Od dzisiaj ważne zmiany w Kodeksie pracy. Wszystko, co trzeba wiedzieć

Źródło:
TVN24 Biznes, PAP
Niedzielski o obowiązkowej pracy zdalnej w administracji publicznej
Niedzielski o obowiązkowej pracy zdalnej w administracji publicznejTVN24
wideo 2/5
Niedzielski o obowiązkowej pracy zdalnej w administracji publicznejTVN24

Kolejne zmiany w Kodeksie pracy zaczynają obowiązywać od 7 kwietnia. Nowe przepisy obejmują przede wszystkim wprowadzenie definicji pracy zdalnej, która może być wykonywana całkowicie lub częściowo poza siedzibą pracodawcy. Oto wszystko, co trzeba wiedzieć.

Nowelizacja Kodeksu pracy, która weszła w życie 7 kwietnia, uchyla dotychczasowe przepisy dotyczące telepracy. Nowela przewiduje, że praca zdalna będzie mogła być wykonywana całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą.

Trzy rodzaje pracy zdalnej

Firma doradcza Grant Thornton wyróżniła trzy rodzaje pracy zdalnej:

1. "Właściwa" praca zdalna - całkowicie lub częściowo wykonywaną poza zakładem pracy, przy czym miejsce jej wykonywania musi zostać uzgodnione z pracodawcą.

2. Praca zdalna wykonywana na polecenie pracodawcy - wydawana wyłącznie na czas określony i z przyczyn obiektywnych, losowych i niezależnych od pracodawcy.

3. Okazjonalna praca zdalna - wykonywana maksymalnie do 24 dni w roku na wniosek pracownika.

Praca zdalna - jak ją wprowadzić?

Jak wyjaśniła Kancelaria Adwokacka Sawicki i Wspólnicy, strony umowy o pracę mogą uzgodnić wykonywanie pracy zdalnej przez pracownika na dwa sposoby.

1. "Przy zawieraniu umowy o pracę, strony mogą postanowić, że praca będzie świadczona w sposób zdalny i w tym przypadku, w celu zmiany warunków wykonywania pracy na pracę stacjonarną, niezbędne jest porozumienie pracownika i pracodawcy lub wypowiedzenie warunków pracy na zasadach ogólnych" - wskazali prawnicy.

2. Wyjaśnili też, że "praca zdalna może być wprowadzona w trakcie zatrudnienia" i jest "kilka trybów wprowadzenia pracy w formie zdalnej".

Kto może pracować zdalnie?

"Dopuszczenie pracownika do pracy zdalnej zależne jest od złożenia przez niego stosownego wniosku i oświadczenia o posiadaniu warunków lokalowych i technicznych do wykonywania pracy zdalnej" - wyjaśniła Kancelaria Adwokacka Sawicki i Wspólnicy.

Dodała, że "zasady wykonywania pracy zdalnej określa się w porozumieniu zawieranym między pracodawcą i zakładową organizacją związkową" lub organizacjami związkowymi, jeśli jest ich więcej. Natomiast gdy u danego pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe, to "określa on zasady wykonywania pracy zdalnej w regulaminie po konsultacji z przedstawicielami pracowników".

Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej wyjaśniło, w jakich okolicznościach jest dopuszczalne zawarcie indywidualnego porozumienia z pracownikiem określającego zasady wykonywania pracy zdalnej. Jak podał resort, porozumienie z pracownikiem może zostać zawarte, gdy nie zostało zawarte porozumienie zakładowe (lub wydany regulamin).

Praca zdalna - szczególne grupy pracowników

Jak podało MRiPS, wniosek dotyczący pracy zdalnej jest wiążący dla pracodawcy w pewnych przypadkach.

Wśród nich resort wymienił wnioski złożone przez:

- pracownicę w ciąży, - pracownika wychowującego dziecko do ukończenia przez nie 4. roku życia, - pracownika sprawującego opiekę nad innym członkiem najbliższej rodziny lub inną osobą pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, posiadającymi orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, - pracownika-rodzica dziecka posiadającego zaświadczenie o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin w ramach programu "Za życiem", zaświadczenie o ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniu albo nieuleczalnej chorobie zagrażającej życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu, - pracownika-rodzica dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, - pracownika-rodzica dziecka posiadającego odpowiednio opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych.

Oznacza to, że pracodawca musi uwzględnić wniosek otrzymany od takich osób, chyba że nie jest to możliwe ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika.

Kto nie może pracować zdalnie?

Jak podała Kancelaria Adwokacka Sawicki i Wspólnicy, ustawodawca wyłączył spod możliwości wykonywania pracy zdalnej określone rodzaje prac, zaliczając do nich:

- prace szczególnie niebezpieczne, - prace w wyniku których następuje przekroczenie dopuszczalnych norm czynników fizycznych określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, - prace z czynnikami chemicznymi stwarzającymi zagrożenie, - prace związane ze stosowaniem lub wydzielaniem się szkodliwych czynników biologicznych, substancji radioaktywnych oraz innych substancji lub mieszanin wydzielających uciążliwe zapachy, - prace powodujące intensywne brudzenie.

Czy można łączyć rodzaje pracy zdalnej?

- Pracownik, który uzgodni z pracodawcą pracę zdalną w wymiarze na przykład 3 dni w każdym tygodniu pracy (czyli tzw. pracę hybrydową), może dodatkowo wnioskować o pracę zdalną okazjonalną, aby na przykład w danym tygodniu pracować z domu 5 dni - wyjaśniła Anna Zielińska, specjalistka platformy webinarowej ClickMeeting.

Praca zdalna - wysokość dodatku

- Przy wdrożeniu pracy zdalnej najbardziej kłopotliwe wydaje się ustalenie wysokości tak zwanego dodatku za pracę zdalną, czyli kosztów, które są niezbędne do świadczenia pracy zdalnej oraz bezpośrednio z nią związane. Kodeks pracy zobowiązuje pracodawców do pokrycia jedynie kosztów energii elektrycznej oraz usług telekomunikacyjnych - wskazała Zielińska.

Wytłumaczyła, że "ustawodawca nie podpowiedział, według jakich zasad należy wyliczać te koszty i każdy pracodawca musi sam wymyślić sposób na ich wyliczenie".

- Praktyka pokazuje, że jest wiele różnych sposób wyliczenia takich kosztów, a ich wysokość jest naprawdę zróżnicowana, gdyż potrafi wynosić od około 2,50 złotego za 1 dzień, do około 100-150 złotych za miesiąc. Pracodawca na wypadek ewentualnych kontroli z US (Urzędu Skarbowego - red.) lub ZUS (Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - red.) powinien zachować wyliczenia wysokości takiego dodatku za pracę zdalną wraz ze źródłami, na których się opierał, takich jak oferty dostawców Internetu - stwierdziła Zielińska.

Praca zdalna - miejsce wykonywania pracy

Jak wyjaśniło MRiPS, nowe przepisy nie wykluczają możliwości wykonywania obowiązków w ramach pracy zdalnej z kilku różnych miejsc. Muszą być one jednak wskazane przez pracownika i każdorazowo uzgodnione z pracodawcą.

Resort odpowiedział też na pytanie, czy pracownik może wykonywać pracę zdalną np. z kawiarenki internetowej. Jak podkreślił resort, strony mogą uzgodnić, że praca zdalna będzie wykonywana w różnych miejscach, o których każdorazowo pracownik będzie informował pracodawcę. Co ważne, przepisy nie dopuszczają całkowitej swobody wyboru miejsca wykonywania pracy zdalnej przez pracownika, czyli bez uzgodnienia z pracodawcą.

Praca zdalna zlecona przez pracodawcę

W pewnych przypadkach pracodawca może również polecić, a nie uzgodnić z pracownikiem, wykonywanie pracy zdalnej. Jak podał resort rodziny, pracodawca ma taką możliwość w określonych sytuacjach:

- w okresie obowiązywania stanu nadzwyczajnego, stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii oraz w okresie 3 miesięcy po ich odwołaniu, - w okresie, w którym zapewnienie przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w dotychczasowym miejscu pracy pracownika nie jest czasowo możliwe z powodu działania siły wyższej (np. zniszczenie miejsca pracy na skutek pożaru).

Pracodawca nie może jednak zlecić takiej pracy, jeżeli pracownik nie ma odpowiednich warunków lokalowych i technicznych. Przed zmianą formuły pełnienia obowiązków pracownik musi przekazać pracodawcy specjalne oświadczenie w tym zakresie.

Praca zdalna - obowiązki pracodawcy

Jakie obowiązki dotyczące pracy zdalnej ma na gruncie nowych przepisów pracodawca?

Jak wskazała Kancelaria Adwokacka Sawicki i Wspólnicy, "zgodnie z nowymi regulacjami pracodawca ma obowiązek:

1) zapewnić pracownikowi wykonującemu pracę zdalną materiały i narzędzia pracy, w tym urządzenia techniczne, niezbędne do wykonywania pracy zdalnej,

2) zapewnić pracownikowi wykonującemu pracę zdalną instalację, serwis, konserwację narzędzi pracy, w tym urządzeń technicznych, niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej lub pokryć niezbędne koszty związane z instalacją, serwisem, eksploatacją i konserwacją narzędzi pracy, a także pokryć koszty energii elektrycznej oraz usług telekomunikacyjnych niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej,

3) pokryć inne koszty bezpośrednio związane z wykonywaniem pracy zdalnej, jeżeli zwrot takich kosztów został określony w porozumieniu, regulaminie albo poleceniu,

4) zapewnić pracownikowi wykonującemu pracę zdalną szkolenia i pomoc techniczną niezbędne do wykonywania tej pracy".

Prawnicy podkreślili, że "strony ustalają zasady wykorzystywania przez pracownika wykonującego pracę zdalną materiałów i narzędzi pracy niezapewnionych przez pracodawcę", a "pracownikowi wykonującemu pracę zdalną przysługuje wówczas ekwiwalent pieniężny w wysokości ustalonej z pracodawcą lub ryczałt, którego wysokość odpowiada przewidywanym kosztom ponoszonym przez pracownika w związku z wykonywaniem pracy zdalnej".

Wycofanie z pracy zdalnej

Kolejną kwestią, do której odniosło ministerstwo rodziny, jest to, czy w każdym przypadku pracodawca może "cofnąć" pracownika z pracy zdalnej do pracy stacjonarnej.

Jak wyjaśnił resort rodziny, jeżeli praca zdalna jest wykonana na podstawie omówionego wcześniej polecenia, pracodawca może w każdym czasie cofnąć polecenie wykonywania pracy zdalnej, z co najmniej dwudniowym wyprzedzeniem.

Inaczej jest w przypadku podjęcia pracy zdalnej w trakcie zatrudnienia. "Każda ze stron może wystąpić z wiążącym wnioskiem o zaprzestanie wykonywania pracy zdalnej i przywrócenie poprzednich warunków wykonywania pracy. Strony ustalają termin przywrócenia poprzednich warunków wykonywania pracy, nie dłuższy niż 30 dni od dnia otrzymania wniosku" - czytamy.

Jednak w przypadku uzgodnienia wykonywania pracy zdalnej przy zawieraniu umowy o pracę co do zasady nie jest możliwe cofnięcie zgody na pracę zdalną i przywrócenie pracownika do pracy w dotychczasowym miejscu (np. w biurze).

Czytaj także: Pracodawca dorzuci się do rachunku za prąd. Oto możliwa kwota

Kontrola trzeźwości podczas pracy zdalnej?

MRiPS wyjaśniło także, czy pracownik zdalny może podlegać kontroli trzeźwości.

"Nie wydaje się możliwe, by pracownicy wykonujący pracę zdalną spełniali przesłanki objęcia kontrolą trzeźwości lub kontrolą na obecność środków działających podobnie do alkoholu, kontrole takie można przeprowadzić, gdy są niezbędne do zapewnienia ochrony życia i zdrowia pracowników lub innych osób lub ochrony mienia" - podało.

"Gdyby jednak pracownicy wykonujący pracę zdalną spełnili przesłanki zawarte we wprowadzanych przepisach, mogą zostać objęci odpowiednią kontrolą, bo to pracodawca ustala grupę lub grupy pracowników objętych kontrolą i sposób jej przeprowadzenia" - podkreślił resort.

Ta sama nowelizacja Kodeksu pracy wprowadziła w życie możliwość kontroli przez pracodawców trzeźwości pracowników, gdy jest to niezbędne do zapewnienia ochrony życia i zdrowia pracowników, innych osób lub ochrony mienia. Przepisy w tej sprawie zaczęły obowiązywać 21 lutego.

Autorka/Autor:kris

Źródło: TVN24 Biznes, PAP

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Wymiana źródeł ogrzewania w ramach programu Czyste Powietrze, likwidacja białych plam i rozwój szerokopasmowego internetu w całej Polsce oraz dodatkowe 100 tysięcy miejsc w żłobkach - tak mają być wydane środki z Krajowego Plany Odbudowy. Mówiła o tym w "Faktach po Faktach" w TVN24 ministra funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz.

Gigantyczny przelew i "niesamowity projekt rozwojowy"

Gigantyczny przelew i "niesamowity projekt rozwojowy"

Źródło:
tvn24.pl

Producent samochodów Alfa Romeo ogłosił, że jego nowe auto, który będzie produkowane w Tychach, nie będzie nazywało się Milano, jak wcześniej ogłoszono, ale Junior. Stało się to kilka dni po tym, jak włoski rząd skrytykował pierwotną nazwę modelu.

Gigant zmienia nazwę auta, które ma być produkowane w Polsce

Gigant zmienia nazwę auta, które ma być produkowane w Polsce

Źródło:
PAP

Piotr Samson w poniedziałek został odwołany ze stanowiska prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego - potwierdziło redakcji biznesowej tvn24.pl Ministerstwo Infrastruktury. Decyzję w tej sprawie podjął premier Donald Tusk. Samson pełnił tę funkcję od lipca 2016 roku.

Prezes odwołany. Zmiana po niemal ośmiu latach

Prezes odwołany. Zmiana po niemal ośmiu latach

Źródło:
tvn24.pl

Nowelizacja Kodeksu cywilnego oraz Kodeksu postępowania cywilnego, nad którą pracuje Ministerstwo Sprawiedliwości, ma wprowadzić nową formę testamentu - testament audiowizualny. Rząd planuje, że projekt w tej sprawie zostanie przyjęty w drugiej połowie roku.

Rząd szykuje rewolucję w testamentach

Rząd szykuje rewolucję w testamentach

Nic nie wskazuje na to, by w 2024 roku ceny nieruchomości gruntowych zaczęły spadać. Najbardziej poszukiwane przez inwestorów nadal będą grunty w Warszawie, Krakowie i Trójmieście, a znaczącym rynkiem ma szansę stać się również Poznań - ocenia firma doradcza JLL.

Ziemia na wagę złota. "Nic nie wskazuje, że ceny zaczną spadać"

Ziemia na wagę złota. "Nic nie wskazuje, że ceny zaczną spadać"

Źródło:
PAP

Samsung wrócił na pierwsze miejsce zestawienia największych producentów telefonów na świecie - wynika z raportu opublikowanego przez firmę IDC. Tym samym koncern z Korei Południowej wyprzedził amerykańskiego giganta - firmę Apple.

Najwięksi producenci smartfonów. Zmiana lidera

Najwięksi producenci smartfonów. Zmiana lidera

Źródło:
"The Guardian"

W notatce skierowanej do pracowników Tesli Elon Musk napisał, że nie ma niczego, czego bardziej nienawidzi, "ale to musi zostać zrobione". W ten sposób zapowiedział zwolnienie ponad 10 procent pracowników firmy motoryzacyjnej.

Musk szykuje duże zwolnienia. "Podjęliśmy trudną decyzję"

Musk szykuje duże zwolnienia. "Podjęliśmy trudną decyzję"

Źródło:
BBC

Komisja Europejska wypłaciła Polsce 6,3 miliarda euro z Krajowego Planu Odbudowy - poinformowała w poniedziałek w mediach społecznościowych ministra funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz. To równowartość około 27 miliardów złotych. Środki mają popłynąć między innymi na program Czyste Powietrze oraz likwidację białych plam w obszarze szerokopasmowego internetu w Polsce. - To dopiero początek - skomentowała rzeczniczka Komisji Europejskiej ds. ekonomicznych Veerle Nuyts.

"Największy przelew z UE w historii naszego członkostwa". Miliardy z KPO na koncie

"Największy przelew z UE w historii naszego członkostwa". Miliardy z KPO na koncie

Aktualizacja:
Źródło:
tvn24.pl

Pieniądze z Krajowego Planu Odbudowy wpłyną pozytywnie na złotego oraz będą wspierały wzrost gospodarczy - ocenił główny ekonomista Santander Bank Polska Piotr Bielski. Zwrócił uwagę, że jeszcze w tym roku Unia Europejska przekaże Polsce 24 miliardy euro, z czego 16-17 miliardów będzie pochodziło z KPO.

Bardzo dobra wiadomość dla polskiej gospodarki i złotego

Bardzo dobra wiadomość dla polskiej gospodarki i złotego

Źródło:
PAP

Inflacja w marcu wyniosła dwa procent w ujęciu rocznym - podał Główny Urząd Statystyczny (GUS). W porównaniu z poprzednim miesiącem ceny wzrosły o 0,2 procent. W marcu największy wpływ na wzrost cen miały wyższe ceny odzieży i obuwia - podał GUS.

Najnowsze dane o wzroście cen. "To najniższy wynik od marca 2019 roku"

Najnowsze dane o wzroście cen. "To najniższy wynik od marca 2019 roku"

Źródło:
PAP

W marcu na portalach rekrutacyjnych w Polsce pojawiło się 262,6 tysiąca nowych ofert pracy, czyli 19 procent mniej niż przed rokiem - wynika z najnowszego raportu firmy doradczej Grant Thornton. Z badania wynika, że w marcu największy spadek liczby ofert pracy w ujęciu rocznym zanotowano w branży informatycznej – pracodawcy opublikowali tu aż o 50 proc. mniej ofert niż rok temu.

Niepokojące dane z rynku pracy. Największy spadek w branży informatycznej

Niepokojące dane z rynku pracy. Największy spadek w branży informatycznej

Źródło:
PAP

CVC, właściciel sieci Żabka Polska, ogłosił zamiar przeprowadzenia pierwszej oferty publicznej na giełdzie w Amsterdamie - poinformowała spółka w komunikacie.

Właściciel dużej sieci w Polsce chce wejść na giełdę

Właściciel dużej sieci w Polsce chce wejść na giełdę

Źródło:
PAP, tvn24.pl

Ministerstwo Finansów planuje, że Rada Fiskalna zacznie obradować w 2026 roku, a projekt jej funkcjonowania zostanie przedstawiony w bieżącym roku - poinformował minister finansów Andrzej Domański. Dodał, że MF koncentruje się obecnie na emisjach obligacji w złotych.

Mają oceniać wydatki z państwowej kasy. Minister podaje termin

Mają oceniać wydatki z państwowej kasy. Minister podaje termin

Źródło:
PAP

Kanclerz Niemiec Olaf Scholz wyraził aprobatę dla eksportu chińskich aut na rynek europejski. Jednak stawia warunek "uczciwej konkurencji". - Nie ma dumpingu, że nie ma nadprodukcji, że prawa autorskie nie są naruszane - wymieniał niemiecki przywódca. Oczekuje jednocześnie wyjaśnień od Chin w kwestii wsparcia rosyjskich działań w konflikcie z Ukrainą.

"Bez dumpingu i bez nadprodukcji". Niemiecki kanclerz stawia warunki chińskiej motoryzacji

"Bez dumpingu i bez nadprodukcji". Niemiecki kanclerz stawia warunki chińskiej motoryzacji

Źródło:
PAP

Choć budowa Centralnego Portu Lotniczego się nie zaczęła, to za czasów PiS rządowa spółka wydała miliony na polityczne pokazówki, posady dla partyjnych towarzyszy, ołtarze, walki MMA i skórzane torebki - wylicza w poniedziałkowym wydaniu tygodnik "Newsweek". Tylko w 2023 r. spółka miała wydać na marketing i PR prawie 14 mln zł.

Konferencje, gale MMA i galanteria skórzana. Milionowe wydatki CPK

Konferencje, gale MMA i galanteria skórzana. Milionowe wydatki CPK

Źródło:
PAP

Rada Unii Europejskiej zaakceptowała rozporządzenie zaostrzające normy środowiskowe pojazdów. Norma Euro 7 zaostrzy limity cząstek stałych dla samochodów osobowych i dostawczych oraz spalin dla autobusów i ciężarówek. Rozporządzenie wprowadzi też paszport środowiskowy dla każdego pojazdu.

Zmiana dla kierowców. Nowa norma spalin i paszporty dla każdego pojazdu

Zmiana dla kierowców. Nowa norma spalin i paszporty dla każdego pojazdu

Źródło:
PAP

Węgierski deficyt dusi gospodarkę, a środki z KPO nie uratują Budapesztu od razu. W połowie grudnia Komisja Europejska odblokowała Węgrom 10,2 mld euro zamrożonych funduszy z polityki spójności z przewidzianych na lata 2021-2027 dla Węgier 22 mld euro. - Dostępne ponad 10 miliardów euro powinno wystarczyć rządowi na najbliższe lata na wsparcie krajowej gospodarki – powiedział Peter Virovacz, główny ekonomista banku ING Hungary odnosząc się do unijnych środków dla Węgier. - Nie zmieni to jednak z dnia na dzień jej stanu – zastrzegł analityk.

Historyczna dziura w budżecie. "Duża część środków jest cały czas zamrożona"

Historyczna dziura w budżecie. "Duża część środków jest cały czas zamrożona"

Źródło:
PAP