Przymusowy urlop – czy pracodawca może wysłać pracownika na urlop? 

Źródło:
TVN24 Biznes
Czy pracodawca ma prawo wysłać pracownika na przymusowy urlop bezpłatny?
Czy pracodawca ma prawo wysłać pracownika na przymusowy urlop bezpłatny?TVN24
wideo 2/4
Czy pracodawca ma prawo wysłać pracownika na przymusowy urlop bezpłatny?TVN24

Urlop wypoczynkowy jest jednym z najważniejszych uprawnień pracownika. W określonych sytuacjach możliwe jest jednak, aby pracodawca jednostronnie zadecydował o wysłaniu pracownika na urlop. Kiedy można wysłać pracownika na przymusowy urlop? Czy można wysłać pracownika na przymusowy urlop bezpłatny?

Urlop wypoczynkowy udzielany jest na wniosek pracownika i za zgodą pracodawcy.Pracodawca może zaproponować termin urlopu wypoczynkowego, ale pracownik nie musi się na niego zgodzić.Przymusowy urlop wypoczynkowy jest dopuszczalny tylko w przypadku urlopu zaległego oraz podczas okresu wypowiedzenia pracownika.W żadnym wypadku pracodawca nie może skierować pracownika na przymusowy urlop bezpłatny.

Przepisy dotyczące praw i obowiązków zarówno pracownika, jak i pracodawcy reguluje ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy. Urlopów wypoczynkowych dotyczą w szczególności art. 152-173, natomiast urlopów bezpłatnych art. 174-175.

Urlop wypoczynkowy

Urlop wypoczynkowy jest jednym z uprawnień przysługujących każdemu pracownikowi. Urlop ten powinien być udzielany w porozumieniu pomiędzy pracodawcą i pracownikiem oraz z uwzględnieniem zapewniania cały czas normalnego toku pracy. 

Płatny urlop wypoczynkowy przysługuje w wymiarze 20 dni, jeżeli staż pracy pracownika wynosi mniej niż 10 lat, lub 26 dni, jeżeli staż pracy pracownika wynosi co najmniej 10 lat.

Urlop wypoczynkowy powinien zostać wykorzystany w tym samym roku, w którym pracownik nabył do niego prawo – nie jest możliwe np. niekorzystanie z urlopu przez 10 lat i skumulowanie olbrzymiej liczby dni urlopu należnych za ten czas. Nie jest zarazem możliwe, aby pracownik zrzekł się prawa do urlopu wypoczynkowego.

Urlop wypoczynkowy nie jest jedynym rodzajem urlopu. Innymi urlopami są m.in. urlop macierzyński, urlop tacierzyński, urlop rodzicielski, urlop wychowawczy, urlop na żądanie oraz urlop okolicznościowy

Urlop wypoczynkowy 14 dni

Urlop wypoczynkowy może być wykorzystywany w częściach, każdorazowo po złożeniu o niego wniosku do pracodawcy. Kodeks pracy wymaga jednak, aby przynajmniej jedna część tego urlopu trwała nie mniej niż 14 dni kalendarzowych, tj. najczęściej 10 dni urlopu i cztery dni wolne od pracy (weekendowe). 

Wymóg ten służyć ma fizycznej i psychicznej regeneracji pracownika i zapobiegać sytuacji, w której cały urlop wykorzystałby on w jedno- lub dwudniowych częściach uniemożliwiających np. wyjazd wypoczynkowy.

Czy pracodawca może wysłać na urlop?

Choć to pracodawca ustala plan urlopów i akceptuje wnioski pracownicze, nie ma on prawa jednostronnie decydować o terminie wysłania pracownika na urlop. Termin taki pracodawca może jedynie zaproponować, ale pracownik nie musi się na taki termin zgodzić. Obie strony muszą osiągnąć w tej sprawie satysfakcjonujące porozumienie.

Istnieją jedynie dwie wyjątkowe okoliczności, w których pracodawca może wysłać na przymusowy urlop:

wykorzystanie urlopu w okresie wypowiedzenia umowy o pracę, wykorzystanie urlopu zaległego do 30 września następnego roku.

Przymusowy urlop bez zgody pracownika

Pierwsza z tych okoliczności dotyczy okresu wypowiedzenia, który trwa od chwili rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę do faktycznego zaprzestania jej wykonywania. Jeżeli pracownik ten ma wówczas niewykorzystane dni urlopu wypoczynkowego, pracodawca może jednostronnie wyznaczyć mu termin urlopu. W przeciwnym razie musiałby wypłacić mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop.  

