Urlop wychowawczy –  ile trwa, czy jest płatny, jak go uzyskać

Źródło:
TVN24 Biznes
Maja to jeden z największych noworodków w Polsce
Maja to jeden z największych noworodków w PolsceTVN24 Katowice/ Maciej Skalski
wideo 2/5
Maja to jeden z największych noworodków w PolsceTVN24 Katowice/ Maciej Skalski

Urlop wychowawczy jest przeznaczony dla pracujących zawodowo rodziców małych dzieci. Najczęściej decydują się na niego matki i ojcowie, którzy wykorzystali już urlop macierzyński i rodzicielski. Czy urlop wychowawczy jest płatny i ile może trwać – wyjaśniamy.

● Urlop wychowawczy przysługuje osobom zatrudnionym na umowę o pracę łącznie przez co najmniej sześć miesięcy. ● Z urlopu wychowawczego może korzystać matka lub ojciec łącznie przez maksymalnie 36 miesięcy. ● By uzyskać urlop wychowawczy, trzeba złożyć u pracodawcy pisemny wniosek. ● Urlop wychowawczy jest bezpłatny. W czasie jego trwania można wykonywać pracę zarobkową, jeżeli nie uniemożliwia to sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem

Urlop wychowawczy to jedno z uprawnień rodzicielskich, które ma umożliwiać sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem. Regulowany jest w art. 186 Kodeksu pracy. Na czas trwania urlopu wychowawczego zawieszeniu ulegają obopólne zobowiązania pracownika i pracodawcy, jednak po zakończeniu tego urlopu w całości wliczany jest on do okresu zatrudnienia pracownika.

Urlop wychowawczy 2021

Tak jak w poprzednich latach, prawo do urlopu wychowawczego w 2021 roku przysługuje osobom zatrudnionym na umowę o pracę przez co najmniej sześć miesięcy (zalicza się tu także wcześniejsze okresy zatrudnienia). 

Z urlopu wychowawczego może skorzystać matka, ojciec lub oboje rodziców, również jednocześnie. Decyzja w tej sprawie należy do nich. Skorzystanie z urlopu wychowawczego nie jest obowiązkowe. 

Najczęściej urlop wychowawczy bierze się od razu po zakończeniu urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego, które łącznie trwają zwykle 52 tygodnie. Dzięki temu nie trzeba oddawać rocznego dziecka do żłobka czy szukać dla niego opieki.

Ile trwa urlop wychowawczy?

Z urlopu wychowawczego można korzystać maksymalnie przez 36 miesięcy – to łączny wymiar urlopu dostępny dla dwojga rodziców. Wyjątkiem są dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności, które wymagają osobistej opieki rodzica. Wówczas możliwe jest wydłużenie urlopu wychowawczego o kolejne 36 miesięcy (w sumie daje to 72 miesiące urlopu).

Co najmniej jeden miesiąc urlopu wychowawczego przeznaczony jest dla drugiego z rodziców. Oznacza to, że nawet jeżeli z urlopu korzystać zamierza tylko jeden z rodziców, drugi z nich musi także z niego skorzystać przynajmniej przez miesiąc. W przeciwnym razie ten miesiąc urlopu wychowawczego przepada, a jego maksymalny czas trwania ulega skróceniu do 35 miesięcy. Wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja, w której drugi z rodziców nie żyje lub nie posiada pełni praw rodzicielskich.

Przysługujący prawem urlop wychowawczy nie musi być wykorzystany od razu w całości. Można nie tylko skracać czas jego trwania, ale również wracać na niego po przerwie – urlop ten można podzielić na maksymalnie pięć części.

Z urlopu wychowawczego można korzystać nie dłużej niż do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy sześć lat. Wyjątkiem są rodzice opiekujący się dziećmi z orzeczeniem o niepełnosprawności, którym przysługuje prawo do urlopu wychowawczego do ukończenia przez dziecko 18. roku życia.

Urlop wychowawczy – czy jest płatny?

