Decyzja Szkocji. Oto pięć pytań o gospodarkę

Gospodarka Wlk. Brytanii bez Szkocji
Gospodarka Wlk. Brytanii bez Szkocji
TVN24 Biznes i Świat
Gospodarka Wlk. Brytanii bez SzkocjiTVN24 Biznes i Świat

Dziś mieszkańcy Szkocji wypowiedzą się w referendum, czy wciąż chcą unii z Londynem. Sondaże wskazują na wyrównane szanse zwolenników status quo i separatystów. "Niepewność" - to najczęściej powtarzane słowo wśród komentatorów. Ich zdaniem perspektywa wyjścia Szkocji ze Zjednoczonego Królestwa po trwającej 307 lat unii - jeszcze do niedawna uważana za mrzonkę - zdaje się nabierać realnych kształtów. Oto pięć pytań o gospodarkę Szkocji.

1. Co z funtem?

Pierwszy minister Szkocji Alex Salmond, opowiadający się za niepodległością, proponuje utrzymanie unii monetarnej z pozostałymi częściami Zjednoczonego Królestwa: Anglią, Walią i Irlandią Północną. Nadzór nad unią sprawowałby Bank Anglii.

Jednak gubernator banku centralnego Wielkiej Brytanii Mark Carney ostrzegł, że Szkocja, w przypadku uzyskania niepodległości, nie może liczyć na to, że zakończy unię polityczną ze Zjednoczonym Królestwem, a pozostanie w unii walutowej. Jak wyjaśnił, by unia taka była funkcjonalna, konieczne byłyby specjalne "transgraniczne porozumienia dotyczące podatków i przepisów bankowych".

- Szkocja chciałaby zachować funta, ale na to nie godzą się Brytyjczycy. Nawet jeśli dwa państwa utworzą unię walutową, to Edynburg straci kontrolę nad polityką monetarną. Niepodległa Szkocja mogłaby też przyjąć euro, ale tego nie chcą sami Szkoci - mówi tvn24bis.pl Ignacy Niemczycki z Polityki Insight.

Premier Wlk. Brytanii David Cameron zaapelował do Szkotów, by nie rozrywali "brytyjskiej rodziny narodów". Ostrzegł zarazem, że nie ma mowy o zachowaniu przez Szkocję funta szterlinga w razie secesji.

- Szkocka gospodarka jest tak mała, że próba zdecydowania się na własną walutę byłaby niezwykle trudna i raczej niebezpieczna - tłumaczy noblista Paul Krugman na łamach "New York Timesa". - Jeśli szkoccy wyborcy naprawdę wierzą w to, że bezpiecznie jest stać się krajem bez waluty, to zostali bardzo poważnie wprowadzeni w błąd - dodaje.

Cameron o referendum: To jest decyzja nie na następne pięć lat, lecz na następne stulecie
Cameron o referendum: To jest decyzja nie na następne pięć lat, lecz na następne stulecieTVN24 Biznes i Świat

Rynki walutowe nerwowo zareagowały na ostatnie sondaże sugerujące wyrównane szanse zwolenników i przeciwników separacji. Kurs funta obniżył się do najniższego poziomu od listopada ubiegłego roku.

2. Szkoci byliby za biedni

Eksperci podkreślają, że niepodległej Szkocji nie będzie stać na finansowanie darmowych studiów wyższych czy ponoszenia kosztów bezpłatnej opieki zdrowotnej jeżeli stracą subsydia z Londynu. Już teraz nie stać na to pozostałe części Zjednoczonego Królestwa. Utrzymanie wydatków na cele socjalne będzie wielkim wyzwaniem dla rządu niepodległej Szkocji, tym bardziej, że przypadnie jej część publicznego długu Wlk. Brytanii sięgającego 90 proc. PKB.

- Największym pojedynczym ryzykiem nie są kwestie walutowe, lecz polityka w zakresie wydatków i podatków obecnego i przyszłego szkockiego rządu, gdyż aktualnego poziomu wsparcia socjalnego nie da się utrzymać w niepodległej Szkocji - podkreślił Timothy Ash, szef działu ds. rynków wschodzących londyńskiego Standard Banku.

Eksperci kalkulują, że u zarania niepodległości w roku finansowym 2016-17 Szkocja miałaby deficyt budżetowy -6,4 proc. PKB. Plany szkockich narodowców przewidują, że do marca 2016 r. zakończyłyby się negocjacje Londynu z Edynburgiem ws. rozdziału aktywów majątkowych i zobowiązań, tym samym Szkocja ogłosiłaby pierwszy samodzielny budżet na rok finansowy rozpoczynający się w kwietniu 2016 r.

Na Szkocję stanowiącą 1/12 ogółu ludności wysp brytyjskich w roku obrachunkowym 2012-13 przypadło 9,6 proc. ogółu brytyjskich wydatków publicznych.

3. Ucieczka banków

Jak donosi Bloomberg, firmy i inwestorzy w obawie o wynik referendum zaczęli przesuwać swoje aktywa ze Szkocji. Ekonomiści UBS prognozują, że gospodarka kraju może skurczyć się nawet o 5 proc. jeśli wyborcy zdecydują się odłączyć od Wlk. Brytanii. Spowolnienie będzie prawdopodobnie wywołane przez ucieczkę banków. Kapitał już powoli odpływa na południe.

- Dopóki nie ma jasności co do waluty i systemu bankowego Szkocja może odczuwać pewien stopień zapaści kredytowej - twierdzi Paul Donovan z UBS.

Dwa banki: RBS (Royal Bank of Scotland) oraz LBG (Lloyds Banking Group) zapowiedziały, że przeniosą swoje siedziby z Edynburga do Londynu jeśli Szkoci wybiorą niepodległość. Udziałowcem obu banków jest brytyjski skarb państwa. W okresie kryzysu na finansowych rynkach obie instytucje otrzymały wielomiliardową pomoc brytyjskiego podatnika.

RBS, który miał bazę w Szkocji od 1727 r., stwierdził w komunikacie, że "decyzja relokacji siedziby holdingu RBS byłaby konieczna z powodu stanu niepewności, jaki zapanowałby po proniepodległościowym wyniku referendum".

Jakie zajdą zmiany, jeśli Szkocja wybierze niepodległość
Jakie zajdą zmiany, jeśli Szkocja wybierze niepodległośćTVN24 Biznes i Świat

Komunikat dodaje, że "niepodległość może mieć wpływ na wycenę ratingu kredytowego Szkocji, politykę fiskalną, system monetarny, prawo i regulację, kształtujące otoczenie, w których bank działa". Bank zaznacza, że jego pracownicy, klienci i udziałowcy oczekują, iż będzie miał awaryjny plan w razie poparcia niepodległości przez większość szkockich wyborców.

Z kolei grupa LBG potwierdziła, że jeśli Szkocja poprze separatystów, to niektóre operacje stamtąd przeniesie. Komunikat grupy mówi, że udziałowcy banku Lloyds i klienci kierują pod jego adresem zapytania o plany po referendum.

Salmond, lider szkockich nacjonalistów nazwał doniesienia o przeniesieniu siedzib obu banków do londyńskiego city "rozsiewaniem paniki" w celu wystraszenia niezdecydowanych.

4. Serce przemysłu energetycznego

Wielka Brytania to największy producent ropy w Unii Europejskiej. 90 proc. tej produkcji pochodzi z terenów, które mogą być przejęte przez niepodległą Szkocję, która uważana jest za serce przemysłu energetycznego Wlk. Brytanii. Firmy energetyczne i ich dostawcy zatrudniają około 200 tys. osób i zarabiają dla gospodarki ok. 15 mld funtów.

Po separacji to właśnie bogactwo energetyczne może stać się kluczem programu gospodarczego nowego kraju. Przez dziesiątki lat zwolennicy niepodległości Szkocji oskarżali Londyn o trwonienie podatków od ropy i gazu wydobywanych spod Morza Północnego. Teraz nacjonaliści ze Szkocji postulują, aby te pieniądze zainwestować w specjalny fundusz dla przyszłych pokoleń.

5. Szkoci poza UE mogą pociągnąć za sobą Wlk. Brytanię

Niepodległa Szkocja nie stała by się automatycznie członkiem Unii Europejskiej, tylko tak jak Polska musiałaby wynegocjować traktat akcesyjny, który wymaga ratyfikacji przez wszystkie państwa członkowskie.

Jak zauważa Niemczycki, niepodległa Szkocja płaciłaby też więcej do unijnego budżetu, niż teraz. - Wielka Brytania otrzymała rabat od wpłat do budżetu, z którego Szkocja nie mogłaby korzystać. Dodatkowo, co do zasady wszystkie nowe państwa członkowskie muszą się zobowiązać do przyjęcia wspólnej waluty,a dla Szkotów takie rozwiązanie nie jest do zaakceptowania - zaznacza analityk Polityki Insight.

- Jeśli Szkoci wybiorą niepodległość wzrośnie ryzyko, że dojdzie do Brexitu (wyjścia Wlk. Brytanii z UE - red.). Szkoci są bardziej euroentuzjastyczni, niż reszta brytyjskiego społeczeństwa - dodaje Niemczycki.

