Najnowsze

Jak nie dać się fali upałów? O tych zasadach warto pamiętać

Najnowsze

Prognoza pogody na noc 16/17.06tvnmeteo.pl
wideo 2/16

W Polsce rozpoczyna się pierwsza w tym sezonie fala upałów. Synoptycy ostrzegają przed temperaturą groźną dla zdrowia, a nawet życia. Przypominamy najważniejsze zasady, które pozwolą łatwiej przejść przez ten okres.

W czasie upałów należy ograniczyć przebywanie w pełnym słońcu. Lekarze przypominają, że do udaru cieplnego dochodzi najczęściej w wyniku przegrzania głowy i karku. Zbyt długie przebywanie na słońcu prowadzi do zaburzeń w pracy ośrodka termoregulacji, odwodnienia i drastycznej utraty elektrolitów. W najgorszej sytuacji może dojść do utraty przytomności i zaburzeń w oddychaniu.

Powinno się nosić nakrycie głowy, lekką i przewiewną odzież w jasnych kolorach, które odbijają promieniowanie, oraz stosować kremy z wysokim filtrem UV.

Co pić i jeść

Ważne jest picie dużej ilości niegazowanej wody - co najmniej dwóch litrów. Dobrym pomysłem jest spożywanie również napojów zawierających elektrolity i mikroelementy, na przykład sok pomidorowy. Podobnie korzystny jest miąższ arbuza.

Przy wysokiej temperaturze nie powinno się pić alkoholu, który odwadnia organizm i rozszerza naczynia krwionośne, przez co dochodzi do jeszcze silniejszego przegrzania.

Podczas upałów nie wolno zapominać o diecie. Należy jeść lżejsze potrawy: sałatki, owoce, warzywa. Zjadając je, nie tylko nawadniamy organizm, ale również uzupełniamy składniki, które szybko tracimy w wysokiej temperaturze.

Jak przetrwać upały (RCB)RCB

Ochłoda z rozsądkiem

Jeśli to możliwe, w czasie najwyższej temperatury, a więc w godzinach 10-17, powinno się unikać wychodzenia z domu. W ciągu dnia należy zamknąć i zasłonić okna, gdyż ich otwieranie powoduje napływ gorącego powietrza do wnętrza, a zasłony odbijają promieniowanie cieplne i izolują.

Sposobem na upał w domu są wentylatory oraz klimatyzacja. Korzystając z niej, nie należy jednak siadać tuż przy nawiewie ani nastawiać temperatury na ekstremalnie niską, aby nie wychłodzić organizmu. Grozi to między innymi zapaleniem zatok, na które cierpią często również korzystający latem z klimatyzacji kierowcy.

Lepiej jest unikać gwałtownych zmian temperatury. Wchodzenie ze słonecznej plaży wprost do klimatyzowanego pomieszczenia czy spożywanie po wizycie na plaży bardzo zimnych napojów może skończyć się obniżeniem odporności.

Eksperci przestrzegają również przed chłodzeniem się w fontannach, których woda często krąży w obiegu zamkniętym i może zawierać bakterie, wirusy i pasożyty.

W czasie upałów śmiertelnie niebezpieczne jest pozostawianie dzieci i zwierząt w zamkniętych samochodach. Przy 30 st. C na zewnątrz wnętrze samochodu może nagrzać się nawet do 60 st. C.

Jak szybko nagrzewa się samochód (Maria Samczuk/PAP)Maria Samczuk/PAP
Pierwsza pomoc: udar cieplny (Maria Samczuk/PAP)Maria Samczuk/PAP

Jak zasnąć podczas upałów

Upał w ciągu dnia oznacza bardzo ciepłe lub nawet gorące noce, które utrudniają zaśnięcie. Poza zmianą grubej kołdry na cieńszą lub samą poszewkę, warto wietrzyć sypialnię nocą lub nad ranem, a także powiesić mokre prześcieradło w oknie.

Ciepła kąpiel przed snem otworzy pory i ułatwi oddawanie ciepła. Należy nosić bawełnianą bieliznę, którą przed założeniem warto przez dwie godziny chłodzić w lodówce.

Jak zasnąć podczas upału (Maciej Zieliński/PAP)Maciej Zieliński/PAP

Unikać wysiłku fizycznego

Wysiłek fizyczny w czasie upału to nie jest dobry pomysł. Dla człowieka neutralna temperatura otoczenia wynosi około 21 stopni - w takich warunkach pozbywamy się nadwyżki ciepła, nawet tego nie zauważając. Przy 25-28 stopniach człowiek odczuwa osłabienie. Szybko się męczy, bo organizm oszczędza siły i nie dopuszcza do wysiłku fizycznego. Nawet niewielka zmiana temperatury dopływającej do mózgu krwi może zagrażać procesom, które zachodzą w podwzgórzu. To właśnie tam znajduje się ośrodek termoregulacji.

Upał męczy, ponieważ organizm wkłada wszystkie siły w utrzymanie stałej temperatury ciała. Osłabienie, które zniechęca nas do wysiłku fizycznego, chroni przed dodatkowym podwyższeniem temperatury krwi i oszczędza cenne mikroelementy. Kiedy do organizmu dostaje się dodatkowe ciepło z zewnątrz, nadwyżka rośnie i trzeba go więcej usuwać. W efekcie przyspiesza tętno (nawet o 20 w ciągu minuty), a oddech staje się płytki. Organizm angażuje siły i traci cenne mikroelementy, potrzebne do normalnych procesów życiowych. Priorytetem staje się niedopuszczenie do podniesienia temperatury krwi powyżej ustalonego optimum, bo mogłoby skończyć się to obumieraniem neuronów.

Każdy wysiłek fizyczny wzmaga ilość wytworzonego ciepła. Dlatego w upalne dni nie należy podejmować bez potrzeby intensywnego wysiłku fizycznego czy obciążających treningów. Wraz z potem u człowieka wydalane są mikro- i makroelementy (np. potas czy sód). Nadmierna utrata wody powoduje problemy z krążeniem i pracą nerek. Zaburzenie równowagi pomiędzy sodem i potasem może prowadzić do zawału serca.

Kiedy dojdzie do omdlenia, osobę nieprzytomną należy ułożyć w pozycji bocznej. Nie jest już zalecane unoszenie kończyn, jako postępowanie uniwersalne z uwagi na możliwość omdlenia z przyczyny kardiologicznej bądź neurologicznej. Po odzyskaniu przytomności można podać wodę.

Czasami warto się spocić! (PAP/Adam Ziemienowicz/Maria Samczuk)PAP/ADAM ZIEMIENOWICZ/MARIA SAMCZUK

Autor: ps / Źródło: tvnmeteo.pl, PAP

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock