Koronawirus - najważniejsze informacje

22 stycznia 2020
Niedzielski: jesteśmy w sytuacji, gdy nie zadajemy sobie już pytania, czy nastąpi czwarta falą covidu, ale kiedy ona nastąpi TVN24
wideo 2/2
TVN24Niedzielski: jesteśmy w sytuacji, gdy nie zadajemy sobie już pytania, czy nastąpi czwarta falą covidu, ale kiedy ona nastąpi

W Polsce potwierdzono do tej pory 2 882 327 przypadków zakażenia SARS-CoV-2, a 75 249 osób zmarło. W całym kraju obowiązują restrykcje epidemiczne, choć od maja obostrzenia są luzowane w kolejnych branżach. Zniesiony został nakaz noszenia maseczek na świeżym powietrzu. Nadal trzeba ich używać w zamkniętych przestrzeniach publicznych. Od 27 grudnia 2020 roku w Polsce trwają szczepienia przeciw COVID-19.

Koronawirus SARS-CoV-2 wywołuje chorobę COVID-19 najczęściej objawiającą się dusznościami, gorączką, bólami mięśni oraz zmęczeniem. Wirus przenosi się drogą kropelkową, a więc podczas kaszlu, kichania i mówienia. Choroba może przebiegać bezobjawowo.

Pierwszy przypadek koronawirusa odnotowano w Polsce 4 marca 2020 roku u mężczyzny w wieku 66 lat. 20 marca wyszedł ze szpitala.

Do 27 lipca 2021 roku Ministerstwo Zdrowia potwierdziło łącznie 2 882 327 przypadków zakażenia SARS-CoV-2, a 75 249 osób zmarło.

"KORONAWIRUS. RAPORT" - ODPOWIEDZI EKSPERTÓW TVN24 NA WASZE PYTANIA

Stan epidemii

20 marca 2020 roku premier Mateusz Morawiecki poinformował o wprowadzeniu stanu epidemii.

Premier: wprowadzamy stan epidemii (wypowiedź z 20 marca 2020 roku)TVN24

Trzecia fala

Minister zdrowia Adam Niedzielski 19 lutego 2021 roku potwierdził, że trzecia fala epidemii COVID-19 jest już w Polsce. Kilka dni później, 24 lutego, przyznał, że fala ta "rozpędza się".

Drugą falę epidemii na konferencji 8 października potwierdził premier Mateusz Morawiecki. Wówczas stopniowo w Polsce wprowadzano kolejne restrykcje, początkowo różnicując je w zależności od podziału na strefy żółte i czerwone. Najpierw zdecydowano, że od 10 października cała Polska znajdzie się w strefie żółtej, a od 24 października cały kraj stał się strefą czerwoną.

Obostrzenia w całej Polsce

SKLEPY: Otwarte od 28 listopada w reżimie sanitarnym: 1 osoba/15 m2 – w sklepach do 100 m2. 1 osoba/20 m2 – w sklepach powyżej 100 m2.

SKLEPY WIELKOPOWIERZCHNIOWE, MEBLOWE, GALERIE HANDLOWE: Obowiązuje limit osób: 1 osoba/10 m2.

SIŁOWNIE, SOLARIA, KLUBY FITNESS: Obowiązuje limit osób: 1 osoba/10 m2.

WIDOWNIA NA OBIEKTACH SPORTOWYCH: Otwarte obiekty sportowe na świeżym powietrzu przy maksymalnym obłożeniu 50 procent publiczności.

W przypadku udziału w wydarzeniu sportowym więcej niż jednej grupy uczestników, odstęp między grupami ma wynosić co najmniej 30 minut.

BASENY I AQUAPARKI: Obowiązuje zasada maksymalnie 50-procentowego obłożenia.

SALONY KOSMETYCZNE, FRYZJERSKIE, TATUAŻU: Otwarte w reżimie sanitarnym.

RESTAURACJE: Otwarte przy reżimie sanitarnym, obłożeniu 75-procentowym i dystansie między stolikami.

MUZEA, GALERIE SZTUKI: Otwarte w reżimie sanitarnym. Obowiązuje limit: 1 osoba/15 m2.

KINA, TEATRY, OPERY, FILHARMONIE: Otwarte przy zasadach reżimu sanitarnego i obłożeniu do 75 procent. Uczestnicy mogą spożywać napoje lub posiłki.

