Tak kradną nasze pieniądze. "Początek ogromnej rewolucji"

Źródło:
tvn24.pl
Unia Europejska walczy z technologią deepfake
Unia Europejska walczy z technologią deepfakeTVN24
wideo 2/4
Unia Europejska walczy z technologią DeepfakeTVN24

"Oszustwo na Blika" weszło na wyższy poziom i jest dużo groźniejsze, bo trudne do rozpoznania. W wiadomości otrzymanej za pomocą mediów społecznościowych możemy usłyszeć imitację głosu znajomej osoby, proszącej o pieniądze. - Słysząc mocną historię, nie będziemy działać w pełni racjonalnie. Jesteśmy w nerwach i wyłącza nam się zdrowy rozsądek - mówi w rozmowie z redakcją biznesową tvn24.pl Joanna Gajewska z Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej. Stąd już prosta droga do utraty środków.

Mrągowska policja na swojej stronie internetowej przestrzega przed tzw. "oszustwami na Blika" i wyjaśnia, że oszuści włamują się na konto ofiary na portalu społecznościowym i z tego konta wysyłają wiadomości do znajomych tej osoby z prośbą o pożyczenie pieniędzy i wysłanie kodu Blik.

"Kobieta, która podała kod Blik oszustom, a nie koleżance, straciła dwa tysiące złotych. Tyle samo straciła kolejna pani, która też myślała, że pomaga znajomej" - opisuje policja.

Joanna Gajewska, badaczka sztucznej inteligencji i technologii deepfake w Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej (NASK) komentuje w naszej rozmowie, że tego typu oszustwo weszło już na wyższy poziom i jest dużo groźniejsze.

Precyzuje, że chodzi o rozwiązania "text-to-speech" (z ang. przełożenie tekstu na mowę), gdzie wprowadzany jest tekst i próbka głosu danej osoby, pod którą oszuści chcą się podszyć z wykorzystaniem technologii deepfake. Dzięki temu powstaje tak zwane audio deepfake. Możemy go dostać w formie wiadomości głosowej (głosówki) z prośbą o kod Blik w wiadomości w mediach społecznościowych. Usłyszymy wówczas imitację głosu bliskiej nam osoby.

Czytaj: Polacy vs dezinformacja. W jakie fałsze wierzymy, komu ufamy, czego się boimy

Próbkę głosu można zdobyć od ręki

- Niestety rozwiązań tego typu jest bardzo dużo na rynku i są szeroko dostępne. Praktycznie każdy jest w stanie coś takiego stworzyć, wystarczy mała próbka głosu, nawet mniej niż jedna minuta. W mediach społecznościowych często udostępniamy swoje nagrania i wizerunek na zdjęciach. Od ręki można taką próbkę zdobyć - zaznacza ekspertka.

Podkreśla, że tego typu oszustwa dotykają bezpośrednio zwykłych obywateli. - Włamują się komuś na konto na Facebooku, nagrywają głosówkę danej osoby i wysyłają po jego znajomych z prośbą o Blika. I ktoś w tej głosówce tłumaczy, że zapomniał portfela, że jest w sklepie albo też przedstawia bardziej dramatyczną historię o wypadku i pilnej potrzebie pieniędzy. Technologia pozwala wysyłać te głosówki tak, że mamy poczucie konwersacji, która wygląda bardzo realnie - wyjaśnia.

Jej zdaniem wiarygodność, jaką zyskują tego typu oszustwa dzięki wykorzystaniu zaawansowanych technologii sprawia, że coraz więcej osób traci w ten sposób pieniądze lub udostępnia oszustom swoje wrażliwe dane, loginy, hasła.