Urlop wychowawczy jest bezpłatny. Oznacza to, że korzystający z niego pracownik nie otrzymuje ani wynagrodzenia od pracodawcy, ani zasiłku z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Jeżeli jednak pracownikowi przebywającemu na urlopie wychowawczym przysługuje prawo do pobierania zasiłku rodzinnego, może on również ubiegać się o tzw. zasiłek wychowawczy. To dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.

Praca na urlopie wychowawczym

W czasie przebywania na urlopie wychowawczym pracownik może jednocześnie podejmować pracę u dotychczasowego lub innego pracodawcy. Może również uczyć się lub korzystać ze szkoleń. Ważne jest jednak, aby działalność ta nie uniemożliwiała mu w tym czasie sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Jeżeli bowiem ustalone zostanie, że pracownik trwale zaprzestał sprawowania tej opieki, pracodawca ma prawo wezwać go do stawienia się do pracy w terminie od 3 do 30 dni od daty wezwania.

Pracownik uprawniony do skorzystania z urlopu wychowawczego może również, zamiast tego urlopu, skorzystać z obniżenia wymiaru czasu pracy u obecnego pracodawcy. W ten sposób łatwiejsze jest łączenie pracy z opieką nad dzieckiem.

Prawo do takiego obniżenia przysługuje maksymalnie w okresie, w którym pracownik mógłby korzystać z urlopu wychowawczego, a obniżenie nie może być większe niż do połowy pełnego wymiaru czasu pracy. Pracodawca jest zobowiązany przyjąć taki wniosek pracownika.

Ciąża na urlopie wychowawczym

W sytuacji gdy kobieta przebywająca na urlopie wychowawczym zajdzie w ciążę i ma wskazania do zwolnienia lekarskiego z tego tytułu, formalnie nie może liczyć na zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy w okresie ciąży. Zasiłek ten nie przysługuje bowiem, jeżeli niezdolność do pracy pracownika powstała w czasie jego urlopu wychowawczego. 

Z zasiłku chorobowego można jednak skorzystać, jeżeli kobieta przerwie urlop wychowawczy i przynajmniej na jeden dzień wróci do pracy. Wystarczy wówczas, by następnego dnia przedstawiła pracodawcy zwolnienie lekarskie, i może już skorzystać z zasiłku chorobowego. Zasiłek ten będzie wówczas wypłacany w wysokości 100 proc. średniego wynagrodzenia z 12 miesięcy poprzedzających zwolnienie lekarskie przy poprzedniej ciąży.

Należy przy tym pamiętać, że jeśli strony nie ustalą inaczej, powrót do pracy po wychowawczym jest możliwy nie wcześniej niż po 30 dniach od zawiadomienia pracodawcy o takim zamiarze.

Wniosek o urlop wychowawczy 

Aby skorzystać z urlopu wychowawczego, pracownik zobowiązany jest napisać wniosek do pracodawcy na nie mniej niż 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu

Pracodawca jest zobowiązany udzielić tego urlopu nawet, jeżeli wniosek nie został złożony z odpowiednim wyprzedzeniem. Wówczas może on jednak przesunąć datę rozpoczęcia urlopu wychowawczego na nie później niż 21. dzień od złożenia wniosku.

Wniosek o przerwanie urlopu wychowawczego

Aby zrezygnować z rozpoczętego urlopu wychowawczego, pracownik również zobowiązany jest do złożenia do pracodawcy pisemnego wniosku w tej sprawie na nie mniej niż 30 dni przed planowanym terminem powrotu do pracy. Możliwe jest również szybsze zakończenie urlopu wychowawczego i powrót do pracy za obopólną zgodą pracownika i pracodawcy.

Ochrona pracownika na urlopie wychowawczym

Po złożeniu przez pracownika pisemnego wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać z nim aktualnej umowy o pracę

Po zakończeniu urlopu wychowawczego pracownik powinien wrócić do pracy na swoim dotychczasowym stanowisku, a jeżeli nie jest to możliwe – na równorzędnym, odpowiadającym jego kwalifikacjom i z nie niższym wynagrodzeniem.

Rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem przebywającym na urlopie wychowawczym jest możliwe jedynie w przypadku ogłoszenia przez pracodawcę upadłości lub likwidacji firmy oraz w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Autorka/Autor:red

Źródło: TVN24 Biznes

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Senat przyjął z poprawkami ustawę o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Zgodnie z przyjętymi poprawkami to prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej będzie mediatorem w sporach między wydawcami a big techami. Wcześniej wydawcy i redakcje apelowały, by wyższa izba zmieniła uchwalone w Sejmie niekorzystne przepisy tak, by łatwiej było negocjować z platformami cyfrowymi.

Zmiany w prawie autorskim. Jest decyzja Senatu

Zmiany w prawie autorskim. Jest decyzja Senatu

Źródło:
PAP

Według prognoz Ministerstwa Finansów w 2027 roku, po wprowadzeniu zmian w akcyzie, za paczkę papierosów trzeba będzie zapłacić około 26-27 złotych - przekazał w środę wiceszef resortu Jarosław Neneman. Resort zamierza również pobierać 40-złotową opłatę od e-papierosów.

Tyle mają kosztować papierosy. Resort finansów szykuje zmiany w akcyzie

Tyle mają kosztować papierosy. Resort finansów szykuje zmiany w akcyzie

Źródło:
PAP

Resort infrastruktury rozważa podwyższenie opłat za wydanie prawa jazdy; rozpatrywane jest podniesienie tej opłaty o 47 -50 procent dla krajowego prawa jazdy, a dla międzynarodowego - o 35 złotych - poinformowała w środę dyrektor Departamentu Transportu Drogowego Ministerstwa Infrastruktury Renata Rychter.

Opłaty za wydanie prawa jazdy mogą pójść w górę. Są kwoty

Opłaty za wydanie prawa jazdy mogą pójść w górę. Są kwoty

Źródło:
PAP

Lokalne władze poprosiły mieszkańców wyspy Santorini w Grecji o ograniczenie przemieszczania się. To ze względu na bardzo duży napływ turystów. Tylko jednego dnia - we wtorek - na zamieszkaną przez około 15 tysięcy osób wyspę przypłynęło 11 tysięcy gości.

Wyspa dla turystów, dla mieszkańców lockdown. W sieci słowa oburzenia

Wyspa dla turystów, dla mieszkańców lockdown. W sieci słowa oburzenia

Źródło:
PAP

Grupa Jeronimo Martins, właściciel między innymi sklepów Biedronka, miała w drugim kwartale 2024 roku 156 milionów euro zysku netto wobec 217 milionów euro zysku rok wcześniej - podała spółka w raporcie.

Właściciel Biedronki pokazał wyniki. Zysk w dół

Właściciel Biedronki pokazał wyniki. Zysk w dół

Źródło:
PAP

Premier Donald Tusk powiedział w środę, że będzie rozmawiał z wicepremierem Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem o Funduszu Kościelnym, bo nie widzi "jakiegoś dynamicznego procesu" w tej sprawie, a "wiadomo, że ten sposób finansowania Kościoła nie jest najlepszy".

Co z likwidacją Funduszu Kościelnego? Zapowiedź premiera

Co z likwidacją Funduszu Kościelnego? Zapowiedź premiera

Źródło:
PAP

Zwyczajne Walne Zgromadzenie (ZWZ) Orlenu powołało na wniosek Skarbu Państwa dwóch nowych członków rady nadzorczej spółki: Piotra Wielowieyskiego oraz Mariana Sewerskiego. Obecnie rada nadzorcza Orlenu liczy 9 członków - do obsadzenia pozostaje jeden wakat.

