Koronawirus - najważniejsze informacje

22 stycznia 2020
Co z odmrażaniem gospodarki? Profesor Horban: Maj jest dość długi. Wszystko zależy od tego, jak będzie ewoluowała epidemiaPoranna rozmowa w RMF FM
wideo 2/2
Poranna rozmowa w RMF FMCo z odmrażaniem gospodarki? Profesor Horban: Maj jest dość długi. Wszystko zależy od tego, jak będzie ewoluowała epidemia

W Polsce potwierdzono do tej pory 2 695 327 przypadków zakażenia SARS-CoV-2, a 62 133 osoby zmarły. W całym kraju do 25 kwietnia obowiązują dodatkowe restrykcje (w przypadku hoteli do 3 maja). Trzeba nosić maseczki, a nie na przykład przyłbice czy szaliki. Od 27 grudnia 2020 roku w Polsce trwają szczepienia przeciw COVID-19.

Koronawirus SARS-CoV-2 wywołuje chorobę COVID-19 najczęściej objawiającą się dusznościami, gorączką, bólami mięśni oraz zmęczeniem. Wirus przenosi się drogą kropelkową, a więc podczas kaszlu, kichania i mówienia. Choroba może przebiegać bezobjawowo.

Pierwszy przypadek koronawirusa odnotowano w Polsce 4 marca 2020 roku u mężczyzny w wieku 66 lat. 20 marca wyszedł ze szpitala.

Do 19 kwietnia 2021 roku Ministerstwo Zdrowia potwierdziło łącznie 2 695 327 przypadków zakażenia koronawirusem, a 62 133 osoby zmarły.

"KORONAWIRUS. RAPORT" - ODPOWIEDZI EKSPERTÓW TVN24 NA WASZE PYTANIA

Stan epidemii

20 marca 2020 roku premier Mateusz Morawiecki poinformował o wprowadzeniu stanu epidemii.

Premier: wprowadzamy stan epidemii (wypowiedź z 20 marca 2020 roku)TVN24

Trzecia fala

Minister zdrowia Adam Niedzielski 19 lutego 2021 roku potwierdził, że trzecia fala epidemii COVID-19 jest już w Polsce. Kilka dni później, 24 lutego, przyznał, że fala ta "rozpędza się".

Drugą falę epidemii na konferencji 8 października potwierdził premier Mateusz Morawiecki. Wówczas stopniowo w Polsce wprowadzano kolejne restrykcje, początkowo różnicując je w zależności od podziału na strefy żółte i czerwone. Najpierw zdecydowano, że od 10 października cała Polska znajdzie się w strefie żółtej, a od 24 października cały kraj stał się strefą czerwoną.

Niedzielski: trzecia fala się rozpędza (wypowiedź z 24 lutego 2021 r.)TVN24

Obostrzenia w całej Polsce

SKLEPY: Otwarte od 28 listopada w reżimie sanitarnym: 1 osoba/15 m2 – w sklepach do 100 m2. 1 osoba/20 m2 – w sklepach powyżej 100 m2.

W całej Polsce, od 20 marca do 25 kwietnia, działalność galerii handlowych jest ograniczona. W części restauracyjnej galerii handlowej obowiązuje zakaz działalności stacjonarnej restauracji.

Od 1 lutego nie obowiązują godziny dla seniorów (możliwość zrobienia zakupów wyłącznie przez osoby powyżej 60. roku życia, od poniedziałku do piątku w godzinach 10-12).

SIŁOWNIE, KLUBY FITNESS: Zamknięte w całej Polsce. Z zakazu prowadzenia działalności wyłączone są obiekty, które: działają w podmiotach wykonujących działalność leczniczą przeznaczonych dla pacjentów, są przeznaczone dla osób uprawiających sport w ramach współzawodnictwa sportowego, zajęć sportowych lub wydarzeń sportowych oraz są przeznaczone dla studentów i uczniów, w ramach zajęć na uczelni lub w szkole.

OBIEKTY SPORTOWE: Działalność obiektów sportowych takie jak hale, czy kryte boiska jest ograniczona wyłącznie do sportu zawodowego. Wydarzenia mogą się odbywać bez udziału publiczności. 

Od 19 kwietnia możliwe jest uczestnictwo dzieci i młodzieży we współzawodnictwie sportowym, prowadzonym przez odpowiedni związek sportowy. Możliwe będzie także uprawianie sportu w obiektach sportowych na świeżym powietrzu, przy zachowaniu limitu do 25 osób (zarówno dzieci i młodzieży, jak i dorosłych).

