Informacje
  • Światowy Dzień Wody. "Szkoda, że tak często uważana jest za coś oczywistego na Ziemi"

    22-03-2021 15:56 Światowy Dzień Wody
    "Trzeba przede wszystkim patrzeć na własną konsumpcję" Foto: Shutterstock | Video: TVN24

    W poniedziałek obchodzony jest ustanowiony przez Organizację Narodów Zjednoczonych Światowy Dzień Wody. Problemy z dostępem do niej ma 3,6 miliarda ludzi - podają autorzy raportu. "Bez niej nie istnieje życie i nie można jej niczym zastąpić. (...) Szkoda, że tak często uważana jest za coś oczywistego na Ziemi" - zwracają uwagę.

    Na całym świecie 12 procent wody słodkiej zużywanej jest na cele komunalne, 19 proc. wykorzystywane jest w przemyśle, a 69 proc. w rolnictwie. Globalne zużycie wzrosło sześciokrotnie w ciągu ostatnich 100 lat z powodu wzrostu liczby ludności, rozwoju gospodarczego oraz zmieniających się wzorców konsumpcji i nadal rośnie w tempie około jednego procenta rocznie.

    W krajach, w których występuje niedobór wody, żyją dwa miliardy ludzi, a 1,6 miliarda nie ma do niej dostępu z powodu braku infrastruktury. Zmiana tej sytuacji wymaga nakładów w wysokości ok. 1,7 biliona dolarów.

    Dostęp do wody prawem człowieka

    Według Organizacji Narodów Zjednoczonych, która w 2010 r. uznała dostęp do wody za prawo człowieka, jedną z najważniejszych wymaganych zmian jest racjonalizacja sposobu, w jaki woda jest wykorzystywana do produkcji żywności. Jednym ze związanych z tym problemów jest to, że obecnie 30 proc. największych systemów wód gruntowych jest wyczerpanych, między innymi w Indiach, Pakistanie, na Półwyspie Arabskim i w Afryce Północnej, głównie przez pobór wody do nawadniania pól.

    Nieefektywność wykorzystywania wody w rolnictwie jest również przyczyną degradacji środowiska, zmniejszenia przepływów rzecznych, degradacji siedlisk dzikich zwierząt i zanieczyszczenia środowiska.

    Inną wymaganą zmianą jest racjonalizacja codziennej konsumpcji. Przykładem może być tutaj konsekwencja wywołanego suszą kryzysu wodnego w Kapsztadzie w RPA w latach 2017-2018. Kiedy władze zamieszkanego przez cztery miliony osób miasta ogłosiły datę zamknięcia stacji wodociągowych z powodu braku wody, w ciągu kilku miesięcy jej zużycie spadło o ponad połowę: z 1,2 miliarda do 516 milionów litrów na dzień. Efekt ten został osiągnięty dzięki wprowadzeniu ograniczeń poboru, zmniejszeniu ciśnienia w kranach czy zakazowi używania wody do mycia samochodów czy wypełniania basenów.

    Wciąż wiele jest do zrobienia w zakresie oczyszczania ścieków. Około 60 proc. ścieków bytowych (pochodzących z gospodarstw domowych) jest bezpiecznie oczyszczanych, ale tylko w krajach o wysokich i średnich dochodach. Szacuje się, że zaledwie osiem proc. ścieków przemysłowych i komunalnych w krajach o niskich dochodach jest poddawanych jakiemukolwiek oczyszczaniu. Na całym świecie około 80 proc. wszystkich ścieków przemysłowych i komunalnych jest uwalnianych do środowiska bez wcześniejszego oczyszczania, co ma szkodliwy wpływ na zdrowie ludzi i ekosystemy.

    15 tysięcy litrów wody na kilogram wołowiny

    Raport ONZ opublikowany z okazji obchodzonego w poniedziałek Światowego Dnia Wody zwraca również uwagę na rolę diety, jako że produkcja mięsa wymaga najwięcej wody ze wszystkich powszechnie spożywanych produktów. W przypadku wołowiny jest to nawet 15 tys. litrów na kilogram, w porównaniu do 4,5 tys. litrów potrzebnych do wyprodukowania tej samej ilości warzyw strączkowych. Problem jest coraz istotniejszy, ponieważ wraz ze wzrostem zamożności społeczeństw na świecie wzrasta spożycie mięsa.

    Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) zaleca wprowadzanie tak zwanych zrównoważonych diet, czyli takich, które są zdrowe, mają niewielki wpływ na środowisko, są przystępne cenowo i akceptowane kulturowo. Zakładają one jednocześnie ograniczone spożycie mięsa, cukrów i wysoko przetworzonych produktów, co mogłyby zmniejszyć zużycie wody do produkcji żywności o około 20 proc. w porównaniu z obecnie popularnymi dietami.

    Odsalanie wody i jego minusy

    Alternatywnym sposobem pozyskiwania wody jest odsalanie wody, głównie morskiej, ale też gruntowej o podwyższonym zasoleniu, które podwoiło się w latach 2007-2017. Dziennie produkuje się obecnie około 100 milionów metrów sześciennych odsolonej wody, z czego jedna czwarta przypada na Arabię Saudyjską i Zjednoczone Emiraty Arabskie, a połowa na cały Bliski Wschód i Afrykę Północną.

    Metoda ta ma jednak trzy podstawowe wady: jest kosztowna, energochłonna i negatywnie wpływa na środowisko. Na każdy litr odsolonej wody produkuje się bowiem około półtora litra silnie skoncentrowanej solanki, odprowadzanej z powrotem do mórz i oceanów, co zaburza równowagę ekosystemu.

    Często przywoływanym przykładem radzenia sobie z niedoborami wody, które powodowały w przeszłości poważne straty ekonomiczne, jest Izrael. Obecnie niemal 90 proc. ścieków w tym kraju jest oczyszczanych (cztery raz więcej niż w jakimkolwiek innym kraju) i powtórnie wykorzystywanych do nawadniania pól. Oprócz tego kilka prywatnych zakładów odsalania sprzedaje rządowi wodę, która zaspokaja około jednej czwartej zapotrzebowania na wodę pitną.

    Eksperci podkreślają, że nakłady na nowe technologie oczyszczania i odsalania zostały poprzedzone dekadami edukacji społeczeństwa na temat oszczędzania wody, co tylko zwiększa efektywność całego systemu w porównaniu z innymi krajami.

    "Bez niej nie istnieje życie i nie można jej niczym zastąpić"

    W opublikowanym w poniedziałek raporcie ONZ niejednokrotnie podkreśla się, że w przeciwieństwie do większości zasobów naturalnych ustalenie "prawdziwej" wartości wody jest niezwykle trudne i w związku z tym jej znaczenie nie znajduje odpowiedniego odzwierciedlenia w dyskursie politycznym i inwestycjach finansowych w wielu częściach świata. Prowadzi to nie tylko do nierówności w dostępie do zasobów wodnych i usług związanych z wodą, ale także do nieefektywnego i niezrównoważonego wykorzystania i degradacji jej zasobów.

    "Woda ma nieskończoną wartość, ponieważ bez niej nie istnieje życie i nie można jej niczym zastąpić. Wysiłki i koszty poczynione w poszukiwaniu wody poza Ziemią oraz niedawna radość z odnalezienia jej na Księżycu i Marsie są tego przykładem. Szkoda, że tak często uważana jest za coś oczywistego na Ziemi" - konkludują autorzy raportu.

Podziel się:

Prognoza pogody na Facebooku:

Byłeś świadkiem ciekawego wydarzenia?

Zostań Reporterem 24 - wyślij nam swój materiał przez Kontakt24 lub kontakt24@tvn.pl!

Blogi

Tomasz Wasilewski

alt

W najbliższych dniach nie ma szans na powtórkę gorącej pogody, którą pamiętamy s...

Wojciech Raczyński

alt

Polska jest pod wpływem wyżu Udine znad Rumunii. ...

Arleta Unton-Pyziołek

alt

Jet stream, czyli prąd strumieniowy, oddzieli na długo Polskę od napływu ciepła....