Raport "Jakość powietrza na świecie w 2022". W 13 krajach lub terytoriach ludzie oddychają zdrowym powietrzem. Co z Polską?

Źródło:
CNN, IQAir, tvnmeteo.pl
Zanieczyszczone powietrze zabija. W smogu są związki, których działania nie znamy
Zanieczyszczone powietrze zabija. W smogu są związki, których działania nie znamyFakty TVN
wideo 2/21
Zanieczyszczone powietrze zabija. W smogu są związki, których działania nie znamyFakty TVN

Sześć krajów i siedem terytoriów zamorskich - tylko w tych miejscach na świecie w ubiegłym roku można było oddychać zdrowym powietrzem, spełniającym standardy Światowej Organizacji Zdrowia. Badaniem objęto 131 państw i terytoriów. Najgorsza sytuacja panowała w Afryce i Azji. Polska usytuowała się w połowie stawki.

Każdego roku miliony ludzi na całym świecie umierają z powodu problemów zdrowotnych związanych z zanieczyszczeniem powietrza. Szczególnie groźny jest drobny pył zawieszony PM2,5, który przedostaje się głęboko do płuc i układu krwionośnego. Jak pokazują dane z raportu "Jakość powietrza na świecie w 2022", na problemy zdrowotne wynikające z tego rodzaju zanieczyszczeń może być narażona zdecydowana większość populacji naszej planety.

Kraje z najlepszym i najgorszym powietrzem

Zgodnie z wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), zalecany średni dobowy limit stężenia PM2,5 wynosi 15 mikrogramów na metr sześcienny (µg/m³), a roczny - pięć µg/m³. Portal IQAir, który zbiera dane o jakości powietrza na świecie, przeanalizował te wskaźniki dla 2022 roku dotyczące 131 krajów i terytoriów zamorskich. Okazało się, że tylko sześć krajów - Australia, Estonia, Finlandia, Grenada, Islandia i Nowa Zelandia - oraz siedem terytoriów na Pacyfiku i Karaibach spełniało wymogi WHO.

Najsłabiej wypadły kraje afrykańskie i część Azji. Najgorszym powietrzem oddychali mieszkańcy Czadu, Iraku, Pakistanu, Bahrajnu, Bangladeszu, Burkina Faso, Kuwejtu i Indii. Tam poziom PM2,5 przekraczał rocznie 50 µg/m³.

10 państw o najgorszej jakości powietrza w 2022 roku

Raport przynosi kolejne potwierdzenie niepokojących trendów. Jak pisaliśmy niedawno, z analiz prowadzonych przez australijskich naukowców wynika, że tylko na obszarach zajmujących 0,18 proc. powierzchni lądowej Ziemi roczne stężenia PM2,5 osiągają limity poniżej poziomów uznawanych za niebezpieczne dla zdrowia przez WHO. To samo dotyczy zaledwie 0,001 proc. globalnej populacji. Reszta jest narażona na poziomy szkodliwych cząsteczek w powietrzu powyżej limitów uznawanych za zdrowe.

>>>Sprawdź także: Ilu ludzi na świecie oddycha zdrowym powietrzem? Tak niskiej liczby na pewno się nie spodziewaliście

Polska na tle świata

W rankingu krajów i terytoriów o najgorszej jakości powietrza Polska znalazła się w środku stawki, na 62. miejscu, ale nie ma powodu do samozadowolenia. Średnia roczna zawartość PM2,5 dla naszego kraju wyniosła 16,3 µg/m³, czyli ponad trzykrotnie więcej niż normy WHO.

Warszawa z wynikiem 15,3 µg/m³ znalazła się na 60. miejscu w rankingu najbardziej zanieczyszczonych stolic.

SERWIS SMOGOWY TVNMETEO.PL - SPRAWDŹ JAKOŚĆ POWIETRZA W SWOJEJ OKOLICY

W skali Europy Polska znalazła się na 11. miejscu. Najbardziej zanieczyszczonym krajem naszego kontynentu okazała się Bośnia i Hercegowina (33,6 µg/m³), bardzo słabą jakość powietrza odnotowano także w Macedonii Północnej (25,6 µg/m³), Serbii (24,7 µg/m³) i Chorwacji (23,5 µg/m³).

Shutterstock

Co zanieczyszcza powietrze?

Jak przypomina raport IQAir, zła jakość powietrza to wypadkowa szeregu czynników. W krajach afrykańskich czy azjatyckich wiele zanieczyszczeń pochodzi z transportu. Stare, niespełniające norm emisyjnych pojazdy to częsty widok na drogach Indii lub Pakistanu. W krajach rozwijających się, szczególnie w Afryce, duży problem stanowi również zanieczyszczone powietrze w domach - do gotowania i ogrzewania siedzib służą tam otwarte paleniska, w których wykorzystuje się odpady.

Do złej jakości powietrza przyczyniały się również pożary lasów i korzystanie z paliw kopalnych na ogromną skalę. Czynniki te odwracają poprawę jakości powietrza, jaką w ostatnich latach zanotowano w bardziej rozwiniętych krajach, w tym Chinach i Stanach Zjednoczonych.

Smog w Dhace, stolicy Bangladeszu - zdj. ilustracyjneAdobe Stock

Żeby coś zmienić, trzeba to zmierzyć

Jak wyjaśniła Glory Dolphin Hammes z IQAir, spośród ponad 30 tysięcy stacji, z których pochodziły dane monitoringowe, tylko 156 działało w Afryce. - Jeśli spojrzymy na dane satelitarne i modele klimatyczne, Afryka wydaje się najbardziej zanieczyszczonym kontynentem, ale nie mamy wystarczających danych, by to potwierdzić - przyznała Hammes w rozmowie ze stacją CNN.

Przekonywała, że kraje muszą uczyć się od siebie nawzajem. Oceniła, że państwa o najlepszej jakości powietrza to te, które podejmują konkretne działania na rzecz odejścia od zanieczyszczających gałęzi przemysłu i promują energię ze źródeł odnawialnych. Ważne jest również rozbudowanie sieci monitorowania jakości powietrza. Jako godny podziwu przykład wymieniono Ukrainę, która pomimo rosyjskiej inwazji, w 2022 roku zbierała dane z prawie trzykrotnie większej liczby miast niż rok wcześniej.

- Pierwszym krokiem do zmienienia czegoś jest tego zmierzenie - wyjaśniła Hammes. - Musimy zebrać więcej danych i poinformować o nich ludzi. Jeśli dane będą bezpłatne i ogólnodostępne, sami dokonają bardziej świadomych wyborów - przewidywała.

Smog w Delhi, stolicy Indii - zdj. ilustracyjneAdobe Stock

Autorka/Autor:as//rzw

Źródło: CNN, IQAir, tvnmeteo.pl

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

IMGW ostrzega przed burzami, które przejdą w nocy z soboty na niedzielę przez Polskę. Najgroźniejsze zjawiska spodziewane są na Podkarpaciu i w Małopolsce - tam obowiązują ostrzeżenia najwyższego stopnia. Sprawdź, gdzie aura będzie groźna.

Ostrzeżenia najwyższego stopnia. Przed nami niebezpieczne godziny

Ostrzeżenia najwyższego stopnia. Przed nami niebezpieczne godziny

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Pogoda na jutro, czyli na niedzielę 14.07. Nocą w części kraju będzie grzmieć. W dzień również pojawią się burze. Termometry pokażą maksymalnie 31 stopni.

Pogoda na jutro - niedziela, 14.07. Nocą będzie się błyskać, w dzień do 31 stopni

Pogoda na jutro - niedziela, 14.07. Nocą będzie się błyskać, w dzień do 31 stopni

Źródło:
tvnmeteo.pl

Nadchodzące dni przyniosą części kraju przelotne opady deszczu i burze, które mogą być gwałtowne. Nie zabraknie też miejsc, którym dopisze pogodna aura. W środę termometry pokażą miejscami aż 34 stopnie Celsjusza.

Pogoda na pięć dni: gwałtowne zjawiska i spiekota nie odpuszczą

Pogoda na pięć dni: gwałtowne zjawiska i spiekota nie odpuszczą

Źródło:
tvnmeteo.pl

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa ogłosiło alert na terenie pięciu województw w związku z prognozowanymi burzami, intensywnymi opadami deszczu i silnym wiatrem. Służby ostrzegają, że może dochodzić do podtopień.

Alert RCB dla pięciu województw. "Możliwe podtopienia"

Alert RCB dla pięciu województw. "Możliwe podtopienia"

Źródło:
RCB, tvnmeteo.pl

Gwałtowne burze przetoczyły się w piątek i w nocy z piątku na sobotę przez Polskę. Towarzyszący wyładowaniom silny wiatr zrywał dachy z budynków, powalał drzewa. Szczególnie niebezpiecznie było w Tomaszowie Mazowieckim (Łódzkie), gdzie w wyniku nawałnicy porwało dach i zniszczyło elewację centrum handlowego.

Ranni, zerwane dachy, powalone drzewa. Ponad pięć tysięcy interwencji po nawałnicach

Ranni, zerwane dachy, powalone drzewa. Ponad pięć tysięcy interwencji po nawałnicach

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl, PAP, TVN24

We Włoszech żar leje się z nieba. Władze odnotowały pierwsze tego lata zgony, których najbardziej prawdopodobną przyczyną był upał. W 11 miastach obowiązuje najwyższy, czerwony alert przed spiekotą. Media apelują do turystów o ostrożność podczas zwiedzania zabytków.

Antycyklon Charon we Włoszech. Gorąco zabiło dwie osoby

Antycyklon Charon we Włoszech. Gorąco zabiło dwie osoby

Źródło:
PAP, ilmeteo.it

Z powodu nawałnicy, która spowodowała znaczne uszkodzenia drzewostanu, wprowadzono okresowy zakaz wstępu do lasów w trzech leśnictwach w województwie warmińsko-mazurskim. Ma on obowiązywać do końca lipca.

Zakaz wstępu do lasów w części jednego województwa

Zakaz wstępu do lasów w części jednego województwa

Źródło:
PAP

Podczas burzy w Tomaszowie Mazowieckim (województwo łódzkie) w piątek wiatr zerwał dach i zniszczył elewację centrum handlowego przy placu Kościuszki. Nikt nie został poszkodowany - przekazała straż pożarna. Strażacy w regionie interweniowali blisko 500 razy.

Nawałnica zdemolowała centrum handlowe

Nawałnica zdemolowała centrum handlowe

Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl

Bałkany od początku tygodnia mierzą się z kolejną tego lata falą gorąca. W całej Chorwacji obowiązują alerty najwyższego stopnia. W Bułgarii upały spowodowały duży wzrost zagrożenia pożarowego, według straży pożarnej codziennie wybucha co najmniej 10 kolejnych, przy granicy z Turcją spłonęło kilkanaście domów.

Czerwony alert w Chorwacji, wiele pożarów i spalone domy w Bułgarii

Czerwony alert w Chorwacji, wiele pożarów i spalone domy w Bułgarii

Źródło:
PAP

Burzowa noc w Warszawie. Straż pożarna odnotowała ponad 170 interwencji w związku z pogodą - przekazał oficer prasowy miejskiej straży pożarnej. Jak mówił, na ulicy Popiełuszki na jadący samochód spadło drzewo. Strażacy wyciągnęli cztery osoby. - Dla nas ta noc jeszcze się nie skończyła - zaznaczył. Zdjęcia i nagrania otrzymaliśmy na Kontakt 24.

Tak wygląda Warszawa po burzach

Tak wygląda Warszawa po burzach

Źródło:
TVN24

Piątkowa nawałnica nad Łodzią spowodowała poważne zniszczenia i sparaliżowała ruch w mieście. Przelewająca się woda doprowadziła do zerwania mostu przy ul. Siewnej.

Zerwany most po nawałnicy

Zerwany most po nawałnicy

Źródło:
TVN24
Co pogoda robi nam z mózgiem?

Co pogoda robi nam z mózgiem?

Źródło:
Magazyn TVN24
Premium

Ulewne deszcze spowodowały, że w czwartek w Tatrach na Słowacji zeszła lawina błotna, w której życie straciły dwie kobiety. Na zdjęciach z miejsca zdarzenia widać, w jak trudnych warunkach musieli pracować ratownicy.

Lawina błotna w Tatrach. Zdjęcia z miejsca zdarzenia

Lawina błotna w Tatrach. Zdjęcia z miejsca zdarzenia

Źródło:
PAP, TVN24

Po ulewnych deszczach na ulicach miast meksykańskiego stanu Tamaulipas pojawiło się co najmniej 200 krokodyli - przekazały lokalne władze. Gady zostały odłowione i przeniesione w bezpieczne miejsce. Podkreślono jednak, że kolejne osobniki można nadal spotkać na obszarach zaludnionych.

Ponad 200 krokodyli na ulicach. Wszystko przez ulewy

Ponad 200 krokodyli na ulicach. Wszystko przez ulewy

Źródło:
CNN, CBS News

W czasie rutynowej misji rakiety Falcon 9 firmy SpaceX silnik drugiego stopnia uległ awarii - poinformował w piątek Reuters. To spowodowało, że Starlinki zostały umieszczone na niższej wysokości, niż planowano. Według agencji, to pierwsza usterka w rakiecie nośnej od ponad siedmiu lat.

Awaria silnika rakiety Falcon 9. Starlinki niżej niż zwykle

Awaria silnika rakiety Falcon 9. Starlinki niżej niż zwykle

Źródło:
PAP, Reuters

Stado grindwali długopłetwych zostało wyrzucone na brzeg szkockiego archipelagu Orkadów. Gdy weterynarze przybyli na miejsce, 65 spośród 77 osobników już nie żyło. Mimo wysiłków lekarzy i wolontariuszy, nie udało się uratować także pozostałych zwierząt. Podjęto decyzję o eutanazji.

Morze wyrzuciło na szkocki brzeg stado waleni. 77 zwierząt nie żyje

Morze wyrzuciło na szkocki brzeg stado waleni. 77 zwierząt nie żyje

Źródło:
PAP, BDMLR

Lawina ziemna zepchnęła dwa autobusy do rzeki w Nepalu. Pojazdami poruszało się ponad 60 osób, spośród których większość wciąż uznawana jest za zaginione. Akcję ratunkową utrudnia padający bez przerwy deszcz.

Lawina zepchnęła dwa autobusy do rzeki. Poszukują 60 osób

Lawina zepchnęła dwa autobusy do rzeki. Poszukują 60 osób

Źródło:
PAP, The Kathmandu Post

Trąba powietrzna pojawiła się w czwartek w powiecie suskim (Małopolskie). W związku z pogodą straż pożarna interweniowała w regionie prawie 400 razy.

Trąba powietrzna nad Małopolską. Nagranie

Trąba powietrzna nad Małopolską. Nagranie

Źródło:
tvnmeteo.pl, TVN24, Kontakt 24

Co czeka nas w pogodzie pod koniec lata i jesienią? Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW) opublikował długoterminową prognozę eksperymentalną na sierpień, wrzesień, październik i listopad. Dwa miesiące okażą się cieplejsze niż zazwyczaj, a dwa - bardziej wilgotne.