Drugą sytuacją, w której możliwe jest skierowanie pracownika na przymusowy urlop, jest posiadanie przez niego zaległego urlopu z poprzedniego roku. Pracownik powinien wykorzystać wszystkie dni urlopu wypoczynkowego w tym samym roku, w którym nabył do nich prawa. Jeżeli tego nie zrobił, jest to tak zwany zaległy urlop, który trzeba wykorzystać do 30 września następnego roku. 

Jeżeli pracownik nie wykorzystałby zaległego urlopu w tym terminie, jego pracodawcy groziłaby kara finansowa za wykroczenie przeciwko prawu pracownika do urlopu. Dlatego też pracodawca ma w takiej sytuacji prawo jednostronnie wyznaczyć pracownikowi termin urlopu wypoczynkowego tak, aby wykorzystał on wszystkie dni zaległego urlopu do 30 września. Trzeba jednak przyznać, że w tej sprawie są rozbieżne opinie prawników, o czym pisaliśmy tutaj. Przekonana, że zaległego urlopu można udzielić bez zgody zainteresowanego, jest na przykład Państwowa Inspekcja Pracy.

Czy pracodawca może wysłać na urlop bezpłatny?

Oprócz urlopu wypoczynkowego istnieje również urlop bezpłatny. Urlop ten, tak samo, jak urlop wypoczynkowy, jest udzielany na wniosek pracownika i za zgodą pracodawcy. Jednocześnie jednak za urlop bezpłatny nie otrzymuje się wynagrodzenia, a czasu jego trwania nie wlicza się do okresu zatrudnienia – na czas urlopu bezpłatnego zawieszeniu ulega bowiem stosunek pracy.

Przepisy w żadnym przypadku nie dopuszczają w związku z tym do przymusowego skierowania pracownika na urlop bezpłatny. Jest to wyłącznie uprawnienie pracownicze. W tym zakresie nic nie zmieniła również pandemia COVID-19 i zmiany prawne wprowadzane w ramach tzw. tarcz antykryzysowych - pracodawca nie ma prawa wysłać pracownika na przymusowy urlop bezpłatny. 

Akt prawny: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Autorka/Autor:red.

Źródło: TVN24 Biznes

Źródło zdjęcia głównego: shutterstock

Pozostałe wiadomości

Inflacja bazowa, czyli po wyłączeniu cen żywności i energii, w maju 2024 roku wyniosła 3,8 procent procent rok do roku - poinformował Narodowy Bank Polski (NBP). W kwietniu ten wskaźnik wynosił 4,1 procent.

Najnowsze dane o inflacji bazowej w Polsce

Najnowsze dane o inflacji bazowej w Polsce

Źródło:
tvn24.pl

Przejęcie wyłącznej kontroli w VeloBanku przez fundusze zarządzane przez Cerberus Capital Management zostało zaakceptowane przez Komisję Europejską - podano na stronie KE. Fundusz zaoferował łączną kwotę inwestycji w wysokości ponad miliarda złotych. VeloBank powstał w wyniku przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Banku.

Przejęcie VeloBanku ze zgodą Komisji Europejskiej

Przejęcie VeloBanku ze zgodą Komisji Europejskiej

Źródło:
PAP

Od lipca urzędnicy miejscy w Lesznie będą pracować 35 zamiast 40 godzin tygodniowo przy zachowaniu dotychczasowej wysokości wynagrodzenia i wymiaru urlopu wypoczynkowego - podał urząd w informacji prasowej.

Wprowadzą 35-godzinny tydzień pracy. "Pilotażowe działanie"

Wprowadzą 35-godzinny tydzień pracy. "Pilotażowe działanie"

Źródło:
PAP

Paulina Hennig-Kloska, szefowa resortu klimatu i środowiska, ostrzega przed fałszywymi reklamami z jej wizerunkiem, zachęcającymi do zakupu udziałów w Baltic Pipe bądź informujące o rzekomych sposobach na obniżenie cen gazu.

Ministra: To oszustwo. Uważajcie i zgłaszajcie

Ministra: To oszustwo. Uważajcie i zgłaszajcie

Źródło:
tvn24.pl

Umowy o dzieło, które są jedynym źródłem dochodu, powinny zostać oskładkowane - uważa ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk. W jej przekonaniu pełne ozusowanie umów-zleceń nie budzi kontrowersji ani pracodawców, ani pracowników.

Duża zmiana dla części pracowników. Wpływ na pensje

Duża zmiana dla części pracowników. Wpływ na pensje

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Od poniedziałku 17 czerwca wszyscy kierowcy z taksówek na aplikację muszą już posiadać polskie prawo jazdy. Zmiana zasad ma poprawić bezpieczeństwo przewozu osób i ułatwić pracę policji.

