Czy Polska może zablokować przepisy o praworządności?

Źródło:
TVN24
Rada i Parlament Europejski osiągnęły porozumienie w sprawie przyszłego budżetu UE
Rada i Parlament Europejski osiągnęły porozumienie w sprawie przyszłego budżetu UETVN24 BiS
wideo 2/4
Rada i Parlament Europejski osiągnęły porozumienie w sprawie przyszłego budżetu UETVN24 BiS

Negocjatorzy Rady i Parlamentu Europejskiego doszli do porozumienia w sprawie wieloletniego budżetu UE oraz powiązania funduszy europejskich z praworządnością. Czy Polska, która sprzeciwia się tej drugiej regulacji, może uzgodnione rozwiązania jeszcze zablokować? Tłumaczy reporter TVN24 Maciej Sokołowski.

Co wydarzyło się w ostatnich tygodniach?

W czwartek 5 listopada negocjatorzy Rady i PE doszli do porozumienia w sprawie przepisów łączących unijne środki z zasadami praworządności. Jak wyjaśnia Maciej Sokołowski, Parlament Europejski zgodził się na przepisy, uznając, że są wystarczająco wzmocnione, by dyscyplinować takie kraje jak Polska. Wprost zapisano, że ważnym elementem przy ocenie praworządności ma być niezależność sądownictwa.

We wtorek 10 listopada osiągnięto porozumienie w kwestii wysokości wieloletniego budżetu Unii. Europosłowie domagali się wcześniej m.in. zwiększenia wydatków na naukę, zdrowie i edukację. Udało się zapewnić około 15 mld euro więcej na wzmocnienie programów Horizon Europe, EU4Health i Erasmus+.

Co dalej?

Teraz ustalenia negocjatorów muszą być jeszcze zaakceptowane przez całą Radę, czyli rządy państw UE, oraz przez Parlament Europejski na sesji plenarnej.

Trzeba jednak zwrócić uwagę na to, że coś, co nazywamy w uproszczeniu "porozumieniem budżetowym" lub jeszcze prościej "unijnym budżetem", to tak naprawdę kilka zupełnie odmiennych spraw i innych sposobów podejmowania decyzji, bo mamy tu:

- wieloletnie ramy finansowe (WRF) - gdzie konieczna jest jednomyślność,

- Fundusz Odbudowy - konieczna nie tylko jednomyślność, ale i ratyfikacja w parlamentach,

- budżet roczny na rok 2021 - możliwy dopiero, gdy będzie WRF,

- rozporządzenie o powiązaniu funduszy z praworządnością - przyjmowane większością głosów, niezależnie od WRF i budżetu.

Czy przepisy o praworządności można zablokować?

Polska nie może zablokować powiązania wydatków Unii z zasadami praworządności - zawraca uwagę Maciej Sokołowski. Te przepisy wchodzą w formie rozporządzenia i będą przyjmowane większością głosów w formie głosowania. Ani Polska, ani Węgry nie mogą zablokować tego głosowania i nie mają większości, by takie głosowanie wygrać. Poprzednie głosowania pokazały, że jest większość w Radzie i większość w PE, by takie powiązanie weszło w życie.

Tu istotna uwaga - przepisy o powiązaniu funduszy z praworządnością nie są częścią porozumienia budżetowego, funkcjonują obok niego i niezależenie od niego. Nowy mechanizm ma dotyczyć wszystkich wydatków UE, czyli nie ogranicza się tylko do nowego budżetu. Takie powiązanie ma obowiązywać przy wszystkich funduszach, przy nowym Funduszu Odbudowy, przy wieloletnich ramach finansowych (MFF) i przy każdym innym sięgnięciu po środki unijne.

Nie jest więc do końca jasne, co ma na myśli premier Morawiecki, mówiąc, że Polska skorzysta z prawa do sprzeciwu. Może to oznaczać jedynie, że Polska zagłosuje przeciw rozporządzeniu. Ale głosowanie przegra. Może to też oznaczać zgłoszenie weta - ale nie w sprawie powiązania z praworządnością (bo tu weta nie ma), tylko w sprawie całego wieloletniego budżetu i Funduszu Odbudowy. Więc jeśli nie będzie ram finansowych, to przepisy o praworządności i tak będą obowiązywać, tyle że nie będą z niczym powiązane, bo nie będzie co wydawać.

Czy wieloletni budżet można zablokować?

Polska może zablokować 7-letni budżet Unii. Cały czas do przyjęcia wieloletnich ram finansowych konieczna jest jednomyślna zgoda wszystkich państw Unii. W lipcu na czterodniowym szczycie Unii, było porozumienie w sprawie budżetu, ale to jedynie wytyczne dla negocjatorów przed rozmowami z PE. Teraz, kiedy znamy już ostateczną wielkość i kształt budżetu, sprawa wraca znowu do unijnych państw. I znowu wymaga jednomyślności - wyjaśnia Maciej Sokołowski.

Zapowiedź weta oficjalnie przesłał już Viktor Orban, próbując wymusić na stolicach odrzucenie rozporządzenia o praworządności. Ma to wystraszyć inne kraje, że jeśli zagłosują za rozporządzeniem, to Węgry zablokują przyjęcie wieloletnich ram finansowych.

Z Polski takie głosy dochodzą ze strony posłów i europosłów, ale oficjalnej zapowiedzi nie było. Takie głosy mogą wystraszyć tych, którzy liczą na to, że pieniądze popłyną jak najszybciej, a każde opóźnienie w wypłacie unijnych środków może uderzyć przede wszystkim w gospodarki krajów południa. Orban może grać na czas i odkładać decyzję.

Czy Fundusz Odbudowy można zablokować?

Fundusz Odbudowy też staje się zakładnikiem w dyskusji o praworządności. Przyjęcie Funduszu Odbudowy jest jeszcze bardziej skomplikowane - wymaga nie tylko zgody wszystkich unijnych rządów, ale też zgody na ratyfikację w każdym kraju Unii (z powodu decyzji o nowych środkach własnych) i ratyfikacji we wszystkich parlamentach narodowych i regionalnych, czyli w ponad 40 zgromadzeniach. Jak widać, możliwości zablokowania jest kilka, a cały proces będzie długotrwały, więc każdy, kto chce ugrać coś dla siebie, ma duże pole do gry na czas i odwlekania decyzji.

OGLĄDAJ TVN24 W INTERNECIE >>>

Co się stanie, jeśli budżet zostanie zawetowany?

Maciej Sokołowski zwraca uwagę, że jeśli wieloletni budżet zostanie zawetowany, zaczną się problemy, ponieważ jesteśmy w sytuacji szczególnej. W 2021 roku zaczyna się nowa perspektywa budżetowa, czyli powinny rozpocząć się nowe 7-letnie ramy finansowe (WRF). Dopiero znając te ramy, można przygotowywać budżet roczny na rok 2021, bo tu jest jeszcze zupełnie inna procedura. Te prace już trwają i jeśli będzie zgoda co do WRF, możemy przyjąć też budżet roczny na przyszły rok.

Brak zgody w sprawie WRF blokuje prace nad przyszłorocznym budżetem unijnym. W takiej sytuacji wchodzimy w przepisy awaryjne. Tu możliwości są dwie:

- trzeba albo bardzo szybko przygotować przepisy przenoszące limity wydatków z poprzedniego WRF na rok 2021, ale to też wymaga jednomyślności i takie rozwiązania w ogóle nie zostały jeszcze przygotowane;

- drugą możliwością, która dotyczy budżetów rocznych, jest prowizorium budżetowe - w takiej sytuacji limit miesięcznych wydatków określany jest na poziomie 1/12 poprzedniego roku, ale dotyczy to wydatków na funkcjonowanie instytucji UE, na dopłaty dla rolników oraz na dokończenie projektów, żadne nowe inwestycje nie ruszą.

Czy prowizorium może być dla Polski bardziej korzystne?

Takich argumentów używa PiS, twierdząc, że zawetowanie budżetu nie jest takie złe, bo oznacza to przeniesienie limitów z poprzedniego roku - co dla Polski jest korzystne.

Moi rozmówcy w PE zaprzeczają jednak temu - informuje reporter TVN24. Ich zdaniem nie jest prawdą, że takie rozwiązanie byłoby bardziej korzystne.

Po pierwsze, oznacza to całkowity brak Funduszu Odbudowy, który jest ważnym elementem polskich planów wsparcia - w przypadku zblokowania budżetu tych środków nie będzie w ogóle.

Po drugie, mówienie o przeniesieniu limitów z poprzedniego roku jest błędne, bo nie odbywa się to automatycznie. Takich przepisów jeszcze nie ma, ich przygotowanie wymaga czasu i jednomyślności, a w przypadku weta trudno wyobrazić sobie dobrą wolę innych państw.

Po trzecie, prowizorium budżetowe dotyczy budżetów rocznych, a nie Wieloletnich Ram Finansowych i jest ograniczone do podstawowych wydatków UE. Nie zakłada nowych projektów i inwestycji, ważnych szczególnie w okresie pandemii.

Po czwarte, jeśli przepisy o powiązaniu z praworządnością wejdą w życie, to weto w sprawie budżetu ich nie zmieni. Czyli nawet tymczasowe budżety lub wydatki w ramach prowizorium też będą podlegały ocenie pod kątem ich zdolności z zasadami praworządności.

Więcej w TVN24 W INTERNECIE:

Praworządność a unijne pieniądze. "Weto jest możliwe w kilku miejscach procedury"

"Przez sekundę nie uwierzyłem, że Polska zawetuje unijny budżet"

Autorka/Autor:Maciej Sokołowski

Źródło: TVN24

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Do magazynu Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej (NASK) wróciło ponad 10 tysięcy komputerów, które miały być przekazane w ramach programu "Laptop dla ucznia" - poinformował w rozmowie z redakcją biznesową tvn24.pl wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski. - W tym pośpiechu, w tym braku przygotowania, w ustawie o laptopach nie przewidziano, co można zrobić z komputerami, które zostaną zwrócone - dodał.

Dziesięć tysięcy laptopów kurzy się w magazynie po flagowym projekcie PiS

Dziesięć tysięcy laptopów kurzy się w magazynie po flagowym projekcie PiS

Źródło:
tvn24.pl

Posłowie Prawa i Sprawiedliwości zapytali rząd o wejście Polski do strefy euro. Odpowiedzi na pytania udzieliło Ministerstwo Finansów.

Czy Polska wejdzie do strefy euro? Ministerstwo odpowiada

Czy Polska wejdzie do strefy euro? Ministerstwo odpowiada

Źródło:
tvn24.pl

Dotychczasowy zarząd Polskiej Grupy Zbrojeniowej został odwołany. Ze stanowiskiem prezesa pożegnał się Sebastian Chwałek. Funkcję pełniącego obowiązki prezesa spółki objął Tomasz Siemiątkowski.

Cały zarząd odwołany. Trzęsienie ziemi w spółce zbrojeniowej

Cały zarząd odwołany. Trzęsienie ziemi w spółce zbrojeniowej

Źródło:
PAP

We wtorek rząd zajmował się projektem ustawy w sprawie wakacji kredytowych w 2024 roku. Nie został on jednak przyjęty. Jak podaje w komunikacie Centrum Informacyjne Rządu, prace nad projektem wciąż trwają.

Bez decyzji w sprawie wakacji kredytowych. "Trwają jeszcze prace"

Bez decyzji w sprawie wakacji kredytowych. "Trwają jeszcze prace"

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Obecna skala podatkowa zakłada dwa progi podatkowe. Osoby, które zarobią mniej niż 120 tysięcy złotych w skali roku, muszą zapłacić podatek według niższej stawki. Jeśli nasze zarobki są wyższe, część naszego dochodu opodatkowana jest stawką wyższą. Wyjaśniamy, jak wygląda skala podatkowa w Polsce i ile wynosi obecnie kwota wolna od podatku.

Od tej kwoty trzeba zapłacić wyższy podatek

Od tej kwoty trzeba zapłacić wyższy podatek

Źródło:
tvn24.pl

Pracownik zatrudniony na czas określony musi zostać poinformowany o przyczynach rozwiązania z nim umowy o pracę za wypowiedzeniem, jeśli informacji takiej udziela się pracownikowi zatrudnionemu na czas nieokreślony. Tak orzekł we wtorek Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Ważny wyrok w sprawie zatrudnionych na czas określony

Ważny wyrok w sprawie zatrudnionych na czas określony

Źródło:
PAP

Wiceminister obrony narodowej Paweł Bejda podpisał umowę offsetową z amerykańskim koncernem Northrop Grumman w ramach II fazy programu Wisła. Chodzi o zdolność do produkcji nowych typów amunicji oraz wzmocnienie systemów przeciwlotniczych i przeciwrakietowych.

MON podpisało umowę z amerykańskim koncernem. "Będzie wpływała na bezpieczeństwo"

MON podpisało umowę z amerykańskim koncernem. "Będzie wpływała na bezpieczeństwo"

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w styczniu 2024 roku wyniosło 7768,35 złotego brutto - podał Główny Urząd Statystyczny (GUS). Oznacza to wzrost o 12,8 procent rok do roku. W porównaniu z grudniem 2023 roku przeciętne wynagrodzenie spadło o 3,3 procent. Ekonomiści oceniają, że styczniowe dane o płacach, mocniejsze od oczekiwań, zapowiadają odbudowę realnych dochodów, co oznaczać będzie wzrost konsumpcji oraz odbudowę oszczędności w polskiej gospodarce.

Tyle wynosi przeciętne wynagrodzenie w Polsce. Najnowsze dane GUS

Tyle wynosi przeciętne wynagrodzenie w Polsce. Najnowsze dane GUS

Źródło:
tvn24.pl

Przeznaczymy siedem miliardów złotych na nowe programy związane z transformacją energetyczną - przekazała ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska. Dodała, że jeszcze w pierwszym kwartale 2024 roku powinny one zostać uruchomione.

Siedem miliardów złotych na transformację energetyczną

Siedem miliardów złotych na transformację energetyczną

Źródło:
PAP

Produkcja przemysłowa w styczniu wzrosła o 1,6 procent licząc rok do roku, a w porównaniu z poprzednim miesiącem wzrosła o 2,3 procent - podał Główny Urząd Statystyczny.

"Powolne ożywienie" w polskim przemyśle

"Powolne ożywienie" w polskim przemyśle

Źródło:
PAP

Specjaliści w sektorze sprzedaży mogą liczyć na wzrost płac nawet o 20 procent - dowiadujemy się z raportu ManpowerGroup i Rocket Jobs. Co więcej, na rynku pracy w cenie są też między innymi analitycy danych sprzedażowych czy też inżynierowie z obszaru green energy.

Specjaliści w tym sektorze mogą liczyć na 20-procentowe podwyżki

Specjaliści w tym sektorze mogą liczyć na 20-procentowe podwyżki

Źródło:
PAP

Od rana we wtorek trwa strajk ostrzegawczy pracowników obsługi naziemnej na największych niemieckich lotniskach - we Frankfurcie, Monachium, Hamburgu, Berlinie, Duesseldorfie, Kolonii/Bonn i Stuttgarcie. Akcja ma zakończyć się w nocy z wtorku na środę. Skutki strajku może odczuć ponad 100 tys. pasażerów - oceniają linie lotnicze Lufthansa.

Utrudnienia dla ponad 100 tysięcy pasażerów

Utrudnienia dla ponad 100 tysięcy pasażerów

Źródło:
PAP

We wtorek utrudnienia w ruchu drogowym obejmują wiele miejsc w kraju - rolnicy kontynuują ogólnopolski protest. Blokowane są między innymi drogi krajowe i wojewódzkie. Utrudnionego ruchu lub blokad można spodziewać się na przejściach granicznych z Ukrainą.

Protesty rolników w całej Polsce. Utrudnienia na drogach

Protesty rolników w całej Polsce. Utrudnienia na drogach

Źródło:
PAP

Tylko do 20 lutego przedsiębiorcy mogą zmienić formę opodatkowania swojej firmy w 2024 roku. Do wyboru mają skalę podatkową (zasady ogólne), podatek liniowy oraz ryczałt. Jak zauważa Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy inFakt, "warto przeliczyć, który sposób wybrać, ponieważ pozwoli to na oszczędności zarówno w podatku dochodowym jak i składce zdrowotnej".

Ważny termin w sprawie podatków, decyzja do dziś. "Warto przeliczyć"

Ważny termin w sprawie podatków, decyzja do dziś. "Warto przeliczyć"

Źródło:
tvn24.pl

Wakacje kredytowe w 2024 roku, powołanie Ministerstwa Przemysłu oraz informacja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o bieżącej sytuacji w rolnictwie - to niektóre projekty, które znalazły się w porządku wtorkowych obrad rządu.

Rząd podejmie decyzję w sprawie wakacji kredytowych

Rząd podejmie decyzję w sprawie wakacji kredytowych

Źródło:
PAP

Tomasz Hinc został odwołany z funkcji prezesa Grupy Azoty. Odwołano też czterech innych członków zarządu chemicznego giganta. Decyzję w tej sprawie podjęła w poniedziałek rada nadzorcza spółki. Pełniącym obowiązki prezesa Grupy Azoty został członek rady nadzorczej Krzysztof Kołodziejczyk.

Miotła w Grupie Azoty. Prezes odwołany

Miotła w Grupie Azoty. Prezes odwołany

Źródło:
tvn24.pl

Zbigniew Jagiełło, były prezes PKO Banku Polskiego, usłyszał osiem zarzutów, które dotyczą nadużyć przy odprawach i wypłacie ekwiwalentów pieniężnych za niewykorzystany urlop. Z niepokojem te informacje przyjęły Federacja Przedsiębiorców Polskich, Konfederacja Lewiatan, Pracodawcy RP oraz Związek Banków Polskich. "Zarzuty budzą szczególne zaniepokojenie i rodzą pytania o rzeczywiste intencje Prokuratury Regionalnej w Lublinie" - napisały organizacje we wspólnym oświadczeniu. Przedsiębiorcy i bankowcy zwrócili uwagę, że "aktualna pozycja rynkowa PKO Banku Polskiego dziś jak i w minionych latach to bez wątpienia zasługa Zbigniewa Jagiełły".

Przedsiębiorcy i bankowcy o decyzji prokuratury. "Niebezpieczna i niedopuszczalna praktyka"

Przedsiębiorcy i bankowcy o decyzji prokuratury. "Niebezpieczna i niedopuszczalna praktyka"

Źródło:
tvn24.pl

To będzie lista, która będzie też listą wstydu dla niektórych partii politycznych - stwierdził w "Faktach po Faktach" w TVN24 wiceminister rolnictwa Michał Kołodziejczak, odnosząc się do listy firm, które sprowadzały ukraińskie zboże. Z kolei były minister rolnictwa i twórca SKL Artur Balazs zaznaczył, że "wyłącznie determinacja i wola decydują o tym, żeby ta lista ujrzała światło dzienne".

"To będzie lista, która będzie też listą wstydu dla niektórych partii politycznych"

"To będzie lista, która będzie też listą wstydu dla niektórych partii politycznych"

Źródło:
tvn24.pl

Likwidator Telewizji Polskiej S.A. w likwidacji Daniel Gorgosz wezwał prezesa i redaktora naczelnego Telewizji Republika Tomasza Sakiewicza do zapłaty na rzecz spółki 200 tysięcy złotych. Powodem ma być naruszenie autorskich praw majątkowych oraz dokonanie czynu nieuczciwej konkurencji - czytamy w poniedziałkowym komunikacie Telewizji Polskiej S.A. w likwidacji.

Kolejne pismo likwidatora TVP do Tomasza Sakiewicza. "Czyn nieuczciwej konkurencji"

Kolejne pismo likwidatora TVP do Tomasza Sakiewicza. "Czyn nieuczciwej konkurencji"

Źródło:
tvn24.pl

Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uchylił decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakładającą 76 milionów złotych kary - poinformował w poniedziałek zarząd Eurocash. Wyrok nie jest prawomocny, Prezes UOKiK zapowiedział złożenie apelacji. UOKiK w listopadzie 2021 roku nałożył karę na Eurocash za rzekome nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej. Decyzja dotyczyła relacji spółki z dostawcami produktów rolnych i spożywczych do jej sklepów.

Wysoka kara dla firmy handlowej uchylona. Jest wyrok sądu

Wysoka kara dla firmy handlowej uchylona. Jest wyrok sądu

Źródło:
tvn24.pl

Złożyliśmy zawiadomienie do prokuratury w sprawie byłego kierownictwa Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska - przekazała w poniedziałek wiceminister klimatu i środowiska Anita Sowińska. Wyjaśniła, że chodzi o ponad milion złotych nagród, które szefowie Inspekcji wypłacili sobie w ostatnich miesiącach urzędowania.

"To, co odkryliśmy, przechodzi ludzkie pojęcie". Wiceminister o nagrodach w urzędzie

"To, co odkryliśmy, przechodzi ludzkie pojęcie". Wiceminister o nagrodach w urzędzie

Źródło:
PAP

Czasami na targowisku widzimy, że ktoś fajnie wygląda, że to być może gospodarz. Ale nie wiemy, czy w przypadku produkcji wyrobów, które sprzedaje, były zachowane odpowiednie warunki przechowywania surowca, wyprodukowania towaru. Tu się pojawia problem - podkreśla w rozmowie z biznesową redakcją tvn24.pl Witold Choiński, prezes zarządu Związku Polskie Mięso. - Absolutnie nie będę się podpisywał pod czymś takim, ale są konsumenci, którzy lubią ryzyko - dodaje.

Kupujesz mięso na targowisku? Na to trzeba zwrócić uwagę

Kupujesz mięso na targowisku? Na to trzeba zwrócić uwagę

Źródło:
tvn24.pl