Co szykuje pogoda na listopad? Synoptyk o najnowszych wyliczeniach modeli

Źródło:
tvnmeteo.pl
Warunki biometeo w piątek
Warunki biometeo w piątektvnmeteo.pl
wideo 2/2
Pogoda na dziś

Złota polska jesień dobiega końca, nadchodzi szarobura aura, taka z pogranicza zimy. O tym, jak w różnych modelach meteorologicznych rysuje się listopad, pisze synoptyk tvnmeteo.pl Arleta Unton-Pyziołek.

  • Listopad zapowiada się suchszy niż zwykle z powodu anomalii wysokiego ciśnienia. Pogoda ma być kształtowana przez układy wyżowe.
  • Termicznie listopad osadzony ma być w normie i nieco ponad według amerykańskich i europejskich prognoz.
  • Pierwsza połowa miesiąca przyniesie ochłodzenie, natomiast w drugiej połowie zimno powinno nieco odpuścić.

Złota polska jesień dobiega końca. Dan Pearson, angielski ogrodnik, zauważył, że teraz właśnie kolory znikają, a gałęzie ogołocone z liści pokazują szkielety roślin. Otacza nas zgnilizna i rozkład, ale nie jest to śmierć, która powinna niepokoić, tylko szczyt rocznego cyklu. Kończy się sezon wegetacyjny, a towarzyszy mu zwykle szarobura aura.

W Polsce listopad, kojarzony z wielodniowymi mgłami i przenikliwym chłodem, zmienia się jednak wraz z postępującym ociepleniem. Wprawdzie co roku rozsiadają się nad Europą w tym czasie tak zwane "zgniłe" wyże, które w typowych dla nich procesach osiadania powietrza "duszą" przy ziemi wilgoć i dymy, ale coraz częściej listopad bywa pogodny i umiarkowanie ciepły, z temperaturą średnią dobową utrzymująca się powyżej 5 stopni Celsjusza, czyli powyżej termicznego progu między jesienią a przedzimiem. Jak będzie w tym roku?

Opady w listopadzie. Co widać w prognozach?

Wyże mocno rozsiadły się w Europie Zachodniej i Środkowej. Prognoza opadów dla Europy na listopad, wyliczona przez modele amerykańskiej Narodowej Administracji Oceanu i Atmosfery (NOAA) oraz Europejskiego Centrum Średnioterminowych Prognoz Pogody (ECMWF), wskazuje na wyraźnie suchszy sezon z powodu anomalii wysokiego ciśnienia. To oznacza ciąg dalszy pogody kształtowanej w przewadze przez układy wyżowe. Według amerykańskich prognostów tylko daleko na północy oraz na wschodzie kontynentu odnotuje się więcej opadów niż zwykle. Europejski model natomiast zakłada, że sumy oscylować mają wokół norm wieloletnich. A zaznaczyć tu trzeba, że deszcze w listopadzie w Polsce nie są imponujące, zawierają się w przedziale 30-50 litrów na metr kwadratowy. Tylko na Wybrzeżu bywają obfitsze, do 60 l/mkw., a wysoko w górach przekraczają 100 l/mkw.

Prognoza odchylenia sumy opadów od normy w listopadzie w EuropieNOAA
Prognoza odchylenia sumy opadów od normy w listopadzie w EuropieECMWF

Nad Europą rozbuduje się wielki wał wyżowy

Wyże nad Europą tylko na krótko, co jakiś czas, ustępują miejsca atlantyckim niżom sztormowym. Właśnie na początku listopada układ taki, znad zachodniej Europy, daje nieco pola niżom znad Północnego Atlantyku i Oceanu Arktycznego. W Polsce nasila się więc wiatr, a nad północnymi i północno-wschodnimi regionami możliwe są groźne wichury. To sytuacja przejściowa, bo już około 4 listopada wyż rozepchnie się na tyle, że uspokoi wiatr. Ma rozbudować się wielki wał wyżowy od Wysp Brytyjskich, przez Bałkany, po północną Afrykę i stanowić zaporę dla sztormowych niżów. Widoczny jest dobrze w wyliczeniach amerykańskiego modelu GFS jeszcze 10 listopada. Prognoza odchylenia ciśnienia od normy kreśli bardzo stabilną sytuację w Europie Zachodniej i Środkowej. Taki układ w atmosferze szybko nie ustępuje. W lecie oznaczałby pogodę "jak drut" - słońce i ciepło, ale w listopadzie oznacza pogodę pochmurną i mglistą z przejaśnieniami i rozpogodzeniami. 

Wał wyżowy nad Europą. Prognoza odchylenia ciśnienia atmosferycznego od normy GFS/climateranalyzer

Wyże trzymać mają w ryzach północne sztormy co najmniej dwa-trzy tygodnie. Uwięzione w wysokich szerokościach geograficznych nieść mają deszcz i śnieg daleko od Polski. Pochmurne, wietrzne niże, rodzące się w rejonie Labradoru, mają bowiem okrążać wyż i wędrować łukiem szlakiem grenlandzko-swalbardzkim, by ostatecznie wnikać w głąb Rosji. A Polska, położona między wschodem i zachodem, dostawać się ma tylko chwilami w strefę niższego ciśnienia, silniejszego wiatru i mieszanych opadów. Jeśli uzbiera się ich w sumie przez cały miesiąc w centrum kraju około 20 litrów, to będzie dobrze, a tyle pada w jedno letnie burzowe popołudnie. 

Prognoza sumy opadów do 10 listopadaGFS/wetter3.de

Wniknięcie chłodniejszych mas

Taki stabilny wyż utrzymujący się nad zachodnią i środkową Europą, wał rozciągnięty w kierunku północ-południe oraz nurkujące nad wschodnią Europę niże stanowią pewne zagrożenie. Budują bowiem drogę dla swobodnego wnikania z północy zimnych mas powietrza. Zwykle największe uderzenie skierowane jest we wschodnią Europę, gdzie między falami śnieżyc napływają kolejne porcje zimnego powietrza. Ale Polska dostaje się wtedy na skraj zatok chłodu.

Tym samym do połowy listopada temperatura wzrastać może popołudniami do 5-10 st. C, szczególnie na zachodzie, ale na więcej to już raczej nie ma co liczyć. Gorzej może być na wschodzie. Termicznie tegoroczny listopad osadzony ma być w normie i nieco ponad normę według amerykańskich i europejskich prognoz. NOAA szacuje, że nieco więcej cieplejszych mas powietrza wnikać ma nad zachodnie i północe regiony kraju, za to ECMWF szacuje, że to wschodnie i południowe regiony będą nieco cieplejsze. Odchylenie jednak w skali całego miesiąca miałoby wynieść według obu ośrodków około 1 st. C. To niewiele i oznacza, że równie dobrze listopad może być miesiącem termiczne zupełnie w normie. Tym bardziej że prognozy modeli sezonowych mają tendencję do pokazywania na ogół łagodniejszej aury jesienią i zimą, a przede wszystkim wyższej temperatury.

Prognoza odchylenia średniej miesięcznej temperatury od normy w listopadzie NOAA
Prognoza odchylenia średniej miesięcznej temperatury od normy w listopadzie ECMWF

Fale zimna na początku listopada

Gdy bliżej przyjrzymy się prognozom europejskiego modelu, zobaczymy, że fale zimna pojawią się w listopadzie, a temperatura momentami spadać będzie poniżej 0 st. C. Silny wyż w pierwszej połowie miesiąca sprzyjać ma spływom zimnych mas powietrza z północy. Pierwsze chłody przyjdą już w weekend 2-3 listopada. W niedzielę rano temperatura w wielu regionach spadnie do -3 st. C.

Kolejnej fali zimna z północy i wschodu należy spodziewać się przed 10 listopada. Temperatura spaść ma mocno poniżej normy, co oznacza snujący się przy ziemi chłód, a możliwe, że w towarzystwie mgieł i niskich chmur stratus. Szanse na utrzymanie się tego zimna na dłużej, co najmniej do połowy miesiąca, są niestety duże.

Fala zimna przed 10 listopada. Prognoza odchylenia średniej temperatury od normy ECMWF

"Jęzory chłodu" i spadek temperatury

Po 10 listopada wyże powinny zmienić swe położenie i przenieść się na wschód Europy. Według wyliczeń amerykańskiego modelu GFS wyż miałby umocnić się już nad Rosją i ściągać ze wschodu, z głębi kontynentu, surowe masy powietrza formujące jęzory chłodu. Objęłyby one wschodnią i południowo-wschodnią Polskę. Temperatura nie tylko nocami spadałaby tam poniżej 0 st. C, do -8/-5 st. C, ale i w ciągu dnia mogłaby wciąż być ujemna. W zachodnich regionach kraju warunki termiczne byłyby łagodniejsze, ale już typowe dla listopada, kiedy to temperatura nie przekracza po południu 5 st. C.

Rosyjski jęzor zimna prognozowany na 15 listopada obejmujący wschodnia połowę Polski. Temperatura na wysokości 1,5 km GFS/wetter3.de

Pogoda na drugą połowę listopada

W drugiej połowie listopada zimno powinno nieco odpuścić. Według ECMWF do Polski wniknąć miałoby od zachodu i południowego zachodu więcej łagodnych mas powietrza. Wraz z przenosinami wyżu na wschód atlantyckie wiry niżowe zaczęłyby mocniej wnikać w kontynent europejski i nieść kłębiące się chmury, deszcz oraz silny jesienny wiatr rozwiewający mgły. I nie pozwoliłyby temperaturze spaść poniżej 0 st. C. Czy i Polska dostanie się w końcu pod ich wpływ? Model ECMWF zakłada, że po 18 listopada do końca miesiąca temperatura średnia na zachodzie i północy naszego kraju powinna być już nieco wyższa niż zwykle. Na Pomorzu, Warmii i Mazurach odchylenie na plus mogłoby wynieść nawet 2 st. C.

Prognoza odchylenia średniej miesięcznej temperatury od normy po 18 listopada ECMWF

Wokół nas brzmią ostatnie fanfary złotej jesieni. Nadchodzi jesień późna, taka z pogranicza zimy. Jednak z dekady na dekadę przesuwa się data początku przedzimia. Jeszcze w drugiej połowie XX wieku charakterystyczny dla przedzimia typ pogody zaczynał pojawiać się w październiku, teraz potrafi przyjść nawet pod koniec listopada czy na początku grudnia. I w tym roku wyliczenia modeli sezonowych kreślą obraz dość łagodnego końca jesieni. Ale czy aby na pewno wyże, które mocno rysują się w prognozach, będą łaskawe? Wygląda na to, że w drugiej dekadzie miesiąca przypomną nam, że wkraczamy w porę roku o dość brzydkiej i smutnej twarzy.

Autorka/Autor:Arleta Unton-Pyziołek

Źródło: tvnmeteo.pl

Źródło zdjęcia głównego: Adobe Stock

Pozostałe wiadomości

Przed nami trudny czas w pogodzie. W weekend zawita do nas prawdziwa zima. Temperatura mocno spadnie, a z nieba będzie padać śnieg z deszczem i śnieg. Opady mogą być intensywne, niewykluczone są burze.

Groźny powrót zimy do Polski. Szczegółowa prognoza

Groźny powrót zimy do Polski. Szczegółowa prognoza

Źródło:
tvnmeteo.pl

Nadchodząca noc w wielu regionach kraju przyniesie przymrozki. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał ostrzeżenia. Nadchodzący czas w pogodzie zapowiada się jednak pod znakiem znacznie trudniejszej aury. Z prognozy zagrożeń wynika, że w weekend powrócić mają do nas opady śniegu, oblodzenia, a także silny wiatr.

Śnieg, oblodzenia, silny wiatr. Tutaj aura może być największym zagrożeniem

Śnieg, oblodzenia, silny wiatr. Tutaj aura może być największym zagrożeniem

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Pogoda na jutro, czyli piątek, 4.04. W nocy lokalnie mogą pojawić się silne mgły oraz zamglenia. W dzień termometry pokażą nawet 21 stopni Celsjusza.

Pogoda na jutro - piątek, 4.04. W nocy miejscami zrobi się mglisto

Pogoda na jutro - piątek, 4.04. W nocy miejscami zrobi się mglisto

Źródło:
tvnmeteo.pl

Tej nocy warto spojrzeć w niebo - jest szansa, że pojawi się na nim zorza polarna. O możliwości zobaczenia zjawiska poinformował popularyzator astronomii Karol Wójcicki. Pogoda powinna sprzyjać obserwacjom.