BIBLIOTEKI: Otwarte przy zachowaniu limitu 1 osoby/10 m2 powierzchni.

KOŚCIOŁY: 75 procent obłożenia.

ZGROMADZENIA, WESELA, KOMUNIE I INNE IMPREZY OKOLICZNOŚCIOWE: Dozwolone do 150 osób.

Uczestnicy zgromadzeń mają obowiązek zachowania 1,5 metra odległości od innych osób. Odległość między zgromadzeniami nie może być mniejsza niż 100 metrów. Zgromadzenia spontaniczne są zakazane.

>> Dworczyk: zakładam, że pod koniec czerwca zniesiemy zakaz zgromadzeń spontanicznych

POGRZEBY: W uroczystości pogrzebowej obowiązuje zasada 1 osoba/15 m2 i zachowanie odległości nie mniejszej niż 1,5 metra oraz noszenie maseczki. Pogrzeb - w rozumieniu przepisów prawa o zgromadzeniach - zgromadzeniem nie jest.

KONCERTY: Mogą być organizowane w plenerze przy udostępnieniu uczestnikom nie więcej 50 procent liczby miejsc. W przypadku braku wyznaczonych miejsc na widowni oraz udziału w wydarzeniu nie więcej niż 250 osób uczestnicy muszą zachować odległość 1,5 metra od siebie. Obowiązuje nakaz noszenia maseczek. Nie można spożywać napojów i posiłków.

SPOTKANIA W DOMACH: W imprezach i spotkaniach organizowanych w domu może uczestniczyć maksymalnie 5 osób. Do limitu nie wliczamy osoby zapraszającej na imprezę oraz osób, które wspólnie mieszkają lub gospodarują z tą osobą. Osoby zaszczepione nie wchodzą w limity dotyczące liczby osób na spotkaniach prywatnych.

KONGRESY, TARGI, KONFERENCJE: Dozwolone przy limicie jednej osoby na 10/m2.

TRANSPORT ZBIOROWY: Można przewozić 100 procent obłożenia środka transportu.

KLUBY NOCNE, DYSKOTEKI: Otwarte przy limicie do 150 osób.

PARKI ROZRYWKI: Otwarte przy obłożeniu do 75 procent obłożenia.

HOTELE: Otwarte przy obłożeniu 75 procent. Otwarte są restauracje hotelowe przy zachowaniu reguł reżimu sanitarnego.

SANATORIA I DZIAŁALNOŚĆ UZDROWISKOWA: Warunkiem rozpoczęcia stacjonarnej rehabilitacji leczniczej w ośrodku rehabilitacyjnym czy turnusu leczniczo-profilaktycznego jest negatywny wynik testu na koronawirusa lub pełne zaszczepienie się przeciw COVID-19. Materiał musi być pobrany w terminie nie wcześniejszym niż cztery dni przed terminem rozpoczęcia turnusu rehabilitacyjnego. Testy będą bezpłatne.

DO LIMITÓW NIE WLICZAJĄ SIĘ OSOBY W PEŁNI ZASZCZEPIONE.

>> Osoby zaszczepione nie będą wliczane do limitów. Pytanie do ministra: kto i jak to sprawdzi

Premier: limity nie obowiązują osób, które są zaszczepioneTVN24

Kwarantanna przy wjeździe do Polski

Od 30 marca obowiązują zasady kwarantanny przy wjeździe do kraju osobne dla strefy Schengen i krajów spoza tej strefy.

Strefa Schengen: Obowiązek posiadania negatywnego testu (PCR lub antygenowego) na koronawirusa, wykonanego nie później niż 48 godzin przed przekroczeniem granicy. Dotyczy to wszystkich środków transportu, a także pieszego przekraczania granicy. Osoby z negatywnym wynikiem testu nie będą podlegały kwarantannie. Podróżni po przejściu na kwarantannę mogą zostać z niej zwolnieni po wykonaniu kolejnego testu i uzyskaniu negatywnego wyniku.

Spoza Strefy Schengen: Każdy z podróżujących zostanie skierowany na kwarantannę. Z kwarantanny nie zwalnia test wykonany w kraju, z którego przybywa podróżny. Osoby takie mogą wykonać test (PCR lub antygenowy) w Polsce. Negatywny wynik testu pozwoli zwolnić z obowiązku kwarantanny.

