Tysiące kredytobiorców w pułapce. "Problem będzie narastać"

Źródło:
PAP
Glapiński o inflacji. "Ceny spadły, niewiele"
Glapiński o inflacji. "Ceny spadły, niewiele"TVN24 BiS
wideo 2/7
Glapiński o inflacji. "Ceny spadły, niewiele"TVN24 BiS

Obniżki stóp procentowych mogą zachęcić osoby z kredytami z okresowo stałą stopą procentową do negocjowania warunków albo refinansowania kredytem tańszym. Może to być jednak trudne ze względu na prawo i nową rekomendację Komisji Nadzoru Finansowego.

Boom na kredyty z okresowo stałą stopą procentową (najczęściej na 5 lat) rozpoczął się wraz z kolejnymi podwyżkami stóp procentowych. Według danych z drugiego kwartału 2023 w tej formule udzielonych zostało ponad 63 proc. nowych kredytów hipotecznych. Na dodatek część klientów zdecydowała się na zmianę dotychczasowego oprocentowania zmiennego na okresowo stałe, żeby uchronić się przed kolejnymi podwyżkami rat. Według danych z raportu AMRON-SARFiN tylko przez pierwsze sześć miesięcy 2023 roku kredyty o okresowo stałej stopie uzyskało w sumie 40 tysięcy osób. W drugim półroczu 2022 roku liczba nowo udzielonych kredytów o okresowo stałym oprocentowaniu wyniosła niemal 25 tysięcy.

Jednocześnie rozpoczęcie przez Radę Polityki Pieniężnej cyklu obniżek stóp procentowych może doprowadzić do sytuacji, że wiele osób zacznie rozważać przejście z kredytu z okresowo stałą stopą procentową na stopę zmienną lub spłatę posiadanego kredytu przy wykorzystaniu nowego kredytu.

- Cykl obniżek stóp dopiero się zaczął. Im dłużej jednak będzie on trwać, tym bardziej problem będzie narastać. Do mnie żadne sygnały nie dotarły, ale nie mam wątpliwości, że to kwestia czasu, kiedy ten trend się zacznie - powiedział w rozmowie z PAP prezes Związku Banków Polskich Tadeusz Białek.

- Do tej pory nie zgłosiła się do nas żadna osoba, która wskazywałaby na problem związany z kredytem o częściowo stałej stopie procentowej i odsetkami od takiego kredytu. Jednak zakładamy, że takie sprawy się pojawią, bo to byłoby lustrzane odbicie sytuacji, które się zdarzały, kiedy rosły stopy procentowe – zgłaszali się do nas klienci, którzy chcieli zmienić stopę zmienną na stopę stałą - powiedział Dariusz Kowalski z Departamentu Klienta Rynku Bankowego i Kapitałowego w Biurze Rzecznika Finansowego.

Czy będzie można zmienić umowę?

WIBOR 3M – od którego zależy oprocentowanie dużej części kredytów – obniżył się z 6,9 proc. pod koniec lipca do ok. 5,7 proc. obecnie. Rekordowy poziom ten wskaźnik osiągnął w listopadzie 2022 r., kiedy przekraczał nawet 7,6 proc. Także okresowo stałe oprocentowanie nowych kredytów na cele mieszkaniowe, udzielanych przez banki, obniżyło się z 9,1 proc. w listopadzie 2022 r. do 7,8 proc. w sierpniu 2023 r. – wynika z danych NBP.

Jeśli ten spadek będzie głębszy, klienci spłacający kredyty ze stałym oprocentowaniem mogą chcieć dogadać się z bankiem w sprawie zmian w umowie kredytowej. W grę wchodzą porozumienie z bankiem w sprawie obniżki oprocentowania stałego, zamiana na kredyt o zmiennej stopie bądź spłata kredytu z wykorzystaniem nowego kredytu w innym banku (refinansowanie).

Stopa referencyjna NBPPAP/Maciej Zieliński

- Zgodnie z naczelną zasadą swobody umów, strony zawierające umowę, w tym umowę kredytu, mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania – w granicach swobody wynikających z przepisów prawa czy zasad współżycia społecznego. Oznacza to, że strony mają również prawo do jej modyfikacji. Należy jednak pamiętać, że w oparciu o tę zasadę zmiana warunków wymaga zgodnej woli klienta i banku - powiedział Dariusz Kowalski.

Jednak faktycznie klienci spłacający takie kredyty mają ograniczone możliwości, bowiem banki mają prawo stosować opłatę rekompensacyjną w razie spłaty kredytu przed terminem. Według art. 40 ustawy o kredycie hipotecznym "strony mogą zastrzec w umowie o kredyt hipoteczny rekompensatę w przypadku spłaty całości lub części kredytu hipotecznego przed terminem określonym w tej umowie". W przepisie tym mówi się także, że "w przypadku kredytu hipotecznego, w którym stała stopa oprocentowania kredytu hipotecznego obowiązuje w danym okresie, kredytodawca może pobierać rekompensatę w tym okresie".

Największy kłopot

Jednak największym problemem mogą być ograniczenia dotyczące klientów spłacających kredyty według okresowo stałej stopy nałożone przez Komisję Nadzoru Finansowego. Rekomendacją z czerwca tego roku nadzór zakazał refinansowania kredytu o stałej stopie kredytem o stopie zmiennej czy też zamiany kredytu o stałej stopie na stopę zmienną. Nadzór zakazał także refinansowania kredytów o stopie okresowo stałej innym kredytem o stopie okresowo stałej z okresem jej "obowiązywania krótszym niż okres, na jaki oprocentowanie stałe zostało ustalone w umowie kredytu refinansowanego". Jak powiedział prezes ZBP, rekomendacja KNF wzbudziła wątpliwości banków.

- Jedną z kwestii, jakie podnosiliśmy, dotyczyła wątpliwości prawnych, czy banki mogą uzyskiwać informacje, jakiego typu kredyt miał wcześniej klient - powiedział Tadeusz Białek. - Z naszego punktu widzenia jeszcze większym problemem była ta część rekomendacji KNF, według której nie jest możliwe zaproponowanie klientowi niższego poziomu oprocentowania stałego bez wydłużenia okresu kredytowania - dodał.

Białek podkreślił, że sektor bankowy jest w tym zakresie w dialogu z Urzędem Komisji Nadzoru Finansowego i kwestie operacyjne dotyczące stosowania stanowiska są przedmiotem wyjaśniania. Jego zdaniem w ten sposób KNF chciała wprowadzić możliwość oferowania klientom niższego oprocentowania stałego pod koniec okresu, w którym to oprocentowanie obowiązuje. Obecnie bowiem tylko klient może wystąpić o nowe oprocentowanie stałe; jeżeli tego nie zrobi, po zakończeniu okresu ze stałą stopą oprocentowanie zamienia się na zmienne.

- Może się zdarzyć, że bank nie będzie w stanie zaoferować lepszych warunków, co może prowadzić do przeskakiwania do innych banków, aczkolwiek rozumiem intencję, że celem stanowiska było, aby właśnie temu zapobiec - przyznał Tadeusz Białek.

Możliwe spory

Zastrzegł, że sytuacja, kiedy klienci będą chcieli negocjować warunki kredytu na lepsze, a bank ze względów rynkowych nie będzie w stanie odpowiedzieć pozytywnie na prośbę klienta, może powodować spory.

- Na pewno nie jest tak, że kredyty o okresowo stałej stopie procentowej mają jakieś wady prawne - są oparte na dyrektywie o kredytach hipotecznych. Ale zdajemy sobie sprawę, że cała ta sytuacja ze względów operacyjnych może nastręczać trudności w relacjach banków z klientami - stwierdził prezes ZBP. Zwłaszcza że kiedy okaże się, iż banki nie mogą pójść na rękę klientom, część z kredytobiorców może spróbować rozwiązania sądowego.

- W przypadku braku polubownego porozumienia z bankiem klient może potencjalnie dokonać weryfikacji postanowień umowy pod kątem występowania w niej klauzul niedozwolonych. Występowanie takich klauzul może być podstawą do wystąpienia na drogę sądową bądź może stanowić silny argument w postępowaniu polubownym - stwierdził Dariusz Kowalski.

"Problem wizerunkowy dla całego systemu"

- Innym możliwym rozwiązaniem takiej kwestii jest interwencja ustawodawcy. Tak było w przypadku wakacji kredytowych – ustawodawca narzucił bankom zmiany w ich relacjach z klientami i w efekcie klienci uzyskali pewną ulgę w obsłudze kredytu - powiedział Kowalski.

Tadeusz Białek wskazuje jednak na to, że negatywne doświadczenie klientów w kwestii możliwości refinansowania kredytów może odbić się na ich zainteresowaniu kredytami ze stałą stopą.

- To może być problem wizerunkowy dla całego systemu, który promuje kredyt o stałej stopie procentowej w środowisku wysokich stóp procentowych. Cały czas powtarzamy, że środowisko wysokich stóp procentowych nie jest właściwe do rozwijania kredytów o stałym oprocentowaniu. Nigdzie na świecie nie rozwijały się kredyty o stałym oprocentowaniu przy wysokich stopach procentowych. Dopiero kiedy stopy są niskie, a przede wszystkim stabilne, to umożliwia rozwój kredytów o stałej stopie - dodał prezes ZBP.

Autorka/Autor:mp/dap

Źródło: PAP

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Według wstępnej oceny nowe amerykańskie cła mogą zmniejszyć polski PKB o 0,4 procent, czyli w ostrożnym uproszczeniu straty przekroczą 10 miliardów złotych - napisał w mediach społecznościowych premier Donald Tusk.

Tusk: to cios dotkliwy i przykry

Tusk: to cios dotkliwy i przykry

Źródło:
tvn24.pl, PAP

- Większość członków Rady Polityki Pieniężnej zmieniła swoje nastawienie w polityce pieniężnej - przekazał w trakcie konferencji prasowej prezes Narodowego Banku Polskiego Adam Glapiński.

Glapiński o stopach procentowych: zmieniło się nastawienie RPP

Glapiński o stopach procentowych: zmieniło się nastawienie RPP

Źródło:
tvn24.pl

W 900 duńskich sklepach spożywczych pojawią się oznaczenia na produktach z USA, które zdrożały z powodu wojny handlowej zapoczątkowanej przez prezydenta Donalda Trumpa - zapowiedział koncern Coop Danmark.

Handlowy potentat reaguje. "Będziemy etykietować amerykańskie towary"

Handlowy potentat reaguje. "Będziemy etykietować amerykańskie towary"

Źródło:
PAP

- Chociaż w Polsce nie produkuje się samochodów przeznaczonych na rynek amerykański, wartość komponentów wytwarzanych w Polsce i montowanych w tych pojazdach szacuje się na około 350 milionów euro rocznie - poinformował prezes Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego (PZPM) Jakub Faryś. Zwrócił uwagę, że Polska może pośrednio odczuć skutki ceł. Premier Donald Tusk zapowiedział w mediach społecznościowych spotkanie z przedstawicielami branży.

Ciemne chmury nad branżą. Jest zapowiedź Tuska

Ciemne chmury nad branżą. Jest zapowiedź Tuska

Aktualizacja:
Źródło:
PAP

Ogłoszone przez Trumpa cła są "bombą" wymierzoną w światowy system handlowy, która może doprowadzić do recesji w USA i światowego spowolnienia - powiedział Gary Hufbauer, były urzędnik Departamentu Skarbu i ekspert Peterson Institute for International Economics. Dodał, że w jego ocenie podejście prezydenta USA nie ma sensu.

"Trzęsienie ziemi" w handlu. "To jest po prostu bomba"

"Trzęsienie ziemi" w handlu. "To jest po prostu bomba"

Źródło:
PAP

Donald Trump ogłosił w środę nowe taryfy na produkty importowane do USA. Nazwał to "dniem wyzwolenia" i stwierdził, że jego działania przywrócą równowagę między Stanami a innymi krajami. Jednak, jak zauważa CBS News, zmęczeni inflacją Amerykanie będą niedługo musieli sięgnąć jeszcze głębiej do portfeli. Wiele produktów bowiem zdrożeje.

Te produkty podrożeją przez cła

Te produkty podrożeją przez cła

Źródło:
CBS News

Ponad 68 tysięcy osób weźmie udział w konkursie o 569 miejsc pracy w Agencji Celnej we Włoszech. W 11 lokalizacjach w całym kraju odbyły się już wstępne egzaminy. Rekordowa liczba kandydatów ubiega się o stanowiska asystentów do spraw pobierania opłat.

Zgłosiło się 68 tysięcy kandydatów. "Nie ma precedensu"

Zgłosiło się 68 tysięcy kandydatów. "Nie ma precedensu"

Źródło:
PAP

Prezydent USA Donald Trump podpisał rozporządzenie wprowadzające cła na towary importowane do USA ze 180 państw. Stawki są zróżnicowane i zaczynają się od 10 procent. Oto wszystko, co musisz wiedzieć.

Cła Donalda Trumpa. Wszystko, co musisz wiedzieć

Cła Donalda Trumpa. Wszystko, co musisz wiedzieć

Źródło:
tvn24.pl

Prezydent Donald Trump ogłosił w środę wprowadzenie ceł na towary sprowadzane do USA. Stawki są zróżnicowane, na przykład na Chiny nałożono 34 procentowe dodatkowe cła, a na Unię Europejską 20-procentowe. Zaskakuje, że na liście jest dotknięta wojną Ukraina, która została objęta 10-procentowym cłem, a nie ma na niej Rosji. Jak Biały Dom to tłumaczy?

Dodatkowe cła na Ukrainę, ale nie na Rosję. Jak tłumaczy to Biały Dom

Dodatkowe cła na Ukrainę, ale nie na Rosję. Jak tłumaczy to Biały Dom

Źródło:
tvn24.pl/Newsweek

- Francja jest przygotowana na nadchodzącą wojnę handlową - oznajmiła rzeczniczka rządu Sophie Primas, odnosząc się do decyzji Stanów Zjednoczonych o nałożeniu 20-procentowych ceł na produkty z Unii Europejskiej. Primas zapowiedziała, że w kwietniu Francja podejmie działania we współpracy z UE.

"Trump myśli, że jest panem świata"

"Trump myśli, że jest panem świata"

Źródło:
PAP

W życie weszły amerykańskie 25-procentowe cła na na importowane samochody i lekkie ciężarówki. Częściowo wyłączone zostały auta z Meksyku i Kanady. Dodatkowy podatek od importu części samochodowych i komputerów ma zostać wdrożony 3 maja.

Amerykańskie cła na samochody weszły w życie

Amerykańskie cła na samochody weszły w życie

Źródło:
PAP

Rada Polityki Pieniężnej zostawiła stopy procentowe na niezmienionym poziomie - poinformował bank centralny. Ostatnia obniżka stóp procentowych miała miejsce w październiku 2023 roku. 

Jest decyzja w sprawie stóp procentowych

Jest decyzja w sprawie stóp procentowych

Źródło:
tvn24.pl

Stopy procentowe w kwietniu pozostały na dotychczasowym poziomie. Jarosław Sadowski z firmy Rankomat zwraca jednak uwagę, że dość dobre dane na temat inflacji w marcu sprawiły, że przewidywany moment obniżki coraz bardziej się przybliża, co wpływa na WIBOR. Ekspert wyliczył, ile może wynieść rata w kolejnych miesiącach.

"Pierwsze obniżki rat możemy zobaczyć już w kwietniu". Wyliczenia

"Pierwsze obniżki rat możemy zobaczyć już w kwietniu". Wyliczenia

Źródło:
tvn24.pl

Posłowie Polskiego Stronnictwa Ludowego - Trzeciej Drogi złożyli w Sejmie projekt nowelizacji ustawy o czasie urzędowym w Polsce, proponujący wprowadzenie całorocznego czasu letniego. Zdaniem autorów likwidacja zmiany czasu wpłynęłaby pozytywnie na zdrowie Polaków.

Likwidacja zmiany czasu. Jest projekt

Likwidacja zmiany czasu. Jest projekt

Źródło:
PAP

Chiński gigant Xiaomi zapowiedział współpracę z policją w dochodzeniu dotyczącym tragicznego wypadku z udziałem samochodu SU7, wyposażonego w system autonomicznej jazdy - przekazał dziennik "South China Morning Post". W zdarzeniu, do którego doszło w sobotę, życie straciły trzy osoby.

Ostrzegł kierowcę i oddał kontrolę. Dramatyczny wypadek

Ostrzegł kierowcę i oddał kontrolę. Dramatyczny wypadek

Źródło:
PAP

Biały Dom szacuje koszty, jakie Stany Zjednoczone poniosłyby w związku z zarządzaniem Grenlandią, gdyby to terytorium, obecnie zależne od Danii, znalazło się pod amerykańską kontrolą – podał w środę "Washington Post".

USA liczą koszty. "Zapłacimy więcej"

USA liczą koszty. "Zapłacimy więcej"

Źródło:
PAP

Portal Moscow Times poinformował w środę, że łączny majątek 146 rosyjskich miliarderów przewyższa oszczędności zgromadzone przez wszystkich pozostałych mieszkańców kraju. Dane pochodzą z dorocznej listy miliarderów magazynu 'Forbes'."

146 osób ma więcej niż reszta obywateli

146 osób ma więcej niż reszta obywateli

Źródło:
PAP

Prezes Zarządu Polskiej Grupy Zbrojeniowej Krzysztof Trofiniak złożył rezygnację z zajmowanego stanowiska - podała spółka w komunikacie. Zarząd PGZ działa obecnie w czteroosobowym składzie.

Prezes polskiego giganta rezygnuje

Prezes polskiego giganta rezygnuje

Źródło:
tvn24.pl, PAP

Najem krótkoterminowy za pośrednictwem wyspecjalizowanych platform mocno zyskuje na popularności w Unii Europejskiej. Według danych Eurostatu w 2024 roku odnotowano jego wzrost o 18,8 procent w porównaniu do roku 2023. W trzecim kwartale najpopularniejsze pod tym względem były trzy regiony, znajdujące się w Chorwacji, Hiszpanii i Francji.

Fala rozlewa się na całą Europę. Duży wzrost

Fala rozlewa się na całą Europę. Duży wzrost

Źródło:
tvn24.pl

Przebywająca w stolicy Ukrainy Kijowie niemiecka minister spraw zagranicznych Annalena Baerbock wykluczyła możliwość wznowienia projektu gazociągu Nord Stream 2, który miałby dostarczać Europie rosyjski gaz. Moskwa zasugerowała ostatnio wznowienie projektu.

Niemiecka ministra zabrała głos w sprawie Nord Stream 2

Niemiecka ministra zabrała głos w sprawie Nord Stream 2

Źródło:
PAP

Na południowej granicy kraju w związku z zagrożeniem pryszczycą wprowadzone zostały rygorystyczne kontrole weterynaryjne - przekazał w środę w Sejmie minister rolnictwa Czesław Siekierski. Na dziesięciu przejściach granicznych służby weterynaryjne prowadzą dyżury, rozstawiono bramki i maty dezynfekcyjne.

"Rygorystyczne kontrole" na granicach

"Rygorystyczne kontrole" na granicach

Źródło:
PAP

Eksploatacja reaktora jądrowego Maria została wstrzymana na czas od 1 kwietnia do 8 maja - poinformowało tvn24.pl Narodowe Centrum Badań Jądrowych. Z końcem marca wygasło zezwolenie Państwowej Agencji Atomistyki umożliwiające działalność tego obiektu.

Jedyny taki reaktor w Polsce. Przestał działać

Jedyny taki reaktor w Polsce. Przestał działać

Źródło:
tvn24.pl

Skarga Ryanaira w sprawie pomocy publicznej przyznanej polskiemu LOT-owi została oddalona przez Sąd Unii Europejskiej. Pieniądze miały zrekompensować polskiemu przewoźnikowi straty poniesione w związku z pandemią COVID-19.

Ryanair przegrywa w sądzie

Ryanair przegrywa w sądzie

Źródło:
PAP

Zamknięta część popularnych szlaków na Maderze i tak jest odwiedzana przez turystów, w tym Polaków - wynika z informacji portugalskich mediów. Przeskakują przez ogrodzenie, łamiąc w ten sposób zakazy. Narażają się jednocześnie na duże koszty, jeśli będą musieli skorzystać z pomocy.

Polacy ryzykują zdrowiem i życiem. Grożą im duże kary

Polacy ryzykują zdrowiem i życiem. Grożą im duże kary

Źródło:
PAP

Ceny jaj z powodu ptasiej grypy mogą wzrosnąć - przyznał wiceminister rolnictwa Stefan Krajewski. Przypomniał, że problem z dostępnością jaj ma kilka państw, na przykład Stany Zjednoczone, które zwróciły się już o pomoc do kilku krajów - również do Polski.

Ceny tego produktu mogą wzrosnąć. "Sytuacja jest dynamiczna"

Ceny tego produktu mogą wzrosnąć. "Sytuacja jest dynamiczna"

Źródło:
PAP, tvn24.pl

- Amerykanie masowo grają na giełdzie, a wielu się zadłuża, by kupować akcje. Polityka administracji USA może jednak doprowadzić do zapaści na Wall Street. Zachowania Trumpa są nieobliczalne, a rynki kapitałowe są bardzo czułe na takie decyzje - powiedział rektor i profesor SGH Piotr Wachowiak.

"To jest randka w ciemno, a taka randka rzadko się udaje"

"To jest randka w ciemno, a taka randka rzadko się udaje"

Źródło:
PAP