BASENY: Zamknięte w całej Polsce od 20 marca do 25 kwietnia.

SALONY KOSMETYCZNE, FRYZJERSKIE, TATUAŻU: Zamknięte od 27 marca do 25 kwietnia.

RESTAURACJE: Wstrzymane funkcjonowanie stacjonarne. Możliwe jest zamówienie jedzenia na wynos.

MUZEA, GALERIE SZTUKI: Zamknięte w całej Polsce od 20 marca do 25 kwietnia.

KINA, TEATRY: Zamknięte w całej Polsce od 20 marca do 25 kwietnia.

BIBLIOTEKI: Otwarte przy zachowaniu limitu 1 osoby na 15m2 powierzchni.

KOŚCIOŁY: 1 osoba na 20 m2 przy zachowaniu odległości nie mniejszej niż 1,5 metra. W świątyniach i obiektach kultu religijnego obowiązkowe jest zakrywanie ust i nosa.

POGRZEBY: W uroczystości pogrzebowej obowiązuje zasada 1 osoba na 15 m2 i zachowanie odległości nie mniejszej niż 1,5 metra oraz noszenie maseczki. Pogrzeb - w rozumieniu przepisów prawa o zgromadzeniach - zgromadzeniem nie jest.

ZGROMADZENIA PUBLICZNE: Do pięciu osób. Uczestnicy mają obowiązek zakrywania nosa i ust oraz zachowania 1,5 metra odległości od innych osób. Odległość między zgromadzeniami nie może być mniejsza niż 100 metrów.

SPOTKANIA W DOMACH: W imprezach i spotkaniach organizowanych w domu może uczestniczyć maksymalnie 5 osób. Do limitu nie wliczamy osoby zapraszającej na imprezę oraz osób, które wspólnie mieszkają lub gospodarują z tą osobą. Osoby zaszczepione nie wchodzą w limity dotyczące liczby osób na spotkaniach prywatnych.

KONGRESY, TARGI, KONFERENCJE: Mogą odbywać się wyłącznie w formie online.

TRANSPORT ZBIOROWY: Można przewozić, w tym samym czasie, nie więcej osób niż wynosi: 50 procent liczby miejsc siedzących albo 30 procent liczby wszystkich miejsc siedzących i stojących, przy jednoczesnym pozostawieniu w pojeździe co najmniej 50 procent miejsc siedzących niezajętych.

KLUBY NOCNE, DYSKOTEKI: Zamknięte. Wyjątkiem są sportowe kluby taneczne.

HOTELE: Zamknięte w całej Polsce od 20 marca do 3 maja. Wyjątkiem są między innymi hotele robotnicze oraz noclegi świadczone w ramach podróży służbowych, na przykład medyków, kierowców wykonujących transport drogowy lub żołnierzy.

SANATORIA I DZIAŁALNOŚĆ UZDROWISKOWA: Zamknięte. Wyjątkiem są przypadki, w których zaprzestanie rehabilitacji grozi poważnym pogorszeniem stanu zdrowia pacjenta.

Niedzielski: przedłużamy o dwa tygodnie (do 3 maja) restrykcje dotyczące hoteli (wypowiedź z 14 kwietnia)

Kwarantanna przy wjeździe do Polski

Od 30 marca obowiązują zasady kwarantanny przy wjeździe do kraju osobne dla strefy Schengen i krajów spoza tej strefy.

Strefa Schengen: Obowiązek posiadania negatywnego testu (PCR lub antygenowego) na koronawirusa, wykonanego nie później niż 48 godzin przed przekroczeniem granicy. Dotyczy to wszystkich środków transportu, a także pieszego przekraczania granicy. Osoby z negatywnym wynikiem testu nie będą podlegały kwarantannie. Podróżni po przejściu na kwarantannę mogą zostać z niej zwolnieni po wykonaniu kolejnego testu i uzyskaniu negatywnego wyniku.

Strefa spoza Schengen: Każdy z podróżujących zostanie skierowany na kwarantannę. Z kwarantanny nie zwalnia test wykonany w kraju, z którego przybywa podróżny. Osoby takie mogą wykonać test (PCR lub antygenowy) w Polsce. Negatywny wynik testu pozwoli zwolnić z obowiązku kwarantanny.

Co ze szkołami i przedszkolami?

