Szczyt NATO w Warszawie

Aktualizacja:
09.07 | Szczyt NATO wzmacnia wschodnią flankę Sojuszu. Co jeszcze ustalono?PAP/EPA

Obrady Paktu Północnoatlantyckiego w Warszawie pokazały, z jak wieloma zagrożeniami i wyzwaniami musi mierzyć się NATO. Dlatego w stolicy Polski w ciągu dwóch dni - 8 i 9 lipca - zapadło kilkanaście decyzji istotnych nie tylko dla samych państw członkowskich Sojuszu, ale dla świata w ogóle. Oto 13 najważniejszych ustaleń.

PIERWSZY DZIEŃ SZCZYTU - CZYTAJ RELACJĘ MINUTA PO MINUCIE

DRUGI DZIEŃ SZCZYTU - CZYTAJ RELACJĘ MINUTA PO MINUCIE

13 NAJWAŻNIEJSZYCH DECYZJI

Najważniejsze z punktu widzenia Polski decyzje zapadły w piątek. Kolejne - dotyczące m.in. wsparcia dla Ukrainy, Gruzji i kwestie dot. arsenału atomowego były dyskutowane w sobotę.

Oto 13 kluczowych decyzji, które zapadły na szczycie:

1. Szczyt poinformował oficjalnie o wzmocnieniu wschodniej flanki Sojuszu przez rozmieszczenie czterech batalionów w Polsce i krajach bałtyckich. USA będzie państwem ramowym batalionu w Polsce, Kanada - na Łotwie, Niemcy - na Litwie, a Wlk. Brytania - w Estonii.

Do Polski ma też trafić 150 żołnierzy brytyjskich.

Stoltenberg: wzmocnimy flankę wschodnią czterema batalionami

2. Prezydent USA Barack Obama poinformował, że oprócz 1000-osobowego batalionu, w Polsce znajdzie się dowództwo amerykańskiej brygady pancernej i komponenty dywizji, łącznie z dowództwem, które będzie kontrolowało działania batalionów także w państwach bałtyckich.

Barack Obama: Europa zawsze może liczyć na USA

3. Ogłoszono wstępną gotowość operacyjną systemu obrony balistycznej. NATO przejęło od USA dowodzenie nad projektem. Jego oficjalnym zadaniem będzie obrona przed pociskami, które mógłby w stronę Europy wysłać Iran.

4. NATO i Unia Europejska podpisały pierwsze w historii porozumienie o wzajemnej współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa, m.in. w kwestii zagrożeń hybrydowych i ataków cybernetycznych ze strony Rosji.

Moment podpisania wspólnej deklaracji UE-NATO

5. NATO potwierdziło wsparcie dla Ukrainy, jej suwerenności i terytorialnej integralności. Jak mówił sekretarz generalny Jens Stoltenberg, Sojusz potępia "umyślne destabilizowanie sytuacji" na wschodzie Ukrainy przez Rosję.

NATO potwierdza wsparcie dla Ukrainy, potępia Rosję za podsycanie konfliktu

6. Zdecydowano także, że NATO udostępni samoloty wczesnego ostrzegania i rozpoznania AWACS koalicji zwalczającej tzw. Państwo Islamskie.

Stoltenberg: samoloty AWACS dla koalicji anty-IS

7. NATO uruchomi też nową misję na Morzu Śródziemnym, głównie wokół wybrzeży Libii, by walczyć tam z przemytnikami ludzi i broni oraz, by pomóc w egzekwowaniu embarga na dostawy broni do tego kraju nałożonego przez ONZ.

8. Podjęto też decyzję o wydłużeniu misji NATO w Afganistanie poza rok 2016. Misja Resolute Support będzie trwała jako misja niebojowa, obejmująca wsparcie, szkolenie i doradztwo sił bezpieczeństwa w Afganistanie - mówił sekretarz generalny NATO. Kraje i partnerzy NATO, bez USA, potwierdziły zobowiązania dotyczące wsparcia finansowego sił Afganistanu w wysokości miliarda dolarów rocznie - do 2020 roku. Rząd Afganistanu zobowiązał się do wdrażania reform, poszanowania praw człowieka i walki z korupcją.

9. NATO zapewniło też o swoim "zaangażowaniu" w dbanie o potencjał broni konwencjonalnej oraz broni nuklearnej, pośrednio kierując te uwagi w stronę Rosji. W trakcie obrad zaznaczono, że możliwości wojskowe Sojuszu w tym względzie "są bez porównania większe niż jakiegokolwiek adwersarza" - napisała agencja Reutera.

Stoltenberg o dialogu z Rosją

10. Brytyjski premier David Cameron zapowiedział, że 18 lipca odbędzie się w Londynie parlamentarne głosowanie ws. odnowienia brytyjskiego systemu odstraszania nuklearnego. Nowy system powinien zastąpić wysłużony już "Trident", który działa nieprzerwanie od 1994 r. w oparciu o cztery łodzie podwodne wyposażone w pociski i głowice jądrowe patrolujące stale przestrzeń morską.

Stawiski: David Cameron cały czas mówił o Rosji

11. Uznano, że Gruzja poczyniła "wielki postęp" na drodze ku członkostwu w NATO. Sojusz podkreślił, że "wyraźnie wspiera wysiłki podejmowane przez Gruzję, jeżeli chodzi o integralność terytorialną i suwerenność".

12. Zapowiedziano kontynuację szkoleń irackich oficerów w Jordanii i rozpoczęcie szkoleń w samym Iraku. - To wyraźny sygnał, że jesteśmy zdecydowani walczyć z terroryzmem - podsumował Stoltenberg.

13. Uznano cyberprzestrzeń za nową sferę działań operacyjnych.

Stoltenberg o cyberprzestrzeni

"Historyczny szczyt"

Zamykając szczyt, Stoltenberg powiedział w sobotę, że był on "historyczny". Uznał go za bardzo udany, bo merytoryczny.

Widzimy tak wiele wyzwań, tak wiele zagrożeń, tak wiele powodów, by NATO dostosowało się do świata, który się zmienia, i udało się nam podjąć takie decyzje Jens Stoltenberg, sekretarz generalny NATO

Prezydent Andrzej Duda zaznaczył, że uczestnicy szczytu prowadzili "długie dyskusje, ale ostatecznie podjęte konkluzje są korzystne i dla Sojuszu, i dla Polski". Jak dodał, zgodnie z postanowieniami szczytu Polska będzie miała na swym terytorium "realną siłę sojuszniczą", która będzie w każdej chwili gotowa do ochrony terytorium Polski, gdyby powstało jakiekolwiek zagrożenie.

Prezydent Duda zabrał głos w trakcie pierwszej sesji szczytu NATO

Obama zaniepokojony sytuacją w TK

W piątek przed rozpoczęciem szczytu doszło do spotkania prezydentów Polski Andrzeja Dudy i USA Baracka Obamy. Prezydent USA po rozmowach zapowiedział, że Stany Zjednoczone nadal będą zwiększały swoją postawę obronną i możliwość odstraszania. Stwierdził, że USA chcą być obecne w Europie Centralnej i Wschodniej.

Obama stwierdził, że w rozmowie z prezydentem Dudą wyraził zaniepokojenie ws. polskiego Trybunału Konstytucyjnego.

- Wyraziłem wobec prezydenta Andrzeja Dudy nasze zaniepokojenie związane z pewnymi działaniami i impasem w zakresie polskiego Trybunału Konstytucyjnego. Podkreśliłem, że oczywiście szanujemy polską suwerenność. Zdaję sobie sprawę, że parlament pracuje nad ustawą, która ma regulować tą sprawę, ale jako przyjaciel i sojusznik wzywam wszystkie strony, aby wspierać instytucje demokratyczne w Polsce - powiedział Obama.

video-1542770

Andrzej Duda oświadczył, że cieszy się z tego, że Stany Zjednoczone tak zdecydowanie wspierają wzmocnienie potencjału militarnego NATO w naszej części Europy.

Jesteśmy wdzięczni za przychylność, za zrozumienie, że bezpieczeństwo jest tam, gdzie jest obecna najsilniejsza armia świata, a tą najsilniejszą armią świata jest jak wiadomo armia Stanów Zjednoczonych Andrzej Duda, prezydent Polski

Duda o rozmowie z Obamą: poruszyliśmy wszystkie ważne kwestie

Seria spotkań dwustronnych

W piątek doszło także do spotkań dwustronnych. Prezydent Duda rozmawiał przed południem z Jensem Stoltenbergiem.

Szereg rozmów odbyła także premier Beata Szydło, która w piątek spotkała się z premier Norwegii Erną Solberg, premierem Włoch Matteo Renzim i premierem Wielkiej Brytanii Davidem Cameronem.

Doszło także do spotkania przewodniczącego Rady Europejskiej Donalda Tuska, szefa Komisji Europejskiej Jean-Claude'a Junckera oraz prezydenta USA Baracka Obamy.

Co po szczycie?

Ustalenia, które zapadły na szczycie, będą miały kluczowe znaczenie dla przyszłości Sojuszu.

Efektem decyzji na szczycie będzie znaczące wzmocnienie zdolności Sojuszu do ochrony jego obywateli oraz do projekcji stabilności poza granice Sojuszu. Oznacza to nie tylko koncentrowanie się na wzmocnieniu obrony, ale też działań na rzecz stabilności państw w sąsiedztwie NATO i tym samym poprawienia bezpieczeństwa samego Sojuszu. Z polskiej perspektywy najważniejsze jest wzmocnienie odstraszania i obrony. Jednak dyplomaci z kwatery głównej podkreślają, że jest ono nierozerwalnie związane z projekcją stabilności.

Dwudniowy szczyt

Szczyt zaczął się w piątek 8 lipca po południu na Stadionie PGE Narodowym w Warszawie, a skończył w sobotę 9 lipca późnym popołudniem. Wzięło w nim udział 61 delegacji z państw NATO, krajów partnerskich i organizacji międzynarodowych, w tym 18 prezydentów i 21 premierów. Obecni byli m.in. prezydent USA, prezydent Francji, szefowie rządów Wielkiej Brytanii i Niemiec.

Rozmowy przywódców odbywały się za zamkniętymi drzwiami, bez mediów. O ustaleniach informował na bieżąco sekretarz generalny NATO Jens Stoltenberg. W trakcie rozmów przywódcy państw NATO nie negocjowali od podstaw tego, co miało zostać na nim ustalone. Większość rozmów przeprowadzono zawczasu i w Warszawie zostały formalnie zatwierdzone.

W roli obserwatora wystąpiła na warszawskim szczycie Czarnogóra. W maju podpisano protokół o przystąpieniu tego państwa do NATO. Dokument czeka teraz na ratyfikację przez wszystkie kraje członkowskie. Po zakończeniu tego procesu Czarnogóra zostanie pełnoprawnym członkiem Sojuszu. - Osiągnięcia Czarnogóry jasno pokazują, że drzwi do NATO pozostają otwarte – mówił w maju Stoltenberg.

Na organizację szczytu zaplanowano w budżecie ok. 160 mln zł, chociaż MON informował, że wydatki wzrosną o kilkanaście milionów złotych ze względu na zakup dodatkowych urządzeń do monitorowania, aby wzmocnić bezpieczeństwo szczytu.

Miejscem głównych obrad szczytu był Stadion PGE Narodowy. Szefowie delegacji spotkali się też w Pałacu Prezydenckim w sali, gdzie w 1955 r. podpisano Układ Warszawski. Szefowie dyplomacji spotkali się też na roboczym obiedzie w Teatrze Wielkim, a ministrowie obrony w Pałacu Prymasowskim.

Premier Beata Szydło zaprosiła przedstawicieli państw partnerskich NATO na Zamek Królewski.

Szczyt NATO w Warszawie

Źródło zdjęcia głównego: PAP/EPA