Szkocja musiałaby też negocjować wejście do NATO. Przy dobrej woli wszystkich stron, oba procesy akcesyjne mogłyby się zakończyć szybko, ale na pewno niosą za sobą duże ryzyko polityczne i gospodarcze.

Autor: Tomasz Leżoń / Źródło: tvn24bis.pl, TVN24 Biznes i Świat, PAP, Bloomberg, CNN

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Polacy konsumują mniej niż przeciętny mieszaniec Unii Europejskiej. Rzeczywiste spożycie indywidualne (AIC) na mieszkańca w Polsce w 2023 roku było 14 procent poniżej średniej unijnej- podał Eurostat. Najwyższy poziom odnotowano w Luksemburgu (38 proc. powyżej średniej UE), Austrii i Holandii (po 17 proc.).

Europejska mapa dobrobytu. Tak wypadła Polska

Europejska mapa dobrobytu. Tak wypadła Polska

Źródło:
PAP

Cena benzyny PB95, oleju napędowego i gazu spadają, co jest dobrą wiadomością dla osób wybierających się autem w najbliższych dniach na wakacyjne wyjazdy. Według analityków e-petrol największa przecena dotyczy w tym tygodniu oleju napędowego, który, w porównaniu do wyników ostatniego notowania, jest tańszy o 6 gr.

Niższe ceny paliw na wakacje

Niższe ceny paliw na wakacje

Źródło:
PAP

Uruchomienie procedury nadmiernego deficytu wobec Polski oznacza, że nie ma miejsca na duże nowe wydatki, jak np. podniesienie kwoty wolnej - oceniają ekonomiści ING. Większość analityków uważa, że procedura nie będzie się jednak wiązała z koniecznością szybkiego i głębokiego skorygowania wydatków. Z kolei Sławomir Dudek stwierdził we wpisie na X "ta procedura to ocena 'osiągnięć' rządu premiera Mateusza Morawieckiego".

Zabraknie na podniesienie kwoty wolnej? Analitycy o rachunku za nadmierny deficyt

Zabraknie na podniesienie kwoty wolnej? Analitycy o rachunku za nadmierny deficyt

Źródło:
PAP

Komisja Europejska (KE) stwierdziła, że rozpoczęcie procedury nadmiernego deficytu (EDP) wobec Polski jest uzasadnione. Samo formalne rozpoczęcie procedury może nastąpić później. Bruksela zapowiada taki krok na lipiec - informuje korespondent TVN24 w Brukseli Maciej Sokołowski, powołując się na komunikat prasowy.

Bruksela rozpoczyna unijną procedurę wobec Polski

Bruksela rozpoczyna unijną procedurę wobec Polski

Źródło:
TVN24, PAP

Spar Group, właściciel Spar Polska, podjął decyzję o opuszczeniu polskiego rynku. Spółka znalazła już nowego nabywcę, który przejmie sklepy oraz będzie kontynuował rozwój biznesu pod tym samym szyldem. Transakcja zostanie sfinalizowana do końca bieżącego roku.

Duża sieć zmienia właściciela. Co ze sklepami w Polsce?

Duża sieć zmienia właściciela. Co ze sklepami w Polsce?

Źródło:
tvn24.pl

Projektowanie lotniska w ramach Centralnego Portu Komunikacyjnego jest zrealizowane w 50 procentach - poinformował w środę prezes spółki Filip Czernicki. Dodał, że "prace projektowe przez cały czas trwają, a spółka ma środki na to, aby płacić projektantom, natomiast nie ma zapewnionego finansowania na dalsze etapy tej inwestycji".

Prezes CPK: projektowanie lotniska zrealizowane w połowie. Spółce brakuje pieniędzy na więcej

Prezes CPK: projektowanie lotniska zrealizowane w połowie. Spółce brakuje pieniędzy na więcej

Źródło:
PAP

Rząd planuje wprowadzenie opłaty gazowej finansującej utrzymywanie zapasów strategicznych gazu - podano w projekcie ustawy, którą resort klimatu wysłał do konsultacji.

Rząd chce wprowadzić nową opłatę

Rząd chce wprowadzić nową opłatę

Źródło:
PAP

Inflacja w Wielkiej Brytanii spadła w maju do 2 procent i po raz pierwszy od prawie trzech lat znalazła się w granicach celu Banku Anglii. Do tej sytuacji przyczyniły się między innymi spadające ceny żywności, rozrywki oraz artykułów gospodarstwa domowego.

Inflacja na Wyspach najniższa od kilku lat

Inflacja na Wyspach najniższa od kilku lat

Źródło:
PAP

Szczyt inflacji ma być na koniec pierwszego kwartału 2025 roku na poziomie lekko poniżej 6 procent rok do roku - przewidują ekonomiści PKO BP. Zdaniem analityków, Rada Polityki Pieniężnej (RPP) powróci do obniżek stóp procentowych dopiero w lipcu 2025 roku.

Kiedy obniżka stóp procentowych? Prognoza największego banku w Polsce

Kiedy obniżka stóp procentowych? Prognoza największego banku w Polsce

Źródło:
PAP

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) wszczął postępowanie wyjaśniające w sprawie możliwego porozumienia ograniczającego konkurencję. Garmin Polska - przedstawiciel producenta między innymi smartwatchów - mógł zawrzeć zmowę cenową z dystrybutorami swoich produktów - napisał UOKiK w komunikacie.

Garmin Polska pod lupą UOKiK. Możliwa zmowa cenowa

Garmin Polska pod lupą UOKiK. Możliwa zmowa cenowa

Źródło:
tvn24.pl

Skutki zmian w podatku od nieruchomości odczują przedsiębiorcy z wielu branż, przy czym zapłacą gminnemu fiskusowi więcej - podał "Dziennik Gazeta Prawna". Dodał, że skorzystają właściciele miejsc w garażach wielostanowiskowych. 

Ważne zmiany w podatku od nieruchomości

Ważne zmiany w podatku od nieruchomości

Źródło:
PAP

Do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) wpłynęło zawiadomienie od firmy 4Kraft o wadliwych fotelikach samochodowych. Akcja dotyczy kilku modeli. Firma uruchomiła bezpłatny program wymiany .

Foteliki samochodowe do wymiany. "Jeden z elementów może się luzować"

Foteliki samochodowe do wymiany. "Jeden z elementów może się luzować"

Źródło:
tvn24.pl

W poniedziałek zaczęły obowiązywać przepisy nowelizacji ustawy o transporcie drogowym, które z przewozu osób wykluczyły kierowców nieposiadających polskiego prawa jazdy, ale także tych, którzy w naszym kraju przebywają krócej niż 185 dni. Jak podaje środowa "Rzeczpospolita", nowe przepisy odsunęły nawet jedną czwartą zagranicznych kierowców. "Bez strategii migracyjnej biznes ma problem" - czytamy w gazecie.

Tę branżę dopadł paraliż. "Skala chaosu jest potężna"

Tę branżę dopadł paraliż. "Skala chaosu jest potężna"

Źródło:
PAP

We wtorek 32-letnia Marlena Engelborn, będąca potomkinią Fredricha Engelhorna, założyciela przedsiębiorstwa chemiczno-farmaceutycznego BASF, rozdała majątek odziedziczony po swojej babci. Spadek w wysokości prawie 25 milionów euro został podzielony pomiędzy kilkadziesiąt organizacji pozarządowych. 

Młoda dziedziczka fortuny rozdała prawie 25 milionów euro

Młoda dziedziczka fortuny rozdała prawie 25 milionów euro

Źródło:
PAP

300 złotych na wyprawkę szkolną w ramach programu Dobry Start otrzymają rodzice dzieci w wieku szkolnym. Aby dostać świadczenie, trzeba jednak wcześniej złożyć wniosek. - Dofinansowanie na wyprawkę przysługuje na każde uczące się w szkole dziecko w wieku od 7 do 20 lat, a jeśli ma orzeczoną niepełnosprawność to do ukończenia 24 lat - przypomniał rzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Paweł Żebrowski.

300 złotych na dziecko. Ważny termin

300 złotych na dziecko. Ważny termin

Źródło:
PAP

We wtorkowym losowaniu Eurojackpot nie padła główna wygrana. Kumulacja rośnie do 190 milionów złotych. Najwyższe wygrane, które padły w Polsce, to nagrody piątego stopnia wynoszące po prawie 19 tysięcy złotych. Najbliżej rozbicia kumulacji było we Włoszech i Holandii. Oto liczby, jakie wylosowano 18 czerwca.

Wyniki Eurojackpot z 18 czerwca 2024. Jakie liczby padły podczas ostatniego losowania?

Wyniki Eurojackpot z 18 czerwca 2024. Jakie liczby padły podczas ostatniego losowania?

Źródło:
tvn24.pl

Inflacja liczona według HICP w Polsce w maju 2024 roku wyniosła 2,8 procent rok do roku - podał unijny urząd statystyczny Eurostat. Wskaźnik dla Polski jest powyżej średniej Unii Europejskiej, gdzie ceny rosły w tempie 2,7 procent rok do roku.

