Pieprznik jadalny, czyli kurka – charakterystyka 

Źródło:
pzh.gov.pl
Zimowe okazy kurek
Zimowe okazy kurekTomek; T. Pawlak; A. Andrzejczyk; J. Nowicki
wideo 2/4
Zimowe okazy kurekTomek; T. Pawlak; A. Andrzejczyk; J. Nowicki

Pieprznik jadalny to grzyb, który jest szerzej znany pod nazwą kurka lub lisiczka. Należy do rodziny kolczakowatych, zaliczany jest do tzw. grzybów wielkoowocnikowych i jest jednym z najczęściej występujących grzybów w polskich lasach. Kurki są cenione nie tylko za walory smakowe, ale i za właściwości prozdrowotne. Są chętnie marynowane, dodawane do sosów, zup, farszów, sałatek i pizzy.

● Pieprznik jadalny, czyli kurka to grzyb o żółtym zabarwieniu, który występuje zarówno w liściastych, jak i iglastych lasach na całej kuli ziemskiej. ● Kurki są bardzo smacznymi i niskokalorycznymi grzybami, jednak są też dosyć ciężkostrawne. ● Pieprznik jadalny posiada wiele cennych wartości odżywczych, które mają m.in. działanie antybakteryjne. ● Kurki łatwo jest pomylić z niejadalnym grzybem o nazwie lisiczka pomarańczowa, a także z jadalnymi grzybami z tej samej rodziny – pieprznikiem ametystowym i pomarańczowym.

Kurka: grzyb – nazewnictwo i występowanie

Pieprznik jadalny jest znany pod wieloma nazwami. Do najczęściej używanych należą: stroczek lisica, kurka żółta, lisiec, lisica, kurek, pieprznik pospolity, lisiczka, pieprznik gąska, stągiewka jadalna, kurza stopa, kurza stopka, kurzajka, kurze nogi, lepicha, lepiecha, lepieszka i łasiczka.

>> Sprawdź też: Kiedy na grzyby? Kalendarz grzybiarza, sezon na grzybobranie

Kurka jest grzybem kosmopolitycznym, czyli o bardzo szerokim zasięgu geograficznym. Występuje na wszystkich kontynentach poza Antarktydą. Spotkać go można zarówno w lasach liściastych, jak i iglastych, jednak najlepiej czuje się na piaszczystych, kwaśnych glebach porośniętych mchem, zwłaszcza pod świerkami i sosnami. Pieprzniki pospolite rosną pojedynczo, w gromadach. Można je uprawiać w ogrodzie z zakupionej w dobrych sklepach ogrodniczych grzybni kurki.

Jak wygląda kurka?

Kurka to grzyb barwy żółtka, który posiada rozwidlone listewki na spodzie kapelusza zbiegające daleko na trzon. Kapelusz pieprznika jadalnego osiąga średnicę od jednego do ośmiu centymetrów, jego brzeg jest początkowo podwinięty, później staje się falisty. Trzon, podobnie jak cały grzyb, jest intensywnie żółty, choć nieco jaśniejszy niż kapelusz. Ma długość od trzech do sześciu centymetrów i zwęża się ku dołowi. Miąższ kurki jest twardy i aromatyczny, ma białą lub bladożółtą barwę i jest łamliwy. Smak młodych owocników jest łagodny, starszych – lekko ostry, stąd nazwa pieprznik jadalny.

ZOBACZ >> Grzyby jadalne – lista gatunków i sposób przyrządzania

Grzyby kurki pełne wartościowych składników odżywczych

Kurka to grzyb, który w 90 proc. składa się z wody, jednak dużą część jego suchej masy stanowi wysoko przyswajalne dla człowieka białko. Pozostałe składniki pieprznika jadalnego to: - węglowodany, - tłuszcze, w tym niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (zwane witaminą F), - błonnik, - witaminy: D, E, C, z grupy B oraz A (beta-karoten), - minerały: cynk, wapń, żelazo, magnez, sód, potas, fosfor.

