Sinice to nie glony. Skąd się wzięły na polskim wybrzeżu?

[object Object]
Rozmowa z profesorem Bogdanem Chojnickimtvn24
wideo 2/14

Wykwitom sinic sprzyja duże nasłonecznienie, wysoka temperatura wody oraz brak silnego wiatru. Taka właśnie sytuacja panuje obecnie nad Bałtykiem. Czym jednak są sinice, czym różnią się od glonów i jakie konsekwencje mogą nam grozić po wejściu do wody? Na te pytania odpowiadają eksperci.

Sanepid na Pomorzu apeluje, żeby przed wybraniem się na plażę sprawdzać, czy przypadkiem nie ma zakazu wejścia do wody na danym kąpielisku. Najbardziej zagrożone są rejony Półwyspu Helskiego i Zatoki Gdańskiej, ale zakazy mogą zostać wprowadzone na całym wybrzeżu w województwie pomorskim. Pierwsze kąpieliska zostały zamknięte także w centralnej i zachodniej części wybrzeża kraju - między innymi w Kołobrzegu.

W tej chwili zamkniętych jest kilkanaście kąpielisk. – Sytuacja cały czas się zmienia i warto ją kontrolować na bieżąco – radzi Tomasz Augustyniak, dyrektor Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Gdańsku.

SPRAWDŹ LISTĘ ZAMKNIĘTYCH KĄPIELISKA NA TVN24.PL

Plaże zamknięte z powodu sinic (stan na 25Google Maps

Czym są sinice?

- Sinice to takie organizmy, które żyją w zasadzie od początku świata, który my rozumiemy jako świat. Są bardzo stare - powiedział na antenie TVN24 profesor Bogdan Chojnicki, klimatolog z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Dodał, że bardzo dużo występuje ich w miejscach, gdzie jest odpowiednia ilość biogenów, czyli substancji, na bazie których mogą się rozwijać. Jednak potrzebna im jest również odpowiednio ciepła woda.

To nie glony

Sinice nie są glonami, lecz cyjanobakteriami, prostymi mikroorganizmami. Zieloną barwę zawdzięczają chlorofilowi niezbędnemu do fotosyntezy. Ich naturalnym środowiskiem jest woda zarówno słodka, jak i słona. Szczególną właściwością tych bakterii jest zdolność do przyswajania azotu z atmosfery, przetwarzanego następnie w azotyny i azotany. Ta cecha pozwala im bytować w różnorodnych środowiskach.

Sinice to pionierzy świata organicznego. Można spotkać je na każdej szerokości geograficznej, a nawet w skrajnych warunkach: w gorących źródłach, solankach, środowiskach bardzo kwaśnych, pustyniach czy lodowcach.

Eutrofizacja wód

Wykwit sinic, podczas którego uwalniają się trucizny, zależy od kilku czynników. Podstawowe znaczenie mają jednak odpowiednio duże nasłonecznienie i temperatura wody przekraczająca 18 stopni Celsjusza, a także brak silnego wiatru. Kolejnym czynnikiem jest eutrofizacja Bałtyku, czyli proces wzbogacania zbiorników wodnych w pierwiastki biofilne, skutkujący wzrostem trofii, czyli żyzności wód.

- Warto wspomnieć o tym, że Polska jest w dużej mierze krajem rolniczym. Produkujemy olbrzymie ilości jedzenia, ale to się odbywa w oparciu o nawożenie pól. Te biogeny, o których wspominałem na początku, one olbrzymią masą spływają rzekami do morza - tłumaczył profesor Bogdan Chojnicki. Dodał również, że nasz udział w eutrofizacji Bałtyku jest dużo większy niż Szwedów czy Finów. Zaznaczył, że jesteśmy "liderami, jeśli chodzi o zanieczyszczenie Bałtyku". Eutrofizacja wody to tak zwana baza, na której mogą rozwijać się sinice. - Problem sinic jest problemem bardzo poważnym - podkreślił.

Kiedy koniec?

Dużą rolę w tej kwestii odgrywa układ prądów w Bałtyku.

- Jeżeli woda zacznie się odsuwać od brzegów, cała populacja sinic zostanie zupełnie odsunięta od brzegu. Zajmie to miejsce woda czysta, w której te organizmy nie będą występowały - wyjaśnił Chojnicki.

Dodał jednak, że jest to kwestia kilku tygodni.

Bałtycki paradoks. Pogoda sprzyja kąpieli, sinice ją uniemożliwiają
Bałtycki paradoks. Pogoda sprzyja kąpieli, sinice ją uniemożliwiajątvn24

Problemy zdrowotne

Dopóki jednak ten problem występuje, należy wystrzegać się wchodzenia do wody w miejscach, gdzie są zamknięte kąpieliska. Sinice mogą być dla nas bardzo groźne i lepiej na nie uważać.

- Grożą nam konsekwencje zdrowotne, bo te cyjanobakterie produkują szereg różnych toksyn, szczególnie przy ich rozpadzie, pod koniec własnego życia, mogą wydzielać neurotoksyny, hepatotoksyny i dermatotoksyny, czyli wpływać na ośrodkowy układ nerwowy, łącznie z porażeniami mięśni przy większej ilości i częstszym dostaniu się ich do organizmu. Hepatotoksyny mogą uszkodzić naszą wątrobę, a dermatotoksyny tylko po samym wejściu do wody mogą spowodować świąd, pokrzywkę i różne wypryski - mówił we wtorek w programie "Wstajesz i wiesz" w TVN24 Marek Posobkiewicz, Główny Inspektor Sanitarny.

Jad dodał Tomasz Augustyniak, dyrektor Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Gdańsku, kiedy napijemy się takiej wody, o dużym stężeniu cyjanobakterii, jaka jest obecnie u wybrzeży, możemy mieć problemy żołądkowe, takie jak biegunki i wymioty.

Autor: anw/aw / Źródło: TVN Meteo

Źródło zdjęcia głównego: tvn24

Pozostałe wiadomości

W nadchodzących dniach w części kraju pojawią się opady deszczu ze śniegiem i samego śniegu. Miejscami temperatura maksymalna nie przekroczy 3 stopni Celsjusza.

Czeka nas zimowy epizod. Pogoda na 5 dni

Czeka nas zimowy epizod. Pogoda na 5 dni

Źródło:
tvnmeteo.pl

Gdzie jest burza? W poniedziałek wieczorem nad częścią kraju pojawiają się wyładowania atmosferyczne, którym towarzyszą opady deszczu. Sprawdź, gdzie jest burza, i śledź aktualną sytuację pogodową w Polsce na tvnmeteo.pl.

Wieczór głośny od grzmotów. Gdzie jest burza?

Wieczór głośny od grzmotów. Gdzie jest burza?

Aktualizacja:
Źródło:
tvnmeteo.pl

IMGW wydał ostrzeżenia meteorologiczne. W poniedziałek i wtorek w części kraju spodziewane są intensywne opady deszczu, a miejscami może spaść nawet 35 litrów wody na metr kwadratowy. Obowiązuje również prognoza alertów na kolejne dni.

Kolejne godziny przyniosą ulewy. IMGW ostrzega

Kolejne godziny przyniosą ulewy. IMGW ostrzega

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW, tvnmeteo.pl

W weekend na jednej z najdłuższych autostrad w stanie Ohio pojawili się nietypowi uczestnicy ruchu drogowego.

Konie biegały po autostradzie. I to pod prąd

Konie biegały po autostradzie. I to pod prąd

Źródło:
Reuters

Zawartość kokainy i innych narkotyków w rzymskim powietrzu rośnie - donoszą eksperci z włoskiego Komitetu Badań Naukowych. O tym, że w ciągu ostatnich 10 lat zawartość kokainy w powietrzu wzrosła aż o 60 procent, można przeczytać w poniedziałkowym wydaniu dziennika "Il Messaggero".

Coraz większa zawartość narkotyków w powietrzu w Rzymie

Coraz większa zawartość narkotyków w powietrzu w Rzymie

Źródło:
PAP, ilfattoquotidiano.it,

W marcu czasami będzie chłodniej niż w lutym. Jakiej temperatury możemy się spodziewać w najbliższych dniach? Czy ciepło powróci? Sprawdź długoterminową prognozę pogody na 16 dni.

Pogoda na 16 dni: na północy rodzi się mroźny wyż

Pogoda na 16 dni: na północy rodzi się mroźny wyż

Źródło:
tvnmeteo.pl

Pogoda na dziś. Poniedziałek 04.03 zapowiada się pochmurno, miejscami deszczowo. W części kraju wystąpią warunki sprzyjające powstawaniu burz. Na termometrach zobaczymy od 4 do 16 stopni Celsjusza.

Pogoda na dziś - poniedziałek 04.03. Niebo spowiją chmury, miejscami burzowe

Pogoda na dziś - poniedziałek 04.03. Niebo spowiją chmury, miejscami burzowe

Źródło:
tvnmeteo.pl

Żarłacz biały został wyrzucony na brzeg we wschodniej Australii. Przed wypłynięciem na ląd zwierzę od pewnego czasu krążyło w pobliżu brzegu, widocznie cierpiąc. Jak podejrzewają eksperci, rekin mógł się czymś zatruć lub być chory.

Rekin wyrzucony na plażę. "Nigdy nie widziałem czegoś takiego"

Rekin wyrzucony na plażę. "Nigdy nie widziałem czegoś takiego"

Źródło:
ABC News, The Guardian

Para supermasywnych czarnych dziur o rekordowej masie została zmierzona przez naukowców. Obiekty te znajdują się bardzo blisko siebie, ale do połączenia się w jedność dzielą je miliardy lat świetlnych. Badania sugerują, że może to wynikać właśnie z ich niezwykłej masy.

To najcięższa para czarnych dziur, jaką udało się zmierzyć

To najcięższa para czarnych dziur, jaką udało się zmierzyć

Źródło:
NOIR Lab

Biegacze opanowały stan Utah. Po zimowej burzy, której towarzyszyły silne podmuchy wiatru, ulice dwóch miast wypełniły się roślinami jak z westernu, a miejscami uformowały się trzymetrowe góry charakterystycznych, kulistych kwiatostanów. W usuwaniu roślin pomóc musiały lokalne władze.

"Armagedon biegaczy" na ulicach

"Armagedon biegaczy" na ulicach

Źródło:
Reuters, The Guardian, KMYU

Wulkan La Cumbre wybuchł na wyspach Galapagos w Ekwadorze. W nocy z soboty na niedzielę zaczął on wyrzucać z siebie strumienie żarzącej się lawy. Jak przekazały władze, to największa erupcja z tego stożka, jaką udało się do tej pory zarejestrować.

Lawa spływała strumieniami do oceanu. Pierwsza tak duża erupcja

Lawa spływała strumieniami do oceanu. Pierwsza tak duża erupcja

Źródło:
Reuters

Ulewy nawiedziły północną Argentynę. W mieście Corrientes nad rzeką Paraną w ciągu zaledwie kilku godzin spadło 300 litrów wody na metr kwadratowy, co spowodowało poważne podtopienia. Jak przekazały władze, była to katastrofa o niespotykanej skali.

Po ulewach pływali po mieście pontonami

Po ulewach pływali po mieście pontonami

Źródło:
Reuters, Meteored.com.ar

Zorza polarna była widoczna zeszłej nocy nad Polską. Szczególnie dobre warunki do obserwacji zjawiska wystąpiły w północnej części kraju. Zdjęcia i nagrania zorzy otrzymaliśmy na Kontakt 24.

Na polskim niebie pojawiła się barwna łuna

Na polskim niebie pojawiła się barwna łuna

Aktualizacja:
Źródło:
Kontakt 24, Z głową w gwiazdach, tvnmeteo.pl

Zima zawitała do Kalifornii - i to bezpośrednio pod drzwi. Pracownicy ośrodka narciarskiego w górach Sierra Nevada przekonali się o tym na własnej skórze, gdy rano otworzyli drzwi i zobaczyli warstwę śniegu sięgającą niemal górnej framugi. W ciągu doby spadło tam niemal 90 centymetrów śniegu.

Taki widok zastali po otwarciu drzwi

Taki widok zastali po otwarciu drzwi

Źródło:
CNN, Sugar Bowl Resort

Rekordowo ciepły luty nie jest zwykłą anomalią, ale skutkiem zmian klimatycznych zachodzących na całym świecie. Profesor Bogdan Chojnicki z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu tłumaczył, że w walce z globalnym ociepleniem coraz trudniej będzie nam liczyć na oceany - ta naturalna "chłodnica" naszej planety sama staje się coraz cieplejsza. Naukowiec ostrzegł, że skutki zmian klimatycznych odczujemy wszyscy.

Ciepły luty nie był wyjątkiem, ale nową regułą. "Nie cieszyłbym się z tych zmian"

Ciepły luty nie był wyjątkiem, ale nową regułą. "Nie cieszyłbym się z tych zmian"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Lawiny porwały turystów na północy Japonii. Jak przekazali funkcjonariusze policji, w niedzielę doszło do dwóch niepowiązanych ze sobą wypadków. Zginęły dwie osoby.

Dwie lawiny, dwie ofiary śmiertelne

Dwie lawiny, dwie ofiary śmiertelne

Źródło:
PAP, NHK, The Japan News

Strażacy walczą z "potwornym" pożarem, który od prawie tygodnia szaleje w Teksasie. W wyniku żywiołu życie straciły co najmniej dwie osoby. Ogień pochłonął obszar liczący ponad 400 tysięcy hektarów, co czyni go największym pożarem odnotowanym w tym stanie.

Pożary w Teksasie. Ogień strawił ponad 400 tysięcy hektarów ziem

Pożary w Teksasie. Ogień strawił ponad 400 tysięcy hektarów ziem

Źródło:
Reuters, CNN

Wulkan Popocatepetl jest drugą najwyższą górą Meksyku. W sobotę znów dał o sobie znać i wyrzucił w powietrze chmurę dymu i popiołu. Wzbiła się ona na wysokość kilku kilometrów.

Popocatepetl znowu niepokoi

Popocatepetl znowu niepokoi

Źródło:
ENEX, volcanodiscovery.com, gob.mx

Zambia i sąsiednie Zimbabwe zmagają się z niespotykaną od dekad suszą. Wodospady Wiktorii, uznawane za jeden z siedmiu naturalnych cudów świata, po wielu tygodniach suszy, zamiast kaskad wody pokazują turystom skalne ściany. Prezydent Zambii ogłosił stan wyjątkowy.

Jeden z naturalnych cudów świata wysycha. Ogłoszono stan wyjątkowy

Jeden z naturalnych cudów świata wysycha. Ogłoszono stan wyjątkowy

Źródło:
PAP, Reuters, AP

Za nami miesiąc, który zapisał się w historii meteorologii. Choć w kalendarzu był luty, to pogodowo przenieśliśmy się do kwietnia. Zwłaszcza w ostatnich dniach, kiedy termometry pokazywały blisko 20 stopni Celsjusza.

Oto wykres, który powinien nas niepokoić

Oto wykres, który powinien nas niepokoić

Źródło:
IMGW, tvnmeteo.pl

Śnieżyce nawiedziły Kalifornię. Gwałtowna aura spowodowała, że tysiące domów zostało pozbawionych prądu. Miejscami pokrywa śnieżna może przekraczać trzy metry.

Tysiące domów bez prądu. Śnieżyce w USA

Tysiące domów bez prądu. Śnieżyce w USA

Źródło:
Reuters, The Guardian

Wiosna w Tatry przyszła wyjątkowo wcześnie. Po rekordowo ciepłym lutym śniegu w dolinach w większości miejsc już próżno szukać. Ten leży w wyższych partiach gór, gdzie obowiązuje drugi stopień zagrożenia lawinowego.

Śnieg w lutym leżał w Zakopanem zaledwie kilka dni

Śnieg w lutym leżał w Zakopanem zaledwie kilka dni

Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl, PAP

Brazylijski stan Acre zmaga się z powodziami. W mieście Brasielia sytuacja nigdy nie była tak trudna. Setki mieszkańców zostało bez dachu nad głową, a tysiące przesiedlono. Skutki żywiołu można zobaczyć na nagraniach z drona.

"Wszystko zostało zalane. Niczego nie udało się uratować

"Wszystko zostało zalane. Niczego nie udało się uratować

Źródło:
Reuters

Do Polski zbliża się ochłodzenie. Zima nie wraca, ale jak podkreślił rzecznik prasowy Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Grzegorz Walijewski, zapanuje "wczesna wiosna". Po niespotykanie ciepłym lutym pogoda zacznie pasować do kalendarza. Synoptyk przekazał również, jakiej aury możemy spodziewać się w czasie Wielkanocy i na początku kwietnia.

Jaki będzie marzec i co z pogodą w Wielkanoc? IMGW prognozuje

Jaki będzie marzec i co z pogodą w Wielkanoc? IMGW prognozuje

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Śnieg pokrył w sobotę rano niektóre obszary zachodniej Anglii. Warunki do podróżowania były trudne. Na Kontakt 24 otrzymaliśmy nagranie zimowych opadów w Bristolu.

"Taka pogoda dziś przywitała nas w Bristolu"

"Taka pogoda dziś przywitała nas w Bristolu"

Źródło:
BBC, Kontakt 24, tvnmeteo.pl

Testy systemu ostrzegania przed tsunami przeprowadzono w piątek w Lizbonie przy Placu Handlowym. Specjaliści podkreślają, że stolica Portugalii jest w znacznym stopniu narażona na trzęsienie ziemi, które może doprowadzić do powstania groźnych fal.

Lizbona testuje system ostrzegania przed tsunami. "Duże ryzyko trzęsienia ziemi"

Lizbona testuje system ostrzegania przed tsunami. "Duże ryzyko trzęsienia ziemi"

Źródło:
PAP

Sycylia zmaga się z poważną suszą. Brak opadów zimą sprawił, że dostęp do słodkiej wody jest mocno ograniczony. Mieszkańcy muszą magazynować deszczówkę.

Po wodę chodzą do fontanny, wanny napełniają na zapas

Po wodę chodzą do fontanny, wanny napełniają na zapas

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

Tak ciepłego lutego w Polsce nie było od ponad 100 lat. Już na samym początku miesiąca zaczęły pojawiać się pierwsze oznaki wiosny. - Właściwie można powiedzieć, że nie tyle wiosna przychodzi wcześniej, co skraca się zima - skomentował rzecznik Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Grzegorz Walijewski. - To już nie będzie to, co kiedyś, gdy temperatura ujemna utrzymywała się kilkanaście czy kilkadziesiąt dni. To już się zmieniło - powiedział.

Zima się skróciła. "To już nie będzie to, co kiedyś"

Zima się skróciła. "To już nie będzie to, co kiedyś"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl