Wybory do europarlamentu

23 kwietnia 2014
Parlament EuropejskiNa wybory do PE pójdziemy 25 maja

W niedzielę 25 maja pójdziemy do urn by wziąć udział w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Wybierzemy 51 deputowanych, którzy reprezentować będą Polskę na forum Unii Europejskiej. Na jeden euromandat przypada w naszym kraju powyżej 25 chętnych - o dostanie się do europarlamentu ubiega się bowiem 1279 kandydatów z 12 różnych komitetów wyborczych.

ZOBACZ, JAK GŁOSOWAĆ W WYBORACH DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

Wybory do Parlamentu Europejskiego w całej Unii Europejskiej - zależnie od kraju odbywać będą się na przełomie kilku dni - od 22 do 25 maja. W większości krajów (25 z 28 krajów) wybory będą jednodniowe. Dwudniowe głosowanie odbywać będzie się tylko w Czechach, Francji i we Włoszech. W Polsce eurodeputowanych na pięcioletnią kadencję wybierać będziemy jak zwykle w niedzielę, czyli 25 maja w godzinach od 7.00 do 21.00.

22 maja: Wielka Brytania, Holandia 23 maja: Irlandia 23-24 maja (wybory dwudniowe): Czechy
 24 maja: Słowacja, Łotwa, Cypr, Malta
 24-25 maja (wybory dwudniowe): Francja 25 maja: wszystkie pozostałe kraje UE - Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Dania, Estonia, Finlandia, Grecja, Hiszpania, Litwa, Luksemburg, Niemcy, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowenia, Szwecja, Węgry, Włochy

PE odchudzony, Polska głosu nie straci

W całej UE wybranych zostanie 751 europosłów, czyli 15 mniej niż jest ich obecnie. Na mocy Traktatu Lizbońskiego podjęto bowiem decyzję o "odchudzeniu" europarlamentu.

W wyniku tej zmiany najwięcej, bo trzy miejsca, stracą Niemcy, choć i tak nadal będą mieć ich najwięcej w całym PE - aż 96. Po jednym mandacie ubędzie też Rumunii, Grecji, Belgii, Portugalii, Czechom, Węgrom, Austrii, Bułgarii, Irlandii, Chorwacji, Litwie i Łotwie.

Sytuacja Polski nie zmieni się - do PE wybierzemy taką samą jak dotychczas liczbę swoich przedstawicieli - 51. Tym samym znajdować będziemy się wśród krajów o największej liczbie reprezentantów w europarlamencie - poza Niemcami wyprzedzają nas tylko Francja (74 mandatów), Wielka Brytania (73), Włochy (73) i Hiszpania (54).

W PE najwięcej miejsc przypada Niemcom, najmniej Cyprowi, Estonii, Luksemburgowi i Malcietvn24.pl

13 okręgów, liczba mandatów zależna od frekwencji

Polska podzielona jest na 13 okręgów wyborczych, z których w wyborach bezpośrednich wybierać będziemy europosłów. Są to:

- woj. pomorskie (okręg nr 1)
 - woj. kujawsko-pomorskie (okręg nr 2) - woj. warmińsko-mazurskie i podlaskie (okręg nr 3)
 - Warszawa z ośmioma powiatami woj. mazowieckiego (okręg nr 4)
 - cztery miasta na prawach powiatu i 29 powiatów woj. mazowieckiego (okręg nr 5)
 - woj. łódzkie (okręg nr 6)
 - woj. wielkopolskie (okręg nr 7)
 - woj. lubelskie (okręg nr 8) - woj. podkarpackie (okręg nr 9) - woj. małopolskie i świętokrzyskie (okręg nr 10)
 - woj. śląskie (okręg nr 11)
 - woj. dolnośląskie i opolskie (okręg nr 12)
 - woj. lubuskie i zachodniopomorskie (okręg nr 13)

Co ważne, do żadnego okręgu wyborczego nie jest odgórnie przypisana liczba mandatów do zdobycia, jak to się dzieje np. w przypadku wyborów do Sejmu. Zależna jest ona od frekwencji, jaka zostanie osiągnięta w danym okręgu (im wyższa frekwencja, tym więcej mandatów) i znana jest dopiero po zakończeniu głosowania. Teoretycznie więc jeden okrąg może zdobyć 10 mandatów, a drugi żaden i nawet otrzymanie największej liczby głosów na liście nie gwarantuje dostania się do europarlamentu.

W wyborach do PE proces podziału głosów oparty jest na ordynacji wyborczej z 2004 roku, uznawanej za jedną z najbardziej skomplikowanych w Europie. Najpierw pula 51 mandatów dzielona jest między komitety wyborcze, które przekroczyły 5 proc. próg wyborczy (8 proc. w przypadku komitetów koalicyjnych). Kiedy już wiadomo, ile mandatów uzyskał dany komitet wyborczy w skali kraju, oblicza się, do których okręgów te mandaty trafią.

Służy do tego metoda Hare'a-Niemeyera (największych reszt) i wzór: liczba głosów oddanych na listę w danym okręgu mnożona jest przez liczbę wszystkich mandatów zdobytych przez komitet wyborczy. Następnie wynik dzielony jest przez liczbę wszystkich głosów oddanych na listy danego komitetu wyborczego. Mandaty otrzymują kandydaci w okręgu, którzy zdobyli najwięcej głosów.

W wyborach do PE Polska podzielona jest na 13 okręgówtvn24.pl

13 okręgów, 1279 chętnych do PE

Minimalny wiek uprawniający do kandydowania w wyborach do europarlamentu jest różny zależnie od kraju. Najniższy cenzus wiekowy to 18 lat i obowiązuje w większości krajów za wyjątkiem Polski, Belgii, Czech, Estonii, Grecji, Irlandii, Łotwy, Litwy, Słowacji i Wielkiej Brytanii (21 lat) czy Rumunii (23 lata). Najwyższy panuje we Włoszech i Cyprze (25 lat).

Kandydaci startujący do PE nie mogą również być karani za przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego i od co najmniej 5 lat stale mieszkają na terytorium innego państwa Unii Europejskiej.

Swoje listy we wszystkich 13-tu okręgach zarejestrowało 9 komitetów: Platforma Obywatelska, Prawo i Sprawiedliwość, Polskie Stronnictwo Ludowe, koalicja Sojusz Lewicy Demokratycznej-Unia Pracy, koalicja Europa Plus Twój Ruch, Polska Razem Jarosława Gowina, Solidarna Polska Zbigniewa Ziobro, Nowa Prawica Janusza Korwin-Mikkego oraz Ruch Narodowy.

Listy wyborcze zarejestrowały także komitety: Partii Zieloni (w pięciu okręgach: warszawskim, pomorskim, śląskim, łódzkim i obejmującym województwa lubuskie i zachodniopomorskie), Demokracja Bezpośrednia (w sześciu okręgach: lubelskim, małopolskim, śląskim, pomorskim, łódzkim oraz obejmującym Podlasie oraz Warmię i Mazury) oraz Samoobrona (w okręgu łódzkim oraz obejmującym Podlasie oraz Warmię i Mazury).

Najmłodszy kandydat 21 lat, najstarszy 89

Na każdej z list znajduje się od 5 do 10 osób. Po raz pierwszy w historii Polski w wyborach do Parlamentu Europejskiego na listach musi znajdować się również co najmniej 35 proc. kobiet i 35. proc. mężczyzn, co nakazuje przyjęta w 2010 roku ustawa o parytetach.

W Polsce o miejsce w europarlamencie ubiega się 1279 kandydatów - 557 kobiet (44 proc.) i 722 mężczyzn (56 proc.) z 12 komitetów wyborczych. Najwięcej kobiet - 50 proc. - znajduje się na listach koalicji Europa Plus Twój Ruch, najmniej - 37 proc. na listach Samoobrony oraz PSL - 40 proc.

Średnia wieku startujących to 44 lata. Najstarszy kandydat (89 lat) pochodzi z list Ruchu Narodowego. Najmłodsi - mający 21 lat - znajdują się w kilku partiach: Ruchu Narodowym, Zielonych, Demokracji Bezpośredniej, Nowej Prawicy i Solidarnej Polsce. "Najstarsza" lista należy do Samoobrony, gdzie średnia wieku kandydatów wynosi 54 lata, a najmłodsza do Ruchu Narodowego - tu średnia wieku wynosi 31 lat.

KTÓRY KOMITET JEST "NAJMŁODSZY", KTÓRY NAJBARDZIEJ "KOBIECY"? CZYTAJ O NAJWAŻNIEJSZYCH INFORMACJACH NT. KOMITETÓW WYBORCZYCH

Jak głosować?

W głosowaniu może wziąć udział każdy, kto ukończył 18 rok życia (najpóźniej w dniu wyborów) i nie został pozbawiony praw publicznych i wyborczych.

By oddać ważny głos, zagłosować należy wyłącznie na jedną listę kandydatów, stawiając na karcie głosowania znak "x" w kratce obok tylko jednego kandydata z tej listy.

Postawienie znaku "x" w kratce obok kilku nazwisk kandydatów z różnych list, lub niepostawienie znaku "x"w żadnej kratce powoduje nieważność głosu.

Wyborcy, którzy w dniu wyborów będą przebywać poza miejscem zamieszkania mają do wyboru kilka możliwości, aby wziąć w nich udział:

1. Do 23 maja w swoim urzędzie gminy można odebrać zaświadczenie umożliwiające głosowanie w dowolnym miejscu w kraju, za granicą i na statku morskim. Osoba, której wydano takie zaświadczenie, zostanie ze spisu w danej gminie skreślona. Natomiast w dniu wyborów po okazaniu zaświadczenia będzie mogła oddać głos w dowolnej komisji. 2. Do 20 maja można z kolei wnioskować o dopisanie do spisu wyborców w dowolnej gminie. To rozwiązanie przewidziano dla osób, które przez dłuższy czas przebywają poza miejscem stałego zamieszkania, a także dla osób bezdomnych.

3. Niepełnosprawni, dla których dotarcie do lokalu wyborczego jest trudnością, mogą zdecydować się na głosowanie korespondencyjne. Zamiar głosowania korespondencyjnego powinien być zgłoszony do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta ustnie, pisemnie, telefaksem lub w formie elektronicznej do 5 maja.

4. Niepełnosprawny może też ustanowić pełnomocnika. Czas na złożenie w urzędzie dzielnicy wniosku o sporządzenie aktu pełnomocnictwa do głosowania mija 15 maja.

Wzór karty do głosowania w wyborach do PE

Polska - frekwencyjny ogon Europy

To już ósme bezpośrednie wybory do europarlamentu w historii Wspólnoty. Nad Wisłą odbywać się będą po raz trzeci.

Do tej pory frekwencja w Polsce w czasie euro wyborów należała do jednych z najniższych w całej Unii. W 2004 roku było to 20,87 proc., gdy średnia w UE wynosiła 45,47 proc., a w 2009 roku 24,53 proc., przy 43 proc. średniej w UE.

Najwięcej osób w wyborach do PE bierze udział w Belgii (90,39 proc. w 2009 roku), Luksemburgu (90,75 proc.) i na Malcie (78,79 proc.). Najmniej na Słowacji (19,64 proc.), Litwie (20,98 proc.) i Polsce właśnie.

Frekwencja w wyborach do PE na przełomie latParlament Europejski

Natalia Szewczak/ola

Źródło zdjęcia głównego: Parlament Europejski

Parlament Europejski uchylił we wtorek immunitet Januszowi Korwin-Mikkemu, przychylając się do wniosku Prokuratury Okręgowej w Warszawie, która chce pociągnąć europosła do odpowiedzialności karnej za spoliczkowanie Michała Boniego. Korwin-Mikke sam także głosował za uchyleniem immunitetu.

Austriacki europoseł Zielonych Michel Reimon opublikował na Twitterze zdjęcie z posiedzenia Parlamentu Europejskiego: Janusza Korwin-Mikkego w nietypowej pozie. "Przeciw Europie, za snem. Polski skrajnie prawicowy parlamentarzysta śpi w czasie przemówienia Federiki Guidi" - komentuje Reimon. Przemęczenie ciężką pracą w europarlamencie czy znudzenie wystąpieniem włoskiej minister rozwoju gospodarczego?

Europosłom Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego przypadną stanowiska szefów trzech z 20 komisji europarlamentu: przemysłu, badań naukowych i energii (ITRE), rolnictwa (AGRI) oraz spraw konstytucyjnych (AFCO). Ryszard Czarnecki (PiS) został jednym z wiceprzewodniczących Parlamentu Europejskiego, Bogusława Liberadzkiego (SLD) i Karola Karskiego (PiS) wybrano z kolei na kwestorów PE. Jakie jeszcze stanowiska trafiły w ręce Polaków?

- Teraz czekają nas trzy dni gadaniny, a potem 300 dni gadaniny - mówił Janusz Korwin-Mikke tuż po inauguracji ósmej kadencji Parlamentu Europejskiego. Wśród nowych europosłów znaleźli się m.in. Anna Fotyga (PiS) i Bogdan Zdrojewski (PO). - Żelazna zasada, to słuchać mądrzejszych od siebie - radził im Marek Migalski (PR), który pożegnał się z unijnym mandatem.

Szefowej Francuskiego Frontu Narodowego nie udało się stworzyć frakcji w Parlamencie Europejskim. Skrajnie prawicowemu blokowi zabrakło europosłów z dwóch krajów UE, ale mimo to zerwała negocjacje z Nową Prawicą, zarzucając Januszowi Korwin-Mikkemu "homofobiczne poglądy" i antysemityzm. Tym samym czterej deputowani Nowej Prawicy pozostaną w PE niezrzeszeni.

Niemiecki socjaldemokrata Martin Schulz ustąpił w środę z funkcji przewodniczącego Parlamentu Europejskiego, aby móc stanąć na czele frakcji socjalistów i prowadzić negocjacje w sprawie wyboru nowego szefa Komisji Europejskiej oraz obsady innych stanowisk.

Ustępujący szef socjaldemokratów w europarlamencie Hannes Swoboda jest przekonany, że w przyszłym tygodniu przywódcy państw UE nominują b. premiera Luksemburga Jean-Claude'a Junckera na nowego przewodniczącego Komisji Europejskiej - pomimo sprzeciwu Londynu.

Afera po wyborach do europarlamentu i pytanie, kto kupił głosy za kawę i papierosy? Tuż przed eurowyborami więźniowie z Chmielowa dostają paczki, a w nich - oprócz rzeczy na co dzień przydatnych -  ulotki  kandydata PiS Stanisława Piotrowicza. Polityk od ulotek się odcina, sprawę bada prokuratura, a areszt śledczy z wyborczymi paczkami jest jedynym w Polsce, gdzie wygrywa PiS.

Frakcja konserwatystów w Parlamencie Europejskim, do której należy PiS, przyjęła w czwartek siedmiu europosłów eurosceptycznej Alternatywy dla Niemiec (AfD). Ugrupowanie to jest przeciwne sankcjom wobec Rosji za aneksję Krymu i integracji Ukrainy z UE.

Lider Nowej Prawicy Janusz Korwin-Mikke negocjuje w Brukseli ws. przystąpienia do jednej z powstających frakcji w PE. Zainteresowani współpracą z Nową Prawicą mogą być m.in. Marine Le Pen z francuskiego Frontu Narodowego i Nigel Farage z brytyjskiej UKIP.