Kurki – właściwości zdrowotne

W kurkach zawarte jest więcej beta-karotenu niż w marchwi czy pomidorach. Są to niskokaloryczne grzyby (38 kcal w 100 g świeżych kurek), które ze względu na zawartość chityny są dość ciężkostrawne. Kurki, dzięki zawartości hitinmannozy, mają właściwości antybakteryjne, dlatego świetnie sobie radzą z bakteriami, wirusami i pasożytami. Kurki są również zalecane w przypadku leczenia problemów z wątrobą, gdyż zawierają kwas trametonolinowy. Niestety te dobroczynne związki znajdujące się w kurkach nie są odporne na wysokie temperatury (powyżej 55 st. Celsjusza) i sól spożywczą. W celu wykorzystania pieprznika jadalnego do walki z pasożytami w organizmie czy problemami z wątrobą, najlepiej przygotować z nich tzw. mąkę grzybową. Kurki należy wysuszyć na słońcu, w suszarce do grzybów lub piekarniku (należy pamiętać o nieprzekraczaniu temperatury 50 st. Celsjusza), a następnie zmielić w młynku i stosować w formie posypki na różne dania. Ważne jest również odpowiednie przechowywanie mąki grzybowej, gdyż mogą się nią zainteresować mole spożywcze. Najlepiej przechowywać ją w szczelnie zamkniętym, szklanym pojemniku, w ciemnym miejscu.

Pieprznik jadalny pozytywnie wpływa również na krążenie krwi, układ nerwowy, kondycję włosów, skóry i paznokci, a także doskonale sobie radzi z łagodzeniem objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego (PMS).

Lisówka pomarańczowa a kurka

Kurki łatwo jest pomylić z lisówkami pomarańczowymi, które są grzybami niejadalnymi. Doświadczeni grzybiarze nie powinni mieć jednak problemu z odróżnieniem tych dwóch gatunków grzybów. Lisówka, jak sama nazwa wskazuje, jest pomarańczowym grzybem, kurka zaś żółtym. Lisówka pomarańczowa ma węższe blaszki pod kapeluszem, a także cieńszy trzon. Ci, którzy obawiają się pomyłki, mogą szukać kurek w lesie już od czerwca, by mieć pewność, że zbierają właśnie te grzyby. Lisówki pomarańczowe pojawiają się dopiero jesienią – we wrześniu i październiku. Zjedzenie lisówek w dużych ilościach może spowodować problemy żołądkowe, jednak nie poważne zatrucie.

Najczęściej mylone grzybyPAP

Wśród grzybów podobnych do kurek znajdują się również jadalne gatunki. Najczęściej spotykanymi są: pieprznik pomarańczowy i pieprznik ametystowy, które należą do tej samej rodziny, co kurka. Grzyby te są jadalne, zatem ewentualna pomyłka podczas grzybobrania nie sprawi żadnych kłopotów ze zdrowiem.

Autorka/Autor:ms//mro

Źródło: pzh.gov.pl

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

W nadchodzących dniach czeka nas chwilowe ochłodzenie, bo do Polski napłynie arktyczna masa powietrza. - Porywisty wiatr obniży temperaturę odczuwalną - poinformował synoptyk tvnmeteo.pl Tomasz Wakszyński. Od piątku temperatura będzie rosnąć. Na horyzoncie aż 22 stopnie Celsjusza.

Czeka nas pogodowy rollercoaster

Czeka nas pogodowy rollercoaster

Źródło:
tvnmeteo.pl

Pogoda na jutro, czyli na czwartek 10.04. W nocy z północy na południe kraju będzie wędrować strefa frontowa, która przyniesie opady. W dzień również popada, a na termometrach zobaczymy maksymalnie 13 stopni Celsjusza.

Pogoda na jutro - czwartek 10.04. Nocna wędrówka strefy opadów

Pogoda na jutro - czwartek 10.04. Nocna wędrówka strefy opadów

Źródło:
tvnmeteo.pl

IMGW wydał alarmy pierwszego stopnia przed obfitymi opadami śniegu, którego miejscami spadnie do 20 centymetrów. Poza tym obowiązują ostrzeżenia przed silnym wiatrem, oblodzeniem, przymrozkami i opadami śniegu.

Dosypie 20 centymetrów śniegu. Alarmy w 16 województwach

Dosypie 20 centymetrów śniegu. Alarmy w 16 województwach

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Kamera obserwująca bocianie gniazdo w gminie Czerwieńsk w województwie lubuskim uchwyciła potyczkę pomiędzy ptakami. Nowo przybyły bocian próbował przejąć gniazdo zamieszkiwane od lat przez parę tych ptaków. Nagranie starcia otrzymaliśmy na Kontakt24 od jednego z naszych czytelników.

"Intruz wpadł jak burza". Bitwa o bocianie gniazdo na filmie

"Intruz wpadł jak burza". Bitwa o bocianie gniazdo na filmie

Źródło:
Kontakt24

Dwóch mężczyzn zginęło na polu golfowym w amerykańskim stanie Georgia. Jak donoszą lokalne media, kiedy próbowali znaleźć schronienie przed burzą, spadło na nich drzewo.

Ojciec i syn zginęli na polu golfowym

Ojciec i syn zginęli na polu golfowym

Źródło:
CNN, fox5atlanta.com, people.com

Fala upałów nawiedziła Indie. W środę w stolicy kraju - Nowym Delhi - temperatura przekroczyła 40 stopni Celsjusza. Indyjski Departament Meteorologiczny (IMD) wydał ostrzeżenia przed spiekotą.

Ponad 40 stopni. "Upał jest nie do zniesienia"

Ponad 40 stopni. "Upał jest nie do zniesienia"

Źródło:
Reuters

Pogoda na Wielkanoc. Do świąt pozostały jeszcze prawie dwa tygodnie, ale aktualne wyliczenia modeli meteorologicznych prognozują oczekiwany wzrost temperatury. Kilka dni może przynieść nam nawet wartości bliższe latu niż wiośnie.

Pogoda na Wielkanoc. Wielki Tydzień może być naprawdę gorący

Pogoda na Wielkanoc. Wielki Tydzień może być naprawdę gorący

Źródło:
tvnmeteo.pl

Zdaniem naukowców postępująca zmiana klimatu sprawi, że Wenecja do 2150 roku może okresowo znajdować się pod wodą. Polscy badacze wskazują, że czarny scenariusz może dotyczyć także naszych miast.

Złe prognozy dla Wenecji, nie lepsze dla Trójmiasta

Złe prognozy dla Wenecji, nie lepsze dla Trójmiasta

Źródło:
PAP

Z danych amerykańskiego Narodowego Instytutu Zdrowia (NIH) wynika, że około 10-20 procent dorosłych na całym świecie jest uczulonych na koty. Co za tym stoi? I czy istnieją rasy kotów, które nie uczulają?

Czy istnieją rasy kotów, które nie uczulają?

Czy istnieją rasy kotów, które nie uczulają?

Źródło:
The Conservation, NIH, PetMD

Mieszkaniec hrabstwa Woodford w stanie Kentucky uratował kilka kotów i kociąt z zalanych w trakcie powodzi domów. Gdy jego sąsiedzi w popłochu uciekali przed wielką wodą, mężczyzna ruszył na ratunek pozostawionym futrzakom.

Ruszył na ratunek przerażonym futrzakom. "Dryfowały w pojemniku"

Ruszył na ratunek przerażonym futrzakom. "Dryfowały w pojemniku"

Źródło:
CNN

W nocy z wtorku na środę na niebie pojawiło się księżycowe halo. Wyjątkowe zjawisko było widoczne między innymi w województwie lubuskim. Na Kontakt24 otrzymaliśmy zdjęcia od jednego z naszych czytelników.

Wokół Księżyca pojawiła się aureola

Wokół Księżyca pojawiła się aureola

Źródło:
Kontakt24, tvnmeteo.pl

W Boliwii panuje katastrofalna powódź. Do tej pory w wyniku ulewnych deszczy życie straciło co najmniej 55 osób. Do opuszczenia domów zmuszone były całe rodziny, aby uciekać przed wielką wodą. Trudna sytuacja panuje także na terenach rolniczych, a największe zmartwienie mają hodowcy bydła.

Takiej sytuacji nie było od dekad. Całe rodziny musiały uciekać

Takiej sytuacji nie było od dekad. Całe rodziny musiały uciekać

Źródło:
Reuters

Mieszkaniec amerykańskiego stanu Maine został zaatakowany przez lisa na własnym podwórku. Zwierzę najpierw zaatakowało jego psa. Mężczyzna próbował się bronić, aż w końcu został zmuszony zastrzelić intruza. Wyniki badań wykazały, że lis był chory na wściekliznę. Zdarzenie zostało zarejestrowane na nagraniu.

"Zobaczyłem, że mój pies walczy z innym zwierzęciem". Nagranie

"Zobaczyłem, że mój pies walczy z innym zwierzęciem". Nagranie

Źródło:
WMTW, "Fakty po Południu" TVN24

Co najmniej 50 hipopotamów oraz innych zwierząt zginęło z powodu zakażenia wąglikiem w Parku Narodowym Wirunga w Demokratycznej Republice Konga. Lokalne władze zaapelowały do mieszkańców o niezbliżanie się do dzikich zwierząt i gotowanie wody przed jej wypiciem.

50 martwych hipopotamów. Zabiła je bakteria groźna dla ludzi

50 martwych hipopotamów. Zabiła je bakteria groźna dla ludzi

Źródło:
Reuters

Amerykańscy naukowcy podali, że udało im się wskrzesić wilka strasznego - wymarłego kuzyna wilków szarych. Na świat przyszły trzy szczenięta o cechach typowych dla tego gatunku. Ogłoszenie wywołało spore kontrowersje w środowisku naukowym, a wielu badaczy twierdzi, że nie mamy do czynienia z "pełnoprawnym" wskrzeszeniem.

Twierdzą, że odtworzyli wymarły gatunek

Twierdzą, że odtworzyli wymarły gatunek

Źródło:
PAP, CNN, Reuters, New Scientist

Amerykańskie przedsiębiorstwo Colossal Biosciences ogłosiło "wskrzeszenie" wymarłego przed tysiącami lat wilka strasznego. Osiągnięcie naukowców rodzi pytania o to, czy czeka nas przywrócenie do życia innych zwierząt, które dawno zniknęły z powierzchni naszej planety. Chodzi o mamuty, a nawet dinozaury.

"Wskrzeszono" wilka strasznego. Czy na Ziemię wrócą mamuty i dinozaury?

"Wskrzeszono" wilka strasznego. Czy na Ziemię wrócą mamuty i dinozaury?

Źródło:
New York Times, Yale e360, Fakty TVN, TVN24

Stany Zjednoczone mierzą się z gigantycznymi powodziami, które od niemal tygodnia nawiedzają wschodnie i środkowe regiony. W poniedziałek szczególnie trudna sytuacja panowała nad brzegami rzeki Ohio. W Cincinnati mieszkańcy obawiali się powtórki sprzed prawie 30 lat, kiedy to miasto nawiedziła jedna z najgorszych powodzi w historii.

"Nagle zdali sobie sprawę, że są w sytuacji zagrożenia"

"Nagle zdali sobie sprawę, że są w sytuacji zagrożenia"

Źródło:
Reuters, cincinnati.com

W poniedziałek nad Białymstokiem pojawiło się interesujące zjawisko optyczne. Wokół słońca utworzyła się kolorowa "tarcza świetlna" zwana wieńcem. Jeden z naszych czytelników uchwycił ją na zdjęciu.

"Tarcza świetlna" wokół słońca

"Tarcza świetlna" wokół słońca

Źródło:
tvnmeteo.pl, Kontakt24

Rośnie liczba ofiar katastrofalnej powodzi, jaka nawiedziła stolicę Demokratycznej Republiki Konga. Oficjalne dane mówią o co najmniej 33 zabitych, to o trzech więcej niż informowano w niedzielę. Kataklizm wywołały wielogodzinne, ulewne opady deszczu, które - według prognoz - mogą wystąpić także w innych regionach kraju.

"Nam udało się uratować, ale reszta jest uwięziona w domach"

"Nam udało się uratować, ale reszta jest uwięziona w domach"

Źródło:
Reuters, BBC

Mieszkańcy Indii zmagają się z ekstremalnymi upałami. Mimo wczesnej pory roku termometry w Delhi pokazały w poniedziałek 39 stopni Celsjusza. W północnych regionach kraju obowiązują żółte, pomarańczowe i czerwone ostrzeżenia.

"Przechodzimy bezpośrednio z zimy do lata"

"Przechodzimy bezpośrednio z zimy do lata"

Źródło:
PAP, BBC

W ostatnich dniach mocno sypnęło śniegiem w Tatrach. W Dolinie Pięciu Stawów Polskich leży już 110 centymetrów śniegu, a na Kasprowym Wierchu niemal 90 cm - wynika z poniedziałkowych pomiarów IMGW.

Ponad metr śniegu w Tatrach

Ponad metr śniegu w Tatrach

Źródło:
IMGW, PAP

Fala zimna dotarła do północnych i północno-wschodnich regionów Grecji. W poniedziałek ulice i domy znalazły się pod warstwą śniegu, a termometry pokazały ujemne wartości. Według prognoz w najbliższych dniach chłód rozleje się po całym kraju.

Atak zimy w Grecji. Odwołano lekcje

Atak zimy w Grecji. Odwołano lekcje

Źródło:
Greekreporter, ENEX

Co najmniej 30 osób zginęło na skutek powodzi, jaka dotknęła w sobotę Kinszasę, stolicę Demokratycznej Republiki Konga. Władze regionu podały, że z zalanych regionów ewakuowano wiele osób. Powódź spowodowała także paraliż komunikacyjny na głównych arteriach komunikacyjnych miasta.

Stolica pod wodą. Nie żyje 30 osób

Stolica pod wodą. Nie żyje 30 osób

Źródło:
PAP, Reuters

Przed nami kolejna fala arktycznego zimna. Jakiej temperatury możemy się spodziewać w nadchodzących dniach? Sprawdź, co przewiduje Tomasz Wasilewski w swojej prognozie długoterminowej na kolejne 16 dni.

Pogoda na 16 dni: powrót ciepła to odległa perspektywa

Pogoda na 16 dni: powrót ciepła to odległa perspektywa

Źródło:
tvnmeteo.pl

W nizinnych lasach deszczowych Panamy naukowcy odkryli drzewo "odporne" na uderzenia piorunów. Trwające wiele lat badania wykazały, że niezwykła budowa Dipteryx oleifera pozwala na czerpanie korzyści z tego, co dla innych drzew jest śmiertelnym zagrożeniem.

To drzewo wykorzystuje pioruny jako "broń"

To drzewo wykorzystuje pioruny jako "broń"

Źródło:
PAP, caryinstitute.org, livescience.com

Dwa żółwie słoniowe w jednym z zoo w Filadelfii po raz pierwszy zostały rodzicami, wydając na świat cztery młode. To wyjątkowe wydarzenie nie tylko dlatego, że ten podgatunek żółwia jest krytycznie zagrożony wyginięciem. Również dlatego, że świeżo upieczeni rodzice są około stulatkami.

Stuletnie żółwie zdecydowały się na pierwsze dziecko

Stuletnie żółwie zdecydowały się na pierwsze dziecko

Źródło:
BBC, ABC News, tvn24.pl

Na Kontakt24 otrzymaliśmy nagranie, na którym widać, jak stado żubrów zareagowało na załamanie pogody. Jak napisał Reporter24 pan Antoni, autor wideo, zwierzęta kompletnie nie przejęły się sypiącym śniegiem.

Ucz się od żubrów, jak znosić surową pogodę

Ucz się od żubrów, jak znosić surową pogodę

Źródło:
Kontakt24, tvnmeteo.pl

Tornado przeszło przez hrabstwo Tippah w stanie Missisipi. Wirujący lej poderwał w górę dom jednej z rodzin i rzucił nim na odległość ponad 70 metrów. W środku byli ludzie.

Tornado poderwało dom i przeniosło go 70 metrów dalej. W środku byli ludzie

Tornado poderwało dom i przeniosło go 70 metrów dalej. W środku byli ludzie

Źródło:
CNN, wlbt.com

Ulewne deszcze nawiedziły amerykański stan Kentucky. W hrabstwie Franklin wody powodziowe porwały 9-letniego Gabriela. Jak podała stacja CNN, chłopiec zginął w czasie drogi na przystanek autobusu szkolnego.

Szedł do autobusu, porwały go wody powodziowe. Nie żyje 9-latek

Szedł do autobusu, porwały go wody powodziowe. Nie żyje 9-latek

Źródło:
CNN, Reuters, BBC