Maciej Sokołowski: szczyt klimatyczny, czyli o co w tym chodzi?

KlimatShutterstock

To będzie trudny szczyt. Nie tylko dlatego, że to ostatni raz, gdy przewodniczy mu Herman van Rompuy, który chciałby odejść z sukcesem na koncie. Nie tylko dlatego, że to pierwszy szczyt Ewy Kopacz, która grozi, że odejdzie od stołu wetując rozwiązania. Nie tylko dlatego, że negocjacje dotyczą skomplikowanych liczb, formuł i konstrukcji, w których gubią się nawet sami dyplomaci w Brukseli. Także dlatego, że dzień przed rozpoczęciem szczytu porozumienia wciąż nie ma.

Ale od początku. Zanim będę mógł powiedzieć dlaczego debiutująca w Brukseli premier Kopacz chce pokazać wszystkim, jak jest zdecydowana i użyć weta, zanim będę mógł przejść do tego, co ma się zmienić, trzeba napisać jak jest.

Cena spalin

Po pierwsze, zanieczyszczanie powietrza kosztuje. Dosłownie. Przedsiębiorstwa i elektrownie muszą płacić za każdą tonę CO2 wypuszczoną z komina. Dotyczy to 11 tysięcy firm w Europie, które na specjalnych aukcjach kupują pozwolenia na dymienie (tzw. ETS UE). Jedno pozwolenie kosztuje kilka euro, za to można wypuścić do europejskiej atmosfery tonę CO2. Ceny nie ustala Bruksela, określa ją rynek, czyli to, ile ktoś gotów jest za pozwolenie zapłacić. Im pozwoleń więcej, tym są tańsze, im mniej tym droższe. Unia chce, by spalin było jak najmniej,więc chciałaby, by ceny pozwoleń były jak najwyższe, tak żeby zanieczyszczać nie opłacało się wcale. Zdaniem Unii, im droższe będą pozwolenia, tym firmy szybciej i chętniej przerzucą się na energię odnawialną, zaczną stawiać wiatraki, na dachach pojawią się panele słoneczne, a na wybrzeżach elektrownie wodne. Tylko, że tu pojawia się problem, bo w Polsce elektrownie są na węgiel więc dymią. Nie mamy elektrowni atomowych, jak Francja, czy wiatrowych jak Dania. Dla nas wysokie ceny pozwoleń to wysoka cena prądu. W Niemczech w ostatnich latach rachunki za prąd podskoczyły o 120 proc. A to nie koniec planów Brukseli.

Duszenie limitów

Unia jest ambitna. Chce pokazać światu, że może lepiej, więcej, szybciej. Więc Unia wymyśliła, że do 2030 roku obniży emisję spalin jeszcze bardziej, np. o 40 proc. Jak? Zmniejszając co roku liczbę pozwoleń. Wymuszając przez to, by w europejskim powietrzu było coraz mniej zanieczyszczeń. Te 40 proc. to najważniejszy punkt do ustalenia na szczycie. Tu nie powinno być sporów. Nawet Polska jest gotowa zgodzić się na tak wysoko zawieszoną poprzeczkę, ale nie za darmo. W zamian Ewa Kopacz chce uzyskać gwarancje, że Polska gospodarka nie zadusi się chcąc utrzymać tempo za zachodnią Europą. Sposobów na to, by nasz kraj wyszedł na swoje jest kilka.

Rezerwy

Przede wszystkim chcemy więcej zezwoleń. Pierwsze dwa rozwiązania dotyczą specjalnych rezerw przeznaczonych dla biedniejszych państw Unii. Czyli dla Polski - ale nie tylko - dla wszystkich o PKB niższym niż 90 proc. unijnej średniej. To pomysł numer 1. Jeśli przekonamy Francję i Niemcy to zezwolenia będą dzielone z korzyścią dla nas: 90 proc.z nich podzielimy na wszystkie 28 państw UE (w tym Polski), a pozostałych 10 proc. trafi do tych najbiedniejszych (w tym do Polski). Dostaniemy więc dwa razy. A chcemy jeszcze więcej. Ewa Kopacz będzie zabiegać także o to, by z całej puli europejskich zezwoleń wyodrębnić jeszcze jedną rezerwę – taką już dla wyjątkowo biednych – poniżej 60 proc. PKB. I tu, przy odpowiednim liczeniu, Polska także się załapie. To pomysł numer 2. Nie będzie to wielka rezerwa, od 1 proc. do 2 proc.wszystkich zezwoleń, ale większość przypadnie dla nas. W czasie, gdy w zachodniej Europie liczba uprawnień ma spadać, u nas ma pozostać na podobnym poziomie. A przypominam – im zezwoleń więcej, tym na rynku są one tańsze.

Uprawnienia gratis

Kolejny, ważny punkt, którego się domagamy, dotyczy zezwoleń darmowych. Bo takie też są. W tym momencie rząd przekazuje polskim elektrowniom zezwolenia za darmo, tak by cena prądu nie wzrosła. Ale te wyjątkowe możliwości mają się skończyć w 2019 roku. I to właśnie pomysł numer 3 – by rząd nadal mógł wspomagać elektrownie takimi gratisami. Tu też sprzeciwiają się Francuzi i Niemcy którzy zezwoleń nie mogą rozdawać nawet teraz.

Nienawiść do węgla

W zamian za utrzymanie liczby uprawnień na podobnym poziomie i za możliwość ich bezpłatnego przekazywania elektrowniom zobowiązujemy się też do proekologicznych inwestycji i reformy swojej energetyki. Według polskiego rządu emisję spalin możemy zmniejszyć o 1/3 poprawiając efektywność węglową. Tylko, że cały czas jest problem, by przekonać Brukselę, że inwestycja w węgiel też może się opłacać. Unia Europejska węgla nienawidzi i nie chce się nim brudzić. My przekonujemy, że pieniądze na modernizację bloków energetycznych to nie są pieniądze wyrzucone w błoto. Takie zapisy w dokumencie końcowym szczytu UE też byłyby dla nas sukcesem.

Polska nie jest sama

Jeszcze kilka tygodni temu wydawało się, że Polska jest osamotniona w swoim sprzeciwie, że to na Ewę Kopacz będą wskazywać palcem wszyscy jako na tego premiera, który porozumienie zablokował. Ale jest nas więcej. Mamy silne poparcie całej Grupy Wyszehradzkiej, która jest w podobnej sytuacji i mamy też kilku pasażerów na gapę, którzy przyłączyli się do nas widząc że gdy skorzysta Polska, skorzystają też oni. Pojawiły się też inne problemy, Francja nie może się dogadać z Hiszpanią, Wielka Brytania z krajami skandynawskimi, rękę z własnymi problemami podnosi Słowenia. Szczyt może się więc rozbić o tak wiele raf, że o wskazanie jednego winnego będzie trudno. Podstawowym narzędziem polskich ekspertów będzie jutro kalkulator. Każde słowo na szczycie trzeba będzie szybko przemnożyć i podzielić by zdecydować czy jeszcze nam się to opłaca czy już trzeba wstać i od stołu odejść.

Polska i Czechy ramie w ramię ws. szczytu klimatycznego
Polska i Czechy ramie w ramię ws. szczytu klimatycznegoTVN24 Biznes i Świat

Autor: Maciej Sokołowski / Źródło: TVN24 Biznes i Świat

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Kolejny wakacyjny wyjazd może być jeszcze droższy - i nie chodzi tylko o inflację. Na całym świecie coraz więcej miejsc wprowadza nowe opłaty klimatyczne, doliczane do noclegów, biletów promowych czy wejściówek do parków narodowych i obszarów chronionych - zauważa BBC.

Nawet 20 euro dziennie. Kolejne wakacje mogą być jeszcze droższe

Nawet 20 euro dziennie. Kolejne wakacje mogą być jeszcze droższe

Źródło:
BBC

Na najbliższym posiedzeniu rząd zajmie się projektem zakładającym umożliwienie siedemnastolatkom ubiegania się o prawo jazdy kategorii B na okres próbny. Do projektu wpisano też obowiązek noszenia kasku podczas jazdy między innymi rowerem i hulajnogą elektryczną przez dzieci do lat 16.

Kaski i rewolucja w prawie jazdy. Rząd szykuje zmiany

Kaski i rewolucja w prawie jazdy. Rząd szykuje zmiany

Źródło:
PAP

Zamieszanie w jednym z największych australijskich banków. Pracownicy ANZ otrzymali automatyczne wiadomości z informacją o konieczności zwrotu służbowych laptopów, zanim ktokolwiek oficjalnie poinformował ich o zwolnieniu.

Zaskakujący mail w wielkim banku. "Panika"

Zaskakujący mail w wielkim banku. "Panika"

Źródło:
BBC

Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił wyrok pierwszej instancji i oddalił pozew grupowy blisko 200 klientów Amber Gold. W 2022 roku sąd pierwszej instancji zasądził byłym klientom firmy ponad 20 milionów złotych.

Pozew klientów Amber Gold. Jest decyzja sądu apelacyjnego

Pozew klientów Amber Gold. Jest decyzja sądu apelacyjnego

Źródło:
PAP

Prezydent Karol Nawrocki podpisał projekt ustawy o utworzeniu Funduszu Rozwoju Technologii Przełomowych, który ma dysponować budżetem w wysokości pięciu miliardów złotych rocznie. - Prezydent chętnie obiecuje duże pieniądze, nie wskazując, kosztem jakich aktywności naszego państwa ma się to odbyć - ocenił wiceminister nauki profesor Marek Gzik. - Diabeł tkwi w szczegółach - dodał prezes Polskiej Akademii Nauk profesor Marek Konarzewski.

Nowy projekt prezydenta. "Mamy wątpliwości"

Nowy projekt prezydenta. "Mamy wątpliwości"

Źródło:
PAP

Kilka banków zaplanowało na najbliższe dni prace serwisowe. Oznacza to utrudnienia dla klientów. Mogą pojawić się problemy z realizacją przelewów czy w korzystaniu z Blika.

Utrudnienia dla klientów. Banki ostrzegają

Utrudnienia dla klientów. Banki ostrzegają

Źródło:
tvn24.pl

Piątkowe losowanie Eurojackpot nie przyniosło głównej wygranej. Kumulacja rośnie do 260 milionów złotych. W Polsce padły dwie wygrane trzeciego stopnia o wartości 935 tysięcy złotych. Kolejne losowanie już we wtorek.

Duże wygrane w Eurojackpot w Polsce

Duże wygrane w Eurojackpot w Polsce

Źródło:
tvn24.pl

Litr benzyny Pb95 kosztuje obecnie 45 groszy mniej niż przed rokiem, olej napędowy w skali roku potaniał o 36 groszy, a autogazu o 18 groszy - poinformowali w piątek analitycy Refleksu. Ich zdaniem początek września powinien przynieść stabilizację cen paliw.

Paliwa tańsze niż przed rokiem

Paliwa tańsze niż przed rokiem

Źródło:
PAP

Gubernator Rezerwy Federalnej Lisa Cook pozwała prezydenta Donalda Trumpa za próbę usunięcia jej ze stanowiska. Jak zauważa BBC, może to doprowadzić do batalii prawnej z konsekwencjami dla amerykańskiego banku centralnego i jego autonomii.

Pozew przeciw Trumpowi. "Nielegalna próba usunięcia ze stanowiska"

Pozew przeciw Trumpowi. "Nielegalna próba usunięcia ze stanowiska"

Źródło:
BBC

Wydłużenie mechanizmu ceny maksymalnej za energię elektryczną na poziomie 500 złotych za megawatogodzinę dla gospodarstw domowych do końca tego roku - to zakłada projekt opublikowany na stronie Rządowego Centrum Legislacji. W planie jest też wprowadzenie bonu ciepłowniczego.

Jest projekt w sprawie cen prądu

Jest projekt w sprawie cen prądu

Źródło:
PAP

Sprzedaż Tesli w Europie ponownie spadła - w lipcu o ponad 40 procent - podał portal stacji CNN. Dodał też, że chińska marka BYD odnotowała wzrost sprzedaży o ponad 200 procent.

Elon Musk i Tesla mają problem. "Jedna z najgorzej sprzedających się marek"

Elon Musk i Tesla mają problem. "Jedna z najgorzej sprzedających się marek"

Źródło:
CNN

Główny Inspektorat Sanitarny wydał ostrzeżenie dotyczące kremowych ciastek. GIS wskazała, że dystrybutor podjął decyzję o wycofaniu trzech partii produktu z powodu braku informacji o alergenie na opakowaniu.

Ciastka wycofane z obrotu

Ciastka wycofane z obrotu

Źródło:
tvn24.pl

Przez prawie 90 lat służby celne USA nie pobierały opłat od przesyłek o wartości do 800 dolarów. Teraz to się zmieniło. Zgodnie z nowymi przepisami opłaty będą zależne od ceł nałożonych na towary importowane z danego kraju. Wiele państw, w tym Polska, wstrzymało przyjmowanie przesyłek do USA.

Donald Trump zrywa z prawie 90-letnią tradycją

Donald Trump zrywa z prawie 90-letnią tradycją

Źródło:
PAP

Ceny towarów i usług konsumpcyjnych według szybkiego szacunku w sierpniu wzrosły o 2,8 procent rok do roku - podał Główny Urząd Statystyczny. GUS dodał, że w porównaniu do poprzedniego miesiąca inflacja była 0,1 procent na minusie.

Nowe dane o inflacji

Nowe dane o inflacji

Źródło:
tvn24.pl, PAP

Rząd przyjął projekt budżetu na przyszły rok. Premier Donald Tusk powiedział, że będzie "przełomowy" z rekordowymi wydatkami na bezpieczeństwo i ochronę zdrowia. Oto najważniejsze liczby budżetu na 2026 rok.

Najważniejsze liczby budżetu na 2026 rok

Najważniejsze liczby budżetu na 2026 rok

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Producent samochodów sportowych Lotus przekazał, że zwolni 550 pracowników w Wielkiej Brytanii. To kolejny cios dla brytyjskiego przemysłu motoryzacyjnego - podał "Guardian".

Znana marka zapowiada zwolnienia. Na bruk trafi ponad 40 procent pracowników

Znana marka zapowiada zwolnienia. Na bruk trafi ponad 40 procent pracowników

Źródło:
"Guardian"

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, że trzeba przesłać wniosek o wyprawkę szkolną Dobry Start do 31 sierpnia, by mieć gwarancję wypłaty świadczenia do końca września. Od 1 lipca do ZUS wpłynęło 2,8 miliona wniosków o 300 plus na ponad cztery miliony uczniów.

Dodatkowe pieniądze dla rodziców. ZUS przypomina o ważnym terminie

Dodatkowe pieniądze dla rodziców. ZUS przypomina o ważnym terminie

Źródło:
PAP

W czwartkowym losowaniu Lotto i Lotto Plus nikt nie wytypował prawidłowo wszystkich sześciu liczb. Oznacza to, że kumulacja rośnie do 19 milionów złotych. Oto wyniki Lotto i Lotto Plus z 28 sierpnia 2025 roku.

Wielka kumulacja w Lotto

Wielka kumulacja w Lotto

Źródło:
tvn24.pl

Kreml chce przejąć złoża uranu w Nigrze - informuje paryski magazyn "Jeune Afrique". W zamian Moskwa obiecuje rządzącej krajem juncie wojskowej budowę elektrowni jądrowej.

Jedno z największych złóż uranu na świecie. Chce je przejąć Rosja

Jedno z największych złóż uranu na świecie. Chce je przejąć Rosja

Źródło:
PAP

Prezydent Francji Emmanuel Macron uważa, że Unia Europejska powinna rozważyć odwet wobec amerykańskiego sektora cyfrowego - podał portal Politico. Wcześniej prezydent Donald Trump zagroził cłami i ograniczeniem dostępu do technologii z USA tym krajom, które stosują podatki bądź regulacje cyfrowe.

