Oto wszystkie zmiany w Kodeksie pracy, o których musisz wiedzieć

Źródło:
TVN24 Biznes
Zmiany w Kodeksie pracy
Zmiany w Kodeksie pracyTVN24
wideo 2/3
Zmiany w Kodeksie pracyTVN24

Od środy, 26 kwietnia, zaczęła obowiązywać nowelizacja Kodeksu pracy. Jej celem jest między innymi zwiększenie przewidywalności zatrudnienia oraz poprawa warunków pracy. Przedstawiamy punkt po punkcie, co się zmieni. 

Przepisy, które wchodzą w życie od 26 kwietnia, wdrażają dwie unijne dyrektywy: rodzicielską i work life balance. Najważniejsze zmiany dotyczą urlopu rodzicielskiego, który jest dłuższy i lepiej płatny, ale to nie wszystko. 

To już trzecia nowelizacja Kodeksu pracy w tym roku. 21 lutego pojawiły się przepisy regulujące zasady kontroli trzeźwości pracowników, a 7 kwietnia - przepisy o pracy zdalnej

Wydłużenie urlopu rodzicielskiego

Do jednej z najważniejszych zmian, które wchodzą właśnie w życie, należy wydłużenie okresu urlopu rodzicielskiego. Będzie on wynosił:

41 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie, 43 tygodnie – w przypadkach porodu mnogiego.

W sytuacji, gdy doszło do narodzin dziecka, które kwalifikuje się do zaświadczenia z programu "Za życiem" (nieodwracalne upośledzenie, nieuleczalna choroba), okresy te wynoszą odpowiednio 65 i 67 tygodni.

Każdemu z rodziców dziecka będzie przysługiwało wyłączne prawo do 9 tygodni urlopu rodzicielskiego, a prawa tego nie będzie można przenieść na drugiego z rodziców dziecka.

Uwaga, w związku z wydłużeniem urlopu rodzicielskiego zmienią się także zasady wypłacania zasiłku. O nich przeczytasz w Nowe zasady wypłacania zasiłku macierzyńskiego. Co się zmieni?

Zasady wykorzystywania urlopu rodzicielskiego

Od dziś pracownik może złożyć wniosek o urlop rodzicielski udzielony jednorazowo lub maksymalnie w 5 częściach. Skorzystać można z niego do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6. rok życia.

W przypadku łączenia korzystania urlopu z wymiarem pracy okres jego trwania zostanie wydłużony do:

82 tygodni ‒ w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie, 86 tygodni ‒ w przypadkach porodu mnogiego.

I tak jak wcześniej odpowiednio do 130 i 134 tygodni, gdy urodziło się dziecko upośledzone lub nieuleczalnie chore. Ojcowie mają prawo do urlopu ojcowskiego (2 tygodnie) z okazji narodzin dziecka. Jednak skrócono czas na skorzystanie z urlopu ojcowskiego z 24 do 12 miesięcy od dnia urodzenia dziecka. 

Urlopy w przypadku adopcji

Pracownik starający się o adopcję dziecka również ma prawo do urlopu rodzicielskiego i wynosi on:

41 tygodni ‒ w przypadku przyjęcia na wychowanie jednego dziecka, 43 tygodnie ‒ w przypadku jednoczesnego przyjęcia na wychowanie więcej niż jednego dziecka, 38 tygodni ‒ w przypadku przyjęcia na wychowanie starszego dziecka.

W przypadku dziecka ciężko upośledzonego lub nieodwracalnie chorego okres urlopu wynosi odpowiednio 65, 67 i 62 tygodnie.

Ekspertka o zmianach w Kodeksie pracy: "Zostanie położony nacisk na pracodawców, by dbali o pracownika"
Ekspertka o zmianach w Kodeksie pracy: "Zostanie położony nacisk na pracodawców, by dbali o pracownika"TVN24

Powrót do pracy po urlopie

Pracownik po urlopie związanym z rodzicielstwem ma prawo wrócić do pracy na dotychczasowym stanowisku, a jeżeli nie jest to możliwe, na stanowisku równorzędnym. Pracodawca musi również zagwarantować pracownikowi powracającemu z urlopu prawa do wszelkiej poprawy warunków pracy, do której byłby on uprawniony, gdyby z takiego urlopu nie korzystał, na przykład podwyżki.

Dodatkowe przerwy i praca na rzecz więcej niż jednego pracodawcy

Pracownicy otrzymali dwie dodatkowe przerwy w pracy trwające przynajmniej 15 minut. Pierwsza, gdy czas pracy będzie dłuższy niż 9 godzin, a następna, gdy przekroczy on 16 godzin.

Od 26 kwietnia pracodawca nie może zakazać pracownikowi utrzymywania stosunku pracy z innym pracodawcą na podstawie umowy o pracę, chyba że obydwie strony podpiszą odpowiednie i dobrze sformułowane umowy o zakazie konkurencji.

Zmiana formy zatrudnienia

Pracownik zatrudniony przynajmniej przez 6 miesięcy będzie mógł raz w roku wystąpić z wnioskiem o zmianę warunków zatrudnienia. Może on dotyczyć np. zmiany rodzaju umowy o pracę na umowę na czas nieokreślony lub zatrudnienia w pełnym wymiarze.

Pracodawca ma miesiąc na udzielenie odpowiedzi, a jeśli jest ona odmowna, to musi on wskazać pracownikowi przyczyny.

Szkolenia pracownika

Jeśli pracownik potrzebuje szkolenia w związku ze stanowiskiem, które obejmuje, to mają one odbywać się na koszt pracodawcy i co więcej, powinny odbywać się w godzinach jego pracy. Do tego szkolenie, które odbędzie się poza normalnymi godzinami pracy pracownika, zostanie wliczone do jego czasu pracy.

Ochrona przed zwolnieniem

Nowelizacja ustanowiła, że powodami do rozwiązania umowy o pracę nie mogą być:

- jednoczesne zatrudnienie w innym zakładzie pracy na podstawie umowy o pracę, umowy o dzieło lub umowy zlecenie, - dochodzenie udzielania informacji o warunkach zatrudnienia lub o ich zmianie, - wystąpienie przez pracownika z wnioskiem o zmianę rodzaju umowy o pracę na umowę na czas nieokreślony lub bardziej przewidywalne i bezpieczne warunku pracy, - skorzystanie z prawa zwrotu kosztów szkolenia i wliczanie czasu szkolenia do czasu pracy.

Rozwiązując umowę, pracodawca będzie musiał udowodnić, że kierował się innymi powodami niż te, które zostały wyżej wymienione.

Jeśli dojdzie do naruszenia prawa, to pracownikowi będzie przysługiwało odszkodowanie w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę.

Pracownik będzie chroniony przed niekorzystnym traktowaniem

Jeśli np. pracownik skorzysta z dochodzenia swoich praw z tytułu naruszenia przepisów lub pomoże innemu pracownikowi w tej kwestii, to zostanie objęty ochroną przed negatywnymi konsekwencjami. Nie będzie mógł np. zostać zwolniony za to, że postanowił dochodzić swoich praw na drodze postępowania sądowego, gdy dowiedział się, że otrzymuje niższe wynagrodzenie niż kolega. 

Tutaj pracownikowi również przysługuje prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę.

Zmiany w umowach o pracę

Zawierając umowę o pracę, w informacjach pracodawca będzie musiał wskazać adres swojej siedziby lub, jeśli jest osobą fizyczną, miejsce zamieszkania.

Przy zatrudnianiu pracownika na okres próbny należy dodatkowo określić: - czas trwania umowy lub dzień jej zakończenia oraz możliwość przedłużenia umowy o czas urlopu lub o czas usprawiedliwionej nieobecności pracownika, - okres, na który strony mają zamiar zawrzeć umowę o pracę na czas określony w przypadku zamiaru zawarcia takiej umowy na okres krótszy niż 12 miesięcy, lub postanowienie o wydłużeniu umowy nie więcej niż o 1 miesiąc, jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy.

Zatrudniając pracownika na czas określony, pracodawca musi określić czas jej trwania lub dzień jej zakończenia.

Umowa na okres próbny

Okres próbny nie będzie mógl przekraczać 3 miesięcy z jednym wyjątkiem. Jest nim przedłużenie go o czas urlopu lub innej usprawiedliwionej obecności, jak np. tydzień chorobowego.

Umowa na okres próbny może być zawarta na: - okres 1 miesiąca - gdy umowa o pracę na czas określony ma zostać zawarta na okres krótszy niż 6 miesięcy, - okres 2 miesięcy, gdy umowa o pracę na czas określony ma wynosić od 6 do 12 miesięcy.

Te okresy można wydłużyć maksymalnie o jeden miesiąc, jeśli będzie to uzasadnione rodzajem pracy. Przepisy przewidują także możliwość ponownego zawarcia umowy na okres próbny, ale tylko w przypadku, gdy pracownik miałby zostać zatrudniony, by wykonywać inny rodzaj pracy.

Urlop opiekuńczy

Nowelizacja Kodeksu pracy wprowadza urlop opiekuńczy, który pracownik może wziąć, by zaopiekować się osobą bliską będącą członkiem rodziny lub zamieszkującą w tym samym gospodarstwie domowym, która niespodziewanie wymaga opieki lub wsparcia z ważnych względów medycznych.

Taki urlop może być wykorzystany jednorazowo lub w częściach. Jest on bezpłatny i wynosi 5 dni. By z niego skorzystać, pracownik musi złożyć wniosek, nie krócej niż 1 dzień przed skorzystaniem z niego, w którym poda imię i nazwisko osoby potrzebującej opieki, przyczyny zapewnienia wsparcia oraz stopień pokrewieństwa lub adres zamieszkania.

Siła wyższa powodem zwolnienia od pracy

W przepisach pojawia się prawo do zwolnienia od pracy z powodu wstąpienia tzw. siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem.

Wynosi od 2 dni lub 16 godzin w ciągu roku kalendarzowego. Pracownik zachowuje prawo do połowy wynagrodzenia. Udziela się go na podstawie wniosku pracownika zgłoszonego najpóźniej w dniu korzystania z tego zwolnienia.

Elastyczny czas pracy dla rodziców dzieci do 8. roku życia

Pracownik, który wychowuje dziecko, ma prawo do złożenia wniosku o zastosowanie elastycznej organizacji pracy do czasu ukończenia przez nie 8. roku życia. Musi on zostać złożony minimum 21 dni przed planowanym przejściem w taki tryb pracy. Trzeba w nim zawrzeć imię i nazwisko dziecka, przyczynę konieczności skorzystania z elastycznej organizacji pracy, termin jej rozpoczęcia i zakończenia, a także rodzaj elastycznej pracy.

Jako elastyczną organizację pracy rozumie się między innymi obniżenie wymiaru etatu, pracę zdalną czy system pracy weekendowej.

Pracownik wnioskujący o elastyczną organizację pracy będzie mógł w każdym czasie złożyć wniosek o powrót do poprzedniej organizacji pracy.

Takiego pracownika, opiekującego się dzieckiem do 8. roku życia, nie będzie można bez jego zgody skierować do pracy w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej, w systemie przerywanego czasu pracy, jak również delegować poza stałe miejsce pracy.

Dodatkowa ochrona przed zwolnieniem

Od 26 kwietnia pracodawca nie może zwolnić pracownika, który jest w ciąży lub na urlopie macierzyńskim. Pracodawca nie może także przygotowywać się do podjęcia takich działań.

Zakaz ten zaczyna obowiązywać na:

14 dni przed rozpoczęciem korzystania z części urlopu macierzyńskiego i części urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu rodzicielskiego lub jego części, 7 dni przed rozpoczęciem urlopu ojcowskiego lub jego części.

Rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem w ciąży czy też na urlopie rodzicielskim/ojcowskim/macierzyńskim nastąpi jedynie w przypadku likwidacji firmy lub ogłoszenia przez nią upadłości. 

Autorka/Autor:JW/ams

Źródło: TVN24 Biznes

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Wiceprezydent USA J.D. Vance zabrał głos w sprawie czwartkowych spadków na Wall Street. Przekonywał, że jeden słaby dzień na giełdzie zostanie w przyszłości zamieniony na "kwitnącą giełdę przez długi czas", a cła przyczynią się do długotrwałego wzrostu gospodarczego.

Trump zatrząsł giełdami. Wiceprezydent zabrał głos

Trump zatrząsł giełdami. Wiceprezydent zabrał głos

Źródło:
PAP

Rada Polityki Pieniężnej może obniżyć stopy procentowe już w maju - twierdzą niektórzy członkowie RPP i ekonomiści z dużych banków. Po czwartkowej konferencji prezesa Narodowego Banku Polskiego Adama Glapińskiego pytanie nie jest, czy stopy zostaną obniżone, ale kiedy.

Zwrot w sprawie stóp procentowych. Jest jedno pytanie

Zwrot w sprawie stóp procentowych. Jest jedno pytanie

Źródło:
PAP, tvn24.pl

"To wspaniały czas, by się bogacić bardziej niż kiedykolwiek wcześniej" - napisał w piątek prezydent USA Donald Trump we wpisie skierowanym do potencjalnych inwestorów. Prezydent zachęcał w ten sposób do inwestycji w USA po ogłoszeniu wysokich ceł na towary z całego świata.

Trump: moja polityka nigdy się nie zmieni

Trump: moja polityka nigdy się nie zmieni

Źródło:
PAP

Chiny nałożą cła odwetowe w wysokości 34 procent na cały import ze Stanów Zjednoczonych - informuje CNN. Nowe taryfy mają obowiązywać od 10 kwietnia.

Chiny odpowiadają USA. "Praktyka jednostronnego zastraszania"

Chiny odpowiadają USA. "Praktyka jednostronnego zastraszania"

Źródło:
CNN

Stellantis, koncern motoryzacyjny, który jest właścicielem takich marek jak Chrysler, Jeep i Dodge, zareagował na cła Donalda Trumpa. Ogłosił, że tymczasowo zwolni 900 pracowników w zakładach w USA oraz wstrzyma na dwa tygodnie prace w fabrykach w Kanadzie i Meksyku.

Gigant motoryzacyjny reaguje na decyzję Trumpa

Gigant motoryzacyjny reaguje na decyzję Trumpa

Źródło:
PAP

Posłowie opowiedzieli się za przyjęciem projektu ustawy, który obniża składkę zdrowotną. Projekt zakłada wprowadzenie dwuelementowej podstawy wymiaru składki. Teraz ustawa trafi do Senatu.

Zmiany w składce zdrowotnej. Jest decyzja posłów

Zmiany w składce zdrowotnej. Jest decyzja posłów

Źródło:
tvn24.pl

- Zmiany w składce zdrowotnej przyjęte w piątek przez Sejm mogą być korzystne pod względem finansowym dla przedsiębiorców, nadal jednak są dalekie od korzystnych regulacji obowiązujących przed rokiem 2022. Co więcej, ich stopień komplikacji nie tylko się utrzyma, lecz wręcz wzrośnie - komentuje Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy w inFakcie. Przedstawiamy wyliczenia skutków zmian dla podmiotów rozliczających się na skali podatkowej, podatku liniowym i ryczałcie.

"Ci przedsiębiorcy skorzystają najbardziej". Wyliczenia

"Ci przedsiębiorcy skorzystają najbardziej". Wyliczenia

Źródło:
tvn24.pl

PKO BP, Pekao, mBank, ING Bank Śląski, Santander Consumer Bank i Toyota Bank - w tych instytucjach finansowych zaplanowano prace serwisowe na najbliższe dni. W związku z tym dostęp do części usług może być utrudniony.

Utrudnienia dla klientów banków

Utrudnienia dla klientów banków

Źródło:
tvn24.pl

Sprzedawca działki, który korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika do przygotowania transakcji, jest uznawany przez fiskusa za podatnika VAT. Takie podejście jest zgodne z prawem unijnym - pisze "Rzeczpospolita".

Ważny wyrok w sprawie działek. "Skarbówka zaostrzyła stanowisko"

Ważny wyrok w sprawie działek. "Skarbówka zaostrzyła stanowisko"

Źródło:
PAP

YouTube wprowadza zmiany w cenniku. Użytkownicy YouTube Premium będą musieli zapłacić więcej nawet o niemal 30 procent niż dotychczas. Pierwsze maile w tej sprawie dotarły już do internautów.

Podwyżki w popularnym serwisie. "Nie jest to łatwa decyzja"

Podwyżki w popularnym serwisie. "Nie jest to łatwa decyzja"

Źródło:
tvn24.pl

Rząd brytyjski zgodził się na rozbudowę lotniska Londyn-Luton, piątego pod względem liczby obsługiwanych pasażerów w Wielkiej Brytanii - informuje stacja BBC. Plan zakłada budowę nowego terminalu, nowych dróg kołowania dla samolotów oraz zwiększenie przepustowości istniejącego terminalu, który obecnie obsługuje 18 milionów pasażerów rocznie.

Szykuje się potężna rozbudowa. Lotnisko obsługuje połączenia z Polski

Szykuje się potężna rozbudowa. Lotnisko obsługuje połączenia z Polski

Źródło:
PAP

Projekt ustawy, który nakłada na deweloperów obowiązek ujawniania cen mieszkań, został skierowany do sejmowej komisji iInfrastruktury. Według nowych przepisów deweloperzy będą zobowiązani do prowadzenia strony internetowej, na której będą dostępne informacje o cenach oferowanych nieruchomości.

Nowy obowiązek dla deweloperów. "Zmniejsza asymetrię informacyjną"

Nowy obowiązek dla deweloperów. "Zmniejsza asymetrię informacyjną"

Źródło:
PAP

Według wstępnej oceny nowe amerykańskie cła mogą zmniejszyć polski PKB o 0,4 procent, czyli w ostrożnym uproszczeniu straty przekroczą 10 miliardów złotych - napisał w mediach społecznościowych premier Donald Tusk.

Tusk: to cios dotkliwy i przykry

Tusk: to cios dotkliwy i przykry

Źródło:
tvn24.pl, PAP

- Większość członków Rady Polityki Pieniężnej zmieniła swoje nastawienie w polityce pieniężnej - przekazał w trakcie konferencji prasowej prezes Narodowego Banku Polskiego Adam Glapiński.

Glapiński o stopach procentowych: zmieniło się nastawienie RPP

Glapiński o stopach procentowych: zmieniło się nastawienie RPP

Źródło:
tvn24.pl

W 900 duńskich sklepach spożywczych pojawią się oznaczenia na produktach z USA, które zdrożały z powodu wojny handlowej zapoczątkowanej przez prezydenta Donalda Trumpa - zapowiedział koncern Coop Danmark.

Handlowy potentat reaguje. "Będziemy etykietować amerykańskie towary"

Handlowy potentat reaguje. "Będziemy etykietować amerykańskie towary"

Źródło:
PAP

- Chociaż w Polsce nie produkuje się samochodów przeznaczonych na rynek amerykański, wartość komponentów wytwarzanych w Polsce i montowanych w tych pojazdach szacuje się na około 350 milionów euro rocznie - poinformował prezes Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego (PZPM) Jakub Faryś. Zwrócił uwagę, że Polska może pośrednio odczuć skutki ceł. Premier Donald Tusk zapowiedział w mediach społecznościowych spotkanie z przedstawicielami branży.

Ciemne chmury nad branżą. Jest zapowiedź Tuska

Ciemne chmury nad branżą. Jest zapowiedź Tuska

Aktualizacja:
Źródło:
PAP

Ogłoszone przez Trumpa cła są "bombą" wymierzoną w światowy system handlowy, która może doprowadzić do recesji w USA i światowego spowolnienia - powiedział Gary Hufbauer, były urzędnik Departamentu Skarbu i ekspert Peterson Institute for International Economics. Dodał, że w jego ocenie podejście prezydenta USA nie ma sensu.

"Trzęsienie ziemi" w handlu. "To jest po prostu bomba"

"Trzęsienie ziemi" w handlu. "To jest po prostu bomba"

Źródło:
PAP

Donald Trump ogłosił w środę nowe taryfy na produkty importowane do USA. Nazwał to "dniem wyzwolenia" i stwierdził, że jego działania przywrócą równowagę między Stanami a innymi krajami. Jednak, jak zauważa CBS News, zmęczeni inflacją Amerykanie będą niedługo musieli sięgnąć jeszcze głębiej do portfeli. Wiele produktów bowiem zdrożeje.

Te produkty podrożeją przez cła

Te produkty podrożeją przez cła

Źródło:
CBS News

Ponad 68 tysięcy osób weźmie udział w konkursie o 569 miejsc pracy w Agencji Celnej we Włoszech. W 11 lokalizacjach w całym kraju odbyły się już wstępne egzaminy. Rekordowa liczba kandydatów ubiega się o stanowiska asystentów do spraw pobierania opłat.

Zgłosiło się 68 tysięcy kandydatów. "Nie ma precedensu"

Zgłosiło się 68 tysięcy kandydatów. "Nie ma precedensu"

Źródło:
PAP

Prezydent USA Donald Trump podpisał rozporządzenie wprowadzające cła na towary importowane do USA ze 180 państw. Stawki są zróżnicowane i zaczynają się od 10 procent. Oto wszystko, co musisz wiedzieć.

Cła Donalda Trumpa. Wszystko, co musisz wiedzieć

Cła Donalda Trumpa. Wszystko, co musisz wiedzieć

Źródło:
tvn24.pl

Stopy procentowe w kwietniu pozostały na dotychczasowym poziomie. Jarosław Sadowski z firmy Rankomat zwraca jednak uwagę, że dość dobre dane na temat inflacji w marcu sprawiły, że przewidywany moment obniżki coraz bardziej się przybliża, co wpływa na WIBOR. Ekspert wyliczył, ile może wynieść rata w kolejnych miesiącach.

"Pierwsze obniżki rat możemy zobaczyć już w kwietniu". Wyliczenia

"Pierwsze obniżki rat możemy zobaczyć już w kwietniu". Wyliczenia

Źródło:
tvn24.pl

Posłowie Polskiego Stronnictwa Ludowego - Trzeciej Drogi złożyli w Sejmie projekt nowelizacji ustawy o czasie urzędowym w Polsce, proponujący wprowadzenie całorocznego czasu letniego. Zdaniem autorów likwidacja zmiany czasu wpłynęłaby pozytywnie na zdrowie Polaków.

Likwidacja zmiany czasu. Jest projekt

Likwidacja zmiany czasu. Jest projekt

Źródło:
PAP

Chiński gigant Xiaomi zapowiedział współpracę z policją w dochodzeniu dotyczącym tragicznego wypadku z udziałem samochodu SU7, wyposażonego w system autonomicznej jazdy - przekazał dziennik "South China Morning Post". W zdarzeniu, do którego doszło w sobotę, życie straciły trzy osoby.

Ostrzegł kierowcę i oddał kontrolę. Dramatyczny wypadek

Ostrzegł kierowcę i oddał kontrolę. Dramatyczny wypadek

Źródło:
PAP