18 stycznia dzieci z klas I-III szkoły podstawowej wróciły do stacjonarnej nauki w szkołach. Nauka w wyższych klasach dalej odbywa się bez zmian, czyli w formie zdalnej.

Od 20 marca do 25 kwietnia nauczanie w klasach I-III na terenie całego kraju znów odbywa się w formie zdalnej.

Od 27 marca do 18 kwietnia zamknięte są przedszkola i żłobki. Wyjątkiem było sprawowanie opieki nad dziećmi pracowników opieki zdrowia oraz służb porządkowych (między innymi żołnierzy, funkcjonariuszy policji i straży pożarnej). Placówki te zostały otwarte 19 kwietnia.

Niedzielski: Podjęliśmy decyzję o przedłużeniu restrykcji o tydzień. Wyjątek dotyczy przedszkoli i żłobków

Obowiązkowe maseczki w przestrzeni publicznej

Nakaz zasłaniania nosa i ust w przestrzeni publicznej obowiązuje nieprzerwanie w całym kraju od 10 października 2020 roku. 

Od 27 lutego 2021 roku wprowadzony jest obowiązek zakrywania ust i nosa wyłącznie przy użyciu maseczki. Nie można stosować zamiast tego szalików, kominów, chust, bandan i przyłbic. Przyłbice wciąż mogą być stosowane, ale dodatkowo, obok maseczki.

Z obowiązku zakrywania nosa i ust przy pomocy maseczki zwolnione są osoby z zaświadczeniem lekarskim lub z dokumentem potwierdzającym niepełnosprawność lub niesamodzielność. Za brak maseczki można dostać mandat w wysokości do 500 złotych, a sąd może nałożyć o wiele wyższą grzywnę - do pięciu tysięcy złotych.

Niedzielski o regulacjach ws. maseczek: chcemy zrezygnować z możliwości zastępowania maseczek przyłbicami czy chustami (24 lutego 2021 r.)TVN24

Nowe, bardziej zaraźliwe warianty koronawirusa

Równolegle z rozwojem sytuacji dotyczącej szczepień, w części Wielkiej Brytanii pojawił się nowy brytyjski wariant koronawirusa, nazwany VUI-202012/01. Rząd Wielkiej Brytanii poinformował o nim 14 grudnia. Minister zdrowia Matt Hancock przekazał wówczas, że odnotowano około tysiąc zakażeń nową odmianą, głównie w południowej i południowo-wschodniej Anglii.

W ostatnich dniach lutego wariant brytyjski był już rozpowszechniony w Polsce. Zdaniem Ministerstwa Zdrowia, odpowiadał za co najmniej 10 procent wszystkich infekcji SARS-CoV-2.

Nowy wariant budzi niepokój głównie ze względu na trzy czynniki: - szybko zastępuje inne wersje wirusa, - posiada mutacje, które prawdopodobnie wpływają na ważne części wirusa, - badania wykazały, że niektóre z tych mutacji zwiększają zdolność wirusa do infekowania komórek.

CZYTAJ WIĘCEJ: Koronawirus zmutował. Co wiemy o nowym szczepie?

W wielu krajach na świecie, w tym krajach Unii Europejskiej, a także w Polsce odkryto także wariant południowoafrykański (501.V2). Pierwszy raz został on wykryty w RPA pod koniec grudnia 2020 roku. Ta odmiana ma pewne podobieństwa do wariantu zidentyfikowanego w Wielkiej Brytanii i podobnie do niego ma większą zdolność do przenoszenia. Jak na razie nie ma dowodów na to, że powoduje cięższy przebieg COVID-19 lub częściej doprowadza do zgonu.

Prof. Bieńkowska o południowoafrykańskim wariancie koronawirusa (rozmowa z 19 lutego 2021 r.)TVN24

Szczepionki przeciw koronawirusowi

Europejska Agencja Leków (EMA) zdecydowała 21 grudnia 2020 roku o autoryzacji szczepionki przeciw COVID-19 firm Pfizer i BioNTech. Tego samego dnia Komisja Europejska wydała pozwolenie na dopuszczenie do używania szczepionki we wszystkich państwach członkowskich UE. 26 grudnia pierwsze dawki dotarły do Polski.

6 stycznia EMA wydała pozytywną opinię w sprawie dopuszczenia do obrotu w Unii Europejskiej szczepionki przeciwko COVID-19 firmy Moderna. Pierwsze dawki szczepionki tego koncernu dotarły do Polski 12 stycznia.

CZYTAJ WIĘCEJ: Mechanizm działania szczepionek "praktycznie ten sam", ale jest "podstawowa różnica"

29 stycznia EMA wydała pozytywną opinię o dopuszczeniu do obrotu w UE szczepionki koncernu AstraZeneca. Tego samego dnia zaakceptowała ją Komisja Europejska. Pierwsze dawki szczepionki tej firmy dotarły do naszego kraju 6 lutego.

11 marca EMA dopuściła na rynek unijny jednodawkową szczepionkę Johnson & Johnson, tego samego dnia zaakceptowała ją Komisja Europejska. 14 kwietnia pierwsze dawki tej szczepionki dotarły do Polski.

Wirusolożka ewolucyjna o skuteczności szczepionki AstraZeneki (wypowiedź z 8 lutego)TVN24

Na początku grudnia rząd opublikował projekt programu szczepień przeciw COVID-19. Zgodnie z jego założeniami dobrowolnym i bezpłatnym szczepieniom będą podlegać dorośli. Dokument składa się z dziewięciu rozdziałów opisujących między innymi skuteczność i bezpieczeństwo szczepionek, proces zakupów i finansowanie, dystrybucję i logistykę, zalecenia medyczne i organizację punktów szczepień, a także kolejność szczepień.

CZYTAJ CAŁY PROJEKT >>>

Kampania w sprawie szczepień przeciwko COVID-19 rozpoczęła się 15 grudnia od uruchomienia strony i infolinii: 989. Pod koniec miesiąca uruchomiono kampanię billboardową.

Na szczepienie można się zapisywać się przez infolinię 989, przez e-rejestrację lub osobiście w punkcie szczepień, najczęściej najbliższym POZ.

Od połowy stycznia na szczepienie rejestrować zaczęły się osoby powyżej 80 lat. W tym miesiącu dołączyły do nich także osoby powyżej 70 lat. 12 lutego rozpoczęły się szczepienia nauczycieli, którzy pracują w systemie stacjonarnym, w przedszkolach i opiekunów w żłobkach. W marcu otworzono rejestrację dla osób od 60. roku życia. W pierwszym etapie szczepieni byli także między innymi osoby przewlekle chore, osoby ze służb mundurowych, w tym żołnierze Wojska Polskiego.

30 marca w programie szczepień dokonano zmian. Zlikwidowano drugą i trzecią grupę szczepień i ogłoszono datę rozpoczęcia rejestracji na szczepienia populacyjne.

19 kwietnia premier Mateusz Morawiecki przekazał, że rząd chce, aby od 10 maja każdy dorosły mógł zapisywać się na szczepienie.

Więcej szczegółów: Szczepionka na koronawirusa - najważniejsze informacje

Do 19 kwietnia w Polsce wykonano 8 893 076 szczepień.

CZYTAJ WIĘCEJ NA KONKRET24: 13 popularnych fake newsów o szczepionkach na COVID-19. Przestrzegamy

Kampania informacyjna #SzczepimySięAdam Guz/KPRM

Pierwsze szczepienia w Polsce

Pierwsze dawki szczepionki przeciw COVID-19 przekroczyły polską granicę wieczorem 25 grudnia. Pierwsze szczepienia w naszym kraju odbyły się w niedzielę 27 grudnia. Szczepionkę przyjęli wtedy pracownicy medyczni ze szpitala MSWiA w Warszawie. To naczelna pielęgniarka warszawskiego szpitala MSWiA Alicja Jakubowska, dyrektor tego szpitala profesor Waldemar Wierzba, ratownik medyczny Sławomir Butkiewicz, lekarz chorób zakaźnych Agnieszka Szarowska oraz diagnosta laboratoryjna Angelika Aplas.

>> Tak wyglądało szczepienie pierwszej osoby w Polsce

Pierwsza osoba zaszczepiona w Polsce (27 grudnia 2020 roku)TVN24

Czym jest izolacja, a czym kwarantanna

Od września obowiązują nowe zasady dotyczące kwarantanny (odosobnienie osoby zdrowej, z powodu narażenia na zakażenie) i izolacji (odosobnienie osoby, której pierwszy wynik testu w kierunku koronawirusa jest dodatni).

Kwarantanna to odosobnienie osoby zdrowej z powodu narażenia na zarażenie, na przykład po kontakcie z osobą chorą na koronawirusa. Co do zasady trwa 10 dni. Jednak w niektórych przypadkach okres ten jest dłuższy, na przykład wobec osób przebywających na kwarantannie w związku z zachorowaniem współdomownika.

Od 3 listopada weszły w życie zmiany, wedle których prowadzący wspólne gospodarstwo domowe z osobą, u której stwierdzono koronawirusa, jest zobowiązany poddać się kwarantannie. Jednocześnie taka osoba nie musi uzyskać decyzji o skierowaniu na kwarantannę przez organ inspekcji sanitarnej.

Osoby współzamieszkujące z osobą na kwarantannie nie podlegają kwarantannie, ale osoba współzamieszkująca z osobą zakażoną wirusem SARS-CoV-2, czyli taką, która ma pozytywny wynik testu, ma obowiązek poddania się kwarantannie.

W przypadku uzyskania dodatniego wyniku testu, kwarantanna przekształca się w izolację, która kończy się: u osób objawowych: 3 dni od ustąpienia objawów, ale nie krócej niż 13 dni od wystąpienia objawów, u osób bezobjawowych: 10 dni liczone od uzyskania wyniku dodatniego (poprzedzającej kwarantanny się w te 10 dni nie wlicza).

W przypadku izolacji szpitalnej i w izolatorium o zakończeniu izolacji decyduje lekarz sprawujący opiekę nad pacjentem. Jej zakończenie nie może nastąpić wcześniej niż po 13 dniach od dnia wystąpienia objawów, a ostatnie 3 dni muszą być bez objawów choroby.

We wrześniu 2020 roku odstąpiono od zasady od testowania osób bezobjawowych w kwarantannie.

Przez czas izolacji i kwarantanny nie można opuszać domu. Zabronione są spacery z psem/kotem, wyjście do sklepu lub do lekarza. W przypadku, kiedy osoba poddana kwarantannie ma bliskie kontakty z innymi osobami w domu - one również muszą zostać pozostać na kwarantannie.

Obowiązek pozostania na kwarantannie sprawdzany jest przez funkcjonariuszy policji. Przepisy przewidują możliwość nałożenia kary finansowej do 30 tysięcy złotych na te osoby, które nie dostosują się do przepisów. Decyzja, co do konkretnej wysokości kary zawsze jest indywidualna.

Eksperci: kwarantanna nie musi być tak długa (materiał z sierpnia 2020 roku)tvn24

>> Minister o fundamentalnej "zasadzie DDM": to prawdziwy oręż w walce z epidemią

Minister zdrowia: fundamentalna zasada to DDM - dystans, dezynfekcja, maseczki (wypowiedź z września 2020 roku)TVN24

Podejrzewasz u siebie zakażenie?

W przypadku wystąpienia gorączki, kaszlu, duszności i kłopotów z oddychaniem i/lub utraty węchu i smaku należy na zatelefonować do najbliższej stacji sanitarno-epidemiologicznej lub skorzystać z teleporady lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ).

Można także, co bardzo ważne, własnym środkiem transportu pojechać do szpitala z odziałem zakaźnym lub obserwacyjno-zakaźnym. Pod żadnym pozorem nie można korzystać ze środków komunikacji publicznej lub taksówek. W ten sposób naraża się innych na zakażenie. W przypadku braku takiej możliwości, lekarz POZ i stacja sanitarno-epidemiologiczna mogą zlecić transport sanitarny.

W przypadku ciężkiego stanu powinno się zadzwonić na numer alarmowy 112 lub 999 i uprzedzić o możliwym zakażeniu.

Koronawirus na świecie

19 kwietnia 2021 roku liczba potwierdzonych przypadków zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 na całym świecie wynosiła ponad 142 miliony. Na COVID-19 zmarły ponad 3 miliony chorych, a około 120,6 miliona pacjentów uważa się za wyleczonych.

Naukowcy uważają, że najbardziej prawdopodobnym źródłem pochodzenia wirusa są zwierzęta, ale doszło też do jego transmisji między ludźmi. COVID-19, zakażenie wywołane nowym koronawirusem SARS-CoV-2, może się objawiać gorączką, kaszlem, spłyceniem oddechu i trudnościami w oddychaniu.

JAK CHRONIĆ SIĘ PRZED ZAKAŻENIEM - ZALECENIA ŚWIATOWEJ ORGANIZACJI ZDROWIA >>>

Autor:akw

Źródło: tvn24.pl

Źródło zdjęcia głównego: Geert Vanden Wijngaert/Bloomberg via Getty Images

Raporty: