1. Dla kogo

Z danych Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa wynika, że obecnie na rynku brakuje blisko pół miliona mieszkań. Nasz kraj niezmiennie pozostaje pod tym względem w ogonie Europy. Jak wynika z raportu Deloitte z 2014 roku, byliśmy na Starym Kontynencie drudzy od końca ze wskaźnikiem wynoszącym 360 mieszkań na 1000 mieszkańców.

Brakuje też tanich mieszkań na wynajem, co wpływa na niską mobilność siły roboczej w Polsce.

Fundacja Habitat for Humanity zwraca również uwagę, że konsekwencją jest ograniczenie dzietności. Jak wynika bowiem z najnowszych danych Krajowego Rejestru Długów ok. 53 proc. dorosłych Polaków poniżej 35. roku życia nadal mieszka z rodzicami. A to powoduje, że niechętnie decydują się na powiększenie rodziny.

Dlatego odpowiadając na te problemy rząd chce, by z Narodowego Programu Mieszkaniowego mogły skorzystać rodziny, osoby myślące o założeniu rodziny oraz osoby samotne, bez względu na wiek. Na podstawie zgłoszenia z odpowiednimi dokumentami, m.in. PIT, potencjalny najemca będzie otrzymywał punkty. Na tej podstawie zostaną wyłonione w pierwszej kolejności osoby, które skorzystają z nowych możliwości.

2. Cena

Z założeń programu wynika, że mieszkania będą dostępne w dwóch opcjach: na wynajem oraz na wynajem z dojściem do własności. Pierwsza z nich zakłada, że koszt wynajmu wyniesie od 10 do 20 zł za 1 m kw. (w zależności od lokalizacji). Jeśli najemca zdecyduje się wybrać drugą opcję, będzie musiał dopłacić do powyższego czynszu 20 proc.

W opcji najmu z docelowym wykupem mieszkania stawka czynszu ma wynieść ok. 12-24 zł za metr kwadratowy.

W każdej chwili będzie można zrezygnować z opcji dojścia do własności. Wtedy najemca otrzyma zwrot 20-proc. nadpłaty. Ponadto - jeśli w trakcie najmu sytuacja materialna najemcy pogorszy się - będzie miał możliwość spłaty czynszu ze środków zgromadzonych na poczet własności.

3. Skąd środki

Jak poinformowano w rządowym komunikacie poszczególne działania programu będą finansowane ze środków pozyskiwanych przez Narodowy Fundusz Mieszkaniowy, pieniędzy budżetowych oraz innych środków publicznych (Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, fundusze europejskie), a także ze środków prywatnych, np. gromadzonych w funduszach inwestycyjnych finansujących budowę nowych mieszkań.

Operacyjne prowadzenie inwestycji oraz zarządzanie wybudowanym zasobem będzie zadaniem m.in. Narodowego Operatora Mieszkaniowego.

Ile środków będzie potrzebnych na realizację programu oraz ile mieszkań powstanie w jego ramach na razie nie wiadomo.

4. Cel

Głównymi celami Narodowego Programu Mieszkaniowego są zwiększenie dostępu do mieszkań dla osób o średnich i niskich dochodach oraz poprawa stanu technicznego zasobów mieszkaniowych wraz ze zwiększeniem ich efektywności energetycznej.

Według założeń rządu, chodzi o zwiększenie liczby mieszkań przypadających na 1 tys. mieszkańców. Do 2030 roku liczba mieszkań przypadająca na 1 tys. mieszkańców powinna osiągnąć średnią Unii Europejskiej, co oznacza wzrost do 435 mieszkań na 1 tys. osób.

Innym celem programu jest zwiększenie możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych osób zagrożonych wykluczeniem społecznym (ze względu na niskie dochody lub szczególnie trudną sytuację życiową).

Chodzi o zmniejszenie liczby oczekujących na najem mieszkania gminnego. Do 2030 roku samorządy gminne powinny mieć możliwość zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wszystkich oczekujących na najem mieszkania od gminy.

5. Mieszkania czynszowe

Jednym z głównych założeń NPM będzie również wsparcie budownictwa społecznych mieszkań czynszowych, budowanych przez spółdzielnie mieszkaniowe, towarzystwa budownictwa społecznego lub inne podmioty (np. deweloperów).Nowym instrumentem wsparcia będzie dotacja dla gmin, które wspólnie z inwestorami będą budowały mieszkania o niskim czynszu. Ma to być 20 proc. kosztów inwestycji. Czynsz za wynajem takiego mieszkania nie będzie wyższy niż 4 proc. wartości odtworzeniowej.

Dodatkowo, spółki gminne oraz spółdzielnie mieszkaniowe i towarzystwa budownictwa społecznego, będą mogły ubiegać się o preferencyjne kredyty w Banku Gospodarstwa Krajowego – z dopłatą budżetową – na budowę społecznych mieszkań czynszowych lub spółdzielczych lokatorskich. W tym przypadku czynsz nie będzie wyższy niż 5 proc. wartości odtworzeniowej.

Program umożliwia także samorządom składanie wniosków o dofinansowanie 35-55 proc. kosztów budowy mieszkań komunalnych i chronionych oraz noclegowni i schronisk dla bezdomnych.

6. Oszczędzanie

Narodowy Program Mieszkaniowy wprowadza także mechanizm oszczędzania na cele mieszkaniowe w ramach Indywidualnych Kont Mieszkaniowych (IKM).

Obywatele będą mogli gromadzić środki na IKM, które będą założone w bankach i spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych. Oszczędności będą mogły być przeznaczone na zakup, budowę oraz remont mieszkania lub domu jednorodzinnego oraz będą zwolnione z podatku dochodowego od zysków kapitałowych.

Regularne oszczędzanie ma być nagradzane premią wypłacaną z budżetu państwa, której wysokość będzie zależeć m.in. od wielkości rodziny.

7. Od kiedy

Działania przewidziane w programie będą wdrażane od IV kwartału 2016 roku. Minister Infrastruktury i Budownictwa Andrzej Adamczyk zapowiadał, że pierwsze inwestycje w ramach programu rozpoczną się w 2018 roku, a w 2019 roku pierwsi uczestnicy programu mieszkanie plus otrzymają klucze do mieszkań.

Mieszkanie plus to jednak nie jedyne rozwiązanie, które przyjąć rząd żeby walczyć o poprawę sytuacji mieszkaniowej. Podkreśleniem rangi problematyki rządu w tej kwestii ma być także powołanie Krajowej Rady Mieszkaniowej - organu doradczo-oceniającego przy premierze.

Autor: mb/gry / Źródło: PAP, tvn24bis.pl