Koszt uzyskania przychodu - co to jest, ile wynosi? Kwoty brutto czy netto?

Źródło:
TVN24 Biznes
Pracodawcy chcą wiedzieć, czy pracownicy są zaszczepieni
Pracodawcy chcą wiedzieć, czy pracownicy są zaszczepieniTVN24
wideo 2/6
Pracodawcy chcą wiedzieć, czy pracownicy są zaszczepieniTVN24

Wszystkich wykonujących pracę zarobkową dotyczą koszty uzyskania przychodu. W niektórych przypadkach są one zryczałtowane, w innych właściwe rozliczenie tego typu kosztów będzie miało zasadniczy wpływ na wysokość należnego podatku do zapłacenia. Czym są koszty uzyskania przychodu w przypadku osób fizycznych, a czym w przypadku osób prawnych? Co nie może być kosztem uzyskania przychodu?

●     Koszty uzyskania przychodu to wydatki poniesione w celu zdobycia przychodu. ●     Najczęściej kosztami tymi są zakupy towarów handlowych i materiałów podstawowych, wydatki na utrzymanie biura czy magazynu, koszty użytkowania samochodu, odpisy amortyzacyjne. ●     W zależności od przypadku za koszt uzyskania przychodu mogą być przyjmowane kwoty brutto albo kwoty netto. ●     W przypadku zatrudnionych na umowę o pracę koszty uzyskania przychodu są zryczałtowane.

Koszt uzyskania przychodu - regulacje prawne

Pojęcie kosztów uzyskania przychodu regulowane jest przede wszystkim dwoma ustawami dotyczącymi podatku dochodowego: ustawą z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, tzw. ustawą o CIT, oraz ustawą z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, tzw. ustawą o PIT.

Część przepisów dotyczących rozliczania kosztów uzyskania przychodów znajduje się ponadto w innych aktach prawnych, np. sposób dokumentowania tych kosztów znajduje się w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Koszty uzyskania przychodu - co to jest?

Koszty uzyskania przychodu są kategorią funkcjonującą w zakresie podatku dochodowego. Podatek ten występuje w dwóch postaciach:

- podatku dochodowego od osób fizycznych, dotyczącego pracowników, osób prowadzących działalność gospodarczą albo wolne zawody,

- podatku dochodowego od osób prawnych, obejmującego firmy czy fundacje.

Definicja kosztów uzyskania przychodu jest taka sama niezależnie od rodzaju podatku dochodowego. Zarówno ustawa o CIT jak i ustawa o PIT koszty uzyskania przychodu niemal identycznie definiują jako koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.

Inaczej mówiąc koszty uzyskania przychodu to wszelkie środki zainwestowane w celu uzyskania przychodu, np. przychód ze sprzedaży lemoniady wymaga wcześniej poniesienia kosztów uzyskania przychodu w postaci kupna wody i cytryny, z których lemoniada ta zostanie zrobiona.

W praktyce najczęściej kosztami uzyskania przychodu są zakupy materiałów podstawowych i towarów handlowych, a także stałe ponoszone przez przedsiębiorców koszty takie jak utrzymanie i wyposażenie biura, odpisy amortyzacyjne od środków trwałych, koszty użytkowania samochodu, opłaty za usługi księgowe.

Istotne w tym zakresie jest rozróżnienie pomiędzy przychodem oraz dochodem, czyli przychodem pomniejszonym już o koszty uzyskania przychodu.

Koszty uzyskania przychodu - warunki

Aby dany wydatek został zakwalifikowany do kosztów uzyskania przychodu, musi on spełniać następujące warunki:

●     być faktycznie poniesiony przez podatnika,

●     być bezzwrotny,

●     być odpowiednio udokumentowany,

●     zostać poniesiony w celu uzyskania przychodu lub utrzymania źródła przychodów.

W przypadku osób prawnych oraz osób samozatrudnionych poniesiony wydatek musi mieć ponadto związek z prowadzoną przez te podmioty działalnością gospodarczą.

W przypadku przedsiębiorców i firm rozliczanie kosztów uzyskania przychodów odbywa się poprzez prawidłowe prowadzenie księgowości, np. posiadanie księgi przychodów i rozchodów. W ramach tej księgowości odbywa się obowiązkowe dokumentowanie ponoszonych wydatków (faktury, rachunki) i ich księgowanie.