Inne zasady dotyczą osób przybywających do Polski z RPA, Indii i Brazylii. Nie mają już one możliwości zwolnienia z kwarantanny na podstawie testu wykonanego w ciągu 48 godzin po powrocie do kraju. Taka możliwość dopuszczona jest dopiero po siedmiu dniach.

Co ze szkołami i przedszkolami?

4 maja uczniowie klas I-III szkół podstawowych na terenie całego kraju wrócili do nauki stacjonarnej w szkole. 

Od 17 maja na naukę w systemie hybrydowym (mieszanym) przeszli uczniowie klas IV-VIII szkół podstawowych, szkół ponadpodstawowych, placówek kształcenia ustawicznego i centrów kształcenia zawodowego.

Od 31 maja wszyscy uczniowie przeszli na nauczanie stacjonarne.

>> Harmonogram powrotu uczniów do stacjonarnej nauki

Przedszkola i żłobki zostały otwarte 19 kwietnia.

Obowiązkowe maseczki w przestrzeni publicznej

Nakaz zasłaniania nosa i ust w przestrzeni publicznej obowiązuje w całym kraju od 10 października 2020 roku.

Od 27 lutego 2021 roku wprowadzono obowiązek zakrywania ust i nosa wyłącznie przy użyciu maseczki. Nie można stosować zamiast tego szalików, kominów, chust, bandan i przyłbic. Przyłbice wciąż mogą być stosowane, ale dodatkowo, obok maseczki.

Z obowiązku zakrywania nosa i ust przy pomocy maseczki zwolnione są osoby z zaświadczeniem lekarskim lub z dokumentem potwierdzającym niepełnosprawność lub niesamodzielność. Za brak maseczki można dostać mandat w wysokości do 500 złotych, a sąd może nałożyć o wiele wyższą grzywnę - do pięciu tysięcy złotych.

Od 15 maja został zniesiony obowiązek noszenia maseczek na świeżym powietrzu. Bez zmian pozostanie obowiązek zakrywania nosa i ust za pomocą maseczki w pomieszczeniach zamkniętych.

Minister zdrowia: od 15 maja na zewnątrz maseczki nie będą musiały być noszone, jeśli będzie zachowany dystansTVN24

Nowe, bardziej zaraźliwe warianty koronawirusa

Równolegle z rozwojem sytuacji dotyczącej szczepień, w części Wielkiej Brytanii pojawił się nowy brytyjski wariant koronawirusa, nazwany VUI-202012/01. Rząd Wielkiej Brytanii poinformował o nim 14 grudnia. Obecnie jest on już dominującą odmianą wirusa SARS-CoV-2 nie tylko w tym kraju, ale w większości państw Europy i w Stanach Zjednoczonych.

Nowy wariant budzi niepokój głównie ze względu na trzy czynniki: - szybko zastępuje inne wersje wirusa, - posiada mutacje, które prawdopodobnie wpływają na ważne części wirusa, - badania wykazały, że niektóre z tych mutacji zwiększają zdolność wirusa do infekowania komórek.

CZYTAJ WIĘCEJ: Koronawirus zmutował. Co wiemy o nowym szczepie?

W wielu krajach na świecie, w tym krajach Unii Europejskiej, a także w Polsce odkryto także wariant południowoafrykański (501.V2). Pierwszy raz został on wykryty w RPA pod koniec grudnia 2020 roku. Ta odmiana ma pewne podobieństwa do wariantu zidentyfikowanego w Wielkiej Brytanii i podobnie do niego ma większą zdolność do przenoszenia. Jak na razie nie ma dowodów na to, że powoduje cięższy przebieg COVID-19 lub częściej doprowadza do zgonu.

Prof. Bieńkowska o południowoafrykańskim wariancie koronawirusa (rozmowa z 19 lutego 2021 r.)TVN24

Naukowcom znany jest także brazylijski (P.1 / Gamma) i indyjski (B.1.617 / Delta) wariant koronawirusa. Dziekan szkoły zdrowia publicznego na Uniwersytecie Browna Ashish Jha określił w czerwcu 2021 roku Deltę "najbardziej zakaźnym wariantem, jaki znamy".

>> Wariant Delta koronawirusa - jakie są objawy? Czy szczepionki są skuteczne?

Wirusolog Tomasz Dzieciątkowski o wariancie Delta koronawirusaTVN24

Szczepionki przeciw koronawirusowi

Europejska Agencja Leków (EMA) zdecydowała 21 grudnia 2020 roku o autoryzacji szczepionki przeciw COVID-19 firm Pfizer i BioNTech. Tego samego dnia Komisja Europejska wydała pozwolenie na dopuszczenie do używania szczepionki we wszystkich państwach członkowskich UE. 26 grudnia pierwsze dawki dotarły do Polski.

6 stycznia EMA wydała pozytywną opinię w sprawie dopuszczenia do obrotu w Unii Europejskiej szczepionki przeciwko COVID-19 firmy Moderna. Pierwsze dawki szczepionki tego koncernu dotarły do Polski 12 stycznia.

CZYTAJ WIĘCEJ: Mechanizm działania szczepionek "praktycznie ten sam", ale jest "podstawowa różnica"

29 stycznia EMA wydała pozytywną opinię o dopuszczeniu do obrotu w UE szczepionki koncernu AstraZeneca. Tego samego dnia zaakceptowała ją Komisja Europejska. Pierwsze dawki szczepionki tej firmy dotarły do naszego kraju 6 lutego.

11 marca EMA dopuściła na rynek unijny jednodawkową szczepionkę Johnson & Johnson, tego samego dnia zaakceptowała ją Komisja Europejska. 14 kwietnia pierwsze dawki tej szczepionki dotarły do Polski.

Wirusolożka ewolucyjna o skuteczności szczepionki AstraZeneki (wypowiedź z 8 lutego)TVN24

Na początku grudnia rząd opublikował projekt programu szczepień przeciw COVID-19. Zgodnie z jego założeniami dobrowolnym i bezpłatnym szczepieniom będą podlegać dorośli. Dokument składa się z dziewięciu rozdziałów opisujących między innymi skuteczność i bezpieczeństwo szczepionek, proces zakupów i finansowanie, dystrybucję i logistykę, zalecenia medyczne i organizację punktów szczepień, a także kolejność szczepień.

CZYTAJ CAŁY PROJEKT >>>

Na szczepienie można się zapisywać się przez infolinię 989, wysyłając SMS o treści "SzczepimySie" na numer 880-333-333, przez e-rejestrację lub osobiście w punkcie szczepień, najczęściej najbliższym POZ.

Szef kancelarii premiera i pełnomocnik rządu do spraw szczepień Michał Dworczyk 20 kwietnia przedstawił harmonogram zapisów na szczepienia do 10 maja dla wszystkich pełnoletnich osób. 

Więcej szczegółów: Szczepionka na koronawirusa - najważniejsze informacje

CZYTAJ WIĘCEJ NA KONKRET24: 13 popularnych fake newsów o szczepionkach na COVID-19. Przestrzegamy

Kampania informacyjna #SzczepimySięAdam Guz/KPRM

Szczepienia przeciw COVID-19 w Polsce

Pierwsze dawki szczepionki przeciw COVID-19 przekroczyły polską granicę wieczorem 25 grudnia. Pierwsze szczepienia w naszym kraju odbyły się w niedzielę 27 grudnia. Szczepionkę przyjęli wtedy pracownicy medyczni ze szpitala MSWiA w Warszawie. To naczelna pielęgniarka warszawskiego szpitala MSWiA Alicja Jakubowska, dyrektor tego szpitala profesor Waldemar Wierzba, ratownik medyczny Sławomir Butkiewicz, lekarz chorób zakaźnych Agnieszka Szarowska oraz diagnosta laboratoryjna Angelika Aplas.

>> Tak wyglądało szczepienie pierwszej osoby w Polsce

Do 27 lipca w Polsce wykonano 33 843 941 szczepień.

Pierwsza osoba zaszczepiona w Polsce (27 grudnia 2020 roku)TVN24

Czym jest izolacja, a czym kwarantanna

Od września 2020 roku obowiązują nowe zasady dotyczące kwarantanny (odosobnienie osoby zdrowej, z powodu narażenia na zakażenie) i izolacji (odosobnienie osoby, której pierwszy wynik testu w kierunku koronawirusa jest dodatni).

Kwarantanna to odosobnienie osoby zdrowej z powodu narażenia na zakażenie. Kwarantanna wynikająca z ryzyka zakażenia koronawirusem, na przykład z uwagi na kontakt z osobą chorą, trwa 10 dni od dnia następującego po ostatnim dniu narażenia lub styczności ze źródłem zakażenia. Służby sanitarno-epidemiologiczne mogą podjąć decyzję o wydłużeniu lub skróceniu kwarantanny. 10 dni trwa też kwarantanna od dnia, w którym lekarza podstawowej opieki zdrowotnej skieruje Cię na test na koronawirusa, do chwili uzyskania wyniku testu.

Jeśli wykonasz test na koronawirusa i otrzymasz wynik negatywny, to automatycznie Twoja kwarantanna się kończy.

O kwarantannie decyduje to, czy się miało kontakt z osobą zakażoną. Domownicy są objęci kwarantanną tylko jeśli w domu jest osoba zakażona. Jeśli domownik miał kontakt z zakażonym i jest na kwarantannie, pozostali nie są objęci kwarantanną.

Izolacja to odosobnienie osób z dodatnim wynikiem testu. W przypadku uzyskania dodatniego wyniku testu, kwarantanna przekształca się w izolację, która kończy się po 10 dniach od daty uzyskania pierwszego dodatniego wyniku testu (dotyczy pacjenta bezobjawowego). Jeśli wystąpiły objawy infekcji, izolacja powinna zakończyć się po trzech dniach bez gorączki oraz bez objawów infekcji ze strony układu oddechowego, ale nie wcześniej niż po 13 dniach od dnia wystąpienia objawów.

Przez czas izolacji i kwarantanny nie można opuszać domu. Zabronione są spacery z psem/kotem, wyjście do sklepu lub do lekarza. W przypadku, kiedy osoba poddana kwarantannie ma bliskie kontakty z innymi osobami w domu - one również muszą zostać pozostać na kwarantannie.

Obowiązek pozostania na kwarantannie sprawdzany jest przez funkcjonariuszy policji. Przepisy przewidują możliwość nałożenia kary finansowej do 30 tysięcy złotych na te osoby, które nie dostosują się do przepisów. Decyzja, co do konkretnej wysokości kary zawsze jest indywidualna.

>> Minister o fundamentalnej "zasadzie DDM": to prawdziwy oręż w walce z epidemią

Minister zdrowia: fundamentalna zasada to DDM - dystans, dezynfekcja, maseczki (wypowiedź z września 2020 roku)TVN24

Podejrzewasz u siebie zakażenie?

W przypadku wystąpienia gorączki, kaszlu, duszności i kłopotów z oddychaniem i/lub utraty węchu i smaku należy na zatelefonować do najbliższej stacji sanitarno-epidemiologicznej lub skorzystać z teleporady lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ).

Można także, co bardzo ważne, własnym środkiem transportu pojechać do szpitala z odziałem zakaźnym lub obserwacyjno-zakaźnym. Pod żadnym pozorem nie można korzystać ze środków komunikacji publicznej lub taksówek. W ten sposób naraża się innych na zakażenie. W przypadku braku takiej możliwości, lekarz POZ i stacja sanitarno-epidemiologiczna mogą zlecić transport sanitarny.

W przypadku ciężkiego stanu powinno się zadzwonić na numer alarmowy 112 lub 999 i uprzedzić o możliwym zakażeniu.

Koronawirus na świecie

27 lipca 2021 roku liczba potwierdzonych przypadków zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 na całym świecie wynosiła ponad 195,4 miliona. Na COVID-19 zmarło ponad 4,1 miliona chorych, a ponad 177,2 miliona pacjentów wyzdrowiało.

Naukowcy uważają, że najbardziej prawdopodobnym źródłem pochodzenia wirusa są zwierzęta, ale doszło też do jego transmisji między ludźmi. COVID-19, zakażenie wywołane nowym koronawirusem SARS-CoV-2, może się objawiać gorączką, kaszlem, spłyceniem oddechu i trudnościami w oddychaniu.

JAK CHRONIĆ SIĘ PRZED ZAKAŻENIEM - ZALECENIA ŚWIATOWEJ ORGANIZACJI ZDROWIA >>>

Autor:akw

Źródło: tvn24.pl

Źródło zdjęcia głównego: Geert Vanden Wijngaert/Bloomberg via Getty Images

Raporty: