Jak wyglądało uderzenie w asteroidę? Można podejrzeć je na obrazach z Webba i Hubble'a

Źródło:
NASA
Uderzenie w planetoidę Dimorphos, sfotografowane przez Kosmiczne Teleskopy Hubble'a i Jamesa Webba
Uderzenie w planetoidę Dimorphos, sfotografowane przez Kosmiczne Teleskopy Hubble'a i Jamesa WebbaNASA
wideo 2/5
Uderzenie w planetoidę Dimorphos, sfotografowane przez Kosmiczne Teleskopy Hubble'a i Jamesa WebbaSCIENCE: NASA, ESA, CSA, Jian-Yang Li (PSI), Cristina Thomas (Northern Arizona University), Ian Wong (NASA-GSFC) IMAGE PROCESSING: Joseph DePasquale (STScI), Alyssa Pagan (STScI)

Dwa teleskopy - Jamesa Webba i Hubble'a - uwieczniły moment, w którym sonda NASA uderza w planetoidę Dimporphos, by zmienić jej trajektorię. Dzięki obrazom naukowcy mają szansę dowiedzieć się więcej na temat składu chemicznego obiektu.

Sonda NASA zderzyła się we wtorek z Dimorphosem - księżycem asteroidy Didymos - w ramach misji DART. Był to pierwszy w historii - i do tego zakończony sukcesem - test obrony planetarnej. W ramach próby inżynierowie zamierzali sprawdzić, na ile uderzenie w niewielkie ciało niebieskie może zmienić jego kurs.

Dwa potężne urządzenia NASA - Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba i Kosmiczny Teleskop Hubble'a skierowały swoje obiektywy w stronę Dimorphosa i uchwyciły historyczny moment. To pierwszy raz, kiedy oba teleskopy jednocześnie obserwowały ten sam cel na niebie.

Uderzenie w planetoidę Dimorphos, sfotografowane przez Kosmiczne Teleskopy Hubble'a i Jamesa WebbaSCIENCE: NASA, ESA, CSA, Jian-Yang Li (PSI), Cristina Thomas (Northern Arizona University), Ian Wong (NASA-GSFC) IMAGE PROCESSING: Joseph DePasquale (STScI), Alyssa Pagan (STScI)

Wzajemne działanie

Skoordynowane działanie Hubble'a i Webba to coś więcej niż tylko operacyjny kamień milowy dla każdego z teleskopów. Dzięki połączeniu sił, istnieje szansa na rozwiązanie pytań dotyczących wyglądu i historii Układu Słonecznego.

- Webb i Hubble udowadniają to, w co zawsze wierzyliśmy: uczymy się więcej, gdy pracujemy razem - powiedział administrator NASA Bill Nelson. - Po raz pierwszy Webb i Hubble jednocześnie uchwyciły obrazy z tego samego celu w kosmosie: asteroidy, która została uderzona przez statek kosmiczny. Cała ludzkość z niecierpliwością czeka na odkrycia, które nadejdą z Webba, Hubble'a i naszych naziemnych teleskopów - dotyczące misji DART i nie tylko - dodał.

Dzięki podwójnym obserwacjom naukowcy mogą zdobyć wiedzę o naturze powierzchni Dimorphosa oraz tego, jak dużo materiału zostało wyrzucone dzięki kolizji. Ponieważ oba teleskopy uchwyciły zderzenie w różnych długościach fal światła (Webb w podczerwieni, a Hubble w widzialnym), naukowcy dowiedzą się jakie rozmiary miały cząsteczki wyrzucone w wyniku uderzenia.

"Planowaliśmy te obserwacje przez lata"

Webb wykonał jedno zdjęcie przed zderzeniem, a następnie kilka po w ciągu następnych kilku godzin. Łącznie powstało 10 fotografii. Na obrazach widać ciasne, zwarte jądro, od którego odchodzą smugi materiału. Obserwacje te stanowiły dla zespołu naukowców spore wyzwanie, ze względu na prędkość poruszania się asteroidy po niebie. W miarę jak sonda zbliżała się do celu, zespoły wykonały dodatkowe działania, aby umożliwić i przetestować metodę śledzenia asteroid, które poruszają się ponad trzy razy szybciej niż ustalone limity prędkości dla Webba.

- Ogromnie podziwiam ludzi z Webb Mission Operations, którzy sprawili, że to się udało - powiedziała główna badaczka Cristina Thomas z Uniwersytetu Północnej Arizony. - Planowaliśmy te obserwacje przez lata, potem bardzo szczegółowo przez tygodnie i jestem ogromnie szczęśliwa, że to doszło do skutku - dodała.

Na najbliższe miesiące naukowcy planują kolejne obserwacje planetoid. Pozyskane dane mają zapewnić naukowcom wgląd w skład chemiczny ciał niebieskich.

Uderzenie w planetoidę Dimorphos, sfotografowane przez Kosmiczny Teleskop Jamesa WebbaSCIENCE: NASA, ESA, CSA, Cristina Thomas (Northern Arizona University), Ian Wong (NASA-GSFC) IMAGE PROCESSING: Joseph DePasquale (STScI)

"Bezprecedensowy widok bezprecedensowego wydarzenia"

Hubble rejestrował obserwacje układu podwójnego przed uderzeniem, a następnie przez 15 minut po uderzeniu. Na fotografiach widać wyrzuconą w wyniku uderzenia materię w postaci promieni rozciągających się od powierzchni asteroidy. Niektóre z nich wydają się lekko zakrzywione, ale na razie astronomowie nie są pewni, co to dokładnie oznacza. Dzięki zdjęciom z Hubble'a astronomowie oszacowali, że po zderzeniu z asteroidą, jasność układu wzrosła trzy razy. Jak potem podali, taki stan rzeczy utrzymywał się jeszcze osiem godzin po zderzeniu.

W najbliższych tygodniach Hubble wciąż będzie monitorować układ. Inżynierowie chcą przyjrzeć się mu jeszcze 10 razy i stwierdzić jak chmura materiałów rozszerza się i zanika w czasie.

- Kiedy zobaczyłem te dane, zaniemówiłem, oszołomiony niesamowitymi szczegółami wyrzutu, które uchwycił Hubble - powiedział Jian-Yang Li z organizacji Planetary Science Institute w Tucson w Arizonie, który kierował obserwacjami. - Jestem szczęśliwy, że mogłem być świadkiem tej chwili i częścią zespołu, który tego dokonał - dodał.

Łącznie Hubble wykonał 45 obrazów.

- To bezprecedensowy widok bezprecedensowego wydarzenia - podsumował Andy Rivkin, szef zespołu badawczego DART z Laboratorium Fizyki Stosowanej Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa w Laurel w stanie Maryland.

Uderzenie w planetoidę Dimorphos, sfotografowane przez Kosmiczny Teleskop Hubble'aSCIENCE: NASA, ESA, Jian-Yang Li (PSI) IMAGE PROCESSING: Alyssa Pagan (STScI)

Autorka/Autor:kw

Źródło: NASA

Źródło zdjęcia głównego: SCIENCE: NASA, ESA, CSA, Cristina Thomas (Northern Arizona University), Ian Wong (NASA-GSFC) IMAGE PROCESSING: Joseph DePasquale (STScI)

Pozostałe wiadomości

Pogoda na dziś. Poniedziałek 04.03 zapowiada się pochmurno, miejscami deszczowo. W części kraju wystąpią warunki sprzyjające powstawaniu burz. Na termometrach zobaczymy od 4 do 16 stopni Celsjusza.

Pogoda na dziś - poniedziałek 04.03. Niebo spowiją chmury, miejscami burzowe

Pogoda na dziś - poniedziałek 04.03. Niebo spowiją chmury, miejscami burzowe

Źródło:
tvnmeteo.pl

W tym tygodniu możemy spodziewać się alertów IMGW. Synoptycy prognozują, że główne zagrożenie stanowić mogą przymrozki. Miejscami może również wystąpić oblodzenie jezdni i chodników.

Drogi skute lodem i niska temperatura. Tu mogą zostać wydane alerty IMGW

Drogi skute lodem i niska temperatura. Tu mogą zostać wydane alerty IMGW

Źródło:
IMGW, tvnmeteo.pl

W marcu czasami będzie chłodniej niż w lutym. Jakiej temperatury możemy się spodziewać w najbliższych dniach? Czy ciepło powróci? Sprawdź długoterminową prognozę pogody na 16 dni.

Pogoda na 16 dni: na północy rodzi się mroźny wyż

Pogoda na 16 dni: na północy rodzi się mroźny wyż

Źródło:
tvnmeteo.pl

Zorza polarna zalśniła nad Polską w nocy z niedzieli na poniedziałek. Zjawisko najlepiej widoczne było w północnej części kraju, gdzie dopisały także warunki atmosferyczne. Jego zdjęcia otrzymaliśmy na Kontakt 24.

Zorza polarna rozświetliła niebo nad Polską

Zorza polarna rozświetliła niebo nad Polską

Źródło:
Kontakt 24, Z głową w gwiazdach

Po okresie spokojnej i łagodnej aury czeka nas chwilowy powrót gwałtownych zjawisk. System niżów zalegających nad Europą sprowadzi do naszego kraju opady deszczu, lokalnie deszczu ze śniegiem. Miejscami spodziewane są nawet burze. Kolejne dni zapowiadają się dużo chłodniej niż ostatnio.

Pogoda na 5 dni. Idzie ochłodzenie. Powrócą zimowe opady

Pogoda na 5 dni. Idzie ochłodzenie. Powrócą zimowe opady

Źródło:
tvnmeteo.pl

Zima zawitała do Kalifornii - i to bezpośrednio pod drzwi. Pracownicy ośrodka narciarskiego w górach Sierra Nevada przekonali się o tym na własnej skórze, gdy rano otworzyli drzwi i zobaczyli warstwę śniegu sięgającą niemal górnej framugi. W ciągu doby spadło tam niemal 90 centymetrów śniegu.

Taki widok zastali po otwarciu drzwi

Taki widok zastali po otwarciu drzwi

Źródło:
CNN, Sugar Bowl Resort

Rekordowo ciepły luty nie jest zwykłą anomalią, ale skutkiem zmian klimatycznych zachodzących na całym świecie. Profesor Bogdan Chojnicki z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu tłumaczył, że w walce z globalnym ociepleniem coraz trudniej będzie nam liczyć na oceany - ta naturalna "chłodnica" naszej planety sama staje się coraz cieplejsza. Naukowiec ostrzegł, że skutki zmian klimatycznych odczujemy wszyscy.

Ciepły luty nie był wyjątkiem, ale nową regułą. "Nie cieszyłbym się z tych zmian"

Ciepły luty nie był wyjątkiem, ale nową regułą. "Nie cieszyłbym się z tych zmian"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Lawiny porwały turystów na północy Japonii. Jak przekazali funkcjonariusze policji, w niedzielę doszło do dwóch niepowiązanych ze sobą wypadków. Zginęły dwie osoby.

Dwie lawiny, dwie ofiary śmiertelne

Dwie lawiny, dwie ofiary śmiertelne

Źródło:
PAP, NHK, The Japan News

Strażacy walczą z "potwornym" pożarem, który od prawie tygodnia szaleje w Teksasie. W wyniku żywiołu życie straciły co najmniej dwie osoby. Ogień pochłonął obszar liczący ponad 400 tysięcy hektarów, co czyni go największym pożarem odnotowanym w tym stanie.

Pożary w Teksasie. Ogień strawił ponad 400 tysięcy hektarów ziem

Pożary w Teksasie. Ogień strawił ponad 400 tysięcy hektarów ziem

Źródło:
Reuters, CNN

Wulkan Popocatepetl jest drugą najwyższą górą Meksyku. W sobotę znów dał o sobie znać i wyrzucił w powietrze chmurę dymu i popiołu. Wzbiła się ona na wysokość kilku kilometrów.

Popocatepetl znowu niepokoi

Popocatepetl znowu niepokoi

Źródło:
ENEX, volcanodiscovery.com, gob.mx

Zambia i sąsiednie Zimbabwe zmagają się z niespotykaną od dekad suszą. Wodospady Wiktorii, uznawane za jeden z siedmiu naturalnych cudów świata, po wielu tygodniach suszy, zamiast kaskad wody pokazują turystom skalne ściany. Prezydent Zambii ogłosił stan wyjątkowy.

Jeden z naturalnych cudów świata wysycha. Ogłoszono stan wyjątkowy

Jeden z naturalnych cudów świata wysycha. Ogłoszono stan wyjątkowy

Źródło:
PAP, Reuters, AP

Za nami miesiąc, który zapisał się w historii meteorologii. Choć w kalendarzu był luty, to pogodowo przenieśliśmy się do kwietnia. Zwłaszcza w ostatnich dniach, kiedy termometry pokazywały blisko 20 stopni Celsjusza.

Oto wykres, który powinien nas niepokoić

Oto wykres, który powinien nas niepokoić

Źródło:
IMGW, tvnmeteo.pl

Śnieżyce nawiedziły Kalifornię. Gwałtowna aura spowodowała, że tysiące domów zostało pozbawionych prądu. Miejscami pokrywa śnieżna może przekraczać trzy metry.

Tysiące domów bez prądu. Śnieżyce w USA

Tysiące domów bez prądu. Śnieżyce w USA

Źródło:
Reuters, The Guardian

Wiosna w Tatry przyszła wyjątkowo wcześnie. Po rekordowo ciepłym lutym śniegu w dolinach w większości miejsc już próżno szukać. Ten leży w wyższych partiach gór, gdzie obowiązuje drugi stopień zagrożenia lawinowego.

Śnieg w lutym leżał w Zakopanem zaledwie kilka dni

Śnieg w lutym leżał w Zakopanem zaledwie kilka dni

Źródło:
TVN24, tvnmeteo.pl, PAP

Brazylijski stan Acre zmaga się z powodziami. W mieście Brasielia sytuacja nigdy nie była tak trudna. Setki mieszkańców zostało bez dachu nad głową, a tysiące przesiedlono. Skutki żywiołu można zobaczyć na nagraniach z drona.

"Wszystko zostało zalane. Niczego nie udało się uratować

"Wszystko zostało zalane. Niczego nie udało się uratować

Źródło:
Reuters

Do Polski zbliża się ochłodzenie. Zima nie wraca, ale jak podkreślił rzecznik prasowy Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Grzegorz Walijewski, zapanuje "wczesna wiosna". Po niespotykanie ciepłym lutym pogoda zacznie pasować do kalendarza. Synoptyk przekazał również, jakiej aury możemy spodziewać się w czasie Wielkanocy i na początku kwietnia.

Jaki będzie marzec i co z pogodą w Wielkanoc? IMGW prognozuje

Jaki będzie marzec i co z pogodą w Wielkanoc? IMGW prognozuje

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Śnieg pokrył w sobotę rano niektóre obszary zachodniej Anglii. Warunki do podróżowania były trudne. Na Kontakt 24 otrzymaliśmy nagranie zimowych opadów w Bristolu.

"Taka pogoda dziś przywitała nas w Bristolu"

"Taka pogoda dziś przywitała nas w Bristolu"

Źródło:
BBC, Kontakt 24, tvnmeteo.pl

Testy systemu ostrzegania przed tsunami przeprowadzono w piątek w Lizbonie przy Placu Handlowym. Specjaliści podkreślają, że stolica Portugalii jest w znacznym stopniu narażona na trzęsienie ziemi, które może doprowadzić do powstania groźnych fal.

Lizbona testuje system ostrzegania przed tsunami. "Duże ryzyko trzęsienia ziemi"

Lizbona testuje system ostrzegania przed tsunami. "Duże ryzyko trzęsienia ziemi"

Źródło:
PAP

Sycylia zmaga się z poważną suszą. Brak opadów zimą sprawił, że dostęp do słodkiej wody jest mocno ograniczony. Mieszkańcy muszą magazynować deszczówkę.

Po wodę chodzą do fontanny, wanny napełniają na zapas

Po wodę chodzą do fontanny, wanny napełniają na zapas

Źródło:
Reuters, tvnmeteo.pl

Tak ciepłego lutego w Polsce nie było od ponad 100 lat. Już na samym początku miesiąca zaczęły pojawiać się pierwsze oznaki wiosny. - Właściwie można powiedzieć, że nie tyle wiosna przychodzi wcześniej, co skraca się zima - skomentował rzecznik Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Grzegorz Walijewski. - To już nie będzie to, co kiedyś, gdy temperatura ujemna utrzymywała się kilkanaście czy kilkadziesiąt dni. To już się zmieniło - powiedział.

Zima się skróciła. "To już nie będzie to, co kiedyś"

Zima się skróciła. "To już nie będzie to, co kiedyś"

Źródło:
PAP, tvnmeteo.pl

Studenci z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie mają w planach wysłanie w kosmos własnego satelity o nazwie HYPE. Trwa faza projektowania urządzenia, które na orbitę dotrzeć ma na jesieni tego roku. Sprzęt pozwoli na monitorowanie zmian klimatu, a młodzi inżynierowie chcą skupić się na problemie smogu.

Studenci budują satelitę, będzie miał swój selfie stick

Studenci budują satelitę, będzie miał swój selfie stick

Źródło:
TVN24 GO, "Kijek w kosmosie"

Internet jest pełen mitów dotyczących klimatu. Niektórzy powielają je, nie mając zupełnie świadomości. Inni zaś, także politycy, świadomie kłamią. W "Rozmowach o końcu świata" w TVN24 GO i w TVN24 co miesiąc będziemy obalać te największe manipulacje. W pierwszym odcinku tego minicyklu sprawdzamy, jak ludzkość wpływa na obecną zmianę klimatu.

Ludzkość nie ma żadnego wpływu na zmianę klimatu? Obalamy mity

Ludzkość nie ma żadnego wpływu na zmianę klimatu? Obalamy mity

Źródło:
TVN24 GO, "Rozmowy o końcu świata"

Bóbr, który zamieszkał nad Morskim Okiem, przetrwał zimę - przekazał leśniczy Tatrzańskiego Parku Narodowego Grzegorz Bryniarski. Obecność tych gryzoni w Tatrach jest obserwowana dopiero od trzech lat.

Wiemy, co słychać u bobra znad Morskiego Oka

Wiemy, co słychać u bobra znad Morskiego Oka

Źródło:
PAP

Odyseusz, pierwszy amerykański statek kosmiczny, który wylądował na Księżycu od pół wieku, stracił w czwartek zasilanie i przeszedł w stan uśpienia. W mroźną księżycową noc zakończył misję - poinformowała firma Intuitive Machines, projektant lądownika. Choć komunikacja z pojazdem i realizacja celów naukowych były utrudnione z powodu jego kłopotów z lądowaniem, to udało się uzyskać potrzebne dane, a NASA uznała misję za sukces.

"Dobranoc, Odie. Mamy nadzieję, że jeszcze coś od ciebie usłyszymy"

"Dobranoc, Odie. Mamy nadzieję, że jeszcze coś od ciebie usłyszymy"

Źródło:
PAP, Reuters, tvnmeteo.pl

Wiosna meteorologiczna się rozpoczęła. To oznacza, że już niedługo przywitamy także wiosnę kalendarzową i astronomiczną. Tę ostatnią wyznacza moment równonocy wiosennej. Kiedy wypada w tym roku? Sprawdź, aby nie przegapić.

Pierwszy dzień wiosny 2024. Wiosna meteorologiczna się zaczęła. Kiedy początek kalendarzowej i astronomicznej wiosny

Pierwszy dzień wiosny 2024. Wiosna meteorologiczna się zaczęła. Kiedy początek kalendarzowej i astronomicznej wiosny

Źródło:
tvnmeteo.pl, IMGW

Grupa fizyków z powodzeniem wykryła słabe przyciąganie grawitacyjne maleńkiej cząsteczki. Ma to nam pomóc zrozumieć, czym jest grawitacja kwantowa. Naukowcy planują dalsze eksperymenty, chcąc zejść do poziomu rządzonego przez mechanikę kwantową, by lepiej zrozumieć naturę grawitacji i prawa rządzące Wszechświatem.

Ten pomiar grawitacji pobił rekord. "Jesteśmy o krok bliżej"

Ten pomiar grawitacji pobił rekord. "Jesteśmy o krok bliżej"

Źródło:
PAP, EurekAlert, University of Southampton

Przegotowanie kranówki pomaga w pozbyciu się z niej mikroplastiku - informują chińscy naukowcy. Najskuteczniej proces ten przebiega w twardej wodzie, zawierającej wyższą zawartość węglanu wapnia.

Jak pozbyć się mikroplastiku z kranówki? Badacze opracowali prostą metodę

Jak pozbyć się mikroplastiku z kranówki? Badacze opracowali prostą metodę

Źródło:
PAP

Pogoda we Włoszech w ostatnich dniach była niebezpieczna. Miejscami padał intensywny deszcz, a w górach - śnieg. W Trydencie-Górnej Adydze lawina porwała narciarzy, jeden z nich zginął. W innych regionach kraju po ulewach rzeki wystąpiły z brzegów, a strażacy śmigłowcem i pontonami ratowali uwięzionych ludzi.

Potężne opady deszczu i śniegu we Włoszech

Potężne opady deszczu i śniegu we Włoszech

Źródło:
Reuters, ENEX, ANSA