Praca zdalna – co trzeba wiedzieć, pracując z domu?

Adam Niedzielski: apeluję o powrót do pracy zdalnej
Adam Niedzielski: apeluję o powrót do pracy zdalnej TVN24
wideo 2/4
Adam Niedzielski: apeluję o powrót do pracy zdalnej TVN24

Praca zdalna, czyli popularny home office, jest coraz częściej spotykaną formą wykonywania pracy. W olbrzymim stopniu przyczyniła się do tego trwająca pandemia COVID-19. Czym praca wykonywana z domu różni się od wykonywanej w siedzibie firmy? Jakie wynikają z niej obowiązki dla pracodawcy i pracowników?

Praca zdalna – co to jest?

Praca zdalna jest pojęciem nieformalnym, bo niewystępującym w Kodeksie pracy. To wykonywanie powierzonych przez pracodawcę obowiązków poza siedzibą firmy, na przykład we własnym mieszkaniu. Bardzo częstym elementem pracy zdalnej jest również wykorzystanie elektronicznych środków komunikacji, ale nie jest to reguła. Pracownik zobowiązany jest natomiast do wykonywania swoich zadań tak samo, jakby wykonywał je w siedzibie firmy, i ciążą na nim te same prawa i obowiązki.

W wielu przypadkach praca zdalna może być natomiast uznana za kwalifikującą się do przepisów Kodeksu pracy dotyczących telepracy. Telepraca definiowana jest jako "regularne wykonywanie pracy poza zakładem z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej". Regularność należy przy tym rozumieć nie jako obowiązek wykonywania pracy wyłącznie poza firmą, ale jako systematyczność takiej formy jej wykonywania.

Jeżeli więc charakter pracy zdalnej w danym przypadku wypełnia tę definicję, czyli pracownik regularnie wykonuje swoje obowiązki poza firmą i robi to np. wykorzystując komputer i internet, jego praca może zostać uznana za telepracę, co niesie wynikające z Kodeksu pracy konsekwencje.

Obecnie praca zdalna może również być wykonywana na podstawie tzw. ustawy covidowej z 2 marca 2020 roku, w której określono ją jako "wykonywanie przez czas oznaczony pracy określonej w umowie o pracę poza miejscem jej stałego wykonywania".

OGLĄDAJ TVN24 NA ŻYWO W TVN24 GO

Obowiązki pracodawcy i pracownika

W przypadku zarówno telepracy, jak i pracy zdalnej, po stronie pracodawcy i pracownika pojawiają się określone zobowiązania.

Jakie? W przypadku telepracy pracodawca jest przede wszystkim zobowiązany do podpisania z pracownikiem aneksu do umowy dotyczącego wykonywania obowiązków w formie telepracy. Ponadto pracodawca powinien wówczas wyposażyć pracownika we wszelki sprzęt niezbędny do świadczenia telepracy, np. komputera z dostępem do internetu, a także pomocy technicznej i niezbędnych szkoleń. Możliwe jest także wykonywanie pracy przy użyciu prywatnego sprzętu pracownika, wówczas jednak należy ustalić ekwiwalent pieniężny za jego zużycie.

Także tzw. ustawa covidowa w zakresie pracy zdalnej nakłada na pracodawcę obowiązek zapewnienia niezbędnych narzędzi i materiałów oraz obsługi logistycznej. W tym przypadku na polecenie pracodawcy może zostać również nałożony obowiązek sporządzania przez pracownika ewidencji wykonywanych zadań zawierającej ich opis, datę oraz czas trwania.

W odróżnieniu od uregulowanej w Kodeksie pracy telepracy ustawa covidowa nie nakłada natomiast na pracodawcę obowiązku zwrotu kosztów używania przez pracownika własnych narzędzi. Nie ma również obowiązku podpisywania z pracownikiem stosownego aneksu – wysłanie na pracę zdalną może odbyć się na mocy polecenia ustnego.

Praca nie tylko z domu

Zarówno w przypadku telepracy, jak i pracy zdalnej, miejsce wykonywania pracy nie jest określone. Oznacza to, że nie musi to być jego własne mieszkanie, ale też np. kawiarnia.

Jednocześnie po stronie pracodawcy wciąż istnieje obowiązek zapewnienia pracownikowi bezpiecznych warunków pracy, dlatego warto przy zlecaniu pracy zdalnej zawsze sporządzić wytyczne dotyczące bezpiecznego wykonywania pracy poza siedzibą firmy. Dzięki temu jeśli pracownik ulegnie wypadkowi wykonując pracę w domu lub innym wskazanym przez pracodawcę miejscu, będzie to zakwalifikowane jako wypadek w pracy.

Praca zdalna – kto decyduje?

Należy pamiętać, że decyzja o wysłaniu pracownika na pracę zdalną należy wyłącznie do pracodawcy. Pracownik może wnioskować o taki tryb wykonywania pracy, pracodawca nie musi jednak takiego wniosku zaakceptować.

Jeżeli natomiast pracodawca zdecyduje o przeniesieniu pracownika na pracę zdalną, ten ma obowiązek się na to zgodzić. W przeciwnym razie ryzykuje, że jego sprzeciw zostanie uznany za niesubordynację i niewykonanie polecenia służbowego.

Praca zdalna w Kodeksie pracy?

Rząd zapowiada wpisanie na stałe pracy zdalnej do Kodeksu pracy. Projekt w tej sprawie został nawet już przedstawiony Radzie Dialogu Społecznego, jednak partnerzy społeczni nie porozumieli się w sprawie szczegółów zmian.

- Zakładam, że projekt nowelizacji Kodeksu pracy będzie uzgodniony społecznie w pierwszym kwartale 2021 roku – mówiła tymczasem jeszcze w styczniu wiceminister rozwoju, pracy i technologii Iwona Michałek. Dodała, że zapisy dotyczące pracy zdalnej powinny być na tyle ogólne, by pozostawić furtkę do uzgodnień między pracodawcami i pracownikami.

- Chcemy dać pewne możliwości do uregulowania pracy zdalnej między pracodawcą a pracownikiem. Szczegółowe rozwiązania dotyczące pracy zdalnej, dopasowane do potrzeb różnych branż oraz specyfiki poszczególnych zakładów pracy, będą więc zawarte na przykład w porozumieniach lub regulaminie – tłumaczyła wiceminister.

Obecnie projekt wrócił do resortu rozwoju. Nie wiadomo, kiedy ponownie będzie przedmiotem obrad RDS, ani kiedy zostanie przedstawiony Radzie Ministrów.

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

W poniedziałek w Niemczech odbędą się strajki na niemieckich lotniskach - ogłosił związek zawodowy Verdi. Dotkną one między innymi Berlin czy Frankfurt nad Menem. Z wstępnych szacunków wynika, że odwołanych może zostać ponad 3400 lotów.

Potężne utrudnienia dla ponad pół miliona pasażerów

Potężne utrudnienia dla ponad pół miliona pasażerów

Źródło:
PAP

- Najbardziej bolesne jest to, że większość z odchodzących funkcjonariuszy poświęciła ćwierć wieku ciężkiej pracy i walki z przestępczością, żeby na koniec zostać oszukanym - mówi nam były policjant. Chodzi o obniżenie wynagrodzeń oraz świadczeń emerytalnych tym, którzy odeszli między innymi z policji, straży pożarnej czy straży granicznej na początku 2023 roku. W Sądzie Okręgowym w Zielonej Górze zapadł wyrok w jednej z takich spraw.

"Ta manipulacja miała miejsce pierwszy i jedyny raz w historii"

"Ta manipulacja miała miejsce pierwszy i jedyny raz w historii"

Źródło:
tvn24.pl

Szpital MSWiA w Krakowie stał się celem cyberataku - poinformował w niedzielę wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski. Wdrożone zostały procedury awaryjne i placówka już częściowo działa. Dyrektor placówki doktor nauk medycznych Michał Zabojszcz zapewnił, że "zdrowiu i życiu pacjentów, którzy przebywają w szpitalu, nic nie zagraża".

Cyberatak na szpital w Krakowie

Cyberatak na szpital w Krakowie

Źródło:
PAP

Polskie Linie Lotnicze LOT poinformowały, że w związku ze strajkiem związków zawodowych na niemieckich lotniskach w Berlinie, Monachium i Frankfurcie, odwołuje dziesięć poniedziałkowych lotów do tych miast z Warszawy.

LOT odwołuje rejsy do Niemiec

LOT odwołuje rejsy do Niemiec

Źródło:
PAP

Długi Polaków wyniosły w grudniu ubiegłego roku ponad 84,7 miliardów złotych - wynika z raportu BIG InfoMonitor. Zadłużonych jest 2,5 miliona osób, a ich zobowiązania w ciągu roku zwiększyły się o niemal 1,2 miliardów złotych. Największy dług miał 68-letni mężczyzna zalegający na ponad 92 miliony złotych.

Rekordzista jest winny ponad 90 milionów złotych

Rekordzista jest winny ponad 90 milionów złotych

Źródło:
PAP

Włoski rząd zakwestionował przepisy przyjęte przez władze Toskanii w celu ograniczenia nadmiernej turystyki i skierował je do Trybunału Konstytucyjnego. Sprawa dotyczy powstrzymania wzrostu liczby mieszkań na krótki wynajem dla turystów. Władze regionu są zdumione decyzją rządu.

Spierają się o turystów. "Niebywała" decyzja rządu

Spierają się o turystów. "Niebywała" decyzja rządu

Źródło:
PAP

W sobotę w Lotto żaden z graczy nie trafił szóstki. Oznacza to, że w najbliższym losowaniu można będzie wygrać sześć milionów złotych. Oto wyniki Lotto i Lotto Plus z 8 marca 2025 roku.

Kumulacja w Lotto rośnie

Kumulacja w Lotto rośnie

Źródło:
tvn24.pl

Sieć sklepów Leroy-Merlin poinformowała, że w kosiarkach marki Sterwins może dojść do "nagłego oderwania się ostrza". Leroy-Merlin apeluje do klientów o natychmiastowe zaprzestanie korzystania z urządzenia.

Znana sieć ostrzega. "Ryzyko urazu w związku z oderwaniem się ostrza"

Znana sieć ostrzega. "Ryzyko urazu w związku z oderwaniem się ostrza"

Źródło:
tvn24.pl

Austriacka grupa XXXLutz przejęła pełną kontrolę nad Black Red White - poinformował w komunikacie producent mebli z Biłgoraja.

Gigant przejmuje pełną kontrolę nad znaną polską firmą

Gigant przejmuje pełną kontrolę nad znaną polską firmą

Źródło:
PAP

Ceny kryptowalut spadły po tym, jak Donald Trump ogłosił, że rząd nie będzie ich kupował. Stało się to zaledwie kilka dni po tym, jak prezydent USA zapowiedział stworzenie "strategicznej rezerwy" kryptowalutowej. - Rynek był zaskoczony decyzją Donalda Trumpa - powiedział profesor Krzysztof Piech.

Rynek zaskoczony decyzją Trumpa. "Wyjaśniła się tajemnica"

Rynek zaskoczony decyzją Trumpa. "Wyjaśniła się tajemnica"

Źródło:
PAP

- W Polsce kredyty są dwukrotnie droższe niż średnia w Unii Europejskiej - powiedział minister rozwoju i technologii Krzysztof Paszyk w programie "#BezKitu" w TVN24, odpowiadając na pytanie, dlaczego w Polsce forsowane są programy dopłat do kredytów hipotecznych na zakup mieszkania, skoro powoduje to wzrost cen nieruchomości.

Minister: to jest rata niższa nawet o 1500 złotych

Minister: to jest rata niższa nawet o 1500 złotych

Źródło:
tvn24.pl, PAP

Związek zawodowy Verdi wezwał pracowników wielu niemieckich lotnisk do przeprowadzenia w poniedziałek całodniowego strajku ostrzegawczego. Pracownicy sektora publicznego i obsługi naziemnej będą strajkować między innymi na lotniskach we Frankfurcie nad Menem, Monachium i Berlinie. Odwołane będą loty z i do Polski - poinformował rzecznik PLL LOT.

Związkowcy szykują się do strajku, odwołane loty z Polski

Związkowcy szykują się do strajku, odwołane loty z Polski

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Małgorzata Adamkiewicz, przewodnicząca rady nadzorczej i współwłaścicielka Adamed Pharma, została zwyciężczynią 22. edycji konkursu EY Przedsiębiorca Roku 2024. Adamkiewicz będzie reprezentowała Polskę podczas międzynarodowego finału konkursu EY World Entrepreneur Of The Year 2024.  

Małgorzata Adamkiewicz zwyciężczynią konkursu EY Przedsiębiorca Roku

Małgorzata Adamkiewicz zwyciężczynią konkursu EY Przedsiębiorca Roku

Źródło:
tvn24.pl

ING Bank Śląski, Velo Bank i Credit Agricole - te instytucje finansowe zapowiedziały prace serwisowe w najbliższych dniach. W niektórych przypadkach będzie to się wiązało z utrudnieniami w realizowaniu przelewów, płatnościami Blik czy logowaniem do bankowości mobilnej i internetowej.

Utrudnienia w bankach. "Nie zlecisz przelewu"

Utrudnienia w bankach. "Nie zlecisz przelewu"

Źródło:
tvn24.pl

Handlowcy i palarnie ograniczają zakupy kawy do minimalnego poziomu - pisze Reuters. Agencja zwraca uwagę, że producenci zmagają się z gwałtownym wzrostem cen, który chcą uwzględnić w nowych kontraktach. Ich partnerzy biznesowi nie akceptują jednak podwyżek w aż tak wysokiej skali.

Cena ostro w górę. "Niektórzy upadają. To koszmar"

Cena ostro w górę. "Niektórzy upadają. To koszmar"

Źródło:
Reuters

Gwałtowny spadek cen akcji Tesli świadczy o wściekłości inwestorów na Elona Muska - uważa portal stacji CNN. Wskazuje, że ekscentryczny miliarder nie sprostał oczekiwaniom Wall Street i stał się polaryzującą postacią w administracji Donalda Trumpa.

Wall Street odwraca się od Elona Muska

Wall Street odwraca się od Elona Muska

Źródło:
CNN

Producenci reagują na kryzys na rynku jaj, wywołany epidemią ptasiej grypy. Zdaniem prezesa Krajowej Federacji Hodowców Drobiu i Producentów Jaj Pawła Podstawki wskazuje na to, że po raz pierwszy od dwóch lat odnotowano wzrost liczby wylęgów kur niosek.

Branża reaguje na kryzys. "To dowód"

Branża reaguje na kryzys. "To dowód"

Źródło:
PAP

Rząd Albanii wprowadza zakaz korzystania z TikToka na rok - podała minister edukacji Ogerta Manastirliu. Wyjaśniła też, że decyzja została podjęta w interesie ochrony dzieci i bezpieczeństwa publicznego w środowisku cyfrowym. 

Blokada TikToka. Jest decyzja rządu

Blokada TikToka. Jest decyzja rządu

Źródło:
PAP

W ostatnim roku odnotowano znaczący wzrost równowagi płci w polskich firmach. Kobiety stanowią teraz niemal 33 procent członków zarządów - podała "Rzeczpospolita".

Zmiana w zarządach. "Tak duża nie może być przypadkowa"

Zmiana w zarządach. "Tak duża nie może być przypadkowa"

Źródło:
PAP

Import w Chinach od początku roku niespodziewanie się zmniejszył, a chiński eksport stracił impet w związku z presją celną ze strony USA - podała Agencja Reutera.

Załamanie importu w Chinach. Wojna handlowa się nasila

Załamanie importu w Chinach. Wojna handlowa się nasila

Źródło:
Reuters

W piątek do prokuratury ma trafić zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Macieja Świrskiego. Sprawa dotyczy jego podróży do USA na inaugurację prezydentury Donalda Trumpa, która była sfinansowana ze środków publicznych.

"Podróż niezwiązana z pełnioną funkcją". Zawiadomienie do prokuratury

"Podróż niezwiązana z pełnioną funkcją". Zawiadomienie do prokuratury

Źródło:
PAP

W USA powstanie "strategiczna rezerwa bitcoinów" oraz innych cyfrowych aktywów - to zakłada rozporządzenie, które podpisał prezydent Donald Trump. Rezerwa ma składać się z kryptowalut przejętych od przestępców.

"Cyfrowy Fort Knox". Trump podpisał rozporządzenie

"Cyfrowy Fort Knox". Trump podpisał rozporządzenie

Źródło:
PAP

Kanada opóźni wprowadzenie drugiej transzy ceł - poinformował kanadyjski minister finansów Dominic LeBlanc. Wcześniej USA częściowo zawiesiły do 2 kwietnia taryfy na kanadyjskie towary.

Kanada się wstrzymuje. "Nadal pracujemy nad tym"

Kanada się wstrzymuje. "Nadal pracujemy nad tym"

Źródło:
PAP