Szwajcaria proponuje zasłonięcie Słońca. Kontrowersyjny pomysł dzieli naukowców

Źródło:
Guardian, tvn24.pl
Dwie "dziury" na Słońcu (marzec 2023)
Dwie "dziury" na Słońcu (marzec 2023)NASA/Solar Dynamics Observatory
wideo 2/4
Dwie "dziury" na Słońcu (marzec 2023)NASA/Solar Dynamics Observatory

Szwajcaria chce globalnej dyskusji na temat technologii umożliwiających wpływanie na ziemski klimat, zwłaszcza ograniczających ilość światła słonecznego docierającego do naszej planety. Debata ma mieć miejsce na trwającej w Kenii szóstej Sesji Zgromadzenia ONZ ds. Środowiska. Technologie te jednak wywołują ogromne kontrowersje i dzielą naukowców.

Szwajcaria zainicjowała globalną debatę, czy powinno zbadać się "ryzyka, korzyści i niepewności" związane z ewentualnym ograniczeniem ilości docierającego do Ziemi światła słonecznego, informuje brytyjski "Guardian".

Szwajcaria proponuje, aby utworzono międzynarodową instytucję do zbierania informacji na temat prowadzonych obecnie badań z zakresu geoinżynierii klimatu (nazywanej też geoinżynierią słoneczną), czyli technologii umożliwiających wpływanie na ziemski klimat w celu przeciwdziałania jego niekorzystnym zmianom. Proponowane jest również ustanowienie ciała doradczego, które mogłoby analizować i przedstawiać dostępne możliwości ograniczenia globalnego ocieplenia oraz ich konsekwencje dla bioróżnorodności, produkcji żywności, nierówności społecznych i bezpieczeństwa.

Szwajcarska propozycja skupia się na jednej z tego typu technologii, tzw. modyfikacji promieniowania słonecznego (solar radiation modification, SRM). Rozwiązanie to, w uproszczeniu, polegałoby na przysłonięciu Słońca - miałoby naśladować efekt dużej erupcji wulkanicznej poprzez wypełnienie ziemskiej atmosfery cząsteczkami dwutlenku siarki, które będą odbijać część emitowanego przez Słońce światła i ciepła z powrotem w kosmos. Propozycja ma być przedyskutowana przez ekspertów w trakcie trwającej od 26 lutego do 1 marca w Nairobi szóstej Sesji Zgromadzenia ONZ ds. Środowiska (UNEA).

Geoinżynieria - zwolennicy debaty

Możliwości geoinżynierii klimatu wywołują ogromne kontrowersje i dzielą naukowców. Zwolennicy szwajcarskiej propozycji utrzymują, że badania są niezbędne, aby zapewnić wielostronny nadzór nad powstającymi na całym świecie technologiami zdolnymi do zmieniania naszej planety, które w innym razie mogłyby być rozwijane w izolacji przez pojedyncze państwa lub prywatnie przez miliarderów.

Przedstawiciel Szwajcarii w UNEA Felix Wertli przekazał, że celem jego państwa jest zapewnienie, że wszystkie państwa "są informowane na temat technologii SRM, zwłaszcza związanych z nimi możliwych ryzyk oraz efektów transgranicznych". Podkreślił, że propozycja nie ma promować geoinżynierii, ale umożliwiać przepływ informacji na temat tego, co się dzieje, i jakie badania są prowadzone.

Także Inger Andersen, dyrektorka organizującego UNEA Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEP), wskazała w otwierającym spotkanie wystąpieniu na znaczenie "globalnego dialogu na temat SRM". Podkreśliła, że powinien on być postrzegany jako środek ostrożności, a nie pochwalanie technologii geoinżynierii.

Zmiany klimatyczne i ich konsekwencje na świecieAdam Ziemienowicz, Maciej Zieliński/PAP

Geoinżynieria - krytyka

Wielu ekspertów ostrzega jednak choćby przed rozważaniem stosowania geoinżynierii. Zwracają uwagę na wątpliwości dotyczące skuteczności tych technologii, a przede wszystkim trudności z przewidzeniem globalnych konsekwencji prób wpływania na ziemski klimat. W styczniu 2023 roku pojawiły się na przykład badania wskazujące, że jedna z technik SRM polegająca na rozpylaniu aerozoli w stratosferze, mogłaby powodować niszczenie warstwy ozonowej. Krytycy twierdzą również, że debata na temat geoinżynierii klimatu zagrażałaby istniejącemu obecnie w praktyce zakazowi stosowania takich rozwiązań.