Inflacyjna mapa Europy. Tak wypadła Polska na tle UE

Inflacyjna mapa Europy. Tak wypadła Polska na tle UE

Źródło:
tvn24.pl, PAP

CVC Capital Partners, właściciel sieci Żabka Polska chce, by spółka jeszcze w tym roku wkroczyła na giełdę. Według agencji Bloomberg wycena firmy może sięgnąć nawet 8 miliardów dolarów.

Żabka bliżej giełdy. Padła możliwa wycena

Żabka bliżej giełdy. Padła możliwa wycena

Źródło:
PAP

Ostatnimi laty w dyskusjach o turystyce dominuje jedna kwestia - nadmiar przyjezdnych. Kolejne miasta i podróżnicze regiony prześcigają się w pomysłach na ograniczenie fali turystów. W niedawnym badaniu sprawdzono, które europejskie atrakcje są najbardziej zatłoczone. Okazało się, że najwięcej turystów oblega Wersal.

Tłok, gwar, kolejki i przepychanki. To najbardziej zatłoczona atrakcja Europy

Tłok, gwar, kolejki i przepychanki. To najbardziej zatłoczona atrakcja Europy

Źródło:
PAP

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) zdecydował o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w sprawie akcji protestacyjnej sieci Euronet - przekazał Urząd. Dodał, nie przesądza to, czy doszło do naruszeń, a UOKiK zbada sytuację przede wszystkim pod kątem przepisów ochrony konkurencji.

Protest Euronetu. Jest decyzja w sprawie postępowania wyjaśniającego

Protest Euronetu. Jest decyzja w sprawie postępowania wyjaśniającego

Źródło:
PAP

Minister aktywów państwowych Jakub Jaworowski odwołał z dniem 24 czerwca tego roku Piotra Wielowieyskiego ze składu rady nadzorczej Orlenu - podał koncern w komunikacie giełdowym. Nie podano przyczyny odwołania.

MAP odwołuje członka rady nadzorczej Orlenu

MAP odwołuje członka rady nadzorczej Orlenu

Źródło:
PAP

Rzecznik Praw Dziecka apeluje do przedsiębiorców, sieci handlowych i właścicieli sklepów o nieprzeprowadzanie akcji rabatowych za wysoką ocenę bądź czerwony pasek na świadectwie. "Oceny nie świadczą o wartości dziecka ani o jego potencjale" - pisze RPD.

Firmy kuszą uczniów rabatami za czerwony pasek. Apel Rzecznika Praw Dziecka

Firmy kuszą uczniów rabatami za czerwony pasek. Apel Rzecznika Praw Dziecka

Źródło:
tvn24.pl

PKP Cargo i Polregio podpisały list intencyjny w sprawie przejęcia do 300 pracowników. Program ma być realizowany jeszcze w czerwcu tego roku. To efekt problemów, między innymi finansowych, PKP Cargo.

Kolejowa solidarność. Polregio przejmie setki pracowników PKP Cargo

Kolejowa solidarność. Polregio przejmie setki pracowników PKP Cargo

Źródło:
PAP

Prezentacja dotycząca przyszłości Centralnego Portu Komunikacyjnego (CPK) zostanie przedstawiona w tym lub przyszłym tygodniu - przekazał wiceszef resortu aktywów państwowych Robert Kropiwnicki. Podkreślił także, że w ciągu kilku miesięcy powstanie raport dotyczący nieprawidłowości w spółkach Skarbu Państwa.

Wiceszef MAP: w najbliższym dniach przedstawiona zostanie prezentacja na temat CPK

Wiceszef MAP: w najbliższym dniach przedstawiona zostanie prezentacja na temat CPK

Źródło:
PAP

Próba "nieudolnego zniekształcania" badania na wykrywaczu kłamstw i oskarżenie o korupcję. W tle wątek podsłuchiwania Zygmunta Solorza - to zarzuty wobec Marka Chrzanowskiego, byłego już szefa Komisji Nadzoru Finansowego - poinformowała we wtorek "Gazeta Wyborcza", która opisała, co znalazło się w akcie oskarżenia przeciwko Chrzanowskiemu. W tekście podkreślono, że "korupcyjna propozycja, która przewodniczący KNF złożył bankierowi Leszkowi Czarneckiemu, nie miała i nie ma precedensu".

"Korupcyjna propozycja, która nie miała i nie ma precedensu". Co zarzuca się byłemu szefowi KNF?

"Korupcyjna propozycja, która nie miała i nie ma precedensu". Co zarzuca się byłemu szefowi KNF?

Źródło:
PAP