- Firma McAfee przeprowadziła badanie, w którym na siedem tysięcy ankietowanych około dziesięć procent padło ofiarą oszustwa głosowego, z czego ponad siedemdziesiąt procent straciło pieniądze. Jedynie trzydzieści procent ankietowanych było w stanie odróżnić audio deepfake od prawdziwego nagrania. Te badania były przeprowadzane w 2023 roku, a technologia deepfake bardzo szybko się rozwija. Dzisiaj statystyka będzie zapewne jeszcze mniej optymistyczna - ocenia.

Skąd jeszcze znają nasz głos? "Nieistotne ankiety"

To nie wszystko. Inny bardzo popularny rodzaj przestępstwa jest taki, że dzwoni do nas bliska osoba i fizycznie widzimy w telefonie, że wyświetla nam się jej numer.

- Odbieramy telefon i słyszymy głos znajomego, który prosi nas o wsparcie, bo uległ na przykład wypadkowi, zgubił portfel albo został okradziony. Przestępcy przewidują, że szybko zareagujemy i wyślemy przelew mobilny. Słysząc mocną historię, nie będziemy działać w pełni racjonalnie. Jesteśmy w nerwach i wyłącza nam się zdrowy rozsądek. W bardzo podobny sposób może dojść do próby wyłudzenia od nas danych wrażliwych czy loginów i haseł - przestrzega Gajewska.

W tym przypadku chodzi o rozwiązania "speech-to-speech" (z ang. speech - mowa), jest to kolejna metoda wykorzystywana do generowania audio deepfake. W czasie rzeczywistym głos oszusta jest konwertowany na docelowy głos ofiary. Jednak, aby stworzyć tego typu audio deepfake pożądana jest nieco dłuższa próbka głosu ofiary, bo kilka minut. Tego typu metody są najczęściej wykorzystywane przez oszustów, ponieważ pozwalają na generowanie głosu w czasie rzeczywistym podczas rozmowy telefonicznej.

Pojawiają się też próby wyłudzenia pieniędzy ze względu na okup. -  I w tym przypadku również media społecznościowe mogą odgrywać kluczową rolę, dostarczając oszustom wielu informacji na nasz temat i naszych bliskich. Czyli odbieramy telefon, a w słuchawce usłyszymy głos naszego dziecka, które będzie krzyczeć, płakać, prosić, że mamy przesłać pieniądze. Zazwyczaj będzie się to działo w momencie, kiedy nie jesteśmy w stanie sprawdzić tej informacji i oszuści to wiedzą - tłumaczy Joanna Gajewska.

Gra na emocjach i mroczny świat

Ekspertka zauważa, że rozwój usług finansowych sprawia, że wszystko możemy zrobić szybko, za jednym kliknięciem. To wygodne, ale to też ułatwia działanie przestępcom.

- Przy tym oni stosują socjotechniki, wprowadzają nas w pewną nerwowość, bo wtedy łatwiej popełniamy błąd i wysyłamy przelew. To jest tu istotne. Gdybyśmy musieli iść do placówki banku czy usiąść przed komputerem, logować się i weryfikować, to być może przez ten czas byśmy się uspokoili, zdrowy rozsądek by do nas wrócił. Zastanowilibyśmy się, czy coś nie gra w przedstawionej historii lub spróbowalibyśmy zweryfikować ją w inny sposób, co jest najlepszym sposobem w tej sytuacji - opowiada.

Podkreśla, że "tu mamy grę na emocjach". - Czynnik ludzki jest najsłabszym ogniwem całego łańcucha bezpieczeństwa. Jesteśmy istotami, które mają emocje. Dlatego tak ważna jest edukacja, świadomość tego, jak wygląda świat. Również ten nieco mroczny, świat cyberprzestępstw - stwierdza.

Media społecznościowe nie są jedyną bazą, z której korzystają przestępcy. - Dzwoni telefon i słyszymy, że ktoś chce z nami przeprowadzić nieistotną ankietę. To też sposób na pozyskanie naszej próbki głosowej. Dlatego warto jak najkrócej rozmawiać z osobami, których nie znamy - radzi Gajewska.

Detektory deepfake'ów

W naszej rozmowie ekspertka NASK przewiduje, że oszustw wykorzystujących deepfake będzie jeszcze więcej. Dlatego ważne jest, aby tworzyć technologie, które to rozpoznają.

- Narzędzie zainstalowane na naszych urządzeniach, umożliwiające weryfikację danego materiału, czy to audio czy wideo, w czasie rzeczywistym w dużej mierze rozwiązałoby problem. Mam tu na myśli detektory materiałów deepfake, które powinny być rozwijane i wprowadzane na szeroką skalę. Nakłaniałabym do rozszerzania tych technologii, do promowania i do finansowania narzędzi, które mają za zadanie wykrywać oszustwa - apeluje.

Jednocześnie wskazuje, że odpowiednie restrykcje prawne są bardzo istotne. - Jest to jednak dopiero początek ogromnej rewolucji. Ta technologia jest trudna do ujęcia w ramy prawne. Póki co, jesteśmy w tym wyścigu opóźnieni - zauważa.

Jak dodaje, w NASK na bieżąco analizują nowe oszustwa, oglądane są deepfake'i. - To, co widzieliśmy jeszcze miesiąc temu, ogromnie różni się od tego, co widzimy dziś. Materiały są coraz lepsze, coraz bardziej kreatywne - ocenia.

Jak się więc bronić przed oszustami? - Uratuje nas zdrowy rozsądek, ale też to, że jak odbierzemy telefon, to spróbujmy zweryfikować otrzymane informacje i zalecenia. Zanim wyślemy pieniądze, rozłączmy się i sami zadzwońmy do babci, córki, cioci, do kogoś, kto rzekomo do nas dzwonił. Koniecznie trzeba się rozłączyć i połączyć ponownie. Wtedy dodzwonimy się do prawdziwego odbiorcy - wyjaśnia.

Joanna Gajewska mówi, że specjaliści polecają też przygotowanie z naszymi bliskimi pytania weryfikacyjnego. Takiego, na którego odpowiedź znają wybrane osoby. - Dzięki temu możemy w czasie rzeczywistym potwierdzić prawdziwość tej rozmowy. Należy również rozważnie prowadzić swoje media społecznościowe. Zanim udostępnimy jakieś informacje czy materiał, zastanówmy się kogo mamy w znajomych i kto może to zobaczyć - zaznacza.

Jest działanie, "które każdy z nas powinien podejmować"

Z prośbą o komentarz redakcja biznesowa tvn24.pl zwróciła się do Polskiego Standardu Płatności, operatora Blika.

Jak czytamy w odpowiedzi, w przypadku cyberprzestępstw kluczowa jest stała edukacja oraz nagłaśnianie istoty weryfikowania źródeł, treści. Z kolei w przypadku deepfake wideo warto zwrócić uwagę na niesynchroniczność ruchu warg i wypowiadanych słów czy zubożałą lub zmechanizowaną mimikę twarzy. 

Biuro prasowe zaznacza, że w Bliku 6-cyfrowy kod, który ważny jest tylko przez dwie minuty, generowany jest w aplikacji bankowej, do której użytkownik loguje się tylko sobie znanym hasłem. Następnie, aby płatność została wykonana, konieczne jest jej zatwierdzenie w aplikacji mobilnej banku.

"Użytkownik przed akceptacją płatności widzi dane transakcji: kwotę, nazwę sklepu czy adres bankomatu. Kluczem jest wyrobienie dobrego nawyku polegającego na dokładnej weryfikacji danych transakcji. Jest to działanie, które każdy z nas powinien podejmować, a które realnie zabezpiecza nas przed oszustami" - wyjaśnia biuro prasowe.

Jednocześnie spółka zaznacza, że ściśle współpracuje z bankami, dzieląc się informacjami o ujawnionych modelach przestępczości i praktykach w zakresie bezpieczeństwa.

Czytaj też: "Wchodzi nieoczekiwanie, może demolować życie"

Autorka/Autor:Joanna Rubin

Źródło: tvn24.pl

Źródło zdjęcia głównego: r.classen/Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Wiceprezydent USA J.D. Vance zabrał głos w sprawie czwartkowych spadków na Wall Street. Przekonywał, że jeden słaby dzień na giełdzie zostanie w przyszłości zamieniony na "kwitnącą giełdę przez długi czas", a cła przyczynią się do długotrwałego wzrostu gospodarczego.

Trump zatrząsł giełdami. Wiceprezydent zabrał głos

Trump zatrząsł giełdami. Wiceprezydent zabrał głos

Źródło:
PAP

Rada Polityki Pieniężnej może obniżyć stopy procentowe już w maju - twierdzą niektórzy członkowie RPP i ekonomiści z dużych banków. Po czwartkowej konferencji prezesa Narodowego Banku Polskiego Adama Glapińskiego pytanie nie jest, czy stopy zostaną obniżone, ale kiedy.

Zwrot w sprawie stóp procentowych. Jest jedno pytanie

Zwrot w sprawie stóp procentowych. Jest jedno pytanie

Źródło:
PAP, tvn24.pl

"To wspaniały czas, by się bogacić bardziej niż kiedykolwiek wcześniej" - napisał w piątek prezydent USA Donald Trump we wpisie skierowanym do potencjalnych inwestorów. Prezydent zachęcał w ten sposób do inwestycji w USA po ogłoszeniu wysokich ceł na towary z całego świata.

Trump: moja polityka nigdy się nie zmieni

Trump: moja polityka nigdy się nie zmieni

Źródło:
PAP

Chiny nałożą cła odwetowe w wysokości 34 procent na cały import ze Stanów Zjednoczonych - informuje CNN. Nowe taryfy mają obowiązywać od 10 kwietnia.

Chiny odpowiadają USA. "Praktyka jednostronnego zastraszania"

Chiny odpowiadają USA. "Praktyka jednostronnego zastraszania"

Źródło:
CNN

Stellantis, koncern motoryzacyjny, który jest właścicielem takich marek jak Chrysler, Jeep i Dodge, zareagował na cła Donalda Trumpa. Ogłosił, że tymczasowo zwolni 900 pracowników w zakładach w USA oraz wstrzyma na dwa tygodnie prace w fabrykach w Kanadzie i Meksyku.

Gigant motoryzacyjny reaguje na decyzję Trumpa

Gigant motoryzacyjny reaguje na decyzję Trumpa

Źródło:
PAP

Posłowie opowiedzieli się za przyjęciem projektu ustawy, który obniża składkę zdrowotną. Projekt zakłada wprowadzenie dwuelementowej podstawy wymiaru składki. Teraz ustawa trafi do Senatu.

Zmiany w składce zdrowotnej. Jest decyzja posłów

Zmiany w składce zdrowotnej. Jest decyzja posłów

Źródło:
tvn24.pl

- Zmiany w składce zdrowotnej przyjęte w piątek przez Sejm mogą być korzystne pod względem finansowym dla przedsiębiorców, nadal jednak są dalekie od korzystnych regulacji obowiązujących przed rokiem 2022. Co więcej, ich stopień komplikacji nie tylko się utrzyma, lecz wręcz wzrośnie - komentuje Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy w inFakcie. Przedstawiamy wyliczenia skutków zmian dla podmiotów rozliczających się na skali podatkowej, podatku liniowym i ryczałcie.

"Ci przedsiębiorcy skorzystają najbardziej". Wyliczenia

"Ci przedsiębiorcy skorzystają najbardziej". Wyliczenia

Źródło:
tvn24.pl

PKO BP, Pekao, mBank, ING Bank Śląski, Santander Consumer Bank i Toyota Bank - w tych instytucjach finansowych zaplanowano prace serwisowe na najbliższe dni. W związku z tym dostęp do części usług może być utrudniony.

Utrudnienia dla klientów banków

Utrudnienia dla klientów banków

Źródło:
tvn24.pl

Sprzedawca działki, który korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika do przygotowania transakcji, jest uznawany przez fiskusa za podatnika VAT. Takie podejście jest zgodne z prawem unijnym - pisze "Rzeczpospolita".

Ważny wyrok w sprawie działek. "Skarbówka zaostrzyła stanowisko"

Ważny wyrok w sprawie działek. "Skarbówka zaostrzyła stanowisko"

Źródło:
PAP

YouTube wprowadza zmiany w cenniku. Użytkownicy YouTube Premium będą musieli zapłacić więcej nawet o niemal 30 procent niż dotychczas. Pierwsze maile w tej sprawie dotarły już do internautów.

Podwyżki w popularnym serwisie. "Nie jest to łatwa decyzja"

Podwyżki w popularnym serwisie. "Nie jest to łatwa decyzja"

Źródło:
tvn24.pl

Rząd brytyjski zgodził się na rozbudowę lotniska Londyn-Luton, piątego pod względem liczby obsługiwanych pasażerów w Wielkiej Brytanii - informuje stacja BBC. Plan zakłada budowę nowego terminalu, nowych dróg kołowania dla samolotów oraz zwiększenie przepustowości istniejącego terminalu, który obecnie obsługuje 18 milionów pasażerów rocznie.

Szykuje się potężna rozbudowa. Lotnisko obsługuje połączenia z Polski

Szykuje się potężna rozbudowa. Lotnisko obsługuje połączenia z Polski

Źródło:
PAP

Projekt ustawy, który nakłada na deweloperów obowiązek ujawniania cen mieszkań, został skierowany do sejmowej komisji iInfrastruktury. Według nowych przepisów deweloperzy będą zobowiązani do prowadzenia strony internetowej, na której będą dostępne informacje o cenach oferowanych nieruchomości.

Nowy obowiązek dla deweloperów. "Zmniejsza asymetrię informacyjną"

Nowy obowiązek dla deweloperów. "Zmniejsza asymetrię informacyjną"

Źródło:
PAP

Według wstępnej oceny nowe amerykańskie cła mogą zmniejszyć polski PKB o 0,4 procent, czyli w ostrożnym uproszczeniu straty przekroczą 10 miliardów złotych - napisał w mediach społecznościowych premier Donald Tusk.

Tusk: to cios dotkliwy i przykry

Tusk: to cios dotkliwy i przykry

Źródło:
tvn24.pl, PAP

- Większość członków Rady Polityki Pieniężnej zmieniła swoje nastawienie w polityce pieniężnej - przekazał w trakcie konferencji prasowej prezes Narodowego Banku Polskiego Adam Glapiński.

Glapiński o stopach procentowych: zmieniło się nastawienie RPP

Glapiński o stopach procentowych: zmieniło się nastawienie RPP

Źródło:
tvn24.pl

W 900 duńskich sklepach spożywczych pojawią się oznaczenia na produktach z USA, które zdrożały z powodu wojny handlowej zapoczątkowanej przez prezydenta Donalda Trumpa - zapowiedział koncern Coop Danmark.

Handlowy potentat reaguje. "Będziemy etykietować amerykańskie towary"

Handlowy potentat reaguje. "Będziemy etykietować amerykańskie towary"

Źródło:
PAP

- Chociaż w Polsce nie produkuje się samochodów przeznaczonych na rynek amerykański, wartość komponentów wytwarzanych w Polsce i montowanych w tych pojazdach szacuje się na około 350 milionów euro rocznie - poinformował prezes Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego (PZPM) Jakub Faryś. Zwrócił uwagę, że Polska może pośrednio odczuć skutki ceł. Premier Donald Tusk zapowiedział w mediach społecznościowych spotkanie z przedstawicielami branży.

Ciemne chmury nad branżą. Jest zapowiedź Tuska

Ciemne chmury nad branżą. Jest zapowiedź Tuska

Aktualizacja:
Źródło:
PAP

Ogłoszone przez Trumpa cła są "bombą" wymierzoną w światowy system handlowy, która może doprowadzić do recesji w USA i światowego spowolnienia - powiedział Gary Hufbauer, były urzędnik Departamentu Skarbu i ekspert Peterson Institute for International Economics. Dodał, że w jego ocenie podejście prezydenta USA nie ma sensu.

"Trzęsienie ziemi" w handlu. "To jest po prostu bomba"

"Trzęsienie ziemi" w handlu. "To jest po prostu bomba"

Źródło:
PAP

Donald Trump ogłosił w środę nowe taryfy na produkty importowane do USA. Nazwał to "dniem wyzwolenia" i stwierdził, że jego działania przywrócą równowagę między Stanami a innymi krajami. Jednak, jak zauważa CBS News, zmęczeni inflacją Amerykanie będą niedługo musieli sięgnąć jeszcze głębiej do portfeli. Wiele produktów bowiem zdrożeje.

Te produkty podrożeją przez cła

Te produkty podrożeją przez cła

Źródło:
CBS News

Ponad 68 tysięcy osób weźmie udział w konkursie o 569 miejsc pracy w Agencji Celnej we Włoszech. W 11 lokalizacjach w całym kraju odbyły się już wstępne egzaminy. Rekordowa liczba kandydatów ubiega się o stanowiska asystentów do spraw pobierania opłat.

Zgłosiło się 68 tysięcy kandydatów. "Nie ma precedensu"

Zgłosiło się 68 tysięcy kandydatów. "Nie ma precedensu"

Źródło:
PAP

Prezydent USA Donald Trump podpisał rozporządzenie wprowadzające cła na towary importowane do USA ze 180 państw. Stawki są zróżnicowane i zaczynają się od 10 procent. Oto wszystko, co musisz wiedzieć.

Cła Donalda Trumpa. Wszystko, co musisz wiedzieć

Cła Donalda Trumpa. Wszystko, co musisz wiedzieć

Źródło:
tvn24.pl

Stopy procentowe w kwietniu pozostały na dotychczasowym poziomie. Jarosław Sadowski z firmy Rankomat zwraca jednak uwagę, że dość dobre dane na temat inflacji w marcu sprawiły, że przewidywany moment obniżki coraz bardziej się przybliża, co wpływa na WIBOR. Ekspert wyliczył, ile może wynieść rata w kolejnych miesiącach.

"Pierwsze obniżki rat możemy zobaczyć już w kwietniu". Wyliczenia

"Pierwsze obniżki rat możemy zobaczyć już w kwietniu". Wyliczenia

Źródło:
tvn24.pl

Posłowie Polskiego Stronnictwa Ludowego - Trzeciej Drogi złożyli w Sejmie projekt nowelizacji ustawy o czasie urzędowym w Polsce, proponujący wprowadzenie całorocznego czasu letniego. Zdaniem autorów likwidacja zmiany czasu wpłynęłaby pozytywnie na zdrowie Polaków.

Likwidacja zmiany czasu. Jest projekt

Likwidacja zmiany czasu. Jest projekt

Źródło:
PAP

Chiński gigant Xiaomi zapowiedział współpracę z policją w dochodzeniu dotyczącym tragicznego wypadku z udziałem samochodu SU7, wyposażonego w system autonomicznej jazdy - przekazał dziennik "South China Morning Post". W zdarzeniu, do którego doszło w sobotę, życie straciły trzy osoby.

Ostrzegł kierowcę i oddał kontrolę. Dramatyczny wypadek

Ostrzegł kierowcę i oddał kontrolę. Dramatyczny wypadek

Źródło:
PAP