W 2022 roku grupa około 500 naukowców wezwała do ustanowienia porozumienia o formalnym zakazie geoinżynierii klimatu, obejmującego zakaz finansowania rozwoju takich technologii z funduszy publicznych, zakaz ich wdrażania, patentowania, testowania i wspierania na forum międzynarodowym. Zakaz jakichkolwiek eksperymentów geoinżynieryjnych na swoim terytorium wprowadził już Meksyk, Parlament Europejski wezwał z kolei do restrykcyjnego zarządzania i wdrożenia środków ostrożności związanych z tymi technologiami.

- Są pewne obszary, które społeczność międzynarodowa słusznie uznała za przekraczające granice, takie jak eugenika, klonowanie ludzi czy broń chemiczna. Geoinżynieria słoneczna należy do tej listy i musi się na niej szybko znaleźć, zanim pozornie nieszkodliwe rozmowy nad zarządzaniem nią poprowadzą nas po równi pochyłej w stronę jej zastosowania - stwierdza cytowana przez "Guardiana" Mary Church z Center for International Environmental Law (CIEL).

ZOBACZ TEŻ: Przekroczyliśmy granicę temperatury na Ziemi. Takich dni może być coraz więcej

Zakaz geoinżynierii klimatu

Jak zauważa "Guardian", Szwajcaria po raz pierwszy, nieskutecznie, zgłosiła propozycję obserwacji możliwości geoinżynierii klimatu w 2019 roku. Od tamtej pory badania w tym zakresie znacznie się rozwinęły, a zaangażowanych w nie jest coraz więcej podmiotów: od przedsiębiorstw z sektora paliw kopalnych, przez filantropów, aż do prywatnych przedsiębiorców liczących na potencjalne zyski ze zdolności do zahamowania trwającego globalnego ocieplenia. Badania te pozostają jednak rozproszone i nieuregulowane.

Mimo to, również tym razem poparcie dla szwajcarskiego wniosku w Nairobi pozostaje niepewne, zauważa "Guardian". Z jego poparcia wycofał się Senegal, swoje wątpliwości wyrażają m.in. USA i Arabia Saudyjska, a delegaci z wielu afrykańskich krajów podkreślają zakaz stosowania tego typu technologii.

- Wiem, że ludzie uważają, że to (debata nad geoinżynierią) może potencjalnie tworzyć przestrzeń, gdzie te technologie mogły by być wspierane. Ale ja uważam także, że nie rozmawianie na ich temat jest jeszcze bardziej problematyczne - ocenia główna naukowczyni UNEP, dr Andrea Hinwood.

ZOBACZ TEŻ: Tak ciepło nie było od prawie 1200 lat. Naukowcy wyczytali to ze słojów drzew

Autorka/Autor:mm

Źródło: Guardian, tvn24.pl

Źródło zdjęcia głównego: NASA/SDO

Pozostałe wiadomości

W kwietniu zima lubi nam o sobie przypominać. W czwartek w części kraju pojawiły się opady śniegu. Są one związane z przechodzącym nad Polską chłodnym frontem atmosferycznym.

Kwiecień plecień na całego. W Polsce spadł śnieg

Kwiecień plecień na całego. W Polsce spadł śnieg

Źródło:
tvnmeteo.pl, Kontakt 24

Po gorącym, wręcz letnim początku kwietnia przeżywamy bolesne ochłodzenie. Jaka będzie druga połowa kwietnia i co pokazuje prognoza pogody na majówkę 2024? Najświeższe wyliczenia modeli meteorologicznych przejrzała nasza synoptyk Arleta Unton-Pyziołek.

Pogoda na majówkę 2024. "Widać światełko w tunelu"

Pogoda na majówkę 2024. "Widać światełko w tunelu"

Źródło:
tvnmeteo.pl

Słonica o imieniu Viola uciekła we wtorek z wędrownego cyrku odwiedzającego miasto Butte w stanie Montana. "Spacerowała sobie ulicą, pokonała jedną lub dwie przecznice" - informował szeryf.

Słonica uciekła z cyrku i chodziła po ulicy. Nagranie

Słonica uciekła z cyrku i chodziła po ulicy. Nagranie

Źródło:
Reuters

IMGW wydał ostrzeżenia pierwszego stopnia przed przymrozkami. Z komunikatu wynika, że przy gruncie termometry pokazać mogą -5 stopni Celsjusza. Sprawdź, gdzie temperatura spadnie poniżej zera.

Temperatura mocno spadnie. Alarmy na południu kraju

Temperatura mocno spadnie. Alarmy na południu kraju

Aktualizacja:
Źródło:
IMGW

Temperatura powietrza w czwartek rano spadła w części kraju poniżej zera stopni. Do Polski napływają zimne i wilgotne masy powietrza pochodzenia arktycznego. Miejscami pada deszcz i deszcz ze śniegiem.

Niż znad Ukrainy podrzuca nam zimne powietrze. Gdzie ścisnął lekki mróz?

Niż znad Ukrainy podrzuca nam zimne powietrze. Gdzie ścisnął lekki mróz?

Źródło:
tvnmeteo.pl

Pogoda na dziś. W czwartek 18.04 pojawią się opady deszczu, a w górach deszczu ze śniegiem i śniegu. Termometry pokażą maksymalnie 10 stopni Celsjusza.

Pogoda na dziś - czwartek, 18.04. Wiatr spotęguje odczucie chłodu

Pogoda na dziś - czwartek, 18.04. Wiatr spotęguje odczucie chłodu

Źródło:
tvnmeteo.pl

Potężna ulewa nawiedziła Dubaj i spowodowała, że zalane zostały drogi, metro i lotnisko. O sytuacji w największym mieście Zjednoczonych Emiratów Arabskich opowiadali Polacy.

"Zamknięte są szkoły, biura". Relacje Polaków z zalanego Dubaju

"Zamknięte są szkoły, biura". Relacje Polaków z zalanego Dubaju

Źródło:
Kontakt 24, Reuters

Pogoda na 5 dni. Zimowe akcenty tak szybko nas nie opuszczą. Najbliższe dni przyniosą opady deszczu, a lokalnie nawet deszczu ze śniegiem. W górach pojawi się sam śnieg. Powieje też silniejszy wiatr, który miejscami może rozpędzać się do 50 kilometrów na godzinę.

Pogoda na 5 dni. Napłynie arktyczny chłód. W prognozach deszcz ze śniegiem, możliwe burze

Pogoda na 5 dni. Napłynie arktyczny chłód. W prognozach deszcz ze śniegiem, możliwe burze

Źródło:
tvnmeteo.pl

Doszło do kolejnej erupcji wulkanu Ruang położonego na indonezyjskiej wyspie o takiej samej nazwie. Władze wydały ostrzeżenie przed tsunami. Zamknięto też międzynarodowe lotnisko w mieście Manado.

Przez erupcję wulkanu zamknięto lotnisko. "Musimy zachować czujność"

Przez erupcję wulkanu zamknięto lotnisko. "Musimy zachować czujność"

Źródło:
Reuters, PAP, CNN

Największe od 75 lat opady deszczu nawiedziły Zjednoczone Emiraty Arabskie. - Woda na największej ulicy miała ponad metr głębokości, na 11 godzin utknąłem w samochodzie obok setek innych kierowców - powiedział Samir Saleh Din, mieszkaniec Dubaju.

Powodzie w Dubaju. "Chciałem kupić coś do jedzenia, wróciłem do domu dopiero następnego dnia"

Powodzie w Dubaju. "Chciałem kupić coś do jedzenia, wróciłem do domu dopiero następnego dnia"

Aktualizacja:
Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl, PAP

Intensywne opady deszczu sparaliżowały Zjednoczone Emiraty Arabskie. W Dubaju, gdzie doszło do gwałtownej powodzi błyskawicznej, w 12 godzin spadło tyle deszczu, ile zwykle jest notowane przez rok. Czy zasiewanie chmur w ZEA, regularnie stosowane do modyfikacji pogody w tym kraju, mogło przyczynić się do tak katastrofalnej sytuacji?

Powódź błyskawiczna w Dubaju. Pytania o sztuczny deszcz

Powódź błyskawiczna w Dubaju. Pytania o sztuczny deszcz

Źródło:
Bloomberg, CNBC, WIRED, PAP, Reuters, AFP, tvnmeteo.pl

Zjednoczone Emiraty Arabskie nawiedziła potężna ulewa. Ulice w Dubaju zamieniły się w rwące potoki. Dubajska policja uratowała kota, który kurczowo trzymał się łapami klamki zalanego samochodu.

Kot trzymał się klamki auta. Nagranie z zalanego Dubaju

Kot trzymał się klamki auta. Nagranie z zalanego Dubaju

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

Na terenie jednej z posiadłości w mieście Wagga Wagga w Australii w wyschniętym potoku znaleziono ponad 500 martwych koni. Władze stanu Nowa Południowa Walia i lokalna policja wszczęły szeroko zakrojone śledztwo - podały lokalne media.

Ponad 500 martwych koni. Znaleziono je w wyschniętym potoku

Ponad 500 martwych koni. Znaleziono je w wyschniętym potoku

Źródło:
ABC, PAP, The Guardian

Alert RCB. W kolejnych regionach Polski będzie zrzucana z samolotów szczepionka dla lisów przeciwko wściekliźnie. Z tego powodu Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wysłało alert do mieszkańców kilku regionów.

Alert RCB. "W lasach będzie zrzucana szczepionka"

Alert RCB. "W lasach będzie zrzucana szczepionka"

Źródło:
RCB, PAP, tvnmeto.pl

Chociaż mamy połowę kwietnia, to w polskich lasach pojawiły się już grzyby. I to takie, których występowanie przypada zwykle na początek maja. - Wegetacja rozpoczęła się już trzy-cztery tygodnie wcześniej niż zwykle - przekazał w rozmowie z tvnmeteo.pl Wiesław Kamiński, grzyboznawca. Jakie grzyby można już spotkać?

"Jeszcze nie było takiej sytuacji, żeby sezon wiosennych grzybów zaczął się tak wcześnie"

"Jeszcze nie było takiej sytuacji, żeby sezon wiosennych grzybów zaczął się tak wcześnie"

Źródło:
tvnmeteo.pl

Sytuacja powodziowa w Rosji i Kazachstanie jest bardzo trudna. Poziom wody w rzekach cały czas rośnie. Ewakuowano łączne 200 tysięcy osób. Żywioł zniszczył tysiące domów.

Ewakuowano 200 tysięcy osób. "Natychmiast udajcie się w bezpieczne miejsca"

Ewakuowano 200 tysięcy osób. "Natychmiast udajcie się w bezpieczne miejsca"

Źródło:
Reuters

Ciepły początek kwietnia spowodował, że na tatrzańskich szlakach możemy natknąć się na jedyny jadowity gatunek węża w Polsce, czyli żmiję zygzakowatą. Jad może być niebezpieczny dla dzieci, osób starszych lub uczulonych, dlatego kiedy dojdzie do ukąszenia, zawsze należy zadzwonić po pomoc.

Żmije zygzakowate. "Gdy je zobaczymy, oddalmy się, pozostawiając je w spokoju"

Żmije zygzakowate. "Gdy je zobaczymy, oddalmy się, pozostawiając je w spokoju"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Po wyjątkowo ciepłym początku kwietnia do Polski powróciła zimowa aura. Śnieg spadł we wtorek rano na północy kraju. Ochłodzenie może trwać nawet do końca kwietnia.

Załamanie pogody. Wróciły opady śniegu

Załamanie pogody. Wróciły opady śniegu

Źródło:
tvnmeteo.pl, Kontakt 24, TVN24

W samolot Polskich Linii Lotniczych LOT nad Szczecinem uderzył piorun. Maszyna musiała zawrócić do Warszawy.

Piorun uderzył w samolot LOT

Piorun uderzył w samolot LOT

Źródło:
tvnmeteo.pl

Pożar wybuchł w zoo w Eupatorii w nocy z poniedziałku na wtorek. Ogród zoologiczny położony jest na anektowanym przez Rosję ukraińskim Krymie. Jak podał portal Krym.Realii, tamtejsza filia Radia Swoboda, w wyniku żywiołu zginęło ponad 200 zwierząt.

Pożar w zoo na Krymie. Zginęło ponad 200 zwierząt

Pożar w zoo na Krymie. Zginęło ponad 200 zwierząt

Źródło:
PAP, novinite.com, Krym.Realii

Co najmniej 19 osób zginęło w wyniku gwałtownych powodzi w Omanie. Większość ofiar to dzieci - podał w poniedziałek dziennik "Times of Oman", powołując się dane władz w Maskacie. Ewakuowano ponad tysiąc osób ze szkół.

Kataklizm w Omanie. Nie żyje 19 osób, większość to dzieci

Kataklizm w Omanie. Nie żyje 19 osób, większość to dzieci

Źródło:
PAP, Reuters, "Times of Oman"

Kawałek metalu, który 8 marca spadł na dom Alejandra Otero w Naples na Florydzie, pochodził z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) – potwierdziła w poniedziałek NASA. Obiekt uszkodził dach budynku i przebił się przez jego dwa piętra. 

Kawałek metalu przebił dwa piętra domu. NASA ujawnia, skąd pochodzi kosmiczny śmieć 

Kawałek metalu przebił dwa piętra domu. NASA ujawnia, skąd pochodzi kosmiczny śmieć 

Źródło:
ABC News, TVN24.pl

Ląduje w filiżance wielu z nas każdego dnia, a niektórzy nie wyobrażają sobie bez niej poranka. Badacze z Uniwersytetu w Buffalo, którzy przyjrzeli się przeszłości kawy, ustalili właśnie, że jej najpopularniejszy gatunek zaczął pojawiać się na pierwszych krzewach już ponad pół miliona lat temu.

Naukowcy obliczyli, ile lat ma najpopularniejsza kawa na świecie

Naukowcy obliczyli, ile lat ma najpopularniejsza kawa na świecie

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Rozpoczęło się czwarte światowe blaknięcie raf koralowych. Jak potwierdzili badacze z amerykańskiej Narodowej Służby Oceaniczno-Atmosferycznej, doszło do niego w ponad połowie wodnych ekosystemów. Chociaż proces ten do tej pory był odwracalny, naukowcy obawiają się, że tym razem stracimy wiele raf.

Rafy koralowe blakną przez stres cieplny. "Przekroczyliśmy punkt krytyczny"

Rafy koralowe blakną przez stres cieplny. "Przekroczyliśmy punkt krytyczny"

Źródło:
Reuters, NOAA

Nowy gatunek mrówki, nazwany na cześć Lorda Voldemorta, czarnego charakteru z serii "Harry Potter", został odkryty w Australii. Jak tłumaczyli badacze, którzy wpadli na jego ślad, owad ma sporo wspólnego z Mrocznym Panem - ma smukłe i wydłużone ciało, a swoje dnie spędza w ciemnościach.

Oto mrówka Lorda Voldemorta. "Przerażający łowca w ciemności"

Oto mrówka Lorda Voldemorta. "Przerażający łowca w ciemności"

Źródło:
University of Western Australia

Charakterystyczny ślad na powierzchni Plutona przypominający serce najprawdopodobniej powstał w wyniku zderzenia z innym ciałem niebieskim. Doszło do niego, gdy karłowata planeta była jeszcze młoda. Nietypowy sposób kolizji wyjaśnia zarówno kształt, jak i na pozór niemożliwe położenie struktury.

Naukowcy rozwiązali tajemnicę serca na Plutonie

Naukowcy rozwiązali tajemnicę serca na Plutonie

Źródło:
The University of Arizona

Nawałnice nawiedziły w weekend Pakistan. Jak przekazały lokalne władze, gwałtowna aura przyczyniła się do śmierci ponad 40 osób. Ponad połowa z nich zginęła w wyniku rażenia piorunem. W południowo-zachodnich częściach kraju wprowadzono stan wyjątkowy.

W trzy dni w wyniku rażenia piorunem zmarło prawie 30 osób

W trzy dni w wyniku rażenia piorunem zmarło prawie 30 osób

Źródło:
PAP, Times of India

Kazachstan zmaga się z największą od 80 lat powodzią. Żywioł pustoszy ogromne obszary kraju, niesie ze sobą także ryzyko rozprzestrzenienia się niebezpiecznych chorób zakaźnych, między innymi wąglika. Dzieje się tak dlatego, że woda podmywa miejsca, w których składowane były szczątki zabitych i chorych zwierząt - podał w poniedziałek portal spik.kz.

Wody powodziowe podmywają siedliska wąglika

Wody powodziowe podmywają siedliska wąglika

Źródło:
PAP, spik.kz, tass.com, kt.kz

Po gorącym, a miejscami nawet upalnym weekendzie, w Chorwacji nastąpi diametralna zmiana aury. W tym tygodniu miejscami ma pojawić się śnieg, poza tym powieje silny wiatr - donosi w poniedziałek dziennik "Jutarnji list".

W Chorwacji jest upalnie. Lada moment miejscami spadnie śnieg

W Chorwacji jest upalnie. Lada moment miejscami spadnie śnieg

Źródło:
PAP

Ochłodzenie odczujemy zaraz po weekendzie, ale najzimniej będzie nieco później. Czy w najbliższym czasie możemy liczyć na powrót ciepła? Sprawdź długoterminową prognozę pogody na 16 dni, przygotowaną przez prezentera tvnmeteo.pl Tomasza Wasilewskiego.

Pogoda na 16 dni: nadciąga zimno, jakiego dawno nie widzieliśmy

Pogoda na 16 dni: nadciąga zimno, jakiego dawno nie widzieliśmy

Źródło:
tvnmeteo.pl