TVN24 Biznes | Dla firm

Wypadek przy pracy – kiedy pracownikowi przysługuje odszkodowanie

TVN24 Biznes | Dla firm

Autor:
red.
Źródło:
TVN24 Biznes
Alona straciła rękę w maglu. Ruszył proces
Alona straciła rękę w maglu. Ruszył procesTVN 24 Poznań
wideo 2/5
TVN 24 PoznańAlona straciła rękę w maglu. Ruszył proces

W każdej pracy może się zdarzyć, że dojdzie do wypadku i poszkodowany zostanie pracownik. Co należy wówczas zrobić i jakie obowiązki ma w takim przypadku pracodawca? Jakie warunki musi spełniać dany wypadek, aby można było go uznać za wypadek przy pracy? 

Wypadek przy pracy to zdarzenie nagłe, mające zewnętrzną przyczynę, powodujące uraz lub śmierć pracownika oraz mające związek z jego pracą.Oprócz wypadku zwykłego wyróżnia się wypadek ciężki, zbiorowy oraz śmiertelny.Ustaleniem przyczyn i okoliczności wypadku zajmuje się powołana komisja powypadkowa.Poszkodowany pracownik może ubiegać się o świadczenia z tytułu ubezpieczenia a także o odszkodowanie od pracodawcy.

Wypadek przy pracy – definicja

Definicja wypadku przy pracy oraz sposób postępowania w razie takiego zdarzenia wynikają przede wszystkim z ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Kwestia regulowana jest ponadto kilkoma rozporządzeniami oraz w Kodeksie pracy.

Wypadek przy pracy to każde zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:

– podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych – podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy nawet bez polecenia, – w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Zgodnie z definicją, aby dane zdarzenie zostało uznane za wypadek przy pracy, konieczne jest więc, aby spełniało ono jednocześnie cztery warunki:

– było nagłe, – miało zewnętrzną przyczynę, – spowodowało uraz lub śmierć pracownika, – było związane z pracą.

Od strony prawnej tak samo jak wypadek przy pracy traktuje się wypadek pracownika, który miał miejsce:

w czasie podróży służbowej, chyba że wypadek spowodowany został postępowaniem pracownika, które nie miało związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań, – podczas szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony, – przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe.

Wypadek przy pracy – inne wydarzenia

Za wypadek przy pracy uważa się ponadto niektóre inne nagłe zdarzenia mające przyczynę zewnętrzną i powodujące uraz lub śmierć u osoby objętej w tym czasie ubezpieczeniem wypadkowym, m.in. podczas: 

– uprawiania sportu w trakcie zawodów lub treningów – jeżeli osoba ta pobierała w tym czasie stypendium sportowe, – pełnienia mandatu posła lub senatora, – wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, – odbywania służby zastępczej, – wykonywania swoich obowiązków przez osobę duchowną. 

Pełny wykaz takich zdarzeń wskazana jest w art. 3 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

W razie wystąpienia wypadku przy pracy pracownik, który mu uległ, jeżeli jego stan zdrowia to umożliwia, powinien bezzwłocznie poinformować o nim swojego przełożonego.

Pracodawca natomiast zobowiązany jest w pierwszej kolejności do udzielenia poszkodowanym pierwszej pomocy oraz do zabezpieczenia miejsca wypadku. Ponadto zobowiązany jest on również do zawiadomienia o tym wypadku właściwego dla miejsca zdarzenia okręgowego inspektora pracy oraz prokuratora. Za niedopełnienie tego obowiązku pracodawcy grozi grzywna w wysokości do 30 tys. zł.

Rodzaje wypadków przy pracy

Przepisy wyróżniają ponadto trzy szczególne rodzaje wypadków przy pracy w zależności od tego, jakie wywołały skutki:

śmiertelny wypadek przy pracy, gdy w jego wyniku nastąpiła śmierć w okresie nie dłuższym niż sześć miesięcy od dnia wypadku, – ciężki wypadek przy pracy, gdy w jego wyniku nastąpiło ciężkie uszkodzenie ciała: 

– utrata wzroku, słuchu, mowy, zdolności rozrodczej,  – inne uszkodzenie ciała albo rozstrój zdrowia naruszające podstawowe funkcje organizmu, – choroba nieuleczalna lub zagrażająca życiu, – trwała choroba psychiczna, – całkowita lub częściowa niezdolność do pracy w zawodzie, – trwałe, istotne zeszpecenie lub zniekształcenie ciała, – wypadek zbiorowy, gdy w wyniku tego samego wypadku ucierpiały co najmniej dwie osoby.

Karta wypadku

W razie wystąpienia wypadku, który może zostać zakwalifikowany jako wypadek przy pracy, pracodawca jest zobowiązany także do powołania zespołu powypadkowego. Zadaniem takiego zespołu jest ustalenie przyczyn i okoliczności danego wypadku, a co za tym idzie dokonanie kwalifikacji prawnej tego wypadku.

Zespół powypadkowy zobowiązany jest do sporządzenia protokołu powypadkowego w ciągu nie więcej niż 14 dni od zawiadomienia o wypadku. Protokół ten po zatwierdzeniu przez pracodawcę powinien zostać przekazany poszkodowanemu, a w przypadku ciężkiego, śmiertelnego lub zbiorowego wypadku również okręgowemu inspektorowi pracy. 

Jednocześnie w ciągu 14 dni od zawiadomienia o wypadku pracodawca zobowiązany jest do sporządzenia tzw. statystycznej karty wypadku przy pracy. Wzór tej karty określony jest Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r.

Kartę wypadku sporządza się w trzech egzemplarzach: po jednym dla poszkodowanego, pracodawcy oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Rejestr wypadków przy pracy

W każdym zakładzie jednym z obowiązków jest prowadzenie rejestru wypadków przy pracy. Wprowadzane są do niego informacje i dokumenty dotyczące wszystkich wypadków, które miały miejsce. Celem prowadzenia rejestru jest umożliwienie pracodawcy analizy historii wypadków i podejmowania wszelkich działań mających zapobiegać podobnym wypadkom w przyszłości.

Rejestr wypadków przy pracy powinien zawierać dane takie jak:

– miejsce i data wypadku, – imię i nazwisko poszkodowanych, – skutki wypadku dla poszkodowanych, – data sporządzenia protokołu powypadkowego, – stwierdzenie, czy wypadek jest wypadkiem przy pracy,  – krótki opis wypadku, – data przekazania do ZUS wniosku o świadczenia z tytułu wypadku przy pracy, – liczba dni niezdolności do pracy, – wnioski i zalecenia profilaktyczne zespołu powypadkowego.

Odszkodowanie wypadkowe

Osoby poszkodowane w wypadkach związanych z pracą mogą ubiegać się o szereg świadczeń z tytułu ubezpieczenia wypadkowego. Do świadczeń tych należy:

zasiłek chorobowy, – świadczenie rehabilitacyjne, – zasiłek wyrównawczy, – jednorazowe odszkodowanie, – jednorazowe odszkodowanie dla rodziny, – renta z tytułu niezdolności do pracy, – renta szkoleniowa, – renta rodzinna, – dodatek do renty rodzinnej, – dodatek pielęgnacyjny, – pokrycie kosztów leczenia.

Pracownikowi poszkodowanemu w wypadku przy pracy przysługuje ponadto prawo do odszkodowania od pracodawcy za utratę lub uszkodzenie w związku z wypadkiem przedmiotów osobistego użytku oraz przedmiotów niezbędnych do wykonywania pracy. Prawo to nie dotyczy jednak utraconych lub uszkodzonych samochodów ani środków pieniężnych.

Akty prawne: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 24 maja 2019 r. w sprawie wzoru protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad oraz trybu uznawania zdarzenia za wypadek w drodze do pracy lub z pracy, sposobu jego dokumentowania, wzoru karty wypadku w drodze do pracy lub z pracy oraz terminu jego sporządzania, Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie trybu uznawania zdarzenia powstałego w okresie ubezpieczenia wypadkowego za wypadek przy pracy, kwalifikacji prawnej zdarzenia, wzoru karty wypadku i terminu jej sporządzenia, Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 stycznia 2009 r. w sprawie statystycznej karty wypadku przy pracy

Autor:red.

Źródło: TVN24 Biznes

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości