Urlop bezpłatny – jak o niego wnioskować? Zasady udzielania urlopu bezpłatnego

Źródło:
TVN24 Biznes
"Przepisy kodeksu pracy pozwalają na składanie wniosku o urlop bezpłatny w każdym momencie"
"Przepisy kodeksu pracy pozwalają na składanie wniosku o urlop bezpłatny w każdym momencie"TVN24
wideo 2/6
"Przepisy kodeksu pracy pozwalają na składanie wniosku o urlop bezpłatny w każdym momencie"TVN24

Urlop bezpłatny to jeden z rodzajów urlopu przysługującego pracownikom. W jego trakcie nie otrzymuje się wynagrodzenia, a obowiązki pracodawcy i pracownika ulegają zawieszeniu. W jaki sposób można skorzystać z urlopu bezpłatnego? Jakie są zasady jego udzielania? Ile może trwać urlop bezpłatny? 

Urlop bezpłatny oznacza czasowe zawieszenie obowiązku wykonywania pracy.Udzielany jest na wniosek pracownika, a pracodawca nie może zmusić do jego wzięcia.W czasie urlopu bezpłatnego pracownik nie podlega ubezpieczeniom społecznym ani ubezpieczeniu zdrowotnemu.Urlop bezpłatny może zostać udzielony również na czas pracy u innego pracodawcy.

Urlop bezpłatny – ile trwa i komu przysługuje

Zasady dotyczące udzielania urlopu bezpłatnego zostały uregulowane w art. 174 i art. 1741 Kodeksu pracy. Przepisy nie określają jednak jego długości, zależy to więc od porozumienia zawartego przez pracownika z pracodawcą. Urlop bezpłatny może trwać kilka tygodni, miesięcy, a nawet lat. 

Urlop bezpłatny przysługuje jednak wyłącznie osobom będącym pracownikami w rozumieniu Kodeksu pracy, a więc zatrudnionym na umowę o pracę. Z tego rodzaju urlopu nie mogą skorzystać osoby zatrudnione na podstawie umowy cywilnoprawnej, np. umowy zlecenia lub umowy o dzieło.

Bezpłatny urlop – co to za rodzaj urlopu?

W prawie pracy funkcjonuje wiele rodzajów urlopu: wypoczynkowy, rodzicielski, macierzyński, tacierzyński, wychowawczy czy okolicznościowy. Urlop bezpłatny, tak samo jak inne rodzaje urlopu, to czas, w którym pracownik nie musi wykonywać pracy zachowując jednak swoje zatrudnienie. Zgodnie z nazwą w trakcie tego rodzaju urlopu nie otrzymuje się od pracodawcy żadnego wynagrodzenia.

O urlop bezpłatny można wnioskować z dowolnych powodów. Mogą to być szczególne sytuacje życiowe uniemożliwiające wykonywanie obowiązków zawodowych, cel wypoczynkowy czy nawet czasowe wykonywanie innej pracy. Tego rodzaju urlopu udziela się zawsze na czas określony.

W okresie korzystania z urlopu bezpłatnego pracownik nie może zostać zwolniony za wypowiedzeniem – rozwiązanie z nim umowy o pracę jest możliwe jedynie w określonych przypadkach, m.in. ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, przy zwolnieniach grupowych lub za porozumieniem stron. 

Po zakończeniu urlopu bezpłatnego pracownik wraca do swojej pracy na dotychczasowym stanowisku i za otrzymywane wcześniej wynagrodzenie.

Czy pracodawca może wysłać pracownika na urlop bezpłatny?

Urlop bezpłatny udzielany jest zawsze na wniosek pracownika. Oznacza to, że pracodawca nie może zmusić pracownika do wzięcia urlopu bezpłatnego.

Wyjątkowym przypadkiem jest jedynie urlop bezpłatny udzielany na czas świadczenia przez pracownika pracy wobec innego pracodawcy. Sytuacja taka może mieć miejsce np. gdy stały pracodawca ma czasowo mniejsze zapotrzebowanie na pracę i może „wypożyczyć” pracownika innemu pracodawcy. Działanie takie, wynikające z porozumienia pomiędzy pracodawcami, bywa nazywane leasingiem pracowniczym.

W tym przypadku urlop bezpłatny udzielany może być z inicjatywy pracodawcy, jednak i tak zawsze wymagana jest pisemna zgoda pracownika. W trakcie urlopu bezpłatnego udzielonego na czas pracy u innego pracodawcy pracownik pozostaje zatrudniony u dotychczasowego pracodawcy, ale jednocześnie podpisuje z nowym pracodawcą umowę o pracę na czas określony i od niego otrzymuje wynagrodzenie.

Urlop bezpłatny a ZUS

Jak czas spędzony przez pracownika na urlopie bezpłatnym traktowany jest przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych? Zgodnie z prawem czas ten uważany jest za okres składkowy, ponieważ urlop bezpłatny nie jest wymieniany w katalogu okresów nieskładkowych zawartym w ustawie o emeryturach i rentach Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. 

Urlop bezpłatny a ubezpieczenie zdrowotne

W czasie korzystania z urlopu bezpłatnego stosunek pracy pracownika ulega jednak zawieszeniu, co oznacza, że przez ten czas nie podlega on ubezpieczeniom społecznym ani ubezpieczeniu zdrowotnemu – pracodawca nie musi opłacać tych składek za czas przebywania pracownika na urlopie bezpłatnym. 

Tym samym przebywający na urlopie bezpłatnym pracownik nie będzie mógł otrzymać niektórych świadczeń, np. zasiłku chorobowego, nie będzie również mógł bezpłatnie korzystać z publicznej opieki zdrowotnej. 

Warto pamiętać, że w tym drugim przypadku prawo do korzystania ze świadczeń zdrowotnych nie wygasa jednak z dniem rozpoczęcia urlopu bezpłatnego, ale dopiero po 30 dniach od jego rozpoczęcia. Po upływie tego czasu pracownik, aby nadal korzystać z prawa do świadczeń zdrowotnych, musi zostać zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny, np. przez swojego małżonka, albo zacząć dobrowolnie opłacać składkę zdrowotną.

Urlop bezpłatny – czy można przerwać?

Dopuszczalność odwołania pracownika z urlopu bezpłatnego i zażądania jego wcześniejszego powrotu do pracy zależy od czasu, na jaki urlop ten został udzielony. 

W przypadku urlopu bezpłatnego trwającego do trzech miesięcy, pracodawca nie może zażądać jego przerwania i wcześniejszego powrotu pracownika do pracy. Skrócenie urlopu bezpłatnego może mieć wówczas miejsce jedynie za zgodą pracownika.

W przypadku urlopu bezpłatnego udzielonego na dłużej niż trzy miesiące przepisy pozwalają natomiast, aby pracodawca zastrzegł sobie możliwość przerwania tego urlopu. Możliwość ta powinna zostać określona przy udzielaniu tego urlopu. Jak jednak zastrzeżono w Kodeksie pracy, odwołanie pracownika z urlopu bezpłatnego nastąpić może wówczas jedynie z ważnych przyczyn

Urlop bezpłatny w świadectwie pracy

Ponieważ obowiązki pracownika ulegają w czasie urlopu bezpłatnego zawieszeniu, czas tego urlopu nie wlicza się do stażu pracy. Wyjątkiem jest skorzystanie z urlopu bezpłatnego na pracę u innego pracodawcy. Wówczas czas tego urlopu wliczany jest do stażu pracy u pracodawcy, który urlopu tego udzielił. 

Wszystkie okresy korzystania z urlopu bezpłatnego powinny zostać ponadto wykazane przez pracodawcę w wydawanym pracownikowi świadectwie pracy. Dotyczy to nie tylko roku kalendarzowego, w którym wydawane jest to świadectwo, ale całego okresu zatrudnienia pracownika u danego pracodawcy.

Wniosek o urlop bezpłatny

Urlop bezpłatny może zostać udzielony jedynie na pisemny wniosek pracownika składany u pracodawcy. Wnioskować o niego można w dowolnym momencie. Warunkiem jego udzielenia nie może więc być np. wykorzystanie już przez pracownika urlopu płatnego, np. wypoczynkowego. 

Składając wniosek pracownik nie jest zobowiązany do jego uzasadnienia, choć uzasadnienie takie w praktyce może mieć istotne znaczenie. Pracodawca nie musi zaakceptować wniosku o udzielenie urlopu bezpłatnego. Pracodawca może także określić warunki udzielenia tego urlopu, np. zmieniając jego termin czy długość.

Wniosek o urlop bezpłatny – wzór

Urlop bezpłatny udzielany jest na pisemny wniosek pracownika, przepisy nie przewidują jednak określonego wzoru takiego wniosku. Wniosek powinien natomiast zawierać:

– dane pracownika i pracodawcy, – wskazanie podstawy prawnej możliwości ubiegania się o urlop bezpłatny, tj. art. 174 Kodeksu pracy, – czas obowiązywania wnioskowanego urlopu bezpłatnego, – podpis pracownika.

Warto również, aby pracownik wskazał we wniosku jego uzasadnienie, np. określoną sytuację życiową. Choć nie jest to wymagane przepisami, może mieć decydujące znaczenie dla przekonania pracodawcy, aby ten zaakceptował złożony wniosek.

Akty prawne: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Autorka/Autor:red.

Źródło: TVN24 Biznes

Źródło zdjęcia głównego: Dave Z / Shutterstock.com

Pozostałe wiadomości

Z majowego badania wynika, że pozycję lidera najniższych cen utrzymał Auchan. Średni koszt koszyka zakupowego w tej sieci wyniósł 245,40 zł - informuje ASM Sales Force Agency. Jak dodają autorzy najnowszego "Badania i Raportu Koszyk Zakupowy", już tylko w pięciu sieciach tak zwany koszyk zakupowy kosztuje mniej niż 300 złotych.

Oto najtańsze sklepy w Polsce

Oto najtańsze sklepy w Polsce

Źródło:
tvn24.pl

Rada nadzorcza KGHM Polska Miedź wniosła do Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia o odmowę udzielenia absolutorium za ubiegły rok pięciu byłym członkom zarządu - informuje spółka. Brak absolutorium nie wywołuje automatycznie skutków prawnych, ale może być punktem wyjścia dla wystąpienia przez spółkę z roszczeniami odszkodowawczymi.

Byłym władzom KGHM grozi brak absolutorium

Byłym władzom KGHM grozi brak absolutorium

Źródło:
PAP

Ministerstwo Infrastruktury pracuje nad zmianami w przepisach o ruchu drogowym. Chodzi o dodanie zapisu dotyczącego utraty prawa jazdy za przekroczenie prędkości o ponad 50 kilometrów na godzinę poza obszarem zabudowanym. Nowe przepisy mają wejść w życie jeszcze w tym roku.

Za to wykroczenie stracisz prawo jazdy. Będą nowe przepisy

Za to wykroczenie stracisz prawo jazdy. Będą nowe przepisy

Źródło:
PAP

Większość państw członkowskich Unii Europejskiej opowiedziała się za przyjęciem kontrowersyjnego prawa o ochronie zasobów przyrody. Wdrożenie zmian bezskutecznie próbowały zablokować między innymi Węgry oraz Polska. Zdaniem krytyków nowe przepisy mogą być niekorzystne dla rolników.

Nowe unijne przepisy o ochronie przyrody. Polska wśród krajów, które były przeciw

Nowe unijne przepisy o ochronie przyrody. Polska wśród krajów, które były przeciw

Źródło:
PAP

Mieszkańcy Majorki protestują przeciwko ogromnemu napływowi turystów na wyspę. - Blokowali turystom dostępu do plaży i wznosili wrogie okrzyki wobec lokalnych władz - przekazała policja w Palma de Mallorca. W 2023 r. zamieszkana przez 900 tys. osób Majorka była jednym z głównych kierunków wybieranych przez turystów udających się do Hiszpanii.

Blokują dostęp do plaży, wznoszą wrogie okrzyki. Mieszkańcy mają dość turystów

Blokują dostęp do plaży, wznoszą wrogie okrzyki. Mieszkańcy mają dość turystów

Źródło:
PAP

Długo wyczekiwany okres wakacji jawi się już na horyzoncie. Na tegoroczny sezon wakacyjny blisko 41 procent osób ze wszystkich planujących swój wyjazd z biurem podróży już wykupiło wycieczkę - wynika z badania przeprowadzonego przez Wakacje.pl. Najwięcej osób pojedzie do Turcji. Co ciekawe, w tym roku Chorwacja opuściła ranking dziesięciu najchętniej wybieranych kierunków.

Wakacyjne plany Polaków. Tegoroczne lato znów będzie należało do jednego kierunku

Wakacyjne plany Polaków. Tegoroczne lato znów będzie należało do jednego kierunku

Źródło:
tvn24.pl

Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich zapytało Ministerstwo Infrastruktury o możliwość zmiany Prawa o ruchu drogowym, a konkretnie o uchylenie przepisu umożliwiającego parkowanie na chodnikach. To reakcja na postulat ruchu społecznego "Miejska Agenda Parkingowa".

Zakaz parkowania na chodnikach? Rzecznik Praw Obywatelskich prosi o wyjaśnienia

Zakaz parkowania na chodnikach? Rzecznik Praw Obywatelskich prosi o wyjaśnienia

Źródło:
tvn24.pl

Inflacja bazowa, czyli po wyłączeniu cen żywności i energii, w maju 2024 roku wyniosła 3,8 procent procent rok do roku - poinformował Narodowy Bank Polski (NBP). W kwietniu ten wskaźnik wynosił 4,1 procent.

Najnowsze dane o inflacji bazowej w Polsce

Najnowsze dane o inflacji bazowej w Polsce

Źródło:
tvn24.pl

Chińskie ministerstwo handlu poinformowało w poniedziałek, że wszczęło dochodzenie antydumpingowe w sprawie importu wieprzowiny i produktów wieprzowych z Unii Europejskiej. UE oświadczyła w odpowiedzi, że "nie jest zaniepokojona" działaniami Pekinu.

Chiny odpowiadają na unijne cła na elektryki. Na celowniku europejskie mięso

Chiny odpowiadają na unijne cła na elektryki. Na celowniku europejskie mięso

Źródło:
PAP

Przejęcie wyłącznej kontroli w VeloBanku przez fundusze zarządzane przez Cerberus Capital Management zostało zaakceptowane przez Komisję Europejską - podano na stronie KE. Fundusz zaoferował łączną kwotę inwestycji w wysokości ponad miliarda złotych. VeloBank powstał w wyniku przymusowej restrukturyzacji Getin Noble Banku.

Przejęcie VeloBanku ze zgodą Komisji Europejskiej

Przejęcie VeloBanku ze zgodą Komisji Europejskiej

Źródło:
PAP

Od lipca urzędnicy miejscy w Lesznie będą pracować 35 zamiast 40 godzin tygodniowo przy zachowaniu dotychczasowej wysokości wynagrodzenia i wymiaru urlopu wypoczynkowego - podał urząd w informacji prasowej.

Wprowadzą 35-godzinny tydzień pracy. "Pilotażowe działanie"

Wprowadzą 35-godzinny tydzień pracy. "Pilotażowe działanie"

Źródło:
PAP

Paulina Hennig-Kloska, szefowa resortu klimatu i środowiska, ostrzega przed fałszywymi reklamami z jej wizerunkiem, zachęcającymi do zakupu udziałów w Baltic Pipe bądź informujące o rzekomych sposobach na obniżenie cen gazu.

Ministra: To oszustwo. Uważajcie i zgłaszajcie

Ministra: To oszustwo. Uważajcie i zgłaszajcie

Źródło:
tvn24.pl

Umowy o dzieło, które są jedynym źródłem dochodu, powinny zostać oskładkowane - uważa ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk. W jej przekonaniu pełne ozusowanie umów-zleceń nie budzi kontrowersji ani pracodawców, ani pracowników.

Duża zmiana dla części pracowników. Wpływ na pensje

Duża zmiana dla części pracowników. Wpływ na pensje

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Od poniedziałku 17 czerwca wszyscy kierowcy z taksówek na aplikację muszą już posiadać polskie prawo jazdy. Zmiana zasad ma poprawić bezpieczeństwo przewozu osób i ułatwić pracę policji.

Rewolucja w przewozach. Nowy obowiązek w sprawie prawa jazdy

Rewolucja w przewozach. Nowy obowiązek w sprawie prawa jazdy

Źródło:
PAP

W 2025 roku ma wzrosnąć najniższa krajowa, czyli minimalne wynagrodzenie. Wpłynie to na wysokość składek na preferencyjny tak zwany mały ZUS - wyjaśnia Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy w firmie inFakt.

Szykuje się podwyżka dla firm. Mamy wyliczenia

Szykuje się podwyżka dla firm. Mamy wyliczenia

Źródło:
tvn24.pl

Prezydent Serbii Aleksandar Vuczić przygotowuje zgodę na otwarcie największej w Europie kopalni litu - przekazał "Financial Times". Projekt eksploatacji "białego złota" w Serbii wstrzymano kilka lata temu po masowych protestach społecznych.

Gigantyczna kopalnia "białego złota". Ma być największa w Europie

Gigantyczna kopalnia "białego złota". Ma być największa w Europie

Źródło:
PAP

Prezydent USA Joe Biden jest gotowy udostępnić więcej ropy ze strategicznych zapasów państwowych, aby powstrzymać możliwe skoki cen benzyny w okresie letnim – podał w poniedziałek dziennik "Financial Times".

Ta decyzja ma powstrzymać skoki cen paliw

Ta decyzja ma powstrzymać skoki cen paliw

Źródło:
PAP

Dane około 10 milionów pacjentów przez lata były narażone na kradzież. Dzięki zgłoszeniu sygnalisty udało się załatać luki w aplikacjach używanych przez apteki i lekarzy - poinformował w poniedziałkowym wydaniu "Dziennik Gazeta Prawna". Zastrzegł jednak, że nie ma gwarancji, że dane nie wyciekły.

O krok od katastrofy. Zagrożone były dane milionów osób

O krok od katastrofy. Zagrożone były dane milionów osób

Źródło:
PAP, "Dziennik Gazeta Prawna"

Na mój wniosek na polską listę sankcyjną trafiło kilka kolejnych podmiotów. Obecnie nie jest to takie proste, jak na początku wojny, bo powiązania kapitałowe firm są bardziej wyrafinowane - przekazał wiceminister finansów i szef Krajowej Administracji Skarbowej Marcin Łoboda.

Nowe podmioty na polskiej liście sankcyjnej

Nowe podmioty na polskiej liście sankcyjnej

Źródło:
PAP

Piszą, że kierowca jest chory, w tym tygodniu kursów nie będzie. Aktualizują tę informację kilka dni później: kierowca nadal jest chory, więc w kolejnym tygodniu autobus także nie przyjedzie - tak o problemach z transportem w rozmowie z redakcją biznesową tvn24.pl opowiada Olga Gitkiewicz, autorka książki "Nie zdążę". - Nie każdy jest w stanie jeździć dwadzieścia pięć kilometrów rowerem, zwłaszcza zimą - zauważa. Z szacunków wynika, że problem wykluczenia komunikacyjnego może dotyczyć nawet czternastu milionów Polaków.

Problem dotyczy milionów Polaków. "Szósta i siódma rano, potem nic"

Problem dotyczy milionów Polaków. "Szósta i siódma rano, potem nic"

Źródło:
tvn24.pl

Na autostradach A1 i A2 w rejonie Łodzi od poniedziałku szykują się duże utrudnienia dla kierowców. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad przekazała, że związane to będzie z odnawianiem oznakowania jezdni. Prace na obu odcinkach zostaną przeprowadzone w godzinach wieczornych i nocnych.

Duże utrudnienia dla kierowców. Ostrzeżenie

Duże utrudnienia dla kierowców. Ostrzeżenie

Źródło:
PAP

Obniżki na stacjach paliw wkrótce mogą dobiec końca w związku z osłabieniem złotego oraz wzrostem cen ropy naftowej - przewidują eksperci e-petrol. Podkreślają jednak, że w przyszłym tygodniu ceny utrzymają się na dotychczasowym poziomie.

Przecena może dobiec końca

Przecena może dobiec końca

Źródło:
PAP

We włoskiej miejscowości Sambuca di Sicilia wystawiono na sprzedaż kilkanaście domów w cenie wywoławczej trzech euro. Lokalne władze liczą, że w ten sposób uda się ograniczyć liczbę pustostanów i zapobiec wyludnieniu.

Dom we Włoszech za trzy euro. "Moment jest idealny"

Dom we Włoszech za trzy euro. "Moment jest idealny"

Źródło:
tvn24.pl

W czasie wysokich rachunków za prąd sposobem na ich zmniejszenie może być zmiana sprzedawcy energii. Wyjaśniamy, jak wygląda procedura w tej sprawie.

Jak zmienić sprzedawcę prądu?

Jak zmienić sprzedawcę prądu?

Źródło:
tvn24.pl