Macron: Europa nie powinna wykluczać tego

Macron: Europa nie powinna wykluczać tego

Źródło:
PAP

Repsol zwiększył w pierwszych sześciu miesiącach 2025 roku zakupy amerykańskiego gazu o prawie połowę. Hiszpańska firma paliwowa próbuje w ten sposób zdobyć względy prezydenta USA Donalda Trumpa i odblokować działalność w Wenezueli - napisał dziennik "El Mundo".

Kupują więcej od USA, by przypodobać się Trumpowi

Kupują więcej od USA, by przypodobać się Trumpowi

Źródło:
PAP

Ożywienie gospodarcze w Stanach Zjednoczonych w drugim kwartale było silniejsze niż wcześniej szacowano. Wszystko dzięki konsumentom, którzy zwiększyli wydatki przez niepokoje związane z wojną handlową prezydenta Donalda Trumpa - podał portal stacji CNN.

Zaskoczenie w USA. "Gwałtowne odbicie"

Zaskoczenie w USA. "Gwałtowne odbicie"

Źródło:
CNN

Rząd przyjął projekt budżetu na 2026 rok. - Żyjąc w realiach tak dużego deficytu, nie mamy specjalnie marginesu na niepowodzenia, które nie zawsze od nas zależą - stwierdził w TVN24 doktor Przemysław Kwiecień, główny ekonomista XTB. Łukasz Wilkowicz z "Dziennika Gazety Prawnej" dodał, że "bardziej martwi długi termin" i to, że "punkt odniesienia, od którego ten deficyt miałby się obniżać, jest stale przesuwany".

Budżet 2026. "To jest coś, co powinno nas najbardziej martwić"

Budżet 2026. "To jest coś, co powinno nas najbardziej martwić"

Źródło:
tvn24.pl

Rząd przyjął projekt budżetu na 2026 rok - przekazała ministra funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz. Minister finansów Andrzej Domański poinformował, że deficyt budżetowy w przyszłym roku wyniesie ponad 270 miliardów złotych.

Rząd przyjął projekt budżetu na 2026 rok

Rząd przyjął projekt budżetu na 2026 rok

Źródło:
PAP

Jest rekordowy pod wieloma względami - tak o projekcie budżetu na 2026 rok mówił premier Donald Tusk. - Koniec z drożyzną - podkreślił szef rządu.

Tusk: to nie jest nasze ostatnie słowo

Tusk: to nie jest nasze ostatnie słowo

Źródło:
PAP

Resort pracy przygotował projekt, który zakłada wypłatę zasiłku chorobowego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych już od pierwszego dnia choroby pracownika. Propozycja będzie rozpatrywana teraz podczas posiedzenia Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów.

Zmiany w zasiłku chorobowym. Jest projekt

Zmiany w zasiłku chorobowym. Jest projekt

Źródło:
PAP

Z okazji początku roku szkolnego niektórzy z rodziców mogą otrzymać dodatkowe przelewy w łącznej wysokości nawet ponad 500 złotych. Chodzi o szereg świadczeń wspierających wychowanie dzieci. Wyjaśniamy, kto i ile może dostać.

Dodatkowe pieniądze na początek roku szkolnego. Jak dostać świadczenia?

Dodatkowe pieniądze na początek roku szkolnego. Jak dostać świadczenia?

Źródło:
tvn24.pl

We Włocławku powstanie pierwsza w Europie mała elektrownia jądrowa BWRX-300. To jedno z uzgodnień porozumienia między Orlenem a Synthos Green Energy - podał Orlen.

Tu powstanie "pierwsza w Europie mała elektrownia jądrowa". Jest porozumienie

Tu powstanie "pierwsza w Europie mała elektrownia jądrowa". Jest porozumienie

Źródło:
PAP