Interesują ich nie tyle budynki, co postawy architektów. Nie oglądają się na możliwości technologiczne, lecz na sposoby organizacji obywateli – Nie możemy zatrzymać się na poziomie ładnych wizualizacji – mówi Bogna Świątkowska kuratorka wystawy "Coś, które nadchodzi. Architektura XXI wieku". Wystawę można oglądać do końca roku w Bibliotece Narodowej.
- Chyba nie – tak na pytanie, czy mamy obawiać się przyszłości odpowiada Bogna Świątkowska, kuratorka nowej wystawy "Coś, które nadchodzi. Architektura XXI wieku". Warunek jest jeden. Musimy przyjąć optykę artystów, którzy w zakamarkach Biblioteki Narodowej chcą skłonić ludzi do myślenia.
- Przyszłość zależy od nas, od tego jak ją wymyślimy, jak ją sobie zaprojektujemy – mówi Świątkowska i przekonuje, że warto przyjrzeć się temu co w tej chwili dzieje się na świecie. To właśnie niepokoje kryzysu podsumowują wystawę w Bibliotece Narodowej, która choć dotyczy architektury XXI wieku, rozrosła się w coś większego.
Przede wszystkim myśleć
- Wspólnie musimy wypracować sobie plany na przyszłość – mówi kuratorka wystawy i zamiast gotowych rysunków, obrazów, czy zdjęć, proponuje narzędzia przygotowane przez artystów, które mają popychać widzów na tory wysiłku intelektualnego.
Właśnie dlatego na wystawie dotyczącej architektury XXI wieku nie ma prezentacji budynków, czy gotowych wizji. – Nie możemy zatrzymywać się na poziomie ładnych wizualizacji. Wystawa jest zaproszeniem do myślenia. Przed nami pustka, która możemy wypełnić treścią. To bardzo ważny moment – przekonuje Świątkowska.
Diamenty są wieczne
Co proponują artyści? Po kolei. W czytelni biblioteki Maurycy Gomulicki zainstalował dużej wielkości diament.
- Diament jest twardy, piękny, symbolizuje bogactwo, także wewnętrzne. Przez lekturę szlifujemy wewnętrzne piękno. W tym diamencie oglądamy samych siebie – przekonuje kuratorka wystawy.
Kolejnym elementem wystawy są zdjęcia ukryte w katalogach, w których zazwyczaj znajdują się biblioteczne fiszki – Każdy wie, że w momencie kryzysu nie potrafimy dobrze ocenić sytuacji w której się znajdujemy. Fotografie zamiast fiszek pokazują nam metaforę sytuacji, w której jesteśmy. Spójrzmy na nią. Zobaczmy się z boku. Dzięki tym zdjęciom widzimy detale biblioteki. W podobnej sytuacji znaleźliśmy się jako społeczeństwo – mówi Świątkowska.
Namiot tam, gdzie ognisko
Na wystawie w Bibliotece Narodowej nie brakuje architektury. Tę reprezentuje szałas i jeden wyjątkowy namiot, należący do uczestnika ruchu "oburzonych". – To rodzaj, który najbardziej się ostatnio objawił. Namioty pojawiają się tam, gdzie są ogniska zapalne. Teraz są symbolem ruchu oburzonych, urealnienia demokracji. Prezentujemy typologię tychy namiotów – mówi Świątkowska.
Wystawę zorganizował fundacja "Bęc Zmiana". Można ją oglądać w Bibliotece Narodowej od 22 listopada do końca roku. Częścią projektu jest strona internetowa poświęcona informacjom przydatnym do spekulowania na temat przyszłości architektury, miast, czy społeczeństw: www.architekturaXXI.info
Bartosz Andrejuk