Rekordy w upadłościach konsumenckich. "Ostatnia deska ratunku"

Źródło:
TVN24 Biznes
Ekonomista o wzroście liczby upadłości konsumenckich
Ekonomista o wzroście liczby upadłości konsumenckichTVN24
wideo 2/10
Dr Michał Kisiel, ekonomista, o wzroście upadłości konsumenckichTVN24

W marcu 2023 roku padł miesięczny rekord liczby ogłoszonych upadłości konsumenckich, drugi pod tym względem był maj. - Nie powinno być zaskakujące to, że upadłości konsumenckich przybywa. Tutaj nie tylko sytuacja ekonomiczna ma znaczenie, ale rośnie również świadomość, że jest takie wyjście z pułapki zadłużenia - komentuje ekonomista Michał Kisiel z Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.

Dr Michał Kisiel zapytany o to, czy dwa rekordowe wyniki liczby ogłoszonych upadłości (marzec - 2016 i maj - 1827), to jest coś, co powinno budzić niepokój, zauważa w rozmowie z TVN24, że z trendem wzrostowym mamy do czynienia od dawna, "a więc można powiedzieć, że to mieści się w tym, co obserwowaliśmy przez lata".

- Natomiast w zeszłym roku mieliśmy do czynienia z raczej wyjątkową sytuacją, gdy liczba upadłości była mniejsza niż rok wcześniej. Po części to zależało prawdopodobnie od zmian proceduralnych, które zaszły po stronie tego procesu, bo wdrożono elektroniczne rozwiązanie w postaci Krajowego Rejestru Zadłużonych, co jak mówią prawnicy wydłużyło proces w niektórych przypadkach, a więc się nieco przeciągnęły sprawy upadłościowe, co wpłynęło na statystyki - tłumaczy ekonomista.

Dodaje przy tym, że przyrost upadłości konsumenckich nie powinien być zaskoczeniem. - Tutaj nie tylko sytuacja ekonomiczna ma znaczenie, ale rośnie również świadomość, że takie wyjście z pułapki zadłużenia jest. Nie wszyscy byli świadomi, że takie możliwości istnieją - powiedział.

Upadłość konsumencka "ostatnią deską ratunku"

Ekonomista, tłumacząc na czym polega proces upadłości konsumenckiej, wskazuje, że "można powiedzieć, że to jest ostatnia deska ratunku". Należy pamiętać bowiem o tym, że pozostawi ona trwały ślad w naszej historii finansowej, a więc jeśli będziemy w przyszłości starali się o zaciągnięcie kredytu hipotecznego, to trzeba będzie się liczyć na przykład z żądaniami dodatkowych zabezpieczeń albo wręcz z odmową.

- Druga sprawa to oczywiście sytuacja majątkowa. W skrócie upadłość konsumencka polega na tym, że tracimy wszystko co posiadamy, poza drobnymi wyjątkami. Można powiedzieć, że likwidacji ulega cały majątek, a później w większości przypadków musimy jeszcze przez kilka lat realizować coś, co nazywane jest planem spłaty, a więc to, co wypracujemy rozdzielane jest pomiędzy wierzycieli. To okres takiego finansowego czyśćca, który też jest tak naprawdę ograniczeniem pewnych swobód, które mamy jako konsument. Jest to zdecydowanie nieprosta, nieprzyjemna droga - tłumaczy Kisiel.

W wyjątkowych przypadkach planu spłaty nie ma

Wskazuje, że w Prawie upadłościowym przewidziano pewną ścieżkę dla osób, które znalazły się dramatycznej sytuacji i nie ma w ich przypadku szans na poprawę, gdy nie będą w stanie spłacać swoich zobowiązań.

- Jest możliwe takie rozwiązanie, że po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej następuje likwidacja majątku, a także od razu umorzenie pozostałych długów. W większości takich przypadków dramatycznych to, co dłużnik ma, nie wystarczy, aby pokryć długi oczywiście, a więc już po likwidacji majątku pozostają pewne zobowiązania i można je automatycznie, od razu, bez realizacji planu spłaty umorzyć - wskazuje.

- Ta ścieżka była wcześniej i ona jest przewidziana do takich przypadków, gdy mamy na przykład nagłe inwalidztwo, brak zdolności do pracy, a więc sytuację, która nie rokuje szans na jakąkolwiek poprawę. Z drugiej strony są na przykład ścieżki dla tych, którzy mogą z trudnej sytuacji finansowej samodzielnie się wydostać, a więc warunkowe umorzenie zobowiązań - dodaje Kisiel.

Jak dochodzi do upadłości konsumenckiej?

Ekonomista pytany o to, czy istnieje jakiś powtarzający się scenariusz dochodzenia do upadłości konsumenckiej odpowiada, że w większości przypadków mamy do czynienia ze schematem pułapki zadłużenia. Polega on na tym, że mamy zobowiązanie, którego nie jesteśmy w stanie przejściowo spłacać, na przykład z powodu utraty pracy, i zaciągamy kolejne zobowiązania, by pozostać na powierzchni.

- Na przykład nie mamy pieniędzy na spłatę raty kredytu hipotecznego i korzystamy z limitu w karcie kredytowej, by spłacać kredyt hipoteczny. Pułapką zadłużenia nazywa się to dlatego, że już w tym momencie spłacamy droższym kredytem tańszy kredyt. Nasza sytuacja się dramatycznie pogarsza i będziemy musieli sięgać po kolejne, coraz mniej korzystne, coraz droższe źródła pieniądza praktycznie utrudniając sobie wyjście z pułapki - wskazuje Kisiel.

Ekonomista dodaje, że u dłużnika często jest przekonanie, "uzasadniona nadzieja", że sytuacja z jaką ma do czynienia jest przejściowa i za 3-6 miesięcy wszystko wróci do normy.

- Tymczasem w ciągu kilku miesięcy można pogorszyć tak swoją sytuację, że wyjście z tej pułapki zajmie parę lat. Myślę, że to jest też przyczyna, dla której warto zalecić posiadanie poduszki finansowej, a więc choćby skromnych oszczędności, ale pozwalających przeżyć, pokryć wydatki gospodarstwa domowego, przez trzy miesiące. To nas chroni przed takimi niebezpieczeństwami typowymi dla początkujących dłużników - wskazuje.

Za wcześnie by mówić o efektach

Na razie trudno powiedzieć, jak wygląda życie osób, które ogłosiły upadłość konsumencką i czy udaje im się wyjść na prostą.

- Dlatego, że 10 lat temu upadłość konsumencka w Polsce faktycznie była fikcją. Można powiedzieć, że nikt nie miał dostępu do takiego rozwiązania i tak naprawdę nowy rozdział dla upadłości konsumenckiej to jest rok 2020. Wtedy w marcu, przypadkiem zbiegło się to z początkiem pandemii, weszła w życie nowelizacja Prawa upadłościowego, która rzeczywiście otworzyła drogę do upadłości konsumenckiej każdemu. Myślę, że dopiero po pewnym czasie będziemy mogli mówić, jakie są skutki tego. Za krótka jest historia tej instytucji, by opisywać sytuację poszczególnych dłużników i jak ona się sprawdziła. Na to jeszcze przyjdzie czas -stwierdza Kisiel.

Pytany o przykłady z innych krajów ekonomista zauważa, że w USA można zaobserwować zjawisko istnienia "pewnej dosyć wąskiej grupy", która korzysta "z upadłości konsumenckiej w sposób strategiczny" i wykorzystuje lukę w prawie. Takie osoby wykorzystują możliwości, które daje rozwinięty rynek kredytowy, popadają w kłopoty i powtarzają tę sytuację.

- Natomiast w Polsce tego efektu na razie nie widać. Przy każdej dyskusji nad upadłością konsumencką pojawiały się argumenty, że poluzowanie warunków doprowadzi do tego, że Polacy będą masowo ogłaszać upadłość konsumencką. Natomiast wniosek jest taki, że to rozwiązanie jest wykorzystywane z umiarem, faktycznie jako ostatnia deska ratunku. Na razie nie widać, by było nadużywane. Wręcz przeciwnie myślę, że spora grupa dłużników gdzieś tam jeszcze nie jest świadoma, że istnieje takie rozwiązanie i że mogliby zacząć z czystą kartą - stwierdza gość TVN24.

Upadłość konsumencka a mieszkanie

Upadłość konsumencka uwalnia od długów, ale w jej wyniku tracimy niemal wszystko. Także mieszkanie, jeśli posiadaliśmy jakieś na własność. Czy to oznacza, że lądujemy wówczas na bruku?