Zmiany w radzie nadzorczej Orlenu

Zmiany w radzie nadzorczej Orlenu

Źródło:
PAP

Od początku 2026 roku duże spółki Skarbu Państwa, a od lipca 2026 pozostałe duże spółki giełdowe będą musiały stosować 33-procentowy parytet płci w zarządach i radach nadzorczych - podano w wykazie prac rządu. Przepisy obejmą mniej niż połowę spółek z Giełdy Papierów Wartościowych, a za niestosowanie się do nich Komisja Nadzoru Finansowego będzie mogła nałożyć karę do 10 procent rocznego przychodu.

Parytet płci w zarządach i radach nadzorczych. Są terminy

Parytet płci w zarządach i radach nadzorczych. Są terminy

Źródło:
PAP

Liczba upadłości osiągnie w tym roku rekordowy poziom - wynika z analizy Allianz Trade. Według prognoz ekspertów rok 2024 będzie piątym z rzędu, w którym skala zjawiska wzrośnie.

Rekordowa liczba upadłości firm

Rekordowa liczba upadłości firm

Źródło:
PAP

Zarząd zdecydował o przeprowadzeniu zwolnień grupowych przez zakłady i centralę PKP Cargo - poinformowano w komunikacie. Zwolnieniami grupowymi zostanie objętych do 30 procent pracowników. Będzie im przysługiwać odprawa pieniężna. - Spółka nie ma innego wyjścia, aby uratować 10 tysięcy pracowników jednym ze sposobów jest niestety przeprowadzenie zwolnień grupowych - mówił dziennikarzom prezes PKP Cargo Marcin Wojewódka.

PKP Cargo przeprowadzi zwolnienia grupowe. Chodzi o nawet do 30 procent zatrudnionych

PKP Cargo przeprowadzi zwolnienia grupowe. Chodzi o nawet do 30 procent zatrudnionych

Źródło:
PAP

Przedstawicielka Ministerstwa Infrastruktury Agnieszka Krupa poinformowała w środę w Sejmie, że nie powstanie trzeci pas Obwodnicy Trójmiasta, o co apelowali między innymi posłowie z Pomorza. Zapewniła, że poprawę przepustowości tej drogi zapewni Obwodnica Metropolii Trójmiasta, której budowa ma zakończyć się w przyszłym roku.

Trzeci pas na Obwodnicy Trójmiasta? Jasna deklaracja

Trzeci pas na Obwodnicy Trójmiasta? Jasna deklaracja

Źródło:
PAP

Ceny hoteli idą w górę o sto procent, restauracje są gotowe na najazd, sklepy szykują pasujące ubrania i bransoletki przyjaźni, a piekarnia sprzedaje ciastka "inspirowane Taylor". Jedna z najpopularniejszych wokalistek na świecie przyjeżdża na trzy koncerty do Warszawy.

Taylor Swift i gospodarka. "Kto powiedział, że pieniądze szczęścia nie dają, ten nie był Swiftie"

Taylor Swift i gospodarka. "Kto powiedział, że pieniądze szczęścia nie dają, ten nie był Swiftie"

Źródło:
tvn24.pl

Powoli dobiegają końca audyty przeprowadzane w spółkach skarbu państwa. W efekcie PZU zamierza złożyć co najmniej kilkanaście zawiadomień do prokuratury w związku z licznymi nieprawidłowościami - donosi "Puls Biznesu". Zakwestionowano wydatki przekraczające pół miliarda złotych. - To nie jest tylko w PZU, ale chociażby we wszystkich koncernach energetycznych. W resorcie nauki założono przykładowo firmę GovTech, w której zatrudniono 140 osób. Teraz jest ona likwidowana - dodaje minister nauki i dziedzictwa narodowego Dariusz Wieczorek.

Trwają rozliczenia w PZU. "Kilkanaście zawiadomień do prokuratury"

Trwają rozliczenia w PZU. "Kilkanaście zawiadomień do prokuratury"

Źródło:
"PB"

Najsilniejszym paszportem na świecie mogą się pochwalić obywatele Singapuru - wynika z nowej edycji zestawienia firmy Henley & Partners. Wysoko w rankingu znalazła się też Polska, której obywatele mogą bez wizy udać się do 188 państw i terytoriów.

Najsilniejsze paszporty świata. Nowy ranking

Najsilniejsze paszporty świata. Nowy ranking

Źródło:
CNN, henleyglobal.com

PSL chce powrotu do starych zasad naliczania składki zdrowotnej i forsuje swój projekt. - Nasze rozwiązanie będzie wychodzić naprzeciw oczekiwaniom, bo przedsiębiorcy dzisiaj nie oczekują na kosmetykę, jeśli chodzi o składkę zdrowotną, tylko na powrót do tego, co było - powiedział Krzysztof Paszyk, minister rozwoju i technologii w "Jeden na Jeden" w TVN24. We wtorek Donald Tusk podkreślał, że koalicja powinna przedstawić wspólną propozycję.

Zmiany w składce zdrowotnej. "Proponujemy powrót do starych zasad"

Zmiany w składce zdrowotnej. "Proponujemy powrót do starych zasad"

Źródło:
TVN24, PAP

Dziś rozpoczęło się w Brukseli głosowanie w sprawie objęcia Polski procedurą nadmiernego deficytu. Ważą się również losy sześciu innych krajów Unii Europejskiej. Głosowanie potrwa do piątku.

Rozpoczął się sąd w Brukseli nad polskim budżetem

Rozpoczął się sąd w Brukseli nad polskim budżetem

Źródło:
PAP

Wiz, izraelska firma zajmująca się cyberbezpieczeństwem, otrzymała od Google propozycję przejęcia za, bagatela, 23 miliardy dolarów. Jednak oferta została odrzucona. Zamiast przejęcia, planuje wejście na giełdę. To druga spółka założycieli Wiz, którą zainteresował się Microsoft. Pierwszą sprzedali za 320 milionów dolarów.

Gigant chciał przejąć spółkę za 23 miliardy dolarów. Dostał kosza

Gigant chciał przejąć spółkę za 23 miliardy dolarów. Dostał kosza

Źródło:
BBC

Państwo wejdzie w momencie, gdy ten proces będzie się zbyt długo przedłużał - stwierdził w TVN24 przewodniczący Rady Mediów Polskich i redaktor naczelny Onetu Bartosz Węglarczyk, komentując poprawki senatorów do noweli ustawy o prawie autorskim. Jarosław Włodarczyk z Press Club Polska dodał, że wprowadzona w poprawkach procedura "przymusza obydwie strony: media, wydawców i big techy do tego, żeby usiąść do stołu".

"Ta procedura przymusza media, wydawców i big techy do tego, żeby usiąść do stołu"

"Ta procedura przymusza media, wydawców i big techy do tego, żeby usiąść do stołu"

Źródło:
tvn24.pl

Ukraiński wywiad wojskowy (HUR) przeprowadził cyberatak na dużą skalę, który sparaliżował pracę instytucji bankowych i systemów płatniczych w Rosji - przekazał portal Ukraińska Prawda, powołując się na źródła w HUR.

Media: ukraiński cyberatak sparaliżował rosyjskie banki

Media: ukraiński cyberatak sparaliżował rosyjskie banki

Źródło:
PAP

Wśród 17 podejrzanych za oszustwa przy sprowadzaniu zboża z Ukrainy są Polacy, Ukraińcy i Estończyk – przekazała swoje ustalenia środowa "Rzeczpospolita". Jak podaje dziennik, postępowaniem jest objętych 75 firm z całej Polski. Skala procederu wciąż jest ustalana. 

Coraz więcej podejrzanych w aferze zbożowej

Coraz więcej podejrzanych w aferze zbożowej

Źródło:
PAP

Zalando zostało zobowiązane do prawidłowego informowania konsumentów o ich prawach w trakcie korzystania z platformy - przekazał UOKiK. Po ogłoszeniu decyzji spółka, poza wprowadzeniem zmian na stronie, postanowiła rozdać wybranym klientom vouchery zakupowe o wartości 40 złotych.

Zalando rozda klientom vouchery. To wynik postępowania UOKiK

Zalando rozda klientom vouchery. To wynik postępowania UOKiK

Źródło:
PAP

Rada nadzorcza PGE podjęła uchwały, w których rekomenduje Zwyczajnemu Walnemu Zgromadzeniu spółki nieudzielenie absolutorium za 2023 rok członkom byłego zarządu, w tym byłemu prezesowi Wojciechowi Dąbrowskiemu - wynika z komunikatu giełdowego PGE.

Kolejny prezes spółki z czasów PiS może nie dostać absolutorium

Kolejny prezes spółki z czasów PiS może nie dostać absolutorium

Źródło:
PAP

Sejmowa komisja regulaminowa pozytywnie zaopiniowała projekt budżetu Kancelarii Sejmu na 2025 rok. Szef kancelarii Jacek Cichocki podał, że przewidziano w nim między innymi wzrost zarobków pracowników oraz posłów.

Sejmowa komisja pozytywnie o budżecie Kancelarii Sejmu. Ma być podwyżka dla pracowników i posłów

Sejmowa komisja pozytywnie o budżecie Kancelarii Sejmu. Ma być podwyżka dla pracowników i posłów

Źródło:
PAP

Rząd poprze obywatelski projekt w sprawie renty wdowiej - przekazali podczas konferencji prasowej premier Donald Tusk i ministra rodziny Agnieszka Dziemianowicz-Bąk. Koszt tego rozwiązania w pierwszym roku ma wynieść cztery miliardy złotych.

Renta wdowia. Jest stanowisko rządu

Renta wdowia. Jest stanowisko rządu

Źródło:
PAP

We wtorek w Lotto nie padła główna wygrana. W najbliższym losowaniu do wygrania będą 3 miliony złotych. Oto wyniki Lotto oraz Lotto Plus z dnia 23 lipca 2024 roku.

Bez szóstki w Lotto. Kumulacja rośnie

Bez szóstki w Lotto. Kumulacja rośnie

Źródło:
tvn24.pl

We wtorkowym losowaniu Eurojackpot nie padła główna wygrana. Kumulacja rośnie do 180 milionów złotych. W Polsce odnotowano dwie wygrane czwartego stopnia. Oto liczby, które wylosowano 23 lipca 2024 roku.

Rośnie kumulacja w Eurojackpot

Rośnie kumulacja w Eurojackpot

Źródło:
tvn24.pl

Sejmowa komisja do spraw petycji przekazała treść petycji o zakazie fajerwerków komisjom rolnictwa i polityki regionalnej, które zajmują się projektem ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierząt. Chce, aby wnioski w petycji zostały uwzględnione w ich pracach.

Petycja o zakazie używania fajerwerków przekazana do komisji sejmowych    

Petycja o zakazie używania fajerwerków przekazana do komisji sejmowych    

Źródło:
PAP

Wieczorem 25 lipca nie będzie działać rządowa aplikacja mObywatel 2.0 - poinformowało Ministerstwo Cyfryzacji (MC). Wyjaśniło, że przerwa będzie miała związek z pracami technicznymi.

Nie będzie działać rządowa aplikacja. Komunikat ministerstwa

Nie będzie działać rządowa aplikacja. Komunikat ministerstwa

Źródło:
tvn24.pl

Microsoft nie zgłaszał żadnych problemów ani przed, ani po awarii systemu - przekazała Komisja Europejska (KE) w odpowiedzi na twierdzenia amerykańskiego giganta, że za usterkę odpowiada Unia Europejska. Bruksela podkreśliła przy tym, że awaria wystąpiła na całym świecie, nie tylko w UE.

Bruksela o globalnej awarii: Microsoft nie zgłaszał wcześniej problemów

Bruksela o globalnej awarii: Microsoft nie zgłaszał wcześniej problemów

Źródło:
PAP