Od właściwego rozliczenia kosztów uzyskania przychodu zależy wysokość płaconego przez przedsiębiorców podatku dochodowego. Im wyższe koszty uzyskania przychodu, tym mniejszy dochód (czyli zysk), a co za tym idzie – mniejszy podatek do zapłacenia.

W przypadku niektórych wydatków firmowych koszty uzyskania przychodu mogą być przy tym jednorazowe lub rozłożone w czasie. Różnica ta ma związek z uznaniem danego zakupu za środek trwały lub nie.

Pracownicze koszty uzyskania przychodu

O kosztach uzyskania przychodu można mówić również w kontekście pracowników zatrudnionych np. na umowę o pracę. W tym przypadku ich pracodawca, a więc płatnik składek, korzysta jednak ze zryczałtowanych stawek kosztów uzyskania przychodu, wykazanych również w art. 22 ustawy o PIT. Na ich podstawie pracodawca określić może płacone zaliczki na podatek od wynagrodzenia pracownika.

Zryczałtowane koszty uzyskania przychodu na umowie o pracę wynoszą:

●     250 zł miesięcznie, ale nie więcej niż 3 000 zł rocznie przy jednej umowie o pracę,

●     250 zł miesięcznie za każdą umowę, ale nie więcej niż 4 500 zł rocznie przy więcej niż jednej umowie o pracę,

●     300 zł miesięcznie, ale nie więcej niż 3 600 zł rocznie przy jednej umowie o pracę, gdy pracownik mieszka poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, i nie uzyskuje dodatku za rozłąkę,

●     300 zł miesięcznie za każdą umowę, ale nie więcej niż 5 400 zł rocznie przy więcej niż jednej umowie o pracę, gdy pracownik mieszka poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, i nie uzyskuje dodatku za rozłąkę.

W niektórych przypadkach funkcjonuje ponadto ryczałtowe rozliczanie kosztów uzyskania przychodu w formie procentowej. Np. wykonując pracę na podstawie umowy o dzieło, przyjmuje się 20 proc. lub 50 proc. kosztów uzyskania przychodu. Osiągając wówczas przychód w wysokości 1000 zł, dochód stanowić będzie – odpowiednio – 800 zł lub 500 zł.

Co nie stanowi kosztów uzyskania przychodu?

Jednocześnie nie wszystkie wydatki można zakwalifikować do kosztów uzyskania przychodu. Zarówno ustawa o PIT jak i ustawa o CIT wymieniają rodzaje wydatków niestanowiących tego typu kosztów.

Tego typu kosztami nie są m.in.:

●     wydatki na nabycie gruntów lub prawa wieczystego użytkowania gruntów,

●     wydatki ponoszone na reprezentację, zwłaszcza na usługi gastronomiczne,

●     wydatki na spłatę rat pożyczek i kredytów za wyjątkiem części odsetkowej tych rat, która może być kosztem uzyskania przychodu,

●     odsetki z tytułu nieterminowej spłaty podatków, składek i zobowiązań bankowych,

●     odpisy amortyzacyjne od wartości samochodu osobowego przekraczającej 150 tys. zł lub 225 tys. zł w przypadku samochodu elektrycznego.

Szczegółowe wykazy wydatków, które nie są uważane za koszty uzyskania przychodu, znaleźć można w art. 23 ustawy o PIT oraz w art. 16 ustawy o CIT.

Przepisy dotyczące możliwości uznawania danego zakupu za koszt uzyskania przychodu zależą również od przyjętej formy opodatkowania działalności gospodarczej.

Koszty uzyskania przychodów - netto czy brutto?

Z kosztami uzyskania przychodów wiąże się również rozróżnienie na kwoty brutto i netto. W przypadku płatników podatku VAT np. spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, zakupy dokonywane są w kwotach brutto, a więc zawierających podatek VAT. Po otrzymaniu faktury wartość podatku VAT zostaje jednak odliczona, co oznacza, że kosztem uzyskania przychodu zostają dla nich kwoty netto.

Inna sytuacja ma miejsce w przypadku przedsiębiorców korzystających ze zwolnienia z VAT. W ich przypadku zakup księgowany jest w kwocie brutto, podobnie jak wystawiają oni faktury w kwotach brutto bez naliczonego podatku VAT. Tym samym kosztem uzyskania przychodu zostają dla nich kwoty brutto.

Przelicznik brutto/netto

Rozróżnienie na kwoty brutto i netto są również bardzo często spotykane w przypadku podawania wysokości wynagrodzenia. Kwota brutto to wysokość wynagrodzenia wypłacana nam przez pracodawcę. Od wartości tej potrącane są jednak następnie składki na ubezpieczenia społeczne, składka na ubezpieczenie zdrowotne oraz należy podatek dochodowy.

W rezultacie pensja, którą pracownik otrzymuje do ręki, jest mniejsza – to właśnie pensja netto, czyli pomniejszona o wysokość składek i podatku. Różnica pomiędzy wynagrodzeniem brutto i netto jest zależna od formy zatrudnienia, najczęściej bywa jednak znacząca. Przykładowo osoba zarabiająca na umowie o pracę wynagrodzenie minimalne w 2021 roku, czyli 2 800 zł brutto na rękę otrzyma jedynie 2 061 zł netto.

Więcej o formach zatrudnienia: Formy zatrudnienia pracownika – która jest najkorzystniejsza.

Z kolei szczegółowe informacje na temat obliczania wysokości swojego wynagrodzenia na rękę znajdziesz tutaj: Brutto a netto – czym się różnią? Jak obliczyć kwotę wynagrodzenia na rękę.

Odpowiednie ustawy:

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizyczny 2. Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych 3. Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne 4. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów

Autorka/Autor:red.

Źródło: TVN24 Biznes

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Zarząd Orlenu przedstawił walnemu zgromadzeniu projekt uchwały o nieudzieleniu absolutorium za 2023 rok poprzedniemu zarządowi i radzie nadzorczej - przekazała spółka. Konsekwencją przyjęcia uchwały będzie brak premii za 2023 rok między innymi dla Daniela Obajtka.

Obajtek może stracić premię. Jest projekt

Obajtek może stracić premię. Jest projekt

Źródło:
tvn24.pl

Czternaste emerytury zostaną wypłacone we wrześniu. Rozporządzenie w tej sprawie przyjął podczas wtorkowego posiedzenia rząd. Ile wyniesie czternastka brutto, a ile netto, czyli na rękę? Przedstawiamy wyliczenia głównego doradcy podatkowego w firmie inFakt Piotra Juszczyka.

Emerytury i czternastki. Ile brutto, ile na rękę. Wyliczenia

Emerytury i czternastki. Ile brutto, ile na rękę. Wyliczenia

Źródło:
tvn24.pl

Mniej niż połowa ankietowanych chce skrócenia tygodnia pracy do czterech dni - wynika z sondażu przeprowadzonego przez IBRIS. Przeciwnych temu pomysłowi, nawet przy zachowaniu dotychczasowych wynagrodzeń, jest niemal 40 procent badanych.

Czterodniowy tydzień pracy w Polsce. Zaskakujące wyniki sondażu

Czterodniowy tydzień pracy w Polsce. Zaskakujące wyniki sondażu

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Komisja Europejska miała prawo do potrącenia kary w wysokości 68,5 miliona euro (290 milionów złotych) za brak wstrzymania prac w kopalni Turów po skardze Czech - zdecydował w środę Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej po rozpatrzeniu wniosku o ich anulowanie, złożonego jeszcze przez rząd Prawa i Sprawiedliwości.

Jest decyzja TSUE w sprawie kar dla Polski

Jest decyzja TSUE w sprawie kar dla Polski

Źródło:
PAP

Policja zajęła już blisko 1,6 tysiąca samochodów kierowcom, którzy prowadzili po alkoholu. Ta kara nie ograniczyła znacząco liczby pijanych na drogach - informuje w środę "Rzeczpospolita".

Zimny prysznic był tylko na początku. Alarmujące dane

Zimny prysznic był tylko na początku. Alarmujące dane

Źródło:
PAP

Po roku obowiązywania zmian w Kodeksie pracy największą popularnością cieszą się rozwiązania dla rodziców - uważa ekspertka od rynku pracy Monika Smulewicz. Jej zdaniem kontrowersyjny jest natomiast zapis o dodatkowym wolnym z powodu siły wyższej. - Falę urlopów z tego tytułu mieliśmy w grudniu, gdy pracownicy wykorzystali już wszystkie dni wolne - tłumaczy.

Rewolucja dla pracowników w sprawie dni wolnych. "Przepis jest dość kontrowersyjny"

Rewolucja dla pracowników w sprawie dni wolnych. "Przepis jest dość kontrowersyjny"

Źródło:
tvn24.pl

W ramach 800 plus Zakład Ubezpieczeń Społecznych przelał w środę na konta rodziców ponad pół miliarda złotych – wynika z danych udostępnionych przez ZUS. Wraz z nowym miesiącem rozpoczyna się nowy okres świadczeniowy programu.

Potężna kwota trafi na konta. Trzeba złożyć wniosek

Potężna kwota trafi na konta. Trzeba złożyć wniosek

Źródło:
PAP

W tegorocznym sezonie greckie plaże będą pod nadzorem dronów. Tamtejsze służby zaczęły je wykorzystywać do walki z próbami ograniczania dostępu do wybrzeża przez prywatne podmioty.

Kary mogą być dotkliwe. Plaże pod kontrolą dronów

Kary mogą być dotkliwe. Plaże pod kontrolą dronów

Źródło:
PAP

Całemu zarządowi Orlenu w 2023 roku wypłacono w sumie ponad 24 miliony złotych z tytułu wynagrodzeń - wynika z opublikowanego we wtorek przez koncern sprawozdania rady nadzorczej. Najwięcej otrzymał były prezes - Daniel Obajtek.

Najwięcej zarobił Obajtek. Raport

Najwięcej zarobił Obajtek. Raport

Źródło:
PAP

"Praktyki stosowane przez obie platformy mogą stanowić wielopoziomowe naruszenie krajowych i unijnych przepisów w zakresie między innymi ochrony konsumentów" - przekazało we wtorek Ministerstwo Rozwoju i Technologii. W komunikacie wskazano, że chodzi o Temu i Shein.

Dwaj giganci handlowi na celowniku. "Sygnały świadczące o nieprawidłowościach"

Dwaj giganci handlowi na celowniku. "Sygnały świadczące o nieprawidłowościach"

Źródło:
PAP, tvn24.pl

- Dla pracodawców to najważniejsza zapowiedź obecnie rządzącej koalicji. Obecne rozwiązanie jest nieracjonalne - przekonuje Łukasz Kozłowski, główny ekonomista Federacji Przedsiębiorców Polskich i członek Rady Nadzorczej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Chodzi o zapowiadane przez Donalda Tuska przejęcie przez ZUS płacenia zasiłku chorobowego od pierwszego dnia L4. "Trwają analizy skutków finansowych" - wyjaśnia w odpowiedzi na pytania o losy projektu resort rodziny i pracy.

Głośna obietnica Tuska w sprawie ZUS. "Najważniejsza zapowiedź koalicji"

Głośna obietnica Tuska w sprawie ZUS. "Najważniejsza zapowiedź koalicji"

Źródło:
tvn24.pl

Wnioski o wakacje kredytowe w większości banków można składać już od 15 maja. Kredytobiorcy, którzy chcą skorzystać z odroczenia spłaty hipoteki, powinni jednak uważać, gdyż w tym roku program działa na nowych zasadach.

Te wnioski klientów będą odrzucone. Banki tłumaczą

Te wnioski klientów będą odrzucone. Banki tłumaczą

Źródło:
tvn24.pl

Podczas wtorkowego posiedzenia rząd przyjął rozporządzenie w sprawie określenia miesiąca, w którym zostanie wypłacona tak zwana 14. emerytura. Kancelaria premiera przekazała, że - tak jak w roku ubiegłym - miesiącem wypłat "czternastek" będzie wrzesień. Czternasta emerytura w podstawowej wysokości ma wynosić 1780,96 zł brutto.

Jest decyzja w sprawie wysokości i terminu wypłaty "czternastki" dla emerytów

Jest decyzja w sprawie wysokości i terminu wypłaty "czternastki" dla emerytów

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Oszczędności, nieruchomości, akcje i samochody znalazły się w oświadczeniach majątkowych europosłów przygotowanych w związku z końcem kadencji Parlamentu Europejskiego. Dokumenty zostały opublikowane na stronie internetowej Sejmu.

Europosłowie pokazali majątki

Europosłowie pokazali majątki

Źródło:
tvn24.pl

Przedstawiciele pokolenia Z to najbardziej optymistycznie nastawiona grupa pracowników w Polsce - wynika z nowego raportu Personnel Service. 40 procent z nich wierzy, że ich sytuacja zawodowa poprawi się jeszcze w tym roku. Znaczna część jest gotowa prosić obecnego pracodawcę o podwyżkę albo zmienić pracę na lepiej płatną, jeśli nadarzy się taka okazja.

Ci pracownicy zgłoszą się w tym roku po podwyżkę. Co trzeci zamierza zmienić pracę

Ci pracownicy zgłoszą się w tym roku po podwyżkę. Co trzeci zamierza zmienić pracę

Źródło:
PAP

Ceny produktów spożywczych w ostatnich latach poszybowały w górę. Podwyżki nie ominęły również lodów. Najbardziej podrożały rożki, za które obecnie płacimy o 45 procent więcej niż jeszcze dwa lata temu - wynika z danych aplikacji PanParagon.

Cena może zmrozić. Duże wzrosty

Cena może zmrozić. Duże wzrosty

Źródło:
tvn24.pl

Od 1 czerwca zaczną obowiązywać nowe limity przychodów dla pracujących wcześniejszych emerytów i niektórych rencistów - informuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ich przekroczenie powoduje zmniejszenie lub nawet zawieszenie wypłacanego świadczenia

Nowe limity zarobkowe dla części emerytów i rencistów

Nowe limity zarobkowe dla części emerytów i rencistów

Źródło:
PAP

Wkrótce rusza pierwsza w Polsce Strefa Czystego Transportu (SCT). W związku z tym na ulicach Warszawy pojawią się samochody ze specjalnymi oznaczeniami. Warto jednak podkreślić, że zielone naklejki, umieszczane na przedniej szybie pojazdów, będą obowiązkowe tylko w niektórych przypadkach. Kogo obejmą nowe regulacje? 

Nowe oznaczenia na samochodach. Kogo będą dotyczyć?

Nowe oznaczenia na samochodach. Kogo będą dotyczyć?

Źródło:
tvn24.pl

Otrzymaliśmy informacje, że ceny sprzętu Xiaomi mogą być ustalane w wyniku niedozwolonego porozumienia - poinformował Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W związku z tym zostało wszczęte w tej sprawie postępowanie wyjaśniające. Przeszukano siedzibę Xiaomi Polska i dwóch dystrybutorów produktów tej marki.

Przeszukanie w siedzibie znanego producenta. "Obszerny materiał dowodowy"

Przeszukanie w siedzibie znanego producenta. "Obszerny materiał dowodowy"

Źródło:
PAP

Trwają prace nad przygotowaniem nowego modelu ugód dla osób spłacających mieszkaniowe kredyty frankowe - przekazał na konferencji prasowej prezes Związku Banków Polskich Tadeusz Białek. Jak podkreślił, nowa propozycja będzie bardziej atrakcyjna w porównaniu do poprzedniej koncepcji opracowanej przez Komisję Nadzoru Finansowego.

Będzie nowy model ugody dla frankowiczów

Będzie nowy model ugody dla frankowiczów

Źródło:
PAP

Najbliższy czwartek, 30 maja, to dzień wolny od pracy. To oznacza, że system rozliczeniowy Elixir, obsługujący przelewy międzybankowe w złotych, ma przerwę w standardowym funkcjonowaniu - przypomina Krajowa Izba Rozliczeniowa (KIR).

Przerwa w realizacji przelewów

Przerwa w realizacji przelewów

Źródło:
tvn24.pl

Czasem moglibyśmy uniknąć przykrych zdarzeń, jeżeli zrezygnowalibyśmy z danej wyprawy - mówił w programie "Dzień na świecie" na antenie TVN24 BiS dyrektor departamentu konsularnego Ministerstwa Spraw Zagranicznych Jakub Wawrzyniak. Zwracał uwagę, że przed wyjazdem zagranicznym trzeba dobrze się przygotować. Zdradził również, z jakimi nietypowymi prośbami o pomoc zgłaszają się Polacy do konsulatów.

Wakacje bez stresu. "Często zapominamy o najważniejszym"

Wakacje bez stresu. "Często zapominamy o najważniejszym"

Źródło:
TVN24 BiS

Na bardzo konkurencyjnym rynku sprzedaży internetowej już w pierwszym roku działalności znika 5 procent podmiotów. Po dziesięciu latach nadal działa zaledwie 37 procent - można przeczytać we wtorkowym wydaniu "Rzeczpospolitej".

Większość firm w tej branży nie przetrwa

Większość firm w tej branży nie przetrwa

Źródło:
PAP

Rada nadzorcza Polskiej Grupy Lotniczej postanowiła odwołać Michała Fijoła ze stanowiska prezesa spółki, powierzając jednocześnie jego obowiązki wiceprezesowi Bartoszowi Piechocie - przekazała PGL. Zarząd opuścił także członek zarządu do spraw finansowo-ekonomicznych Paweł Urbaniak.

Prezes Polskiej Grupy Lotniczej odwołany

Prezes Polskiej Grupy Lotniczej odwołany

Źródło:
PAP