Mikroplastik - co to jest, rodzaje, szkodliwość, mikroplastik w kosmetykach

Źródło:
tvnmeteo.pl
Wzrasta ilość śmieci w oceanach - materiał archiwalny
Wzrasta ilość śmieci w oceanach - materiał archiwalnyWorld Viewers Stop
wideo 2/3
Wzrasta ilość śmieci w oceanachWorld Viewers Stop

Mikroplastik to mikrodrobinki plastiku o wielkości do pięciu milimetrów, powstałe celowo (mikroplastiki pierwotne) lub wskutek rozkładu większych kawałków plastiku (mikroplastiki wtórne). Co roku do środowiska trafia ok. 3,2 milionów ton mikroplastiku. Sprawdź, gdzie można znaleźć mikroplastik i czy jest szkodliwy.

● Mikroplastik, czyli mikrogranulki plastiku, to drobinki powstałe przy rozpadzie większych kawałków plastiku lub produkowane celowo. ● Najwięcej mikroplastiku znajduje się w morzach i oceanach. ● Mikroplastiki znalezionow także w żywności: rybach, owocach morza, wodzie pitnej, piwie, miodzie. ● Mikroplastiki dodawane są też do kosmetyków, m.in. do peelingów i produktów do makijażu.

Co to jest mikroplastik?

Mikroplastik wg definicji EFSA (European Food Safety Authority) to niewielkie cząstki tworzyw sztucznych o wielkości od 0,1 mikrometra do 5 mm. Mikroplastik jest obecny w środowisku, żywności i kosmetykach, głównie z powodu zanieczyszczenia i nieodpowiedniego gospodarowania odpadami komunalnymi

Zdaniem  IUCN (International Union for Conservation of Nature, czyli Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody) rocznie z gospodarstw domowych i przemysłu do środowiska trafia ok. 3,2 milionów ton mikroplastiku. Najwięcej ze ścierających się podczas jazdy opon samochodowych oraz z prania syntetycznych tkanin. 

Mikroplastiki - rodzaje

Mikroplastiki możemy podzielić na: ● pierwotne - czyli takie, które od momentu produkcji miały małe rozmiary. Najwięcej mikroplastiku pierwotnego powstaje wskutek prania syntetycznych ubrań. Pochodzi też od pyłu miejskiego i ścierania opon samochodowych. Mikroplastik pierwotny to także mikrogranulki, które dodawane są do kosmetyków. ● wtórne - powstałe po rozpadzie większych kawałków plastiku (np. butelek, reklamówek foliowych, sieci rybackich). W morzach stanowią nawet 80 proc. znajdującego się tam mikroplastiku.

Jeszcze mniejsze od mikroplastików są nanoplastiki - cząstki niewidoczne gołym okiem, o średnicy od 1 do 100 nanometrów. One również zanieczyszczają środowisko i żywność.

Skład mikroplastiku

Mikroplastiki to nie tylko tworzywo sztuczne. Zawierają też dodatki takie jak plastyfikatory i środki zmniejszające palność, ale są również zanieczyszczone powierzchniowo dioksynami i metalami ciężkimi. Skład mikroplastików: - polipropylen, - polietylen, - polistyren, - włókna nylonowe, - włókna poliestrowe, - włókna akrylowe, - poliuretan.

Mikroplastik w kosmetykach

Do 2020 roku najczęściej używanym tworzywem w mikrogranulkach kosmetycznych był polietylen. Zastąpiono go głównie naturalną metylocelulozą. Mikroplastik w kosmetykach to przede wszystkim mikrogranulki dodawane do past do zębów, peelingów do ciała i skóry głowy, szamponów, balsamów i kremów z drobinkami brokatu, a także kosmetyków kolorowych: cieni do powiek, eyelinerów, fluidów, bronzerów itd. Po co dodaje się mikroplastik do kosmetyków? Poza efektem rozjaśnienia, który mogą zapewniać w przypadku kosmetyków do makijażu lub kremów, mikrodrobinki plastiku w kosmetykach pełnią funkcje złuszczające i zagęszczające.

Aktualny stan wiedzy zakłada, że mikroplastik w kosmetykach nie jest niebezpieczny dla skóry. Wciąż jednak stanowi zagrożenie dla środowiska, ponieważ trafia do mórz i oceanów, gdzie następnie zjadany jest przez ryby, mięczaki i skorupiaki.

Mikroplastik w środowisku

Mikroplastiki dostają do środowiska naturalnego głównie wodą. To dlatego najwięcej mikroplastiku znajduje się w morzach i oceanach. Podczas prania, mikrowłókna z syntetycznych tkanin trafiają do kanalizacji. To samo dotyczy mikrogranulek uwalniachych podczas zabiegów pielęgnacyjnych, np. brokatu z kremów, drobinek z peelingu. Pył miejski spłukiwany jest do studzienek kanalizacyjnych oraz wsiąka w glebę podczas deszczu. Drobinki mikroplastiku i nanoplastiku są tak niewielkich rozmiarów, że oczyszczalnie ścieków nie mogą ich przefiltrować. Tak trafiają dalej do rzek, mórz i oceanów, a stamtąd na nasze talerze. 

Mikroplastik w żywności

Występowanie mikroplastiku w żywności jest przedmiotem badań. Najlepiej zbadany jest poziom mikroplastików w rybach (jego znaczne ilości znaleziono w tuńczyku) i owocach morza (m.in. w krewetkach i małżach). Mikroplastik odkryto także w wodzie pitnej (i to zarówno butelkowanej, jak i kranowej), soli morskiej, piwie i miodzie. Wiadomo też, że zjadamy i wypijamy mikroplastik, ponieważ znaleziono go w ludzkim kale (także u noworodków i niemowląt).

Szkodliwość mikroplastiku

Według raportu Komitetu Naukowego Hiszpańskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności i Żywienia (AECOSAN) nie ma na razie badań, które w wiarygodny sposób oszacowałyby szkodliwość zanieczyszczenia żywności tworzywami sztucznymi dla naszego zdrowia. Wiadomo jednak, że u żywych morskich organizmów skażonych mikroplastikiem zaobserwowano m.in. choroby układu pokarmowego, stany zapalne, nowotwory.

Eksperci podkreślają, że przyszłe analizy i badania pozwolą uregulować dopuszczone normy mikroplastiku w żywności. Są również zdania, że należy wprowadzić globalne ograniczenia w ponownym używaniu i recyklingu tworzyw sztucznych. 12 stycznia 2021 r. weszła w życie Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Pozwoli ona na monitoring zawartości mikroplastiku w wodzie. Czas na przyjęcie odpowiedniej procedury badawczej mija 12 stycznia 2024 r.

ZOBACZ >> Obecne w plastiku ftalany mogą powodować przedwczesną śmierć około 100 tysięcy Amerykanów rocznie

źródła: Raport Komitetu Naukowego Hiszpańskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności i Żywienia (AECOSAN) na temat zanieczyszczenia żywności tworzywami sztucznymi; Boucher, J., Friot, D. Primary microplastics in the oceans: a global evaluation of sources, IUCN, 2017; nik.gov.pl

Autorka/Autor:ks//mro

Źródło: tvnmeteo.pl

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Przed nami trudny czas w pogodzie. W weekend zawita do nas prawdziwa zima. Temperatura mocno spadnie, a z nieba będzie padać śnieg z deszczem i śnieg. Opady mogą być intensywne, niewykluczone są burze.

Groźny powrót zimy do Polski. Szczegółowa prognoza

Groźny powrót zimy do Polski. Szczegółowa prognoza

Źródło:
tvnmeteo.pl

Najbliższe dni przyniosą wiele zagrożeń związanych między innymi z oblodzeniem, przymrozkami i opadami śniegu - wynika z prognozy Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Żółte alarmy mogą pojawić się w całym kraju. Sprawdź szczegóły.

Weekend przyniesie wiele zimowych zagrożeń

Weekend przyniesie wiele zimowych zagrożeń

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Minionej nocy na polskim niebie pojawiła się zorza polarna. Świetlny spektakl był widoczny między innymi na północy kraju. Na Kontakt24 otrzymaliśmy wyjątkowe zdjęcia.

"Zorza ponownie zatańczyła nad polskim morzem"

"Zorza ponownie zatańczyła nad polskim morzem"

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl, Kontakt24

Pogoda na dziś. Niemal cały piątek 4.04 zapowiada się pogodnie i słonecznie. W drugiej części dnia lokalnie na niebie pojawi się więcej chmur. Termometry pokażą w wielu miejscach 20 stopni.

Pogoda na dziś - piątek, 4.04. Ponad 20 stopni na termometrach

Pogoda na dziś - piątek, 4.04. Ponad 20 stopni na termometrach

Źródło:
tvnmeteo.pl

Co najmniej siedem osób zginęło w wyniku fali burz i tornad, jaka przetoczyła się nad centralnymi regionami Stanów Zjednoczonych. Lokalne władze informują o rozległych zniszczeniach i przerwach w dostawie prądu. Według prognoz zagrażające życiu warunki mogą utrzymywać się jeszcze przez kilka dni.

Nie żyje kilka osób. "Nie traćcie czujności"

Nie żyje kilka osób. "Nie traćcie czujności"

Źródło:
CNN, PAP

W ostatnim czasie w Peru padał intensywny deszcz. Do tragicznego zdarzenia doszło w prowincji Chanchamayo, gdzie trzech robotników zginęło w wyniku osuwiska.

Osunęła się ziemia, spadli ze 150 metrów. Nie żyją

Osunęła się ziemia, spadli ze 150 metrów. Nie żyją

Źródło:
Reuters, elbuho.pe, hytimes.pe, pachamamaradio.org

Susza panuje w Kampinoskim Parku Narodowym. Przepływ wody w biegnącym przez jego teren cieku osiągnął w środę rekordowo niską wartość. Jak przekazali w mediach społecznościowych przedstawiciele parku, jest to szczególnie niebezpieczne dla wrażliwych na ogień kampinoskich ekosystemów.

"Najbardziej palny park w Polsce" zmaga się z suszą

"Najbardziej palny park w Polsce" zmaga się z suszą

Źródło:
KPN, Regionalne Centrum Ekologiczne REC Polska

Kot został odnaleziony podczas telewizyjnej relacji na żywo. Zwierzak zaginął podczas tornada, które w środę przeszło nad stanem Arkansas.

"Tam jest mój kot". Zaginione zwierzę odnalazło się podczas relacji telewizyjnej

"Tam jest mój kot". Zaginione zwierzę odnalazło się podczas relacji telewizyjnej

Źródło:
fox13memphis.com, tvnmeteo.pl
Naukowcy sfermentowali miso w kosmosie

Naukowcy sfermentowali miso w kosmosie

Źródło:
CNN, iScience

Polska misja IGNIS na Międzynarodową Stację Kosmiczną wystartuje najwcześniej w maju - przekazała NASA. W jej tamach na ISS poleci astronauta Sławosz Uznański-Wiśniewski, który przeprowadzi szereg badań zaproponowanych przez krajowe przedsiębiorstwa i ośrodki naukowe.

Polski astronauta na ISS. NASA podała datę

Polski astronauta na ISS. NASA podała datę

Źródło:
PAP, NASA

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba sfotografował asteroidę 2024 YR4. Do niedawna istniało niewielkie ryzyko, że obiekt mógłby uderzyć w Ziemię w 2032 roku. Obecnie to prawdopodobieństwo oceniane jest na bliskie zeru.

Asteroida, która mogła trafić w Ziemię, na zdjęciu

Asteroida, która mogła trafić w Ziemię, na zdjęciu

Źródło:
ESA, phys.org

Samce muszki owocowej, które "piją" alkohol, są bardziej atrakcyjne dla samic. Jak wynika z badań, ten związek chemiczny powoduje zwiększoną produkcję hormonów płciowych. Co jeszcze ciekawsze - w mózgach muszek owocowych naukowcy zidentyfikowali mechanizm pozwalający na kontrolę konsumpcji alkoholu.

Samce muszek owocowych "piją" alkohol, by zyskać na atrakcyjności

Samce muszek owocowych "piją" alkohol, by zyskać na atrakcyjności

Źródło:
PAP, BBC

Tornada przetoczyły się w środę nad centralnymi i południowymi Stanami Zjednoczonymi. Trąby powietrzne spowodowały spore zniszczenia w stanach Missouri i Arkansas. Meteorolodzy ostrzegają, że to nie koniec zagrożeń - kolejne dni mają przynieść wyjątkowo obfite ulewy.

Ludzie pod gruzami domów, wiatr porywał auta

Ludzie pod gruzami domów, wiatr porywał auta

Źródło:
Reuters, CNN

Część Ameryki Północnej powoli kapie w głąb Ziemi. Jak wyjaśnili naukowcy z Uniwersytetu Teksańskiego, proces ten zachodzi bardzo głęboko pod powierzchnią, na granicy skorupy i płaszcza Ziemi. Modelowanie komputerowe pomogło im też w ustaleniu, co powoduje cieknięcie skał.

Geologowie zauważyli, że Stany Zjednoczone kapią w głąb Ziemi

Geologowie zauważyli, że Stany Zjednoczone kapią w głąb Ziemi

Źródło:
University of Texas - Austin

Trzęsienie ziemi o magnitudzie 5,6 nawiedziło południowe wybrzeże Birmy (Mjanmy) - przekazało niemieckie centrum informacyjne GFZ. Azjatycki kraj nadal zmaga się ze skutkami ubiegłotygodniowych wstrząsów, które wystąpiły w okolicy miasta Mandalaj. Jak podała agencja AP, liczba ofiar kataklizmu przekroczyła 3 tysiące.

Kolejne trzęsienie ziemi w Birmie. Liczba ofiar stale rośnie

Kolejne trzęsienie ziemi w Birmie. Liczba ofiar stale rośnie

Źródło:
PAP, Reuters

Rząd Słowacji zatwierdził plan odstrzału 350 niedźwiedzi oraz wprowadził stan nadzwyczajny w 55 z 79 powiatów kraju. Z decyzją władz nie zgadzają się obrońcy przyrody. Według nich planowany odstrzał kilkakrotnie przekracza dopuszczalny poziom.

Stan nadzwyczajny i zgoda na odstrzał 350 niedźwiedzi

Stan nadzwyczajny i zgoda na odstrzał 350 niedźwiedzi

Źródło:
PAP, TVN24

Po raz pierwszy naukowcy wykazali, że niektóre gatunki porostów mogłyby przetrwać warunki panujące na Marsie. W badaniu, prowadzonym przez Polaków, organizmy poddano symulacji, której rezultat zaprzeczył wcześniejszym założeniom dotyczącym życia na Czerwonej Planecie.

Te niezwykłe organizmy występują w Polsce i być może poradzą sobie na Marsie

Te niezwykłe organizmy występują w Polsce i być może poradzą sobie na Marsie

Źródło:
phys.org, zpe.gov.pl

W dolinie Biebrzy panuje susza. Wystarczy iskra, żeby doszło do pożaru. Susza może mieć także katastrofalny wpływ na tamtejsze ptaki, które do lęgu potrzebują rozlewisk.

Tak sucho nad Biebrzą nie było nawet podczas historycznego pożaru

Tak sucho nad Biebrzą nie było nawet podczas historycznego pożaru

Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl

Ogromne fale nawiedziły we wtorek wschodnie wybrzeże Australii. Na popularnej wśród surferów plaży Bondi ocean poważnie uszkodził klub surfingowy. Trudna sytuacja panowała także na południe od Sydney, gdzie przypływ podmył promenadę.

"Królewski przypływ" uderzył w kultową plażę

"Królewski przypływ" uderzył w kultową plażę

Źródło:
Reuters, ABC News

Potężne ulewy nawiedziły w ubiegłym tygodniu australijski Queensland. Według szacunków władz, pod wodą znalazło się około 500 tysięcy kilometrów kwadratowych terenu. Ponad 100 tysięcy sztuk bydła zatonęło. Meteorolodzy nie mają dobrych wieści, bo prognozowane są kolejne opady.

Roczne opady w tydzień. Pod wodą obszar wielkości Francji

Roczne opady w tydzień. Pod wodą obszar wielkości Francji

Źródło:
AFP, PAP

W okolicach Grindaviku na Islandii trwa erupcja wulkaniczna. Prewencyjnie ewakuowano mieszkańców miasta i turystów przebywających w słynnej Błękitnej Lagunie. Od samego rana w regionie trwa wzmożona aktywność sejsmiczna. Wstrząsy były odczuwalne w wielu regionach kraju.

