Zapasy ropy w USA spadły do poziomu najniższego od stycznia, a jej cena osiągnęła rekord wszechczasów. Mimo późniejszego spadku do 145 dolarów za baryłkę, Chakib Khelil, przewodniczący OPEC, zapowiedział: - Cena baryłki ropy może w te wakacje wzrosnąć do nawet 170 USD.
- OPEC zrobił już co mógł w kwestii cen ropy i ceny surowca już nie spadną. - dodał Khelil - Gdyby doszło do kryzysu politycznego w Iranie, który zatrzymałby produkcję w tym kraju, cena baryłki ropy wzrosłaby do ponad 200 dolarów, możliwe, że nawet do 400 dolarów - ostrzegł.
Włodzimierz Ostaszewski, prezes PetroEkspres Centrum Analiz i Prognoz
- Dziś nie ma żadnej korelacji między kosztami wydobycia i generalnymi kosztami pozyskiwania ropy a cenami. Rynek nie spełnia kryteriów "fair value" czyli ceny akceptowanej przez dostawców i odbiorców - powiedział na antenie TVN CNBC Biznes Andrzej Szczęśniak, ekspert rynku paliwowego.
EBC podniósł ceny ropy?
Kto jest winny temu, że ceny ropy całkowicie oderwały się od rzeczywistości? Europejski Bank Centralny i sezon huraganów - wskazują palcem niektórzy analitycy w Stanach Zjednoczonych. Ich zdaniem do gwałtownej zwyżki cen tego surowca przyczyniła się czwartkowa decyzja EBC o podniesieniu stóp procentowych o 25 punktów bazowych. Taka decyzja wzmacnia bowiem euro i osłabia dolara, a to z kolei winduje ceny ropy.
OPEC, chociaż ma interes w wysokich cenach ropy, ostrzegał w ostatnim tygodniu EBC o ścisłej zależności pomiędzy wzrostem stóp procentowych i osłabieniem dolara, a wzrostem cen ropy. - Tu rządzi zasada przyczyny i skutku - komentuje Lena Komileva, główna ekonomistka w Tullett Prebon.
Andrzej Szczęśniak
Winni są spekulanci?
Inni eksperci natomiast wskazują palcem na spekulantów - fundusze inwestujące na rynkach towarowych, w tym fundusze wysokiego ryzyka - hedgingowe. To oni sztucznie zawyżają ceny.
Maciej Gierej, były prezes Nafty Polskiej zwraca uwagę, że niezwiększanie przez OPEC produkcji ropy może być spowodowane powiązaniem kapitału arabskiego z kilkoma potężnymi bankami inwestycyjnymi, które prowadzą takie fundusze.
- Gwałtowne podniesienie produkcji spowodowałoby bardzo silną korektę, a tym samym panikę wywołaną w funduszach mających aktywa (naftowe) i pragnących wtedy pilnie zrealizować swoje zyski, bo kupowali ropę do 70-80 dolarów za baryłkę – stwierdził Gierej w TVN CNBC Biznes.
Na spekulacyjne źródła wysokich cen ropy wskazuje także Maciej Powroźnik, dyrektor biura analiz rynkowych Grupy Lotos. - Aktualny problem polega na tym, że notowania ropy są windowana przez kontakty całkowicie wirtualne, czyli takie za którymi w ogóle nie idzie fizyczna dostawa. Są to tylko i wyłącznie papiery którymi się obraca. Gdybyśmy zsumowali wszystkie te kontrakty i porównali to z globalnym popytem i podażą, to zobaczylibyśmy, że tych papierów jest dużo więcej niż faktyczne możliwości produkcji – podkreślił.
Maciej Gierej o spekulacyjnym aspekcie rynku ropy
A miesięczne kwoty przeznaczane na lokaty w ropę są naprawdę gigantyczne. - 3 biliony dolarów to są pieniądze, które eksperci rynku finansowego szacują jako pieniądze i aktywa banków i funduszy, które są ulokowane w ropie. Jak się to przeliczy, to jest mniej więcej miesięczna produkcja krajów OPEC, 30 milionów baryłek – wylicza Gierej.
Z powagi sytuacji zdaje sobie sprawę amerykańska administracja. Henry Paulson, sekretarz skarbu USA, komentuje ją tak: - Amerykańska gospodarka musi zmierzyć się z wieloma wyzwaniami. Po złych wynikach w pierwszym kwartale trudny okaże się również drugi kwartał, a prognozy na kolejny rok wskazują, że rosnące ceny ropy mogą doprowadzić do przedłużenia się spowolnienia gospodarczego. Rynek kapitałowy ciągle może zmagać się z zawirowaniami, a korekta na rynku nieruchomości będzie się pogłębiać. Wierzę jednak, że długofalowo fundamenty amerykańskiej gospodarki pozostają silne.
Co wiemy o złożach?
Maciej Powroźnik o kontraktach na ropę
Tymczasem ropy naftowej na świecie jest całkiem sporo. Te zasoby nie uzasadniają szaleństwa cenowego. - Do wydobycia pozostaje jeszcze 500 bilionów baryłek ropy - powiedział w TVN CNBC Biznes Włodzimierz Ostaszewski, prezes PetroEkspres Centrum Analiz i Prognoz. Najwięcej jest oczywiście w Arabii Saudyjskiej.
Na dodatek w sytuacji kryzysu cały świat myśli, czym zastąpić ropę, a przynajmniej ograniczyć jej konsumpcję. - Są oczywiście źródła alternatywne, na przykład bitumiczne piaski w Kanadzie - mówi Mirosław Rutkowski z Państwowego Instytutu Geologicznego.
A co z cenami paliw?
Rekordowe notowania ropy na szczęście na razie nie wpływają na ceny na polskich stacjach. Jak prognozują analitycy portalu e-petrol.pl oraz biura Reflex, monitorującego rynek paliw, w nadchodzącym tygodniu ceny paliw znacząco się nie zmienią.
Głównym czynnikiem, który chroni nasze portfele jest silny wobec dolara złoty. Jak poinformował e-petrol, litr benzyny 95 kosztuje średnio 4,69 zł, czyli tyle samo co w zeszłym tygodniu. Niezmienione pozostały również średnie ogólnopolskie ceny oleju napędowego (4,73 zł) i autogazu (2,15 zł). Wzrost o 2 gr/l odnotowano jedynie w przypadku benzyny 98.
lad, bgr/el, ram
Źródło: TVN CNBC, PAP