"Pojawienie się zorzy możliwe jest w każdej chwili"

"Pojawienie się zorzy możliwe jest w każdej chwili"

Źródło:
tvnmeteo.pl

W ostatnim czasie w Peru padał intensywny deszcz. Do tragicznego zdarzenia doszło w prowincji Chanchamayo, gdzie trzech robotników zginęło w wyniku osuwiska.

Osunęła się ziemia, spadli ze 150 metrów. Nie żyją

Osunęła się ziemia, spadli ze 150 metrów. Nie żyją

Źródło:
Reuters, elbuho.pe, hytimes.pe, pachamamaradio.org

Susza panuje w Kampinoskim Parku Narodowym. Przepływ wody w biegnącym przez jego teren cieku osiągnął w środę rekordowo niską wartość. Jak przekazali w mediach społecznościowych przedstawiciele parku, jest to szczególnie niebezpieczne dla wrażliwych na ogień kampinoskich ekosystemów.

"Najbardziej palny park w Polsce" zmaga się z suszą

"Najbardziej palny park w Polsce" zmaga się z suszą

Źródło:
KPN, Regionalne Centrum Ekologiczne REC Polska

Kot został odnaleziony podczas telewizyjnej relacji na żywo. Zwierzak zaginął podczas tornada, które w środę przeszło nad stanem Arkansas.

"Tam jest mój kot". Zaginione zwierzę odnalazło się podczas relacji telewizyjnej

"Tam jest mój kot". Zaginione zwierzę odnalazło się podczas relacji telewizyjnej

Źródło:
fox13memphis.com, tvnmeteo.pl
Naukowcy sfermentowali miso w kosmosie

Naukowcy sfermentowali miso w kosmosie

Źródło:
CNN, iScience

Polska misja IGNIS na Międzynarodową Stację Kosmiczną wystartuje najwcześniej w maju - przekazała NASA. W jej tamach na ISS poleci astronauta Sławosz Uznański-Wiśniewski, który przeprowadzi szereg badań zaproponowanych przez krajowe przedsiębiorstwa i ośrodki naukowe.

Polski astronauta na ISS. NASA podała datę

Polski astronauta na ISS. NASA podała datę

Źródło:
PAP, NASA

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba sfotografował asteroidę 2024 YR4. Do niedawna istniało niewielkie ryzyko, że obiekt mógłby uderzyć w Ziemię w 2032 roku. Obecnie to prawdopodobieństwo oceniane jest na bliskie zeru.

Asteroida, która mogła trafić w Ziemię, na zdjęciu

Asteroida, która mogła trafić w Ziemię, na zdjęciu

Źródło:
ESA, phys.org

Samce muszki owocowej, które "piją" alkohol, są bardziej atrakcyjne dla samic. Jak wynika z badań, ten związek chemiczny powoduje zwiększoną produkcję hormonów płciowych. Co jeszcze ciekawsze - w mózgach muszek owocowych naukowcy zidentyfikowali mechanizm pozwalający na kontrolę konsumpcji alkoholu.

Samce muszek owocowych "piją" alkohol, by zyskać na atrakcyjności

Samce muszek owocowych "piją" alkohol, by zyskać na atrakcyjności

Źródło:
PAP, BBC

Tornada przetoczyły się w środę nad centralnymi i południowymi Stanami Zjednoczonymi. Trąby powietrzne spowodowały spore zniszczenia w stanach Missouri i Arkansas. Meteorolodzy ostrzegają, że to nie koniec zagrożeń - kolejne dni mają przynieść wyjątkowo obfite ulewy.

Ludzie pod gruzami domów, wiatr porywał auta

Ludzie pod gruzami domów, wiatr porywał auta

Źródło:
Reuters, CNN

Część Ameryki Północnej powoli kapie w głąb Ziemi. Jak wyjaśnili naukowcy z Uniwersytetu Teksańskiego, proces ten zachodzi bardzo głęboko pod powierzchnią, na granicy skorupy i płaszcza Ziemi. Modelowanie komputerowe pomogło im też w ustaleniu, co powoduje cieknięcie skał.

Geologowie zauważyli, że Stany Zjednoczone kapią w głąb Ziemi

Geologowie zauważyli, że Stany Zjednoczone kapią w głąb Ziemi

Źródło:
University of Texas - Austin

Trzęsienie ziemi o magnitudzie 5,6 nawiedziło południowe wybrzeże Birmy (Mjanmy) - przekazało niemieckie centrum informacyjne GFZ. Azjatycki kraj nadal zmaga się ze skutkami ubiegłotygodniowych wstrząsów, które wystąpiły w okolicy miasta Mandalaj. Jak podała agencja AP, liczba ofiar kataklizmu przekroczyła 3 tysiące.

Kolejne trzęsienie ziemi w Birmie. Liczba ofiar stale rośnie

Kolejne trzęsienie ziemi w Birmie. Liczba ofiar stale rośnie

Źródło:
PAP, Reuters

Rząd Słowacji zatwierdził plan odstrzału 350 niedźwiedzi oraz wprowadził stan nadzwyczajny w 55 z 79 powiatów kraju. Z decyzją władz nie zgadzają się obrońcy przyrody. Według nich planowany odstrzał kilkakrotnie przekracza dopuszczalny poziom.

Stan nadzwyczajny i zgoda na odstrzał 350 niedźwiedzi

Stan nadzwyczajny i zgoda na odstrzał 350 niedźwiedzi

Źródło:
PAP, TVN24

Po raz pierwszy naukowcy wykazali, że niektóre gatunki porostów mogłyby przetrwać warunki panujące na Marsie. W badaniu, prowadzonym przez Polaków, organizmy poddano symulacji, której rezultat zaprzeczył wcześniejszym założeniom dotyczącym życia na Czerwonej Planecie.

Te niezwykłe organizmy występują w Polsce i być może poradzą sobie na Marsie

Te niezwykłe organizmy występują w Polsce i być może poradzą sobie na Marsie

Źródło:
phys.org, zpe.gov.pl

W dolinie Biebrzy panuje susza. Wystarczy iskra, żeby doszło do pożaru. Susza może mieć także katastrofalny wpływ na tamtejsze ptaki, które do lęgu potrzebują rozlewisk.

Tak sucho nad Biebrzą nie było nawet podczas historycznego pożaru

Tak sucho nad Biebrzą nie było nawet podczas historycznego pożaru

Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl

Ogromne fale nawiedziły we wtorek wschodnie wybrzeże Australii. Na popularnej wśród surferów plaży Bondi ocean poważnie uszkodził klub surfingowy. Trudna sytuacja panowała także na południe od Sydney, gdzie przypływ podmył promenadę.

"Królewski przypływ" uderzył w kultową plażę

"Królewski przypływ" uderzył w kultową plażę

Źródło:
Reuters, ABC News

Potężne ulewy nawiedziły w ubiegłym tygodniu australijski Queensland. Według szacunków władz, pod wodą znalazło się około 500 tysięcy kilometrów kwadratowych terenu. Ponad 100 tysięcy sztuk bydła zatonęło. Meteorolodzy nie mają dobrych wieści, bo prognozowane są kolejne opady.

Roczne opady w tydzień. Pod wodą obszar wielkości Francji

Roczne opady w tydzień. Pod wodą obszar wielkości Francji

Źródło:
AFP, PAP

W okolicach Grindaviku na Islandii trwa erupcja wulkaniczna. Prewencyjnie ewakuowano mieszkańców miasta i turystów przebywających w słynnej Błękitnej Lagunie. Od samego rana w regionie trwa wzmożona aktywność sejsmiczna. Wstrząsy były odczuwalne w wielu regionach kraju.

Wulkan się obudził. Wstrząsy odczuwalne w stolicy

Wulkan się obudził. Wstrząsy odczuwalne w stolicy

Aktualizacja:
Źródło:
PAP, RUV

W ostatnich dniach wiele regionów Stanów Zjednoczonych nawiedziły niszczycielskie burze, którym towarzyszyły tornada. Zginęło co najmniej siedem osób. Wiatr niszczył domy, drzewa i zrywał linie energetyczne. Meteorolodzy ostrzegają, że to jeszcze nie koniec gwałtownych zjawisk.

Nie żyje siedem osób. "Najważniejsze jest zapewnienie bezpieczeństwa"

Nie żyje siedem osób. "Najważniejsze jest zapewnienie bezpieczeństwa"

Źródło:
PAP, NBC News, CNN

Strażacy z Kalifornii od kilku dni walczą z pożarem przy granicy z Nevadą. Udało się powstrzymać rozprzestrzenianie się żywiołu, jednak to nie koniec zmagań służb. Jak podała gazeta "Los Angeles Times", płomienie nadal są potencjalnym zagrożeniem dla znajdujących się w pobliżu drzew, których wiek szacowany jest na ponad 4000 lat.

Ogień zagraża drzewom liczącym ponad 4000 lat

Ogień zagraża drzewom liczącym ponad 4000 lat

Źródło:
PAP, Los Angeles Times, AP, tvnmeteo.pl

W Birmie trwa akcja poszukiwawczo-ratunkowa po trzęsieniu ziemi, jakie nawiedziło kraj w zeszłym tygodniu. Bilans ofiar wzrósł do ponad 2,7 tysięcy. Jak opowiadali na antenie TVN24 wolontariusze z organizacji Humanosh Emergency Medical Team, koordynację pomocy utrudnia brak usług komunikacyjnych, a przez zniszczone drogi służby mają problemy z dotarciem do potrzebujących.

"Podróż, która do tej pory trwała dwie godziny, zajmuje dziesięć"

"Podróż, która do tej pory trwała dwie godziny, zajmuje dziesięć"

Źródło:
Reuters, PAP, TVN24

Ulewy nawiedziły w poniedziałek południową Brazylię. Najtrudniejsza sytuacja panowała w rejonie Sao Paulo, gdzie woda zalała kilka ważnych arterii komunikacyjnych. Transport miejski został wstrzymany, a tysiące domów pozostało bez dostępu do prądu.

Na ulicach zamiast autobusów pojawiły się amfibie

Na ulicach zamiast autobusów pojawiły się amfibie

Źródło:
PAP, G1 Globo

Wystartowała misja Fram2. Załoga kapsuły Crew Dragon "Resilience" spędzi cztery dni na orbicie polarnej - to pierwsza załogowa misja, której trasa przebiega nad obszarami okołobiegunowymi. Cywilni astronauci mają w planach przeprowadzenie ponad 20 eksperymentów.

Spędzą kilka dni na nieprzyjaznej orbicie. Pierwsza taka misja w historii

Spędzą kilka dni na nieprzyjaznej orbicie. Pierwsza taka misja w historii

Źródło:
Reuters, SpaceX, CNN, "Z głową w gwiazdach", "O kosmosie i astronautyce"

Drastyczne ochłodzenie przerwie ciepłą, wiosenną pogodę. Jak bardzo spadnie temperatura? Sprawdź, co przewiduje Tomasz Wasilewski w swojej prognozie długoterminowej na kolejne 16 dni.

Pogoda na 16 dni: w pewnym momencie cofniemy się o miesiąc

Pogoda na 16 dni: w pewnym momencie cofniemy się o miesiąc

Źródło:
tvnmeteo.pl

Z analiz Centrów Kontroli i Prewencji Chorób w USA wynika, że może być więcej gatunków kleszczy, które powodują u ludzi rzadką alergię na czerwone mięso. Głównym jej sprawcą pozostaje jednak niesławny Amblyomma americanum.

Więcej gatunków kleszczy może przenosić alergię na czerwone mięso

Więcej gatunków kleszczy może przenosić alergię na czerwone mięso

Źródło:
Live Science, tvnmeteo.pl

Gwałtowne burze przetoczyły się w weekend przez środkowo-wschodnie Stany Zjednoczone. Towarzyszył im porywisty wiatr, który powalał drzewa. Narodowa Służba Pogodowa ostrzega przed tornadami, które mogą się pojawić w poniedziałek w centralnej części Missisipi i w dolinie rzeki Ohio.

Drzewa spadały na domy i samochody. "Mężczyzna zginął na miejscu"

Drzewa spadały na domy i samochody. "Mężczyzna zginął na miejscu"

Źródło:
CNN, USA Today