To zjawisko mogłoby spowodować światowy kryzys. Badacze odkryli jego ślady w drzewach

Źródło:
PAP, space.com
Rozbłysk słoneczny z 13 marca
Rozbłysk słoneczny z 13 marcaNASA/ESA/SOHO
wideo 2/26
Rozbłyski słoneczne

Burza słoneczna o sile, która spowodowałaby katastrofalne straty na świecie, dotarła do naszej planety tysiące lat temu. Naukowcy odkryli jej ślady w częściowo skamieniałych drzewach. Jak tłumaczyli, analiza historii zachowań Słońca może pomóc nam w lepszym zrozumieniu jego aktywności.

Dzięki rozbłyskom słonecznym możemy obserwować zorze polarne, ale zjawiska te mają także swoją mroczniejszą stronę - mogą mieć poważny wpływ na systemy komunikacyjne na Ziemi. Chociaż większość burz słonecznych jest stosunkowo słaba, w 1859 roku odnotowano szczególnie silny przypadek - zniszczone zostały telegrafy, a na niebie pojawiły się tak silne zorze, że ptaki zaczynały śpiewać, myśląc, że to świt. Ta burza słoneczna przeszła do historii jako wydarzenie Carringtona. Jak pokazują badania opublikowane na łamach "Philosophical Transactions of the Royal Society A Mathematical Physical and Engineering Sciences", w historii Ziemi zdarzały się jeszcze silniejsze zjawiska.

Zapis najsilniejszej burzy

Naukowcy z Francji i Wielkiej Brytanii odkryli ślady burzy w częściowo skamieniałych drzewach, znalezionych we francuskich Alpach niedaleko miasta Gap. Przeprowadzili oni analizę słojów drewna, która wykazała silny skok poziomu radioaktywnego węgla 14,3 tysięcy lat temu.

Naukowcy porównali swoje znalezisko z zapisem poziomów berylu w rdzeniach lodowych z Grenlandii - zawartość tego pierwiastka może być wykorzystana do oceny aktywności Słońca. Wyniki pokazały, że roślinna materia prawdopodobnie zachowała w sobie efekty działania wysokoenergetycznych cząstek słonecznych, które uderzyły w atmosferę w ogromnej liczbie. Było to najpotężniejsze jak dotąd zjawisko tego typu, które udało się odkryć.

- Radioaktywny węgiel jest ciągle produkowany w górnej atmosferze, w przebiegu szeregu reakcji inicjowanych przez promieniowanie kosmiczne. Ostatnio naukowcy odkryli, że ekstremalne zjawiska słoneczne, takie jak rozbłyski i wybuchy mas koronalnych, mogą również tworzyć krótkotrwałe, występujące w ciągu zaledwie jednego roku napływy energetycznych cząstek. Można je rozpoznać jako skoki w produkcji radioaktywnego węgla - wyjaśnił główny autor badania Edouard Bard z Kolegium Francuskiego.

Potencjalna katastrofa

Jak wyjaśnił Tim Heaton z Uniwersytetu w Leeds, współautor badania, gdyby takie zdarzenie miało miejsce dzisiaj, spowodowałoby katastrofę.

- Takie superburze mogą trwale uszkodzić transformatory w naszych sieciach elektrycznych, prowadząc do ogromnych i powszechnych przerw w dostawie prądu trwających miesiącami - tłumaczył ekspert. - Mogą również spowodować trwałe uszkodzenia satelitów, których wszyscy używamy do nawigacji i telekomunikacji. Ponadto mogą stworzyć poważne ryzyko promieniowania dla astronautów.

Obecnie wiemy o dziewięciu podobnych wydarzeniach w ciągu ostatnich 15 tys. lat. Są to tzw. zdarzenia Miyake, które są jeszcze nie do końca zrozumiane, ponieważ nigdy nie obserwowano ich bezpośrednio. Najmłodsze nastąpiły w roku 774 i 993.

Słoneczna prognoza pogody

Nie wiemy też, co powoduje ekstremalną pogodę słoneczną i jak często może się pojawiać, ani nie mamy sposobów, aby się przed jej skutkami dobrze chronić. Jak tłumaczył Bard, pierwsze bezpośrednie pomiary aktywności słonecznej przeprowadzono dopiero w XVII wieku, wraz z liczeniem plam słonecznych. Chociaż obecnie uzyskujemy szczegółowe dane za pomocą obserwatoriów naziemnych, sond kosmicznych i satelitów, takie krótkoterminowe obserwacje są niewystarczające do pełnego zrozumienia aktywności Słońca.

- Radioaktywny węgiel mierzony w przyrostach drzewnych, używany równocześnie z berylem obecnym w rdzeniach lodowych z obszarów polarnych, stanowi najlepszy sposób na zrozumienie historii zachowań Słońca - dodał ekspert.

Autorka/Autor:as

Źródło: PAP, space.com

Źródło zdjęcia głównego: NASA/SDO

Pozostałe wiadomości

Pogoda na jutro. Wtorek 18.06 na terenie całej Polski przyniesie opady deszczu, a w wielu regionach możliwe są również burze z gradem. W części kraju zrobi się upalnie, temperatura w cieniu osiągnie 30 stopni Celsjusza.

Pogoda na jutro - wtorek 18.06. Pojawi się pierwszy upał

Pogoda na jutro - wtorek 18.06. Pojawi się pierwszy upał

Źródło:
tvnmeteo.pl

Gdzie jest burza? W poniedziałek 17.06 nad Polską pojawiają się wyładowania atmosferyczne. Grzmi w kilku województwach, wiatr rozpędza się do 80 kilometrów na godzinę. Śledź aktualną sytuację pogodową na tvnmeteo.pl.

Gdzie jest burza? Dwa fronty nad krajem

Gdzie jest burza? Dwa fronty nad krajem

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

W pogodzie w tym tygodniu będzie się działo. Czekają nas pierwsze upalne dni, choć nie wszyscy ich doświadczą. Nie zabraknie słońca, ale w prognozie widać nawałnice.

Nawałnice i afrykański żar. To będzie bardzo trudny tydzień

Nawałnice i afrykański żar. To będzie bardzo trudny tydzień

Źródło:
tvnmeteo.pl

Chin zmagają się ze skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych, które przynoszą poważne powodzie na południowych obszarach i osunięcia ziemi, w których w ostatnich dniach zginęło co najmniej dziewięć osób. W północnych, rolniczych regionach panuje z kolei susza, co może odbić się negatywnie na zbiorach.

40-stopniowe upały na północy, powodzie na południu. Zabici i zaginieni

40-stopniowe upały na północy, powodzie na południu. Zabici i zaginieni

Źródło:
PAP

IMGW wydał ostrzeżenia drugiego stopnia przed upałem. Z prognoz wynika, że temperatura w cieniu w wielu miejscach kraju sięgnie 32 stopni. Instytut ostrzega też przed burzami. Sprawdź, gdzie obowiązują ostrzeżenia.

Nie tylko burze. Będzie tak gorąco, że IMGW wydał ostrzeżenia drugiego stopnia

Nie tylko burze. Będzie tak gorąco, że IMGW wydał ostrzeżenia drugiego stopnia

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Stan Michigan nawiedziły gwałtowne burze. W miejscowości Bloomingdale wiatr zdmuchnął stojącą w ogrodzie trampolinę. Mieszkaniec domu uchwycił ten moment na nagraniu.

Silnie wieje, nagle trampolina zaczyna fruwać. Nagranie

Silnie wieje, nagle trampolina zaczyna fruwać. Nagranie

Źródło:
Reuters, fox17online.com

Na Babiej Górze odkryto dwa nieznane dotąd naukowcom gatunki jastrzębców, roślin należących do rodziny astrowatych. Zostały uznane za gatunki endemiczne, a więc występujące tylko tam. Łacińskie określenie jednego z nich pochodzi od nazwy Babiogórskiego Parku Narodowego, który w tym roku obchodzi swoje 70-lecie.

Mamy w Polsce dwa nowe gatunki endemiczne

Mamy w Polsce dwa nowe gatunki endemiczne

Źródło:
PAP

Płynąca do Polski fala gorącego powietrza z Afryki napotka przeszkodę. Jak bardzo upalnie będzie? Co czeka nas w drugiej połowie czerwca i jak zacznie się lipiec? Sprawdź długoterminową prognozę pogody na 16 dni, przygotowaną przez prezentera tvnmeteo.pl Tomasza Wasilewskiego.

Pogoda na 16 dni: upał inny niż miał być

Pogoda na 16 dni: upał inny niż miał być

Źródło:
tvnmeteo.pl

Antycyklon afrykański nadciąga nad Włochy. Nadano mu imię sędziego z Piekła z "Boskiej komedii" Dantego, wyznaczającego miejsce grzesznym duszom. W szczycie upałów temperatura ma przekroczyć 40 stopni Celsjusza.

Nadciąga antycyklon Minos. Nadano mu imię sędziego z piekła Dantego

Nadciąga antycyklon Minos. Nadano mu imię sędziego z piekła Dantego

Źródło:
PAP, ilmeteo.it

Susza daje się we znaki rolnikom i spowodowała straty w plonach. W okresie od 11 kwietnia do 10 czerwca występowała na terenie 15 województw - podał w raporcie Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG). Według ekspertów największe zagrożenie występowało wśród upraw zbóż jarych.

Susza rolnicza w 15 województwach. Gdzie wystąpiły największe niedobory wody

Susza rolnicza w 15 województwach. Gdzie wystąpiły największe niedobory wody

Źródło:
PAP, susza.iung.pulawy.pl

Pożar szaleje na terenie hrabstwa Los Angeles w stanie Kalifornia. Zmusił do ewakuacji 1200 osób, głównie urlopowiczów - poinformowały lokalne władze. Z ogniem walczy ponad 400 strażaków, wspomaganych przez ciężki sprzęt i samoloty.

Pożar w hrabstwie Los Angeles. Ewakuacja ponad 1000 osób

Pożar w hrabstwie Los Angeles. Ewakuacja ponad 1000 osób

Źródło:
Reuters, CNN, PAP,eu.usatoday.com

W czasie wyprawy na Marsa nerki astronautów mogą zostać niemal całkowicie zniszczone - wynika z badania przeprowadzonego przez zespół naukowców. Winne temu ma być głównie promieniowanie kosmiczne. Artykuł na ten temat został opublikowany na łamach "Nature Communications".

Wyprawa na Marsa. Nerki astronautów mogą nie przetrwać tak długiego lotu

Wyprawa na Marsa. Nerki astronautów mogą nie przetrwać tak długiego lotu

Źródło:
PAP, nature.com

Obfite opady deszczu spowodowały, że w środkowym Ekwadorze doszło do osunięcia ziemi. Zwały błota i skał zeszły z górskiego zbocza na drogę i domy. Zginęło co najmniej sześć osób, a 30 uznaje się za zaginione - podały władze tego kraju.

Po ulewach osunęła się ziemia. Nie żyje sześć osób

Po ulewach osunęła się ziemia. Nie żyje sześć osób

Źródło:
Reuters, PAP

Kilkadziesiąt interwencji przeprowadzili strażacy w związku z burzą, która przeszła w niedzielę nad Warszawą. Ich działania dotyczyły przede wszystkim konarów czy gałęzi, które spadały na ulice i chodniki.

Uszkodzone samochody, połamane drzewa po burzy w Warszawie

Uszkodzone samochody, połamane drzewa po burzy w Warszawie

Źródło:
PAP

Czternastu Jordańczyków zmarło w czasie hadżdżu, corocznej pielgrzymki muzułmanów do Mekki w Arabii Saudyjskiej. Przyczyną śmierci części z nich był udar cieplny - poinformowało jordańskie ministerstwo spraw zagranicznych. Władze ostrzegają przed bardzo wysoką temperaturą powietrza.

Pielgrzymi umierają od upału

Pielgrzymi umierają od upału

Źródło:
Reuters

Mieszkańcy kompleksu luksusowych apartamentowców w chilijskim nadmorskim kurorcie Vina del Mar żyją w strachu. Obawiają się zawalenia ich domów po tym, jak u podnóża jednego z bloków po ulewach otworzyła się głęboka na 30 metrów dziura. Budynek zawisł tuż nad przepaścią.

"Kładziemy się spać w strachu"

"Kładziemy się spać w strachu"

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

Tegoroczne lato w Chorwacji ma być wyjątkowo gorące, co zwiększy ryzyko suszy i pożarów. Do walki z zapowiadanym "piekielnym" latem zaangażowano kilku tysięcy strażaków, a nawet wojsko.

Tysiące strażaków, wojsko, drony. Szykują się na "piekielne lato"

Tysiące strażaków, wojsko, drony. Szykują się na "piekielne lato"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Burze słoneczne na Marsie mogą mieć wpływ na członków misji załogowych, którzy w przyszłości tam wyruszą. Badania przeprowadzone po dotarciu silnego rozbłysku słonecznego do Czerwonej Planety pokazały, że ludzie powinni być przygotowani na poważne dawki promieniowania. Naukowcy zaobserwowali także marsjańskie zorze.

Zorze na Marsie mogą być piękne, ale i niebezpieczne

Zorze na Marsie mogą być piękne, ale i niebezpieczne

Źródło:
JPL NASA, tvnmeteo.pl

Ropa naftowa zagraża rezerwatom przyrody w Singapurze. Do wycieku z pobliskiego terminalu żeglugowego doszło w piątek po południu. Władze przekazały, że aktywnie walczą z rozprzestrzenianiem się zanieczyszczenia.

Ropa w każdej chwili może dotrzeć na kultowe plaże i do rezerwatów

Ropa w każdej chwili może dotrzeć na kultowe plaże i do rezerwatów

Aktualizacja:
Źródło:
Reuters, The Straits Times, tvnmeteo.pl

Ulewne deszcze nawiedziły wschodni Meksyk. Oberwanie chmury trwało dwie godziny i spowodowało lokalne podtopienia. W mieście Tizimin podnoszący się poziom wody uwięził starszą kobietę w jej własnym domu. Konieczna była interwencja strażaków.

Padało dwie godziny. 90-latka zabrana z zalanego domu

Padało dwie godziny. 90-latka zabrana z zalanego domu

Źródło:
The Yucatan Times, El Univeral, ENEX

W sobotę na greckiej wyspie Samos znaleziono ciało holenderskiego turysty. Mężczyzna był poszukiwany od ubiegłej niedzieli, kiedy widziano go tam spacerującego w upale. Do tej pory w podobny sposób w ostatnim czasie w Grecji, która zmagała się z bardzo wysoką temperaturą, zmarły cztery osoby. Trwają poszukiwania kolejnych.

Kolejna ofiara śmiertelna wędrówek w upałach

Kolejna ofiara śmiertelna wędrówek w upałach

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl, AP, Greek Reporter

Ulewne deszcze nawiedziły w piątek japońską wyspę Okinawa. Opady były tak intensywne, że drogi zamieniały się w rzeki, co znacznie utrudniało podróż - auta utknęły w korkach. Władze wydały ostrzeżenia meteorologiczne dla mieszkańców, a także nakazy ewakuacji.

Okinawa pod wodą. Spadło rekordowo dużo deszczu

Okinawa pod wodą. Spadło rekordowo dużo deszczu

Źródło:
Okinawa Times, ENEX, NHK

El Nino oficjalnie dobiegło końca, a to, co po nim nastąpi, może wstrząsnąć pogodą na całym świecie - donosi CNN. Stany Zjednoczone mogą doświadczyć wyjątkowo gorącego lata, obfitującego w huragany.

El Nino oficjalnie dobiegło końca. Amerykanie drżą

El Nino oficjalnie dobiegło końca. Amerykanie drżą

Źródło:
Reuters, cpc.ncep.noaa.gov

1344 metry - na taką głębokość zanurkował pewien żółw skórzasty z rejonu Wysp Salomona. Jeśli wynik ten zostanie potwierdzony badaniami naukowymi, zostanie uznany za rekord Guinnessa.

"Spektakularny" wyczyn żółwia może trafić do Księgi rekordów Guinnessa

"Spektakularny" wyczyn żółwia może trafić do Księgi rekordów Guinnessa

Źródło:
livescience.com, tvnmeteo.pl

Trwa usuwanie skutków nawałnic i powodzi, jakie w weekend nawiedziły południe i wschód Austrii. Wstępnie straty szacuje się na co najmniej pięć milionów euro. W pomoc poszkodowanym zaangażował się rząd oraz organizacje pozarządowe i osoby prywatne.

Największe opady od 40 lat. Tysiące zalanych domów w Austrii

Największe opady od 40 lat. Tysiące zalanych domów w Austrii

Źródło:
PAP

Powrót kapsuły Starliner z dwojgiem astronautów na pokładzie został po raz kolejny przesunięty. Amerykanie mają wrócić na Ziemię nie wcześniej niż 22 czerwca - podała w piątek NASA.

Pechowa misja. Powrót astronautów znów przełożony

Pechowa misja. Powrót astronautów znów przełożony

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Gwałtowne burze przetoczyły się w nocy z czwartku na piątek przez Rumunię. W różnych częściach kraju mocno padało i silnie wiało, co doprowadziło do poważnych zniszczeń.

Grad dziurawił elewacje i szyby samochodów, deszcz zamienił stolicę w "małą Wenecję"

Grad dziurawił elewacje i szyby samochodów, deszcz zamienił stolicę w "małą Wenecję"

Źródło:
ENEX

Żmija nosoroga ugryzła siedmioletnie dziecko w Chorwacji. Ten silnie jadowity gatunek staje się coraz większym problemem nie tylko w okolicach Splitu, gdzie doszło do ataku - węże te znajdowane są coraz bliżej ludzkich siedzib także w innych popularnych wśród turystów regionach.

Najbardziej jadowity wąż Europy ukąsił dziecko w Chorwacji

Najbardziej jadowity wąż Europy ukąsił dziecko w Chorwacji

Źródło:
PAP, Dnevnik, TPortal

W Tajlandii urodziły się bliźnięta słoni. Ciąża bliźniacza u tego gatunku jest niezwykle rzadka. - To cud - powiedziała w rozmowie z BBC weterynarz Lardthongtare Meepan, która odbierała poród.

Urodziły się bliźnięta słoni. "To cud"

Urodziły się bliźnięta słoni. "To cud"

Źródło:
BBC

NASA wyróżniła zdjęcie zorzy polarnej i obserwatorium na Śnieżce tytułem fotografii dnia. Zdjęcie powstało spontanicznie i dzięki ogromnemu szczęściu - mówi jego autor, Daniel Koszela. Jak podkreśla zorza, którą uwiecznił, "przejdzie do historii".

Zjawisko, które "przejdzie do historii". NASA wyróżnia zdjęcie Polaka

Zjawisko, które "przejdzie do historii". NASA wyróżnia zdjęcie Polaka

Źródło:
PAP

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej podsumował maj pod względem temperatury i opadów atmosferycznych. Z raportu wynika, że był to miesiąc ekstremalnie ciepły - ze średnią temperaturą wynoszącą 16 stopni Celsjusza. A jak wyglądały kwestie związane z opadami?

Maj 2024 roku był w Polsce ekstremalnie ciepły

Maj 2024 roku był w Polsce ekstremalnie ciepły

Źródło:
IMGW