- Jeśli mamy mieszkanie, to syndyk wydziela z masy upadłościowej, ze sprzedaży tej nieruchomości, kwotę, która pozwala wynająć mieszkanie w miejscowości, w której do tej pory mieszkaliśmy na okres od 12 do 24 miesięcy. Bierze się średnią stawkę czynszu w danej miejscowości i ustala się jej wielokrotność. Można powiedzieć, że nie tyle wypadamy na bruk, co mamy zapewnione środki na pewien czas. Jednak jest to naprawdę krótki okres, często krótszy niż wynosi okres realizacji planu spłaty - podsumowuje Michał Kisiel.

Autorka/Autor:KW/dap

Źródło: TVN24 Biznes

Źródło zdjęcia głównego: Michael715/Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Zniszczone fabryki. Drogi rozerwane na strzępy. Elektrownie wyłączone z użytku. Eksport stali zdziesiątkowany. Fala uchodźców opuszczających kraj. Ukraina - najbiedniejsze państwo w Europie - zapłaciła pod względem ekonomicznym wysoką cenę za dwuletnią wojnę z Rosją prowadzoną niemal w całości na jej własnym terytorium. Tymczasem Rosja ma tak małe zadłużenie, że nawet sankcje nie wyrządziły jej większych szkód. Przynajmniej na razie - czytamy w analizie dziennika "The Guardian".

Ukraińska gospodarka w tarapatach, Rosja z pozornym dobrobytem

Ukraińska gospodarka w tarapatach, Rosja z pozornym dobrobytem

Źródło:
"The Guardian"

Co z nowym podatkiem dla posiadaczy samochodów spalinowych, który ma być jednym z warunków otrzymania funduszy unijnych? Minister do spraw Unii Europejskiej Adam Szłapka wyjaśnił, że w kwestii kamieni milowych "cały czas pracuje ministerstwo funduszy i tam będą pewne zmiany".

Co z nowym podatkiem dla posiadaczy aut? Minister odpowiada

Co z nowym podatkiem dla posiadaczy aut? Minister odpowiada

Źródło:
PAP

Tanie zboża na giełdach to efekt manipulacji Rosjan, sprzedających zboże po dumpingowych cenach - uważa szefowa Izby Zbożowo-Paszowej Monika Piątkowska. Według niej sytuacja na giełdach światowych nie poddaje się normalnym analizom, a prognozy są zaburzane przez działania Władimira Putina.

Zaskakująca sytuacja na rynku. "Zaburzane przez działania Putina"

Zaskakująca sytuacja na rynku. "Zaburzane przez działania Putina"

Źródło:
PAP

Minister rolnictwa i rozwoju wsi Czesław Siekierski powiedział, że na spotkaniu ministrów rolnictwa państw Unii Europejskiej w Brukseli będzie żądał ograniczenia tak zwanego Zielonego Ładu. - Te rozwiązania nie mają akceptacji wśród rolników - podkreślił. Siekierski zapowiedział rozpoczęcie rozmów z protestującymi rolnikami.

Minister rolnictwa: chcemy w czwartek rozpocząć rozmowy

Minister rolnictwa: chcemy w czwartek rozpocząć rozmowy

Źródło:
tvn24.pl

Średnia krajowa, czyli przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw, wyniosła w styczniu 2024 roku 7768,35 złotego i wzrosła o 12,8 procent rok do roku. "Rzeczywistość może być jednak bardziej ponura" - ocenił ekspert ekonomiczny Konfederacji Lewiatan Mariusz Zielonka. 

Średnia krajowa 2024. Tyle wynosi przeciętne wynagrodzenie w Polsce

Średnia krajowa 2024. Tyle wynosi przeciętne wynagrodzenie w Polsce

Źródło:
tvn24.pl

W marcu 2024 roku nastąpi waloryzacja emerytur i rent. Jest przeprowadzana z urzędu, co oznacza, że nie trzeba składać żadnego wniosku - podał Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w komunikacie. Wskazał, że emerytury wzrosną o 12,12 procent. W górę pójdą również inne świadczenia.

Podwyżki dla emerytów i nie tylko. Tyle wyniosą świadczenia po waloryzacji

Podwyżki dla emerytów i nie tylko. Tyle wyniosą świadczenia po waloryzacji

Źródło:
tvn24.pl

Trzeba się udać do urzędu miasta i zapytać o warunki otrzymania mieszkania komunalnego, bo każda gmina w szerokim zakresie może je kształtować samodzielnie. Możliwe jest, że na przykład w Słupsku szybciej dostaniemy mieszkanie niż Warszawie, bo to zależne jest od miasta - wyjaśnia w rozmowie z biznesową redakcją portalu tvn24.pl Marek Wójcik ze Związku Miast Polskich. Podkreśla, że większość programów mieszkaniowych kierowanych jest do młodych ludzi. - A zapotrzebowanie na mieszkania komunalne dotyczy głównie osób w średnim wieku i starszych - stwierdza.

Sto tysięcy chętnych w kolejce. "Najdłużej oczekiwała osoba, która złożyła wniosek szesnaście lat temu"

Sto tysięcy chętnych w kolejce. "Najdłużej oczekiwała osoba, która złożyła wniosek szesnaście lat temu"

Źródło:
tvn24.pl

Firma Berkshire Hathaway zamknęła 2023 rok z zyskiem na poziomie 96,2 miliarda dolarów, co jest znaczną zmianą w porównaniu z 2022 rokiem, gdy odnotowała stratę w wysokości 22,8 miliarda dolarów. Konglomerat Warrena Buffetta pobił też rekord pod względem posiadanej gotówki - wskazał portal stacji CNN.

"Wyrocznia z Omaha" siedzi na rekordowym stosie gotówki

"Wyrocznia z Omaha" siedzi na rekordowym stosie gotówki

Źródło:
CNN

Mijają dwa lata od rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę. Dla wielu obywateli Ukrainy schronieniem stała się Polska. Blisko milion osób z tego kraju przebywających w Polsce posiada aktywny numer PESEL. Umożliwia on uchodźcom między innymi podjęcie pracy czy dostęp do świadczeń.

Polska drugim domem. Blisko milion osób otrzymało numer PESEL

Polska drugim domem. Blisko milion osób otrzymało numer PESEL

Źródło:
tvn24.pl, PAP

Rada nadzorcza PZU odwołała Beatę Kozłowską-Chyłę z funkcji prezesa - podano w komunikacie. Do czasowego wykonywania obowiązków prezesa oddelegowano Anitę Elżanowską.

Zmiany na szczycie PZU

Zmiany na szczycie PZU

Źródło:
PAP

Rozmawiamy i także staramy się rozwiązywać problemy - stwierdził po rozmowach z protestującymi rolnikami minister rolnictwa i rozwoju wsi Czesław Siekierski. Dodał przy tym, że to są problemy, które "wynikają z zaszłości". Zapowiedział, że podczas najbliższego spotkania w Brukseli chce rozmawiać o tym, aby Unia Europejska partycypowała w pokryciu części kosztów strat, które ponieśli polscy rolnicy w wyniku napływu niekontrolowanych towarów z Ukrainy.

Minister spotkał się z rolnikami. "Nie chcemy, żeby za to płaciła głównie jedna grupa zawodowa"

Minister spotkał się z rolnikami. "Nie chcemy, żeby za to płaciła głównie jedna grupa zawodowa"

Źródło:
tvn24.pl

Trwa rozliczenie PIT za 2023 rok. Osoby pozostające w związkach małżeńskich mogą złożyć swoją deklarację podatkową wspólnie z mężem lub żoną, o ile spełniają odpowiednie warunki. Warto się zainteresować taką opcją, bo można osiągnąć pewne korzyści podatkowe.

PIT 2024. Wspólne rozliczenie małżonków. Jakie są zasady? Kiedy się opłaca?

PIT 2024. Wspólne rozliczenie małżonków. Jakie są zasady? Kiedy się opłaca?

Źródło:
tvn24.pl

Fundusze unijne były wydatkowane nieprawidłowo, powstały poważne podejrzenia korupcji - tak Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, ministra funduszy i polityki regionalnej, mówi o funkcjonowaniu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. W rozmowie z redakcją biznesową tvn24.pl odnosi się też do kwestii programu "Laptop dla ucznia", polskiego auta elektrycznego, a także do działania Krajowego Zasobu Nieruchomości. - Bałagan zarządczy był ogromny - stwierdza.

Izera, laptopy i odwołane zarządy. Ministra: bałagan był ogromny

Izera, laptopy i odwołane zarządy. Ministra: bałagan był ogromny

Źródło:
tvn24.pl

Portugalska Praia da Falésia to najpiękniejsza plaża 2024 roku - wynika z rankingu Travellers' Choice Awards. Na kolejnych miejscach znalazły się miejsca z włoskiej Lampedusy i hiszpańskiego San Sebastian.

Wybrano najpiękniejszą plażę 2024 roku

Wybrano najpiękniejszą plażę 2024 roku

Źródło:
PAP

Sąd zatwierdził zakaz siadania na Schodach Hiszpańskich w Rzymie. Decyzja została podjęta w związku z odwołaniem adwokata, który otrzymał grzywnę w wysokości 180 euro, gdy usiadł na stopniach w proteście przeciwko zakazowi.

Usiadł na słynnych schodach i dostał karę. Jest decyzja sądu

Usiadł na słynnych schodach i dostał karę. Jest decyzja sądu

Źródło:
PAP

Ukraina proponuje Polsce składający się z pięciu kroków plan, którego celem ma być odblokowanie granicy. "Plan wzajemnego zrozumienia" ogłosił w piątek ukraiński premier Denys Szmyhal.

Ukraina proponuje Polsce "Plan wzajemnego zrozumienia"

Ukraina proponuje Polsce "Plan wzajemnego zrozumienia"

Źródło:
PAP

Poseł Konfederacji zapytał, czy rząd planuje zrównać wiek emerytalny dla kobiet i mężczyzn. Jest odpowiedź Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Wiek emerytalny kobiet i mężczyzn zostanie zrównany? Ministerstwo odpowiada

Wiek emerytalny kobiet i mężczyzn zostanie zrównany? Ministerstwo odpowiada

Źródło:
tvn24.pl, PAP

"Bezpieczny kredyt 2 procent" cieszył się dużą popularnością również wśród obcokrajowców. Banki podpisały ponad 3 tysiące umów z obywatelami innych krajów. Na tej liście dominują obywatele Ukrainy oraz Białorusi. Informacje w tej sprawie przekazał minister rozwoju i technologii Krzysztof Hetman.

Obcokrajowcy skusili się na kredyty z programu PiS. Dominuje jeden kraj

Obcokrajowcy skusili się na kredyty z programu PiS. Dominuje jeden kraj

Źródło:
tvn24.pl

Biuro podróży Itaka zrezygnowało z jednej z wycieczek oferowanych z wylotem z lotniska w Radomiu. Wkrótce wykonywanie lotów do Egiptu zakończy również biuro Anex Tour. Do końca sezonu zimowego w ofercie portu na południu Mazowsza pozostaną dwa połączenia regularne - do Rzymu i do Larnaki na Cyprze. Mimo zmian w siatce lotów spółka Polskie Porty Lotnicze, która zarządza lotniskiem Warszawa-Radom, nie ma obaw o realizację prognoz na ten rok.

Cięcie tras z Radomia

Cięcie tras z Radomia

Źródło:
tvn24.pl

W przyszłym tygodniu zapadną dwie decyzje w sprawie funduszy europejskich dla Polski, które uwolnią do 137 miliardów euro (600 miliardów złotych) z funduszu spójności i Funduszu Odbudowy - poinformowała w piątek w Warszawie przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen. Pieniądze wcześniej były zablokowane ze względu na obawy Brukseli związane z praworządnością w Polsce.

Gigantyczne pieniądze dla Polski. "Mamy dobre wiadomości"

Gigantyczne pieniądze dla Polski. "Mamy dobre wiadomości"

Źródło:
tvn24.pl, PAP

PKO Bank Polski, Bank Pekao, ING Bank Śląski, Alior Bank oraz Citi Handlowy - to część banków, które zaplanowały prace serwisowe w najbliższych dniach. W związku z tym klienci muszą przygotować się na utrudnienia. Mogą wystąpić między innymi przerwy w dostępie do bankowości internetowej oraz aplikacji mobilnej.

Utrudnienia w największych bankach. "Operacje zaplanuj wcześniej"

Utrudnienia w największych bankach. "Operacje zaplanuj wcześniej"

Źródło:
tvn24.pl

Nieco ponad rok temu w Wielkiej Brytanii zakończył się największy na świecie test czterodniowego tygodnia pracy. Okazuje się, że obecnie większość firm, które brały udział w eksperymencie, wciąż pozwala zatrudnionym pracować krócej, a ponad połowa formalnie wprowadziła tę zmianę na stałe.

Największy na świecie test czterodniowego tygodnia pracy. Oto wyniki

Największy na świecie test czterodniowego tygodnia pracy. Oto wyniki

Źródło:
CNN

Rada nadzorcza Polska Press w piątek odwołała zarząd spółki - poinformowała Polska Agencja Prasowa, powołując się na źródła zbliżone do spółki. Z funkcji prezesa odwołano Stanisława Bortkiewicza. Z zarządem żegnają się też Dorota Kania, Łukasz Greszta i Miłosz Szulc.

Media: zarząd Polska Press odwołany

Media: zarząd Polska Press odwołany

Źródło:
PAP, tvn24.pl