50. rocznica śmierci JFK

22 listopada 2013
Alfred Eisenstaedt - White House Press Office50 lat od śmierci JFK

50 lat temu kule z broni zamachowca zabiły prezydenta Johna F. Kennedy'ego, gdy przejeżdżał otwartym samochodem przez Dallas. Był najkrócej urzędującym prezydentem, a mimo to stał się ikoną. Jest najlepiej ocenianym przez Amerykanów współczesnym przywódcą USA.

Mit JFK utrwalony w amerykańskiej popkulturze

O Kennedym, jego życiu, spuściźnie i śmierci napisano około 40 tys. książek. Choć sprawował urząd prezydenta tylko przez około 1000 dni, stał się ikoną. Według listopadowego sondażu Gallupa prawie trzy czwarte Amerykanów uważa, że Kennedy przejdzie do historii jako prezydent wybitny lub powyżej przeciętnej. Jest najlepiej ocenianym prezydentem - przed Ronaldem Reaganem i Billem Clintonem - spośród jedenastu amerykańskich przywódców, którzy rządzili USA od lat 50. Natomiast w rankingach uwzględniających wszystkich amerykańskich prezydentów JFK plasuje się w czołówce z Jerzym Waszyngtonem i Abrahamem Lincolnem.

Czemu Amerykanie tak go uwielbiają i uważają za wielkiego prezydenta? "To jego niedokończone życie sprawiło, że stał się ikoną" - uważa jeden z najwybitniejszych biografów Kennedy'ego Robert Dallek. "Po dwóch kadencjach każdy prezydent jest wyczerpany. Gdyby Kennedy nie został zamordowany, nie mielibyśmy takiego wyobrażenia o nim, jakie istnieje dziś" - powiedział Dallek.

W niepamięć odeszły słabości JFK

Dorobek legislacyjny Kennedy'ego jest skromny. Zgłosił cztery duże ustawy, ale żadna nie została przyjęta przez Kongres za jego życia. Za najważniejszą uważa się ustawę o prawach obywatelskich na rzecz równouprawnienia Afroamerykanów, która z uwagi na ogromne kontrowersje praktycznie nie miała szans na przyjęcie. Doprowadził do tego dopiero następca Kennedy'ego Lyndon Johnson, kosztem utraty popularności przez Partię Demokratyczną w południowych stanach USA na długie lata.

Za największą zasługę Kennedy'ego uznaje się zapobieżenie wojnie atomowej ze Związkiem Radzieckim, gdy 15 października 1962 r. Amerykanie odkryli na Kubie wyrzutnie radzieckich rakiet z głowicami atomowymi. Wbrew radom wojskowych, by zbombardować Kubę, Kennedy położył nacisk na negocjacje z radzieckim przywódcą Nikitą Chruszczowem. Po 13 dniach, gdy świat balansował na krawędzi wojny, Rosjanie zgodzili się wycofać z Kuby głowice atomowe, a Waszyngton swoje z Turcji, nieopodal granicy z ZSRR. Rok później Kennedy zawarł z ZSRR układ zakazujący wszelkich prób atomowych, z wyjątkiem podziemnych.

Mniej przychylnie ocenia się decyzję Kennedy'ego o zwiększeniu do ponad 16 tys. liczby żołnierzy w Wietnamie Południowym w związku z wojną wietnamską. Historycy spierają się jednak, czy Kennedy kontynuowałby tę politykę w przypadku reelekcji.

Zabójstwo, które zmieniło telewizję

Kennedy swą popularność bez wątpienia zawdzięcza też mediom. Świetnie rozumiał siłę obrazu, zwłaszcza telewizji. Wprowadził zwyczaj transmitowanych na żywo konferencji prasowych oraz zatrudnił w Białym Domu stałego fotografa. Sesje zdjęciowe z modną żoną i dziećmi podnosiły oglądalność i sprzedaż magazynów, kształtując wizerunek nowoczesnego małżeństwa, do którego aspirowały miliony. Do mitu przyczyniły się też ujawnione po śmierci JFK jego liczne romanse.

Zmarł tragicznie w wieku 46 lat, zapamiętany przez Amerykanów jako charyzmatyczny przywódca mimo bardzo słabego zdrowia. Do dzisiaj Amerykanom trudno uwierzyć, że za jego zabójstwem miał stać tylko jeden człowiek - zauroczony komunizmem Lee Harvey Oswald.

Życie JFK jak gotowy scenariusz filmowy? Na zdjęciu z Marilyn Monroe w 1962 r. Wikipedia

Źródło zdjęcia głównego: Alfred Eisenstaedt - White House Press Office

50 lat temu samotny strzelec Lee Harvey Oswald zastrzelił prezydenta Johna Fitzgeralda Kennedy'ego. Ale ponad 60 procent Amerykanów nie wierzy w oficjalną wersję zdarzeń z Dallas. Swojej prawdy szukają w niezliczonych teoriach spiskowych. Przedstawiamy te najbardziej niezwykłe i nieprawdopodobne.

Zabójstwo prezydenta Johna F. Kennedy’ego 22 listopada 1963 r. w Dallas stało się źródłem wielu dzieł amerykańskiej popkultury. O Kennedym, symbolu zmian na lepsze, pisano piosenki, książki, eseje a także kręci się do dziś filmy dokumentalne i fabularne.

Prezydent USA Barack Obama odznaczył w środę kilkanaście osób, w tym Billa Clintona, Medalem Wolności, którego współczesną wersję ustanowił prezydent John Fitzgerald Kennedy. Dwa dni przed 50. rocznicą zabójstwa JFK Obama i Clinton z małżonkami złożą wieńce na jego grobie.

Dallas 50 lat temu i śmierć prezydenta Johna F. Kennedy'ego. Pierwsze nerwowe chwile po zamachu słychać i czuć na łączach między Białym Domem, Air Force One i rodziną Kennedych. Niektóre z nagrań ujawniono dopiero teraz, co jedynie podgrzewa atmosferę. Mimo, że JFK zginął pół wieku temu, w oficjalną wersję, że zabił go niezrównoważony Lee Harvey Oswald, nie wierzy co trzeci Amerykanin.

"Jeszcze Polska nie zginęła, póki my żyjemy" - powiedział po polsku prezydent USA John Fitzgerald Kennedy w październiku 1962 r. Wcześniej dwukrotnie odwiedzał nasz kraj, który - zdaje się - zrobił na nim duże wrażenie. "Jeśli Polacy poczują, że dogadaliśmy się z Rosją, a z tego układu nie powstanie wolna Polska, to ich walka o wolność skończy się" - pisał i zapewniał, że Ameryka nigdy nie powinna uznać trwale dominacji Rosji nad Polską. W Bibliotece im. JFK zachowało się wiele pamiątek związanych z naszym krajem.

Dynastia Kennedych ma się dobrze. Na salony wkracza właśnie córka słynnego JFK - Caroline Kennedy. Została ambasadorką Stanów Zjednoczonych w Japonii. To jej debiut, bo wcześniej nie zajmowała się ani polityką ani dyplomacją.

Brat Johna F. Kennedy'ego Robert mógł wykraść mózg prezydenta z Archiwum Narodowego - dowodzi nowopowstała książka. "Nie wszystkie dowody znajdują się w Archiwum Narodowym. Brakuje mózgu prezydenta Kennedy'ego" - pisze w "End of Days: The Assassination of John F. Kennedy " James Swanson.

Pół wieku po zabójstwie prezydenta Johna F. Kennedy'ego dyskusje na temat tego, jak właściwie zginął, nadal są żywe. Dyskusję roznieca nowa książka, której autor twierdzi, iż wbrew dotychczasowej oficjalnej wersji, w Dallas w 1963 roku padły trzy strzały, a nie cztery, co czyni bardzo prawdopodobnym wytłumaczenie, iż zamachowiec Lee Harvey Oswald działał sam.

Grał w golfa, bawił się z córką, wybrał się na rejs i spotkał z przyjaciółmi - tak w skrócie wyglądały wakacje 35. prezydenta Stanów Zjednoczonych w Cape Cod. Cztery miesiące później John F. Kennedy zginął z rąk zamachowca.

Czy Lee Harvey Oswald, zabójca Johna F. Kennedy'ego, był powiązany z wywiadem kubańskim i działał z chęci zaimponowania Kubańczykom? Jak pisze były analityk CIA Brian Latell w książce "Castro's Secrets: Cuban Intelligence, the CIA, & the Assassination of John F. Kennedy", wskazują na to dokumenty CIA.

"Ich bin ein Berliner!" – "Jestem Berlińczykiem!" – krzyknął to tłumu mieszkańców Berlina Zachodniego w czerwcu 1963 r. prezydent Stanów Zjednoczonych John Fitzgerald Kennedy. Berlińczycy byli wniebowzięci. Przywódca wolnego świata właśnie zadeklarował, że Ameryka będzie bronić, jeśli zajdzie potrzeba, niezależności i wolności tej dziwnej zachodniej enklawy w bloku radzieckim – nazywanej "Wyspą na Morzu Czerwonym". Swoją wizytę w Berlinie rozpoczyna Barack Obama. Czy będzie równie przełomowa - analizuje dziennikarz TVN24 Jacek Stawiski.