Science" wynika, że skutkiem tego jest utrata około trzech miliardów lat historii ewolucyjnej.

Od dobrze udokumentowanego dodo, który wyginął w XVII wieku, po uznanego za wymarły w 2023 roku śpiewającego ptaka o nazwie reliktowiec mały (w języku hawajskim Kaua'i 'ō'ō) - naukowcy mają niepodważalne dowody na to, że od czasów późnego plejstocenu, czyli momentu, kiedy ówcześni ludzie zaczęli rozprzestrzeniać się po świecie, co najmniej 600 gatunków ptaków wyginęło w wyniku działalności człowieka. Wykorzystując najbardziej kompleksowy jak dotąd zbiór danych o wszystkich znanych wymarciach ptaków, badacze z University of Birmingham postanowili przyjrzeć się wpływowi tych strat na funkcjonowanie planety. - Musimy pamiętać o tym, że każdy gatunek wykonuje w środowisku jakieś działania, a więc odgrywa rolę w swoim ekosystemie. Jeśli chodzi o ptaki, to niektóre z nich kontrolują populacje szkodników, zjadając je, inne - padlinożerne - przetwarzają martwą materię, jeszcze inne jedzą owoce i rozsiewają nasiona, umożliwiając wzrost kolejnym roślinom zielnym czy drzewom. Są nawet takie, na przykład kolibry, które pełnią rolę zapylaczy. Kiedy któryś z tych gatunków wymiera, ważna funkcja, jaką pełnił, czyli różnorodność funkcjonalna, umiera wraz z nimi - powiedział doktor Tom Matthews, główny autor publikacji.

Jak dodał, poza różnorodnością funkcjonalną, definiowaną jako zakres czynności, które organizmy wykonują w swoich ekosystemach, każdy gatunek niesie ze sobą również pewną historię ewolucyjną. - Dlatego, kiedy ten gatunek wyginie, jest to w zasadzie jak odcięcie gałęzi z drzewa życia na naszej planecie; cała powiązana z nim różnorodność filogenetyczna również zostaje utracona - zaznaczył.

Z artykułu opublikowanego w czasopiśmie "Science" wynika, że w ciągu ostatnich 130 tysięcy lat ludzie doprowadzili do wyginięcia około pięciu procent gatunków ptaków.

Antropogeniczne wyginięcia ptaków

Badania doktora Matthewsa i jego zespołu wykazały, że antropogeniczne wyginięcia ptaków od początku istnienia człowieka do dnia dzisiejszego spowodowały utratę około trzech miliardów lat unikalnej historii ewolucyjnej i 7 procent globalnej różnorodności funkcjonalnej. Jest to znacznie więcej, niż dotychczas sądzono. Tymczasem biorąc pod uwagę szeroki zakres ważnych ekologicznych ról pełnionych przez ptaki, utrata ich różnorodności funkcjonalnej prawdopodobnie będzie miała daleko idące konsekwencje dla całej planety. Będzie to, zdaniem autorów badania, obejmować zmniejszone zapylanie kwiatów, zmniejszone rozsiewanie nasion, załamanie kontroli nad populacjami owadów (w tym wielu szkodników i wektorów chorób), a także zwiększenie liczby ognisk epidemii spowodowanych mniejszym spożyciem padliny. - Te wyniki przypominają nam, że obecny kryzys wymierania to nie tylko sam spadek liczby gatunków, ale też różnorodności funkcjonalnej i filogenetycznej. Nasze odkrycia podkreślają pilną potrzebę zrozumienia i przewidywania wpływu przeszłych wymierań antropogenicznych na funkcjonowanie ekosystemu, aby przygotować się na skalę oczekiwanej przyszłej utraty gatunków, która według prognoz wyniesie 1000 gatunków ptaków w ciągu najbliższych dwóch stuleci. Zebrane przez nas informacje są niezbędne do ustalenia skutecznych celów dla globalnych strategii ochrony, a także opracowania działań na rzecz odbudowy ekosystemów i ich ponownego zdziczenia - podsumował dr Matthews.

Które ptaki są najbardziej zagrożone?
Które ptaki są najbardziej zagrożone?Susza w Polsce zaczyna być coraz bardziej zauważalna. Jej skutki widać między innymi w postaci mniejszej liczebności ptaków w przyrodzie. Niektórych gatunków nie możemy obserwować już tak często jak w poprzednich latach. Opowiadał o tym w rozmowie z TVN24 ornitolog Adam Zbyryt. tvn24

Autorka/Autor:anw

Źródło: PAP, science.org

Źródło zdjęcia głównego: stock.adobe.com

Pozostałe wiadomości

Najbliższe dni przyniosą ocieplenie. Na termometrach zobaczymy ponad 20 stopni Celsjusza. W drugiej części tygodnia Polska znajdzie się blisko centrum byłego huraganu Kirk. W czwartek zagrożeniem stanie się silny wiatr, osiągający prędkość w porywach nawet do 100 kilometrów na godzinę. Na Bałtyku prognozowany jest sztorm.

Kirk w drodze do Europy. Jak wpłynie na pogodę w Polsce

Kirk w drodze do Europy. Jak wpłynie na pogodę w Polsce

Źródło:
tvnmeteo.pl

W Bośni i Hercegowinie trwa sprzątanie po powodziach. W poniedziałek odnaleziono kolejne dwa ciała, przez co bilans ofiar śmiertelnych żywiołu wzrósł do 21. Kilkanaście wsi w środkowej części kraju wciąż czeka na pomoc - poinformował dziennik "Oslobodzienie".

Trwają poszukiwania zaginionych. "Psy i ratownicy dosłownie brodzą w błocie"

Trwają poszukiwania zaginionych. "Psy i ratownicy dosłownie brodzą w błocie"

Źródło:
Reuters, PAP

Boliwia przeżywa najgorszy sezon pożarowy odkąd zaczęto gromadzić dane. Jak poinformowała organizacja pozarządowa Tierra Foundation, od początku roku ogień strawił już ponad 10 milionów hektarów terenów. W związku z krytyczną sytuacją w kraju pod koniec września w Boliwii wprowadzono "stan klęski narodowej".

"To jedna z największych katastrof naturalnych na terytorium naszego kraju"

"To jedna z największych katastrof naturalnych na terytorium naszego kraju"

Źródło:
PAP, Reuters

Po 167 dniach suszy w brazylijskim Dystrykcie Federalnym spadł deszcz. Krajowy Instytut Meteorologii INMET w poniedziałek wieczorem czasu miejscowego wydał wyczekiwany przez mieszkańców komunikat: koniec historycznej suszy, wreszcie spadł u nas deszcz.

Czekali na deszcz 167 dni    

Czekali na deszcz 167 dni    

Źródło:
PAP,agenciabrasil.ebc.com, cnnbrasil.com.br

Zorza polarna rozświetliła niebo nad północną Polską. Zdjęcia, na którym widać kolorowe światła na niebie, dostaliśmy na Kontakt24. "Można było obserwować ją gołym okiem" - napisała Reporterka24 o nicku marzka44. 

Zorza polarna rozświetliła niebo nad Polską

Zorza polarna rozświetliła niebo nad Polską

Źródło:
tvnmeteo.pl, Kontakt24

Milton nieco osłabł i stał się huraganem czwartej kategorii w pięciostopniowej, rosnącej skali Saffira-Simpsona. Towarzyszący mu wiatr wieje z prędkością 250 kilometrów na godzinę.

Do Florydy zbliża się huragan Milton. "Jeśli zdecydujesz się zostać, zginiesz"

Do Florydy zbliża się huragan Milton. "Jeśli zdecydujesz się zostać, zginiesz"

Źródło:
Reuters, PAP, CNN

IMGW wydał ostrzeżenia meteorologiczne pierwszego stopnia przed silnym wiatrem. Synoptycy przewidują, że w porywach może wiać do 85 kilometrów na godzinę. Sprawdź, gdzie aura będzie groźna.

Niebezpiecznie na południu kraju. IMGW ostrzega

Niebezpiecznie na południu kraju. IMGW ostrzega

Źródło:
IMGW

Pogoda na dziś, czyli wtorek, 8.10. Dla większości będzie to ciepły i słoneczny dzień. Termometry wskażą nawet 22 stopnie Celsjusza. Jedynie na Pomorzu będzie pochmurno i spadnie słaby deszcz. Niebezpiecznie może być na północy, gdzie pojawi się silny wiatr.

Pogoda na dziś - wtorek, 8.10. Słońce wyjdzie zza chmur, na północy może silnie wiać

Pogoda na dziś - wtorek, 8.10. Słońce wyjdzie zza chmur, na północy może silnie wiać

Źródło:
tvnmeteo.pl

Naukowcy przestrzegają przed uprawą roślin na glebach dotkniętych przez powódź. Masy wody płynące z dużą prędkością mogą prowadzić do wymieszenia się podłoża z osadami dennymi zawartymi w korycie rzek, które mogą zawierać niebezpieczne dla zdrowia zanieczyszczenia.

"To tykająca bomba z opóźnionym zapłonem"

"To tykająca bomba z opóźnionym zapłonem"

Źródło:
PAP

Mapowanie ludzkiego genomu, transformacyjna sztuczna inteligencja lub badania nad genami powodującymi raka - to tylko niektóre z odkryć, które nadal nie otrzymały Nagrody Nobla. Z okazji trwającego Tygodnia Noblowskiego amerykańska stacja CNN przedstawiła subiektywną listę pięciu przełomów w nauce godnych tego prestiżowego wyróżnienia.

Pięć odkryć, które zasługują na Nagrodę Nobla, ale jeszcze jej nie dostały

Pięć odkryć, które zasługują na Nagrodę Nobla, ale jeszcze jej nie dostały

Źródło:
CNN

Kanadyjskie władze odpowiedzialne za opiekę zdrowotną poinformowały o śmierci dziecka z powodu wścieklizny. To pierwszy przypadek tej choroby zakaźnej u człowieka w prowincji Ontario od 1967 roku - podkreślił lekarz cytowany przez lokalne media. W Polsce rocznie notowanych jest ok. 8-10 tys. przypadków pogryzienia ludzi przez zwierzęta podejrzane o wściekliznę. - Odnoszę wrażenie, że zapomnieliśmy o tej chorobie, a zagrożenie cały czas jest realne - podkreślała lubelska konsultant ds. chorób zakaźnych dr n. med. Grażyna Semczuk.

Rodzina "obudziła się z nietoperzem w pokoju". Nie żyje dziecko

Rodzina "obudziła się z nietoperzem w pokoju". Nie żyje dziecko

Źródło:
CBC, PAP

74-latek z Kolorado został poważnie raniony przez niedźwiedzicę, która wraz z trojgiem młodych weszła do jego domu. Mężczyzna przeżył, ale cała czwórka zwierząt musiała zostać zabita.

Cztery niedźwiedzie weszły do ich domu, 74-latek poważnie ranny

Cztery niedźwiedzie weszły do ich domu, 74-latek poważnie ranny

Źródło:
ABC News, tvn24.pl

Chwilę przed godziną 17 w poniedziałek z kosmodromu Centrum Kosmicznego Johna F. Kennedy'ego na Florydzie wystartowała rakieta Falcon 9 z wyjątkową sondą na pokładzie. Misja Hera, organizowana przez Europejską Agencję Kosmiczną, ma dokładnie zbadać skutki pierwszego w historii testu obrony planetarnej Ziemi.

Hera poleciała zbadać skutki pierwszego testu obrony planetarnej Ziemi

Hera poleciała zbadać skutki pierwszego testu obrony planetarnej Ziemi

Źródło:
SpaceX, BBC, National Geographic

Za kilka dni w Polsce będzie ponad 20 stopni, a to za sprawą atlantyckiego huraganu Kirk. Jak długo utrzyma się ciepła aura? Sprawdź długoterminową prognozę pogody, przygotowaną przez prezentera tvnmeteo.pl Tomasza Wasilewskiego.

Pogoda na 16 dni: będzie ponad 20 stopni. Jak długo?

Pogoda na 16 dni: będzie ponad 20 stopni. Jak długo?

Źródło:
tvnmeteo.pl

W Tatrach panują trudne warunki, szlaki są oblodzone i łatwo się poślizgnąć. W weekend przeprowadzono dwie akcje ratunkowe. - Partie wysokogórskie warto odpuścić, bo jest naprawdę niebezpiecznie - powiedział Marcin Strączek-Helios z Tatrzańskiego Parku Narodowego.

Akcje ratunkowe w Tatrach. "Jest naprawdę niebezpiecznie"

Akcje ratunkowe w Tatrach. "Jest naprawdę niebezpiecznie"

Źródło:
TOPR, TPN, TVN24

Tempo wysychania rzek na całym świecie w 2023 roku było największe od ponad 30 lat - wynika z raportu opracowanego przez Światową Organizację Meteorologiczną (WMO). Zdaniem ekspertów złożyło się na to kilka czynników, jak na przykład to, że ubiegły rok był najcieplejszym w historii pomiarów, a także zmiana wzorca pogodowego z El Nino na La Nino.

Rzeki wysychają najszybciej od ponad 30 lat

Rzeki wysychają najszybciej od ponad 30 lat

Źródło:
The Guardian, WMO

W nadchodzących dniach warto spojrzeć w niebo - przed nami deszcz meteorów, zwanych Drakonidami. Podczas maksimum takiego roju może pojawić się około 10 meteorów na godzinę.

Przed nami noc spadających gwiazd. Kiedy podziwiać Drakonidy?

Przed nami noc spadających gwiazd. Kiedy podziwiać Drakonidy?

Źródło:
livescience.com

Powodzie nawiedziły w ostatnich dniach Bałkany. Za skalę zniszczeń odpowiadają nadmierne wycinanie lasów, betonizacja oraz budowa osiedli na nieodpowiednich obszarach - ocenił w niedzielnej rozmowie z chorwacką telewizją N1 profesor Nino Krvavica z Wydziału Hydrotechniki Uniwersytetu w Rijece.

Wycinanie lasów, betonizacja. Dlaczego powodzie są tak niszczycielskie

Wycinanie lasów, betonizacja. Dlaczego powodzie są tak niszczycielskie

Źródło:
PAP

Od piątku w zachodniej Grecji mocno pada. Ulewy spowodowały podtopienia i liczne szkody. Jedna osoba zginęła. Front, który przyniósł obfite opady deszczu, przesuwa się na wschód i powoli słabnie - podkreślili w niedzielę meteorolodzy.

Woda porwała ochroniarza wraz z budką strażniczą. Nie żyje 52-latek

Woda porwała ochroniarza wraz z budką strażniczą. Nie żyje 52-latek

Źródło:
PAP, neoskosmos.com

Jaszczurka Gekko gecko, należąca do rodziny gekonowatych, wykrywa wibracje o niskiej częstotliwości za pomocą woreczka (części ucha wewnętrznego). Według badaczy z University of Maryland, pełni on odrębną, ale uzupełniającą funkcję w stosunku do zwykłego układu słuchowego tych gadów.

Odkryto "szósty zmysł" u jaszczurek. Za co jest odpowiedzialny

Odkryto "szósty zmysł" u jaszczurek. Za co jest odpowiedzialny

Źródło:
phys.org

- Grzyby są znacznie bliżej spokrewnione ze zwierzętami niż z roślinami. Grzyby i zwierzęta mają wspólnego przodka, który wyglądał zapewne jak ameba, był pełzakiem, a rośliny są bardzo, bardzo daleko od niego - powiedziała doktor habilitowana Marta Wrzosek, wykładowczyni na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. Dlatego, podobnie jak zwierzęta, grzyby się poruszają, porozumiewają i uprawiają seks.

Grzyby rozmawiają ze sobą i uprawiają seks

Grzyby rozmawiają ze sobą i uprawiają seks

Źródło:
PAP

Jeżeli wszystko pójdzie zgodnie z planem, w czwartek 10 października sonda Europa Clipper wybierze się w długą podróż do Europy - księżyca Jowisza. Zostanie wystrzelona na pokładzie rakiety SpaceX Falcon Heavy z Centrum Kosmicznego im. Kennedy'ego na Florydzie.

Żeby dotrzeć do Europy, musi pokonać miliardy kilometrów

Żeby dotrzeć do Europy, musi pokonać miliardy kilometrów

Źródło:
PAP, NASA

Na północy Peru odkryto kości 43 dzieci, które kilkaset lat temu zostały prawdopodobnie złożone w ofierze bogom - podały peruwiańskie media.

Kości ponad 40 dzieci odnalezione w Peru

Kości ponad 40 dzieci odnalezione w Peru

Źródło:
PAP

Niedźwiedź zaatakował zbierającego grzyby mężczyznę na Słowacji. 63-latek poniósł śmierć - poinformowała w sobotę policja. Do zdarzenia doszło w lesie w okolicach Liptowskiego Mikułasza.

Zbierał grzyby, gdy zaatakował go niedźwiedź. Nie żyje 63-latek

Zbierał grzyby, gdy zaatakował go niedźwiedź. Nie żyje 63-latek

Źródło:
PAP, topky.sk, RDLP

Dziesięć lat temu na pokrytej wieloletnią zmarzliną Syberii pojawiły się tajemnicze kratery. Powstały w wyniku gigantycznych eksplozji. Naukowcy od dawna zastanawiali się, dlaczego takie kratery występują tylko w tym regionie. Wreszcie brytyjskim i hiszpańskim badaczom udało się rozwikłać zagadkę.

Eksplodujące kratery na Syberii. Rozwikłano ich zagadkę

Eksplodujące kratery na Syberii. Rozwikłano ich zagadkę

Źródło:
livescience.com

W tym roku powodzie dotknęły 4,4 mln mieszkańców Afryki Zachodniej i Środkowej - donosi Organizacja Narodów Zjednoczonych. Z ich powodu zginęło co najmniej tysiąc osób. Przedłużająca się pora deszczowa spowodowała też w tej części kontynentu wzrost zachorowań na malarię.

Dwa miesiące i tylko pięć dni bez deszczu. Potworne konsekwencje przedłużającej się pory deszczowej

Dwa miesiące i tylko pięć dni bez deszczu. Potworne konsekwencje przedłużającej się pory deszczowej

Źródło:
PAP, ONZ

W czwartek do Tajwanu dotarł tajfun Krathon. Liczba ofiar śmiertelnych wzrosła do czterech, a około 700 osób zostało rannych. 20 tysięcy domów na wyspie wciąż nie ma prądu. W wyniku ulewnych opadów deszczu powstały osunięcia ziemi.

"Dziwna burza" zabiła cztery osoby

"Dziwna burza" zabiła cztery osoby

Źródło:
PAP, AFP

Trzęsienie ziemi zarejestrowano w niedzielę rano miejscowego czasu w pobliżu Wellington, stolicy Nowej Zelandii - poinformowała rządowa instytucja monitorująca aktywność sejsmiczną GeoNet. Dodała, że miało magnitudę 5,7.

Trzęsienie ziemi w pobliżu stolicy Nowej Zelandii

Trzęsienie ziemi w pobliżu stolicy Nowej Zelandii

Źródło:
Reuters, USGS

Podczas grzybobrania warto pamiętać o pewnych zasadach, które pozwolą nam bezpiecznie wrócić do domu z koszem smakowitych leśnych skarbów. Co zrobić, jeśli nie znamy jakiegoś grzyba, jak się ubrać do lasu i w nim nie zgubić?

"Starajmy się nie popaść w amok grzybobrania"

"Starajmy się nie popaść w amok grzybobrania"

Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl

Zooplankton, czyli niewielkie organizmy zwierzęce zamieszkujące wodne ekosystemy, odżywia się bakteriami. Dlatego amerykańscy badacze chcieli go wykorzystać do walki z bakteriami kałowymi występującymi w wodach słodkich i słonych. Okazało się jednak, że bakterie kałowe nie "smakują" zooplanktonowi.

Zooplankton żywi się bakteriami, ale tych kałowych nie tknie

Zooplankton żywi się bakteriami, ale tych kałowych nie tknie

Źródło:
PAP, journals.asm.org

Półwysep Antarktyczny w ciągu ostatnich blisko 40 lat zazielenił się w dramatycznym tempie - donoszą brytyjscy naukowcy po przeanalizowaniu danych satelitarnych. Tylko w latach 2016-2021 proces ten przyspieszył o ponad 30 procent. Badacze zwracają też uwagę na pilną potrzebę głębszego zbadania tego problemu.

Mapy satelitarne pokazują, jak zazielenia się Antarktyda. "Poważne obawy"

Mapy satelitarne pokazują, jak zazielenia się Antarktyda. "Poważne obawy"

Źródło:
University of Exeter, tvnmeteo.pl