- Mamy do czynienia z czymś więcej niż tylko muzeum. Ten budynek to dzieło sztuki, które zmienia oblicze Warszawy - uzasadniło jury pierwszej w historii nagrody Arkkitehtuurin Finlandia, przyznając główną nagrodę Muzeum Historii Żydów Polskich. Warszawski budynek pokonał trzech fińskich konkurentów.
Polski budynek zdobył najważniejszą w Finlandii nagrodę architektoniczną, przyznawaną gmachom zbudowanym w Finlandii lub zaprojektowanym przez fińskich architektów. Autorami Muzeum Historii Żydów Polskich są architekci z pracowni Lahdelma & Mahlamäki Architects z Helsinek, którzy współpracowali z tymi z Warszawy - Kuryłowicz & Associates. Jurorzy konkursu Arkkitehtuurin Finlandia zwracali uwagę na to, czy obiekty użyteczności publicznej, które powstały w ciągu ostatnich trzech lat, są przyjazne ludziom, mają pozytywny wpływ na rozwój wartości kulturowych i czy są po prostu ładne. Ważne też było otoczenie, to jak budynki współgrają z okoliczną zabudową.
"Coś więcej niż tylko muzeum"
Zdaniem profesora Uniwersytetu Aalto w Helsinkach Sixtena Korkmana, który miał decydujący głos, najlepiej te idee ucieleśnia gmach z Warszawy. - Mamy do czynienia z czymś więcej niż tylko muzeum. Ten budynek to dzieło sztuki, które zmienia oblicze Warszawy - powiedział Korkman, uzasadniając wybór. Szczególnie spodobał się mu główny hol placówki, który nazwał "sercem budynku". - Najbardziej ekscytującym elementem tej architektury jest napięcie pomiędzy skromną i prostą bryłą zewnętrzną a dynamicznym, ekspresyjnym holem wewnątrz - dodał.
Profesora zachwyciła również szklana fasada. Szkło sprawia, że w środku pojawia się światło, a jednocześnie jednolitej bryle nadaje kontrast; do tego szklane panele mają głębszą funkcję - pokrywają je hebrajskie i łacińskie litery tworzące słowo Polin, czyli Polska. Tym, co zadecydowało o zwycięstwie, jest nastrój budynku. "Uroczysty i dostojny, a zarazem ciepły i optymistyczny" - jak to określił Korkman. - Czuje się odpowiedni balans między funkcją a ideą. Jest to podejście, które szanuje historię i tragiczny los polskich Żydów - spuentował. Muzeum Historii Żydów Polskich, oddane do użytku w 2013 roku, a uroczyście otwarte tydzień temu, pokonało trzech konkurentów. To Biblioteka Publiczna w mieście Seinäjoki, Biblioteka Uniwersytetu w Helsinkach i siedziba muzeum Serlachius w mieście Mänttä.
Pierwszy raz w historii
Arkkitehtuurin Finlandia - Fińska Nagroda Architektoniczna - to konkurs organizowany przez Fińskie Stowarzyszenie Architektów (SAFA). W ostatnim etapie decydujący głos miał ktoś spoza branży, by udowodnić, że architektura jest dziedziną, dotyczącą każdego człowieka i, że nie trzeba być specjalistą, by móc ocenić, czy budynek dobrze spełnia swoją rolę, jest wygodny, estetyczny i pasuje do otoczenia. Do tej roli wybrano właśnie Sixtena Korkmana, który wcześniej był m.in. ministrem finansów Finlandii, piastował też wysokie stanowiska w strukturach Unii Europejskiej.
Nagroda dla budynku Muzeum Historii Żydów Polskich jest o tyle szczególna, że to pierwsza w historii edycja fińskich nagród architektonicznych.
am//rzw/kwoj / tvn24.pl
Źródło zdjęcia głównego: Lahdelma & Mahlamäki + Kuryłowicz & Associates