Rewolucja w przewozach. Nowy obowiązek w sprawie prawa jazdy

Rewolucja w przewozach. Nowy obowiązek w sprawie prawa jazdy

Źródło:
PAP

W 2025 roku ma wzrosnąć najniższa krajowa, czyli minimalne wynagrodzenie. Wpłynie to na wysokość składek na preferencyjny tak zwany mały ZUS - wyjaśnia Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy w firmie inFakt.

Szykuje się podwyżka dla firm. Mamy wyliczenia

Szykuje się podwyżka dla firm. Mamy wyliczenia

Źródło:
tvn24.pl

Prezydent Serbii Aleksandar Vuczić przygotowuje zgodę na otwarcie największej w Europie kopalni litu - przekazał "Financial Times". Projekt eksploatacji "białego złota" w Serbii wstrzymano kilka lata temu po masowych protestach społecznych.

Gigantyczna kopalnia "białego złota". Ma być największa w Europie

Gigantyczna kopalnia "białego złota". Ma być największa w Europie

Źródło:
PAP

Prezydent USA Joe Biden jest gotowy udostępnić więcej ropy ze strategicznych zapasów państwowych, aby powstrzymać możliwe skoki cen benzyny w okresie letnim – podał w poniedziałek dziennik "Financial Times".

Ta decyzja ma powstrzymać skoki cen paliw

Ta decyzja ma powstrzymać skoki cen paliw

Źródło:
PAP

Dane około 10 milionów pacjentów przez lata były narażone na kradzież. Dzięki zgłoszeniu sygnalisty udało się załatać luki w aplikacjach używanych przez apteki i lekarzy - poinformował w poniedziałkowym wydaniu "Dziennik Gazeta Prawna". Zastrzegł jednak, że nie ma gwarancji, że dane nie wyciekły.

O krok od katastrofy. Zagrożone były dane milionów osób

O krok od katastrofy. Zagrożone były dane milionów osób

Źródło:
PAP, "Dziennik Gazeta Prawna"

Na mój wniosek na polską listę sankcyjną trafiło kilka kolejnych podmiotów. Obecnie nie jest to takie proste, jak na początku wojny, bo powiązania kapitałowe firm są bardziej wyrafinowane - przekazał wiceminister finansów i szef Krajowej Administracji Skarbowej Marcin Łoboda.

Nowe podmioty na polskiej liście sankcyjnej

Nowe podmioty na polskiej liście sankcyjnej

Źródło:
PAP

Piszą, że kierowca jest chory, w tym tygodniu kursów nie będzie. Aktualizują tę informację kilka dni później: kierowca nadal jest chory, więc w kolejnym tygodniu autobus także nie przyjedzie - tak o problemach z transportem w rozmowie z redakcją biznesową tvn24.pl opowiada Olga Gitkiewicz, autorka książki "Nie zdążę". - Nie każdy jest w stanie jeździć dwadzieścia pięć kilometrów rowerem, zwłaszcza zimą - zauważa. Z szacunków wynika, że problem wykluczenia komunikacyjnego może dotyczyć nawet czternastu milionów Polaków.

Problem dotyczy milionów Polaków. "Szósta i siódma rano, potem nic"

Problem dotyczy milionów Polaków. "Szósta i siódma rano, potem nic"

Źródło:
tvn24.pl

Na autostradach A1 i A2 w rejonie Łodzi od poniedziałku szykują się duże utrudnienia dla kierowców. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad przekazała, że związane to będzie z odnawianiem oznakowania jezdni. Prace na obu odcinkach zostaną przeprowadzone w godzinach wieczornych i nocnych.

Duże utrudnienia dla kierowców. Ostrzeżenie

Duże utrudnienia dla kierowców. Ostrzeżenie

Źródło:
PAP

Obniżki na stacjach paliw wkrótce mogą dobiec końca w związku z osłabieniem złotego oraz wzrostem cen ropy naftowej - przewidują eksperci e-petrol. Podkreślają jednak, że w przyszłym tygodniu ceny utrzymają się na dotychczasowym poziomie.

Przecena może dobiec końca

Przecena może dobiec końca

Źródło:
PAP

We włoskiej miejscowości Sambuca di Sicilia wystawiono na sprzedaż kilkanaście domów w cenie wywoławczej trzech euro. Lokalne władze liczą, że w ten sposób uda się ograniczyć liczbę pustostanów i zapobiec wyludnieniu.

Dom we Włoszech za trzy euro. "Moment jest idealny"

Dom we Włoszech za trzy euro. "Moment jest idealny"

Źródło:
tvn24.pl

W czasie wysokich rachunków za prąd sposobem na ich zmniejszenie może być zmiana sprzedawcy energii. Wyjaśniamy, jak wygląda procedura w tej sprawie.

Jak zmienić sprzedawcę prądu?

Jak zmienić sprzedawcę prądu?

Źródło:
tvn24.pl

W sobotę w Lotto nie padła szóstka. Odnotowano natomiast czterdzieści sześć wygranych drugiego stopnia, czyli piątek. Oto wyniki Lotto oraz Lotto Plus z 15 czerwca 2024 roku.

Wyniki Lotto z 15 czerwca 2024. Jakie liczby padły podczas ostatniego losowania?

Wyniki Lotto z 15 czerwca 2024. Jakie liczby padły podczas ostatniego losowania?

Źródło:
tvn24.pl

Za chwilę będzie tak, że dowolny filmik z osobą, która idzie ulicą, będzie mógł być szybko przerobiony tak, że zobaczymy tę samą osobę, te same ruchy, ale nagą - mówi w rozmowie z redakcją biznesową tvn24.pl Michał Koźbiał, badacz sztucznej inteligencji w NASK. Problem dotyczy głównie kobiet, ale narażony jest każdy. - Celem tego typu fejków mogą być szantaże, okupy, wyłudzenia – komentuje Michał Wendt, szef firmy informatycznej Elsii.

Zagrożony jest każdy. "Zobaczymy tę samą osobę, te same ruchy, ale nagą"

Zagrożony jest każdy. "Zobaczymy tę samą osobę, te same ruchy, ale nagą"

Źródło:
tvn24.pl

Propozycja rządu zakładająca wzrost pensji minimalnej o 7,6 procent w 2025 roku to zła wiadomość - twierdzi Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców Adam Abramowicz. Jak dodaje, szybkie tempo podwyżek przyniesie wiele negatywnych skutków, w tym przerzucenie rosnących kosztów zatrudnienia na ceny produktów. 

"Zła wiadomość" w sprawie pensji minimalnej

"Zła wiadomość" w sprawie pensji minimalnej

Źródło:
PAP

Tak zwany podatek inflacyjny przekroczył w ubiegłym roku sto miliardów złotych - wynika z szacunków Najwyższej Izby Kontroli. To koszt utraty wartości oszczędności, w tym gotówki i pieniędzy na bankowych rachunkach, w związku z wysoką inflacją.

Ten podatek płacą wszyscy. Olbrzymia kwota

Ten podatek płacą wszyscy. Olbrzymia kwota

Źródło:
PAP, tvn24.pl

W sobotę nastąpiło oficjalne otwarcie brakującego fragmentu obwodnicy Koszalina oraz Sianowa w ciągu drogi S6. Ruch jednak odbywa się ze zwężeniem do jednej jezdni na 800-metrowym odcinku, gdzie trwają ostatnie prace, a także trwa procedura uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu. Procesowi budowy nowej obwodnicy towarzyszyło też wiele komplikacji.

"Trasa szczególnie ważna dla ruchu turystycznego". Otwarto kolejny odcinek

"Trasa szczególnie ważna dla ruchu turystycznego". Otwarto kolejny odcinek

Źródło:
PAP

Stowarzyszenie Dystrybutorów i Producentów Części Motoryzacyjnych ostrzega, że nowe unijne cła na chińskie elektryki mogą doprowadzić do wojny handlowej, co uderzy między innymi w polski przemysł. - Ostatnie, czego potrzebujemy, to wojna handlowa, która dotknie także firmy działające w Polsce. Tego typu działania to miecz obosieczny i możemy szybko pożałować tej decyzji - mówi prezes SDCM Tomasz Bęben.

Wojna handlowa wisi w powietrzu. "Możemy szybko pożałować tej decyzji"

Wojna handlowa wisi w powietrzu. "Możemy szybko pożałować tej decyzji"

Źródło:
PAP

Wells Fargo zwolnił grupę pracowników po kontroli związanej z zarzutami udawania służbowej aktywności przy komputerze. Według banku osoby te korzystały ze specjalnych symulatorów klawiatury. Firma w oświadczeniu podkreśliła, że "nie toleruje zachowań nieetycznych".

"Stwarzali wrażenie aktywnej pracy". Zostali zwolnieni

"Stwarzali wrażenie aktywnej pracy". Zostali zwolnieni

Źródło:
Bloomberg