Gorąco wam? Może prognoza na jesień 2024 trochę was ochłodzi

Gorąco wam? Może prognoza na jesień 2024 trochę was ochłodzi

Źródło:
IMGW

U wybrzeży Japonii uratowana została kobieta, która przez 36 godzin dryfowała na morzu. Unosząc się na wodzie dzięki asekuracyjnej bojce, pokonała kilkaset kilometrów. Jej życiu nie zagraża niebezpieczeństwo.

Dryfowała na bojce przez 36 godzin. Porwana przez fale kobieta uratowana

Dryfowała na bojce przez 36 godzin. Porwana przez fale kobieta uratowana

Źródło:
PAP, The Guardian

Pierwszy start rakiety Ariane 6 był widoczny na polskim niebie. Nietypowa smuga towarzysząca przelotowi okazała się efektem problemów technicznych, do których doszło podczas lotu. Materiały otrzymaliśmy na Kontakt 24.

Historyczny moment i poważna awaria widoczne na polskim niebie

Historyczny moment i poważna awaria widoczne na polskim niebie

Źródło:
Z głową w gwiazdach, Kontakt 24, tvnmeteo.pl

19 osób zmarło na skutek udaru słonecznego w Japonii, z czego sześć w samym Tokio. Od początku lipca kraj mierzy się z falą upałów - w niedzielę w mieście Shizuoka termometry pokazały 40 stopni Celsjusza. Jak ostrzegła Japońska Agencja Meteorologiczna, gorąco połączone z wysoką wilgotnością jest szczególnie niebezpieczne dla zdrowia.

Padły rekordy gorąca, ludzie trafili do szpitali. 19 osób nie żyje

Padły rekordy gorąca, ludzie trafili do szpitali. 19 osób nie żyje

Źródło:
CNA, NHK, The Japan Times

Osuwisko zabiło co najmniej 23 osoby na indonezyjskiej wyspie Celebes. Doszło do niego w niedzielę po ulewnych opadach deszczu. W regionie trwa akcja poszukiwawcza - zaginionych pozostaje 35 osób.

"Przez jakieś 50 metrów ciągnęła mnie poruszająca się ziemia. Było całkowicie ciemno, wszyscy nie żyją"

"Przez jakieś 50 metrów ciągnęła mnie poruszająca się ziemia. Było całkowicie ciemno, wszyscy nie żyją"

Źródło:
Reuters, PAP

Europejska Agencja Kosmiczna potwierdziła sukces pierwszego lotu rakiety Ariane 6. Nie obyło się bez problemów - w trakcie umieszczania satelitów na orbicie doszło do awarii jednego z systemów. Pojazd ma zapewnić Europie niezależny dostęp do przestrzeni kosmicznej i możliwość wynoszenia różnorodnych ładunków na orbitę.

Pierwszy start Ariane 6. "Europa wróciła w kosmos", ale nie bez anomalii

Pierwszy start Ariane 6. "Europa wróciła w kosmos", ale nie bez anomalii

Aktualizacja:
Źródło:
ESA, PAP, space.com, Reuters, tvnmeteo.pl

W Andach Peruwiańskich zostały znalezione zwłoki amerykańskiego alpinisty, który w 2002 roku zginął podczas próby wejścia na szczyt Huascaran na zachodzie Peru. Lawina zabiła wówczas wszystkich trzech uczestników wyprawy, ciała jednego z nich wciąż nie odnaleziono.

Zginął 22 lata temu. Znaleziono zmumifikowane ciało alpinisty

Zginął 22 lata temu. Znaleziono zmumifikowane ciało alpinisty

Źródło:
PAP

Turysta z Hiszpanii zginął w niedzielę w Parku Narodowym Pilanesberg w RPA. Mężczyznę stratowały słonie. Stało się to po tym, jak zbyt blisko podszedł do stada zwierząt z młodymi - poinformowała we wtorek tamtejsza policja.

Słonie stratowały turystę na śmierć. "Nie posłuchał ostrzeżeń"

Słonie stratowały turystę na śmierć. "Nie posłuchał ostrzeżeń"

Źródło:
PAP