Wulkan się obudził. Wstrząsy odczuwalne w stolicy

Wulkan się obudził. Wstrząsy odczuwalne w stolicy

Aktualizacja:
Źródło:
PAP, RUV

W ostatnich dniach wiele regionów Stanów Zjednoczonych nawiedziły niszczycielskie burze, którym towarzyszyły tornada. Zginęło co najmniej siedem osób. Wiatr niszczył domy, drzewa i zrywał linie energetyczne. Meteorolodzy ostrzegają, że to jeszcze nie koniec gwałtownych zjawisk.

Nie żyje siedem osób. "Najważniejsze jest zapewnienie bezpieczeństwa"

Nie żyje siedem osób. "Najważniejsze jest zapewnienie bezpieczeństwa"

Źródło:
PAP, NBC News, CNN

Strażacy z Kalifornii od kilku dni walczą z pożarem przy granicy z Nevadą. Udało się powstrzymać rozprzestrzenianie się żywiołu, jednak to nie koniec zmagań służb. Jak podała gazeta "Los Angeles Times", płomienie nadal są potencjalnym zagrożeniem dla znajdujących się w pobliżu drzew, których wiek szacowany jest na ponad 4000 lat.

Ogień zagraża drzewom liczącym ponad 4000 lat

Ogień zagraża drzewom liczącym ponad 4000 lat

Źródło:
PAP, Los Angeles Times, AP, tvnmeteo.pl

W Birmie trwa akcja poszukiwawczo-ratunkowa po trzęsieniu ziemi, jakie nawiedziło kraj w zeszłym tygodniu. Bilans ofiar wzrósł do ponad 2,7 tysięcy. Jak opowiadali na antenie TVN24 wolontariusze z organizacji Humanosh Emergency Medical Team, koordynację pomocy utrudnia brak usług komunikacyjnych, a przez zniszczone drogi służby mają problemy z dotarciem do potrzebujących.

"Podróż, która do tej pory trwała dwie godziny, zajmuje dziesięć"

"Podróż, która do tej pory trwała dwie godziny, zajmuje dziesięć"

Źródło:
Reuters, PAP, TVN24

Ulewy nawiedziły w poniedziałek południową Brazylię. Najtrudniejsza sytuacja panowała w rejonie Sao Paulo, gdzie woda zalała kilka ważnych arterii komunikacyjnych. Transport miejski został wstrzymany, a tysiące domów pozostało bez dostępu do prądu.

Na ulicach zamiast autobusów pojawiły się amfibie

Na ulicach zamiast autobusów pojawiły się amfibie

Źródło:
PAP, G1 Globo

Wystartowała misja Fram2. Załoga kapsuły Crew Dragon "Resilience" spędzi cztery dni na orbicie polarnej - to pierwsza załogowa misja, której trasa przebiega nad obszarami okołobiegunowymi. Cywilni astronauci mają w planach przeprowadzenie ponad 20 eksperymentów.

Spędzą kilka dni na nieprzyjaznej orbicie. Pierwsza taka misja w historii

Spędzą kilka dni na nieprzyjaznej orbicie. Pierwsza taka misja w historii

Źródło:
Reuters, SpaceX, CNN, "Z głową w gwiazdach", "O kosmosie i astronautyce"

Drastyczne ochłodzenie przerwie ciepłą, wiosenną pogodę. Jak bardzo spadnie temperatura? Sprawdź, co przewiduje Tomasz Wasilewski w swojej prognozie długoterminowej na kolejne 16 dni.

Pogoda na 16 dni: w pewnym momencie cofniemy się o miesiąc

Pogoda na 16 dni: w pewnym momencie cofniemy się o miesiąc

Źródło:
tvnmeteo.pl

Z analiz Centrów Kontroli i Prewencji Chorób w USA wynika, że może być więcej gatunków kleszczy, które powodują u ludzi rzadką alergię na czerwone mięso. Głównym jej sprawcą pozostaje jednak niesławny Amblyomma americanum.

Więcej gatunków kleszczy może przenosić alergię na czerwone mięso

Więcej gatunków kleszczy może przenosić alergię na czerwone mięso

Źródło:
Live Science, tvnmeteo.pl