"Tatrzańskie lasy zmieniają się na naszych oczach". Rosną tam już nie tylko świerki

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl
Lawinowa "dwójka" w Tatrach
Lawinowa "dwójka" w TatrachTVN24
wideo 2/4
Lawinowa "dwójka" w TatrachTVN24

Leśny krajobraz Tatr zmienił się na przestrzeni lat. Rosną tam nie tylko same świerki, ale też buki, jawory, wierzby i jarzębiny. - Tatrzańskie lasy zmieniają się na naszych oczach. Nowy las jest zupełnie inny - powiedział profesor Jerzy Szwagrzyk z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Dodał, że na proces zmiany gatunków drzew wpływają korniki lub silny wiatr.

Tatrzańskie lasy zmieniają się z biegiem lat. - Dla ekosystemów leśnych zjawiska takie jak huragany, gradacje kornika czy pożary, mają dwie strony medalu. Z jednej powodują zniszczenia, ale z drugiej dają szansę na wzrost nowej generacji, która bez takiego "resetu" nie miałaby szans rozwoju. Tak dzieje się w przypadku lasów tatrzańskich - powiedział profesor Jerzy Szwagrzyk, kierownik Katedry Bioróżnorodności Leśnej Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.

Tatrymarcin jucha/AdobeStock

Las w Tatrach odradza się bez ingerencji i kontroli człowieka

Jak przypomniał, w poprzednim stuleciu polskie parki narodowe w dużej mierze były przekształcane przez człowieka. Tak było również z Tatrami, gdzie nasadzono świerki, które zdominowały krajobraz. Z czasem próbowano zwiększyć udział innych gatunków, ale postęp był znikomy. Zmiana nastąpiła dopiero po naturalnych zaburzeniach, jakie nawiedziły Tatry w ostatnich dwóch dekadach (wiatr halny i gradacja kornika drukarza). - Gwałtowny proces przebudowy następuje właśnie teraz. Tatrzańskie lasy zmieniają się na naszych oczach. Nowy las jest zupełnie inny: w miejscu lasu świerkowego rośnie zróżnicowany las mieszany, pełen między innymi jarzębiny, jaworów, wierzb, buków - wskazał profesor Szwagrzyk. Odradzający się las w Tatrach jest pozostawiony sam sobie, to znaczy, że odradza się w sposób samoczynny, bez ingerencji i kontroli człowieka. Jedną z "przeszkód" dla takiego typu rozwoju lasów naturalnych jest zgryzanie (i zjadanie) pędów młodych drzew przez zwierzęta (szczególnie jelenie i sarny). Jak jednak tłumaczył profesor Szwagrzyk, o ile w przypadku lasów gospodarczych odgradzanie młodych drzew w celu ich ochrony przez zwierzętami jest uzasadnione, to w lasach naturalnych - niekoniecznie. - Oczywiście rosnąca populacja jeleniowatych stanowi zagrożenie dla wzrostu małych drzew, ale w Tatrach tego problemu nie ma, ponieważ obszar objęty zaburzeniami jest tak duży, że zwierzęta nie są w stanie przejeść wszystkiego - mówił badacz.

I właśnie wyjaśnienia tego wszystkiego - wzajemnych związków między gwałtownymi zjawiskami, procesem naturalnego odnawiania lasu i zgryzaniem młodych drzew przez jeleniowate - dotyczy realizowany przez zespół profesor projekt "Wpływ rozległych intensywnych zaburzeń na relacje między roślinożercami a naturalnym odnowieniem lasu".

Powstają lasy z większą różnorodnością gatunkową

Badania w ramach projektu są prowadzone we wspomnianym Tatrzańskim, a także w Roztoczańskim Parku Narodowym. Na Roztoczu naturalne zaburzenia są ostatnio małe i rozproszone, a młode pokolenie drzew jest niezbyt liczne i z reguły odgradzane, podobnie jak w lasach gospodarczych.

- Zlokalizowaliśmy i mierzyliśmy młode pędy, tempo ich wzrostu, mierzyliśmy intensywność ich rozgryzania, intensywność światła przy gruncie oraz inne aspekty. Kolejnym krokiem jest analiza ilościowa, ile jest młodych drzew różnych gatunków i jak duża jest masa dostępnych dla jeleniowatych pędów na badanym terenie - wymieniał badacz. - Wstępne wyniki naszych badań wskazują, że gatunki powszechnie uznawane za wrażliwe na presję roślinożerców, takie jak jawor czy jarzębina, w warunkach wystąpienia naturalnych zaburzeń szybko osiągają wysokość chroniącą je przed zgryzaniem. Przy dużej dostępności światła na rozległych obszarach skutecznie konkurują one z gatunkami wytrzymałymi na ocienienie i stanowią znaczącą część młodej generacji drzew - tłumaczył. Dodał, że w efekcie powstające tam młode lasy charakteryzują się większą różnorodnością gatunkową niż starsze drzewostany. - Wyniki naszych badań mogą więc stanowić argument na rzecz powstrzymania się od ingerencji w naturalne procesy regeneracji lasu po zaburzeniach - podkreślił ekspert. Jak podał Szwagrzyk, w Polsce lasy naturalne stanowią jeden procent wszystkich lasów, to praktycznie tylko parki narodowe i rezerwaty. - Obserwujemy jednak trend, by nawet pewne tereny lasów gospodarczych pozostawiać naturalnym procesom. Na to też wskazuje Unia Europejska między innymi w swojej strategii bioróżnorodności - podsumował.

Autorka/Autor:anw

Źródło: PAP, tvnmeteo.pl

Źródło zdjęcia głównego: marcin jucha/AdobeStock

Pozostałe wiadomości

Luty był średnio o 6 stopni Celsjusza cieplejszy niż zazwyczaj. Jak wynika z danych IMGW, miesiąc pobił już dotychczasowy rekord ustanowiony w 1990 roku. W środę anomalia temperatury sięgnęła miejscami 10 st. C.

Mapa Polski jest miejscami nie czerwona, tylko bordowa. To "ewenement"

Mapa Polski jest miejscami nie czerwona, tylko bordowa. To "ewenement"

Źródło:
IMGW, Kontakt 24, tvnmeteo.pl

Przegotowanie kranówki pomaga w pozbyciu się z niej mikroplastiku - informują chińscy naukowcy. Najskuteczniej proces ten przebiega w twardej wodzie, zawierającej wyższą zawartość węglanu wapnia.

Jak pozbyć się mikroplastiku z kranówki? Badacze opracowali prostą metodę

Jak pozbyć się mikroplastiku z kranówki? Badacze opracowali prostą metodę

Źródło:
PAP

Katowice zmagają się z problemem zanieczyszczenia dwutlenkiem azotu. Na bardzo słabą jakość powietrza skarżą się mieszkańcy domów położonych w sąsiedztwie autostrady A4. Jak tłumaczył Piotr Siergiej z Polskiego Alarmu Smogowego, to nie tylko problem stolicy Śląska - normy dla tego gazu przekraczane są w każdym dużym mieście.

Dwutlenek azotu dusi mieszkańców Katowic

Dwutlenek azotu dusi mieszkańców Katowic

Źródło:
TVN24, GIOŚ

Frytki to najbardziej przyjazne bioróżnorodności danie. W badaniu uwzględniającym ponad 150 potraw z całego świata, naukowcy z Singapuru przeanalizowali to, które z nich mają wpływ na największą liczbę gatunków zwierząt. Wśród najbardziej "obciążających" środowisko dań znalazło się wiele potraw mięsnych, ale też kilka opcji wegetariańskich i wegańskich.

Chcesz zapobiec wymieraniu gatunków? Jedz frytki

Chcesz zapobiec wymieraniu gatunków? Jedz frytki

Źródło:
PLOS

Szwajcaria chce globalnej dyskusji na temat technologii umożliwiających wpływanie na ziemski klimat, zwłaszcza ograniczających ilość światła słonecznego docierającego do naszej planety. Debata ma mieć miejsce na trwającej w Kenii szóstej Sesji Zgromadzenia ONZ ds. Środowiska. Technologie te jednak wywołują ogromne kontrowersje i dzielą naukowców.

Szwajcaria proponuje zasłonięcie Słońca. Kontrowersyjny pomysł dzieli naukowców

Szwajcaria proponuje zasłonięcie Słońca. Kontrowersyjny pomysł dzieli naukowców

Źródło:
Guardian, tvn24.pl

Misja IM-1 może zostać uznana za sukces - przekazała w środę NASA. Chociaż lądowaniu sondy Odyseusz towarzyszył szereg problemów technicznych, naukowcom udało się odebrać dane z umieszczonych na jej pokładzie instrumentów pomiarowych. Producent lądownika ma nadzieję, że sprzęt nie powiedział jeszcze ostatniego słowa.

Połamał nogi, ale przesłał dane. "Przeprowadziliśmy bardzo udaną misję"

Połamał nogi, ale przesłał dane. "Przeprowadziliśmy bardzo udaną misję"

Źródło:
NASA, space. com, Reuters

Rekordowa liczba pożarów została zanotowana w lutym w brazylijskiej części Amazonii. Naukowcy przekazali, że płomienie zaobserwowano tam prawie trzy tysiące razy - to najwyższa wartość od momentu rozpoczęcia pomiarów. Winę za to ponosi susza, która od miesięcy nawiedza ten rejon świata.

W Amazonii padł smutny rekord. Tak wielu pożarów jeszcze tam nie było

W Amazonii padł smutny rekord. Tak wielu pożarów jeszcze tam nie było

Źródło:
PAP, CAMS, Correio Braziliense

Pogoda na dziś. W czwartek 29.02 termometry wskażą od 5 do 16 stopni Celsjusza. Opady deszczu synoptycy zapowiadają tylko dla południowo-wschodniej części kraju.

Pogoda na dziś - czwartek 29.02. Duże różnice temperatury. W części kraju spadnie deszcz

Pogoda na dziś - czwartek 29.02. Duże różnice temperatury. W części kraju spadnie deszcz

Źródło:
tvnmeteo.pl

Sonda DART, która niemal półtora roku temu, w pierwszym teście obrony planetarnej, uderzyła w asteroidę Dimorphos, nie pozostawiła na niej krateru uderzeniowego, ale prawdopodobnie zmieniła jej kształt - twierdzą naukowcy na łamach pisma "Nature Astronomy". Przeprowadzili setki symulacji, aby odtworzyć skutki tej celowej kolizji.

Sonda uderzyła w asteroidę. Zmieniła ją w "zupełnie inne ciało"

Sonda uderzyła w asteroidę. Zmieniła ją w "zupełnie inne ciało"

Źródło:
CNN, space.com, tvnmeteo.pl

Choć przed nami dopiero początek marca, to zacznie się on tak ciepło, jakby miał się już kończyć. W weekend na obszarze całej Polski termometry pokażą dwucyfrowe wartości. W prognozie pogody na najbliższe dni w nielicznych miejscach widać słabe opady deszczu.

Czeka nas bardzo ciepły weekend

Czeka nas bardzo ciepły weekend

Źródło:
tvnmeteo.pl

Gwałtowne burze i tornada przeszły w środę przez stany Illinois, Ohio i Michigan w USA. Wielu ludzi zostało pozbawionych prądu, a z utrudnieniami musieli liczyć się pasażerowie korzystający z chicagowskiego lotniska O'Hare.

Tornada, wichury i grad wielkości piłek golfowych. Żywioł niszczył domy i wyrywał drzewa z korzeniami

Tornada, wichury i grad wielkości piłek golfowych. Żywioł niszczył domy i wyrywał drzewa z korzeniami

Źródło:
Reuters, BBC

We wschodniej Australii nie ustają pożary buszu. Ogień zagraża co najmniej 30 tysiącom mieszkańców stanu Wiktoria, a rozprzestrzenianiu się żywiołu sprzyja silny, porywisty wiatr. Mieszkańcy coraz to nowych regionów zachęcani są do ewakuacji.

Katastrofalne zagrożenie pożarowe. Suche burze mogą pogorszyć sytuację

Katastrofalne zagrożenie pożarowe. Suche burze mogą pogorszyć sytuację

Źródło:
PAP, Reuters, ABC News

Intensywne opady deszczu na północy Hiszpanii doprowadziły do wylania kilku rzek. W niektórych miejscowościach ulice znalazły się pod wodą. Największe problemy występują w Kraju Basków, Kastylii i Leonie oraz w regionie Nawarra.

Wylewają rzeki w Hiszpanii. Zalania i podtopienia

Wylewają rzeki w Hiszpanii. Zalania i podtopienia

Źródło:
ENEX, elmundo.es, 20minutos.es

Pożar szaleje w północnym Teksasie. Jak przekazali strażacy, od poniedziałku spłonęło ponad 121 tysięcy hektarów terenów zielonych, a ogień nie został opanowany. W wielu hrabstwach wydano nakazy ewakuacji, jednak miejscami płomienie podeszły tak blisko zabudowań, że władze nakazały mieszkańcom natychmiastowe poszukanie schronienia.

Jest za późno na ewakuację. "Domy płoną właściwie z każdej strony"

Jest za późno na ewakuację. "Domy płoną właściwie z każdej strony"

Źródło:
Reuters, CNN

Trzeci stopień zagrożenia lawinowego obowiązuje w wysokich partiach Tatr. Jak wyjaśnili ratownicy, wzrost zagrożenia ma związek z bardzo dużym ociepleniem, odczuwalnym także wysoko w górach. Eksperci apelują o ostrożność podczas wycieczek.

W Tatrach panują "nietypowe" warunki. Uważajcie na siebie

W Tatrach panują "nietypowe" warunki. Uważajcie na siebie

Źródło:
TPN, TOPR

Silny boczny wiatr uniemożliwił w poniedziałek lądowanie na lotnisku Heathrow w Londynie. Na nagraniu widać, jak podmuchy miotają samolotem linii British Airways, a pilot decyduje się na przerwanie próby lądowania.

Wiatr miotał samolotem, pilot przerwał lądowanie. Nagranie

Wiatr miotał samolotem, pilot przerwał lądowanie. Nagranie

Źródło:
BBC, Reuters, FlightRadar 24

Niezwykle wysoka temperatura, jaką przyniósł nam tegoroczny luty, przyniosła spore ożywienie wśród roślin i zwierząt. Przyroda zbudziła się do życia także w ogrodzie prezenterki tvnmeteo.pl Doroty Gardias, która na antenie TVN24 zaprezentowała pierwsze w tym roku okazy rabarbaru.

Wiosna w lutym. W ogrodzie Doroty Gardias wyrósł już rabarbar

Wiosna w lutym. W ogrodzie Doroty Gardias wyrósł już rabarbar

Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl

Do środkowej Europy, w tym do Polski, napływa wyjątkowo ciepłe powietrze. We wtorek na południu kraju temperatura przekraczała aż 19 stopni Celsjusza, a w kilku miastach odnotowano rekordy. W Warszawie było cieplej niż w stolicy Hiszpanii.

Posypały się rekordy, Warszawa była cieplejsza od Madrytu

Posypały się rekordy, Warszawa była cieplejsza od Madrytu

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl, IMGW, wetteronline.de

Meksykański wulkan Popocatepetl znów się przebudził, wyrzucając w powietrze kłęby pyłu i dymu. Z tego powodu niektóre linie lotnicze zdecydowały się na odwołanie lotów ze stołecznego lotniska. W regionie ogłoszono alert ostrzegający przed aktywnością wulkaniczną.

77 wyziewów z krateru. Alert w Meksyku

77 wyziewów z krateru. Alert w Meksyku

Źródło:
PAP, El Pais, CENAPRED

Pierwszy bocian przyleciał do wsi Krutyń na Mazurach - poinformował we wtorek w mediach społecznościowych Mazurski Park Krajobrazowy. To ptak, który od trzech lat zjawia się w tej miejscowości wcześniej niż inne bociany.

Do mazurskiej wsi przyleciał bocian. Wcześniej niż rok temu

Do mazurskiej wsi przyleciał bocian. Wcześniej niż rok temu

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Metalową bliznę zauważono na powierzchni białego karła WD 0816-310. Dawniej obiekt ten był wielkości naszego Słońca, jednak zakończył swoje życie pochłaniając otaczające go planety i planetoidy. To właśnie ten proces pozostawił po sobie unikatowy ślad.

Po kosmicznym kanibalizmie na powierzchni gwiazd pozostaje blizna

Po kosmicznym kanibalizmie na powierzchni gwiazd pozostaje blizna

Źródło:
ESO

Pożary lasu szaleją w stanie Missisipi. W poniedziałek strażacy walczyli z ogniem, który pochłonął ponad 600 hektarów lasu. Funkcjonariusze apelowali do mieszkańców o powstrzymanie się od rozpalania ognia w wietrzne dni.

Od trzech dni walczą z żywiołem

Od trzech dni walczą z żywiołem

Źródło:
Reuters, MS Forestry Commission

Dzud - zjawisko uniemożliwiające wypas zwierząt - opanował około 80 procent terenu Mongolii. Do tej pory przyczynił się on do śmierci ponad 2,9 milionów sztuk bydła. Wszystko wskazuje na to, że przez zmiany klimatyczne do podobnych katastrof będzie dochodziło coraz częściej.

"Biel i żelazo" zabiły prawie trzy miliony zwierząt

"Biel i żelazo" zabiły prawie trzy miliony zwierząt

Źródło:
PAP, Daily Sabah

Osuwisko całkowicie pogrzebało wioskę w środkowej Boliwii. Do zdarzenia doszło, gdy woda przelała się przez tamę pobliskiego zbiornika wodnego. To nie jedyne miejsce w kraju, gdzie obfite opady deszczu

Fale błota pochłonęły całą miejscowość. "Co zrobić, gdy straciliśmy wszystko?"

Fale błota pochłonęły całą miejscowość. "Co zrobić, gdy straciliśmy wszystko?"

Źródło:
Reuters, opinion.com.bo, urgente.bo

Ariane 6, nowa rakieta nośna Europejskiej Agencji Kosmicznej, dotarła do Gujany Francuskiej. Budowana przez kilkaset firm z 13 krajów konstrukcja ma zapewnić Europie niezależność w dostępie do orbity. Pierwszy lot zapowiadany jest na lato bieżącego roku.

Rakieta Ariane 6 przypłynęła do portu kosmicznego

Rakieta Ariane 6 przypłynęła do portu kosmicznego

Źródło:
PAP, ESA

Zima w tym roku przypomina wiosnę, a przyroda zaczęła budzić się do życia z wyprzedzeniem. Jak tłumaczy synoptyk tvnmeteo.pl Arleta Unton-Pyziołek, natura wcale nie dała się całkowicie wyprowadzić w pole ciepłej aurze. Niewykluczone także, że w tym roku jeszcze liźnie nas jęzor zimna "Bestii ze Wschodu".

Ekstremalnie ciepły luty. Czy "Bestia ze Wschodu" przegoni wiosnę?

Ekstremalnie ciepły luty. Czy "Bestia ze Wschodu" przegoni wiosnę?

Źródło:
tvnmeteo.pl

Japoński lądownik SLIM przetrwał noc księżycową, choć nie był zaprojektowany do "przeżycia" w tak ekstremalnych warunkach - poinformowała w poniedziałek agencja kosmiczna JAXA. To pierwszy w historii lądownik, który precyzyjnie wylądował na powierzchni Srebrnego Globu.

Na Księżycu stał się "cud"

Na Księżycu stał się "cud"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Mieszkańcy wsi Piasek pod Cedynią (województwo zachodniopomorskie) proszą o pomoc, ponieważ wody opadowe i gruntowe zatrzymują się na ich podwórkach, a niektórym zalewa też piwnice. Jak zaznaczają, to przez nową zaporę przeciwpowodziową. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie mówi, że "wał został wykonany zgodnie z dokumentacją projektową".

Wał chroni przed powodzią, ale podwórka i piwnice zalane. "Coś nie zagrało"

Wał chroni przed powodzią, ale podwórka i piwnice zalane. "Coś nie zagrało"

Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl, IMGW

Zanieczyszczenia powietrza mają przełożenie na ilość opadów. Jak wynika z badań amerykańskich naukowców, znajdujące się w atmosferze cząsteczki sprawiają, że powietrze staje się chłodniejsze i suchsze. Zjawisko to może maskować pełną skalę zmian klimatycznych poprzez ukrywanie ekstremalnych opadów związanych z ocieplaniem się planety.

Zagadka "zaginionego" deszczu nareszcie rozwiązana

Zagadka "zaginionego" deszczu nareszcie rozwiązana

Źródło:
Berkeley Lab

Pająk Joro, inwazyjny gatunek z Japonii, bardzo dobrze radzi sobie w miastach. Przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych badanie wykazało, że stawonogom tym nie przeszkadzają silne wibracje związane z ruchem drogowym. Ta cecha prawdopodobnie ułatwi im w przyszłości opanowanie kolejnych regionów.

Inwazyjny pająk radzi sobie w miejskiej dżungli i "nigdzie się nie wybiera"

Inwazyjny pająk radzi sobie w miejskiej dżungli i "nigdzie się nie wybiera"

Źródło:
CNN, UGA Today

Osuwisko porwało dwoje dzieci w Kalifornii. Jak poinformowała policja, do tragedii doszło na polu namiotowym w pobliżu zapory na rzece Sacramento. Chociaż do akcji natychmiast wkroczyły służby ratunkowe, dzieci nie udało się uratować.

Osuwisko w pobliżu gigantycznej tamy. Nie żyje dwoje dzieci

Osuwisko w pobliżu gigantycznej tamy. Nie żyje dwoje dzieci

Źródło:
San Francisco, ABC 7 News