Przychód a dochód – czym się różnią? Od której wartości płaci się podatek?

Źródło:
TVN24 Biznes
Premier: podatki w Polsce będzie się płaciło od poziomu 30 tysięcy złotych zarobków rocznie
Premier: podatki w Polsce będzie się płaciło od poziomu 30 tysięcy złotych zarobków rocznieTVN24
wideo 2/6
Premier: podatki w Polsce będzie się płaciło od poziomu 30 tysięcy złotych zarobków rocznieTVN24

Dochód i przychód to pojęcia często pojawiające się choćby w kontekście rozliczeń podatkowych. Pojęcia te mają znacząco różne znaczenie i znajomość tych różnic jest ważna dla uniknięcia pomyłek i finansowych konsekwencji. Czym różni się przychód od dochodu? Kiedy różnica ta ma szczególne znaczenie?

Przychód to całość uzyskiwanych pieniędzy i innych świadczeń. Po odjęciu od niego kosztów uzyskania otrzymuje się dochód, czyli zysk.Koszty uzyskania przychodu są różne w zależności od charakteru pracy i rodzaju umowy.Przychód i dochód mają duże znaczenie m.in. w przepisach podatkowych.Podatek dochodowy co do zasady nalicza się od dochodu, a nie przychodu.

Dochód a przychód

Przychód i dochód są podstawowymi pojęciami ekonomicznymi i powszechnie stosuje się je na gruncie polskiego prawa, m.in. w zakresie rozliczeń podatkowych. 

Definicję przychodu znaleźć można w art. 11 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizyczny. Zgodnie z nią przychodem są „otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń”.

Definicję dochodu zawiera z kolei art. 7 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z nią dochodem jest „nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym”.

Przychód – co to jest?

Ustawowe definicje jednak w mało czytelny sposób wskazują na różnice pomiędzy przychodem i dochodem. W największym uproszczeniu przychód to całość środków, jakie otrzymuje dana osoba, z tytułu m.in.:

– wykonywanej pracy, – prowadzonej działalności, – wynajmu, – sprzedaży.

Będzie to więc zarówno wynagrodzenie za pracę, jak i inne pieniądze, towary lub świadczenia w naturze, jakie dana osoba otrzymuje.

Dochód, przychód – różnice

Przychód w praktyce nie stanowi jednak pełnej informacji o środkach, którymi ta osoba może dysponować. Nie uwzględnia on bowiem kosztów, jakie osoba ta musiała ponieść, aby przychód ten uzyskać. Wiele źródeł przychodu wymaga bowiem wcześniej poniesienia określonych inwestycji, np. wykonanie usługi transportowej wymaga posiadania i utrzymywania środka transportu, a także poniesienia kosztów jego ubezpieczenia i zatankowania.

W związku z tym pojawia się pojęcie dochodu jako środków rzeczywiście pozostających do dyspozycji danej osoby, czyli zysku. Dochód stanowi więc przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania. Oznacza to, że nie zawsze, gdy osiągany jest przychód, pojawia się również dochód – występuje on jedynie, gdy przychód jest wyższy niż koszty. W przeciwnym przypadku mamy do czynienia ze stratą.

Przykładowo, jeżeli sprzedanie ręcznie wykonanej ozdobnej miski przyniosło autorowi 100 zł, ale koszt jej wyprodukowania wynosił 60 zł, przychodem w tej sytuacji będzie kwota 100 zł, natomiast dochodem tylko 40 zł, a więc kwota, która stanowi zysk z całej transakcji. Jeżeli natomiast koszt wynosiły 120 zł, zamiast dochodu odnotowano by stratę w wysokości 20 zł.

Koszty uzyskania przychodu

Aby określić dochód, konieczne jest wcześniej prawidłowe wyliczenie kosztów uzyskania przychodu. 

Definicję tych kosztów znaleźć można w art. 22 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizyczny: „Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów”. Artykuł ten zawiera również wykaz tego, co stanowi, a co nie może stanowić kosztów uzyskania przychodu.

Istnieje przy tym znacząca różnica pomiędzy wyliczeniem kosztów uzyskania przychodu u osób prowadzących działalność gospodarczą i osób zatrudnionych na umowę o pracę. Przedsiębiorcy samodzielnie wyliczają swoje koszty uzyskania przychodu zgodnie z wykazem z art. 22, w praktyce uzyskując ich rzeczywistą wysokość. 

Natomiast osoby zatrudnione na umowę o pracę nie wyliczają co miesiąc swoich kosztów uzyskania przychodu – zajmuje się tym za nie płatnik ich składek, czyli pracodawca.

Przychód a dochód pracownika

Pojęcia przychodu i dochodu szczególnie często pojawiają się w zakresie prawa podatkowego. Podatek dochodowy, zgodnie ze swoją nazwą, co do zasady naliczany jest jedynie od dochodu – a więc nie płaci się go od kosztów uzyskania przychodu. 

W związku z tym wyróżnić można dwa rodzaje dochodu:

dochód brutto, czyli nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania przed opodatkowaniem, – dochód netto, czyli nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania po opodatkowaniu.

Zaliczki na poczet podatku dochodowego najczęściej odprowadzane są co miesiąc, a ich podsumowania dokonuje się w rocznej deklaracji podatkowej PIT

W nielicznych, określonych ustawą przypadkach podatek dochodowy nalicza się jednak nie od dochodu, ale od przychodu. Sytuacja taka ma miejsce m.in. w przypadku przychodów od dywidend czy w postaci odsetek. Przychód uznaje się w tych przypadkach za tożsamy z dochodem. 

Również niektórzy przedsiębiorcy mogą wybrać opodatkowanie ryczałtowe od przychodów ewidencjonowanych, mając wówczas niższą stawkę podatku, ale tracąc możliwość odliczania kosztów uzyskania przychodu.

Obliczanie wypłaty

Kwestia przychodów i dochodów ma przełożenie na wysokość wynagrodzenia faktycznie wpływającego na rachunek podatnika. 

Po odliczeniu od przychodu kosztów uzyskania przychodu – samodzielnie w przypadku przedsiębiorców lub wykonanym przez pracodawcę w przypadku zatrudnionych na umowę o pracę – uzyskuje się swoje wynagrodzenie brutto. Wynagrodzenie to następnie należy pomniejszyć o podatek dochodowy oraz należne składki, uzyskując w ten sposób wynagrodzenie netto – a więc pensję na rękę.

Akty prawne: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizyczny, Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Autorka/Autor:red.

Źródło: TVN24 Biznes

Źródło zdjęcia głównego: konkret24

Pozostałe wiadomości

Po dynamicznych wzrostach cen mieszkań, rynek wyraźnie uległ ochłodzeniu. Ceny ofertowe mieszkań spadły w kwietniu w siedmiu z 17 analizowanych miast Polski - wynika z raportu Expandera i Rentier.io. Wśród nich znalazła się Warszawa. W kilku miastach padły jednak kolejne rekordy przeciętnej ceny za metr kwadratowy.

Kraków goni Warszawę. Rekordy w Gdyni, Gdańsku i Wrocławiu

Kraków goni Warszawę. Rekordy w Gdyni, Gdańsku i Wrocławiu

Źródło:
tvn24.pl

Nawet 10 milionów zapytań dziennie może wpływać do rejestru zastrzeżeń PESEL - wynika z informacji Związku Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce. Organizacja ta obawia się, że tak duża liczba może spowodować utrudnienia w korzystaniu z usług finansowych, choćby z pożyczki czy kredytu.

Klientów banków mogą czekać duże utrudnienia. "To będzie wymagało cierpliwości"

Klientów banków mogą czekać duże utrudnienia. "To będzie wymagało cierpliwości"

Źródło:
tvn24.pl

W tygodniu czekają nas aż dwa dni z zakazem handlu. Sklepy będą zamknięte zarówno w czwartek, 30 maja, w Boże Ciało, jak i w niedzielę, 2 czerwca. Oznacza to, że nie zrobimy w tych dniach większych zakupów. Niektóre sklepy zdecydowały się jednak na wydłużenie godzin pracy w inne dni.

Kalendarz handlowy na długi weekend. Niektóre sklepy będą otwarte dłużej

Kalendarz handlowy na długi weekend. Niektóre sklepy będą otwarte dłużej

Źródło:
tvn24.pl

Zawieszenie opłaty mocowej, o którym mowa w ustawie o bonie energetycznym ograniczy wzrost rachunków o mniej więcej jedną czwartą - przekazał prezes Urzędu Regulacji Energetyki Rafał Gawin. Jednocześnie zaznaczył, że tegoroczna obniżka nie powinna wpłynąć na zwiększenie tej opłaty w 2025 roku.

Jedna opłata mniej na fakturze za prąd

Jedna opłata mniej na fakturze za prąd

Źródło:
PAP

Zdaniem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta niektórzy klienci sieci sklepów Biedronka zostali wprowadzeni w błąd przy okazji akcji promocyjnej. UOKiK nałożył na właściciela sieci obowiązek przyznania im środków finansowych. Do klientów trafiają już SMS-y z informacją o przyznaniu im vouchera w kwocie 150 złotych.

SMS od Biedronki. "Voucher o wartości 150 zł"

SMS od Biedronki. "Voucher o wartości 150 zł"

Źródło:
tvn24.pl

Zarząd Orlenu przedstawił walnemu zgromadzeniu projekt uchwały o nieudzieleniu absolutorium za 2023 rok poprzedniemu zarządowi i radzie nadzorczej - przekazała spółka. Konsekwencją przyjęcia uchwały będzie brak premii za 2023 rok między innymi dla Daniela Obajtka.

Obajtek może stracić premię. Jest projekt

Obajtek może stracić premię. Jest projekt

Źródło:
tvn24.pl

Złoty w środę po południu słabnie wobec głównych walut. To reakcja na najnowsze informacje dotyczące inflacji w Polsce. Zdaniem ekonomistów dane mogą wywierać presję na Radę Polityki Pieniężnej, by ta zastanowiła się nad obniżką stóp procentowych.

Złoty reaguje na dane o inflacji w Polsce

Złoty reaguje na dane o inflacji w Polsce

Źródło:
PAP

Pod koniec maja ceny paliw są niższe niż w ubiegłym tygodniu - informują analitycy e-petrol. Jak dodali, obniżka wyniosła około 4-5 groszy zarówno na litrze benzyny 95-oktanowej, jak i diesla. Gdzie tankowanie przed długim weekendem będzie najtańsze?

Dobre wieści dla kierowców przed długim weekendem

Dobre wieści dla kierowców przed długim weekendem

Źródło:
PAP

Czternaste emerytury zostaną wypłacone we wrześniu. Rozporządzenie w tej sprawie przyjął podczas wtorkowego posiedzenia rząd. Ile wyniesie czternastka brutto, a ile netto, czyli na rękę? Przedstawiamy wyliczenia głównego doradcy podatkowego w firmie inFakt Piotra Juszczyka.

Emerytury i czternastki. Ile brutto, ile na rękę. Wyliczenia

Emerytury i czternastki. Ile brutto, ile na rękę. Wyliczenia

Źródło:
tvn24.pl

Mniej niż połowa ankietowanych chce skrócenia tygodnia pracy do czterech dni - wynika z sondażu przeprowadzonego przez IBRIS. Przeciwnych temu pomysłowi, nawet przy zachowaniu dotychczasowych wynagrodzeń, jest niemal 40 procent badanych.

Czterodniowy tydzień pracy w Polsce. Zaskakujące wyniki sondażu

Czterodniowy tydzień pracy w Polsce. Zaskakujące wyniki sondażu

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Komisja Europejska miała prawo do potrącenia kary w wysokości 68,5 miliona euro (290 milionów złotych) za brak wstrzymania prac w kopalni Turów po skardze Czech - zdecydował w środę Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej po rozpatrzeniu wniosku o ich anulowanie, złożonego jeszcze przez rząd Prawa i Sprawiedliwości.

Jest decyzja TSUE w sprawie kar dla Polski

Jest decyzja TSUE w sprawie kar dla Polski

Źródło:
PAP

Policja zajęła już blisko 1,6 tysiąca samochodów kierowcom, którzy prowadzili po alkoholu. Ta kara nie ograniczyła znacząco liczby pijanych na drogach - informuje w środę "Rzeczpospolita".

Zimny prysznic był tylko na początku. Alarmujące dane

Zimny prysznic był tylko na początku. Alarmujące dane

Źródło:
PAP

Po roku obowiązywania zmian w Kodeksie pracy największą popularnością cieszą się rozwiązania dla rodziców - uważa ekspertka od rynku pracy Monika Smulewicz. Jej zdaniem kontrowersyjny jest natomiast zapis o dodatkowym wolnym z powodu siły wyższej. - Falę urlopów z tego tytułu mieliśmy w grudniu, gdy pracownicy wykorzystali już wszystkie dni wolne - tłumaczy.

Rewolucja dla pracowników w sprawie dni wolnych. "Przepis jest dość kontrowersyjny"

Rewolucja dla pracowników w sprawie dni wolnych. "Przepis jest dość kontrowersyjny"

Źródło:
tvn24.pl

W ramach 800 plus Zakład Ubezpieczeń Społecznych przelał w środę na konta rodziców ponad pół miliarda złotych – wynika z danych udostępnionych przez ZUS. Wraz z nowym miesiącem rozpoczyna się nowy okres świadczeniowy programu.

Potężna kwota trafi na konta. Trzeba złożyć wniosek

Potężna kwota trafi na konta. Trzeba złożyć wniosek

Źródło:
PAP

W tegorocznym sezonie greckie plaże będą pod nadzorem dronów. Tamtejsze służby zaczęły je wykorzystywać do walki z próbami ograniczania dostępu do wybrzeża przez prywatne podmioty.

Kary mogą być dotkliwe. Plaże pod kontrolą dronów

Kary mogą być dotkliwe. Plaże pod kontrolą dronów

Źródło:
PAP

Całemu zarządowi Orlenu w 2023 roku wypłacono w sumie ponad 24 miliony złotych z tytułu wynagrodzeń - wynika z opublikowanego we wtorek przez koncern sprawozdania rady nadzorczej. Najwięcej otrzymał były prezes - Daniel Obajtek.

Najwięcej zarobił Obajtek. Raport

Najwięcej zarobił Obajtek. Raport

Źródło:
PAP

"Praktyki stosowane przez obie platformy mogą stanowić wielopoziomowe naruszenie krajowych i unijnych przepisów w zakresie między innymi ochrony konsumentów" - przekazało we wtorek Ministerstwo Rozwoju i Technologii. W komunikacie wskazano, że chodzi o Temu i Shein.

Dwaj giganci handlowi na celowniku. "Sygnały świadczące o nieprawidłowościach"

Dwaj giganci handlowi na celowniku. "Sygnały świadczące o nieprawidłowościach"

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Wnioski o wakacje kredytowe w większości banków można składać już od 15 maja. Kredytobiorcy, którzy chcą skorzystać z odroczenia spłaty hipoteki, powinni jednak uważać, gdyż w tym roku program działa na nowych zasadach.

Te wnioski klientów będą odrzucone. Banki tłumaczą

Te wnioski klientów będą odrzucone. Banki tłumaczą

Źródło:
tvn24.pl

Podczas wtorkowego posiedzenia rząd przyjął rozporządzenie w sprawie określenia miesiąca, w którym zostanie wypłacona tak zwana 14. emerytura. Kancelaria premiera przekazała, że - tak jak w roku ubiegłym - miesiącem wypłat "czternastek" będzie wrzesień. Czternasta emerytura w podstawowej wysokości ma wynosić 1780,96 zł brutto.

Jest decyzja w sprawie wysokości i terminu wypłaty "czternastki" dla emerytów

Jest decyzja w sprawie wysokości i terminu wypłaty "czternastki" dla emerytów

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Oszczędności, nieruchomości, akcje i samochody znalazły się w oświadczeniach majątkowych europosłów przygotowanych w związku z końcem kadencji Parlamentu Europejskiego. Dokumenty zostały opublikowane na stronie internetowej Sejmu.

Europosłowie pokazali majątki

Europosłowie pokazali majątki

Źródło:
tvn24.pl

Od 1 czerwca zaczną obowiązywać nowe limity przychodów dla pracujących wcześniejszych emerytów i niektórych rencistów - informuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ich przekroczenie powoduje zmniejszenie lub nawet zawieszenie wypłacanego świadczenia

Nowe limity zarobkowe dla części emerytów i rencistów

Nowe limity zarobkowe dla części emerytów i rencistów

Źródło:
PAP