Kredyty frankowe. Jest kolejna uchwała Sądu Najwyższego

Źródło:
PAP
Sąd Najwyższy nie podjął decyzji w sprawie pytań o kredyty frankowe
Sąd Najwyższy nie podjął decyzji w sprawie pytań o kredyty frankowe
TVN24
Sąd Najwyższy nie podjął decyzji w sprawie pytań o kredyty frankoweTVN24

Sąd Najwyższy uznał w czwartek, że jednostronnie oznaczenie kursu waluty obcej przez bank, bez odniesienia do obiektywnych kryteriów, jest sprzeczne z naturą stosunku prawnego kredytu indeksowanego do waluty obcej. W przypadku umów z konsumentem należy stosować przepisy o klauzulach abuzywnych - wynika z uchwały.

Izba Cywilna Sądu Najwyższego podjęła w czwartek kolejną z uchwał odnoszących się do kwestii kredytów frankowych. Rozstrzygniecie zapadło po rozpoznaniu pytania prawnego wystosowanego przed rokiem przez Sąd Apelacyjny w Warszawie.

Pytanie dotyczyło kwestii ważności umów w sprawie kredytu indeksowanego do waluty obcej, w których bank może jednostronnie określać kurs tej waluty, bez odniesienia do obiektywnych kryteriów. Chodziło o to, czy taką umowę można uznać za nieważną na podstawie ogólnego przepisu Kodeksu cywilnego, według którego zapisy umowy nie mogą się sprzeciwiać "właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego", czy też w takim przypadku można mówić o nieważności ze względu na tzw. klauzule abuzywne. Drugie rozumienie wiąże się z powołaniem na przepis Kodeksu cywilnego stanowiącym, iż "postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne)".

To drugie rozumienie nieważności odnosi się jednak tylko do konsumentów. "Rozstrzygnięcie powyższej kwestii może mieć znaczenie dla szeregu kolejnych podobnych spraw, ale również takich, w których na przykład umowa kredytu ma charakter mieszany, gdy część kredytu przeznaczona jest na cel niekonsumencki, związany z działalnością gospodarczą, lub gdy status konsumenta przysługuje tylko jednemu z kredytobiorców" - wskazał w związku z tym Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu swego pytania, wskazując na jedną z konsekwencji odpowiedzi na zadane pytanie.

Uchwała Sądu Najwyższego

SN w uchwale orzekł, że - po pierwsze - "sprzeczne z naturą stosunku prawnego kredytu indeksowanego do waluty obcej są postanowienia, w których kredytodawca jest upoważniony do jednostronnego oznaczenia kursu waluty właściwej do wyliczenia wysokości zobowiązania kredytobiorcy oraz ustalenia wysokości rat kredytu, jeżeli z treści stosunku prawnego nie wynikają obiektywne i weryfikowalne kryteria oznaczenia tego kursu".

UCHWAŁA SĄDU NAJWYŻSZEGO

Sędzia SN Marcin Krajewski zaznaczył w ustnym uzasadnieniu uchwały, że już w okresie międzywojennym wskazywano, iż "gdyby powierzyć dłużnikowi oznaczenie treści świadczenia według jego swobodnego wyboru, nie byłoby żadnego zobowiązania, gdyby zaś miał tego dokonać wierzyciel, umowa byłaby niemoralna, bo dłużnik zostałby zdany na łaskę i niełaskę wierzyciela".

Po drugie SN wskazał w uchwale, że "postanowienia takie, jeśli spełniają kryteria uznania ich za niedozwolone postanowienia umowne, nie są nieważne, lecz nie wiążą konsumenta" w rozumieniu zapisu Kodeksu cywilnego dotyczącym klauzul abuzywnych.

- Sąd Najwyższy w niniejszej uchwale opowiedział się za stanowiskiem, że przepisy o niedozwolonych postanowieniach umownych stanowią lex specialis i wyłączają w takich sytuacjach sankcję wynikającą z naruszenia przez strony właściwości natury stosunku prawnego - uzasadniał sędzia Krajewski.

Uchwała zapadła w składzie trojga sędziów Izby Cywilnej SN. Poza sędzią Krajewskim w składzie byli jeszcze sędziowie: Beata Janiszewska i Mariusz Załucki.

Co oznacza uchwała?

Zdaniem pełnomocniczki reprezentującej w tej sprawie kredytobiorców mec. Barbary Garlacz uchwała, to "zielone światło dla przedsiębiorców, aby z tej sprzeczności z naturą stosunku prawnego wyciągali dalsze konsekwencję, czyli sankcję nieważności, choć o tej sankcji nieważności będą już orzekały poszczególne składy sędziowskie".

- Jeśli zaś chodzi o konsumentów, to jest utrwalenie i potwierdzenie tego, co już mieliśmy, że te postanowienia w umowach odsyłające do tabel kursowych są nieuczciwe i nie wiążą konsumentów - powiedziała Garlacz w rozmowie z dziennikarzami po ogłoszeniu uchwały.

Z tą oceną nie zgodził się wiceprezes Związku Banków Polskich Tadeusz Białek. - Jest to absolutna nieprawda, ponieważ sąd nie orzekał w sprawie kredytów udzielanych przedsiębiorcom, mówił tylko o pewnych sytuacjach, w których może być tak zwana mieszana konfiguracja, czyli cel kredytu jest częściowo konsumencki, częściowo gospodarczy. Nawet w takim przypadku kazał indywidualnie to badać, czy mamy do czynienia z kryteriami, które zostały ocenione jako nieobiektywne - zaznaczył. Jego zdaniem "stwierdzenie, że to orzeczenie jest 'zielonym światłem' jest nieprawdziwe i jest daleko idącą nadinterpretacją".

Pozew kredytobiorców

Sprawa wyniknęła na kanwie pozwu kredytobiorców, którzy w 2008 roku zawarli umowę o kredyt hipoteczny wartości blisko 400 tys. zł indeksowany kursem franka szwajcarskiego. "Od daty zawarcia umów kurs CHF znacznie wzrósł, co spowodowało wzrost rat i salda zadłużenia. Raty kredytu wzrosły z 2,1 tys. zł do 2,8-2,9 tys. zł" - zaznaczono w uzasadnieniu pytania.

Do sądu w 2017 roku trafił pozew kredytobiorców, a w październiku 2019 roku sąd okręgowy orzekł, że umowa zawarta między powodami a bankiem jest nieważna. Sąd okręgowy uznał wówczas, że choć "indeksację kredytu należy uznać za dopuszczalną co do zasady", to "w każdym wypadku umowa będzie sprzeczna z naturą zobowiązania jako takiego, jeśli określenie świadczenia zostanie pozostawione woli wyłącznie jednej ze stron". "SO zwrócił uwagę na fakt, iż w regulaminie stanowiącym część umowy, jak i w samej umowie, brak jest jakichkolwiek podstaw, którymi bank miał się kierować przy ustalaniu kursów" - zrelacjonowano w uzasadnieniu pytania.

Od tego wyroku wniesiono apelacje, a bank w swoim odwołaniu wskazywał m.in. na naruszenie przepisu Kodeksu cywilnego o uznaniu umowy za nieważną poprzez przyjęcie, że konstrukcja indeksacji "została ukształtowana z naruszeniem granic swobody umów i natury umowy kredytu, co prowadzi do nieważności umowy w całości". Sąd apelacyjny w sprawie "dostrzegł zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne dla rozpoznania apelacji" i skierował pytanie do SN.

Sąd zadający pytanie wskazywał też, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia przez SN będzie miało znaczenie przy ocenie przedawnienia roszczeń wzajemnych banku. Inny jest bieg przedawnienia w sytuacji stwierdzenia na wniosek konsumenta nieważności umowy z uwagi na abuzywność postanowień w niej zawartych, a inny w przypadku uznania, że umowa jest bezwzględnie nieważna. Decyzja SN odnosi się zasadniczo do umów kredytowych sprzed lata 2011 roku. Wówczas bowiem znowelizowano Prawo bankowe i doprecyzowano przepisy o kredytach indeksowanych i określaniu kursów walut w umowach.

Autorka/Autor:mb

Źródło: PAP

Raporty:
Pozostałe wiadomości

W najbliższych dniach lub tygodniach poznamy stanowisko nie tylko Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Zdrowia, ale również rządu w sprawie składki zdrowotnej - przekazał szef kancelarii premiera Jan Grabiec. Dodał, że na ten temat toczą się rozmowy między resortami.

"Być albo nie być" w rządzącej koalicji. Szef kancelarii premiera komentuje

"Być albo nie być" w rządzącej koalicji. Szef kancelarii premiera komentuje

Źródło:
PAP

Odblokowanie 137 miliardów euro (600 miliardów złotych) z funduszy unijnych pozytywnie wpłynie na profil kredytowy (rating) Polski - uważa agencja Moody's. Jak dodano, środki będą miały pozytywny wpływ na wzrost gospodarczy.

Wielka agencja ratingowa o odblokowaniu gigantycznych pieniędzy dla Polski

Wielka agencja ratingowa o odblokowaniu gigantycznych pieniędzy dla Polski

Źródło:
PAP

Ambasador Ukrainy w Polsce Wasyl Zwarycz zaapelował do polskich rolników o zaprzestanie - w jego ocenie - bezpodstawnego i szkodliwego blokowania granicy z Ukrainą. Blokada osłabia zarówno Ukrainę, jak i Polskę, a wzbogaca Rosję - podkreślił.

Ukraiński ambasador apeluje do polskich rolników

Ukraiński ambasador apeluje do polskich rolników

Źródło:
PAP

Trwający sześć tygodni audyt w Boeingu pozwolił zidentyfikować "wiele problemów" w kontroli jakości produkcji samolotów - podał portal CNN, powołując się na komunikat Federalnej Administracji Lotnictwa (FAA).

"Wiele problemów" w Boeingu. Wyniki audytu

"Wiele problemów" w Boeingu. Wyniki audytu

Źródło:
CNN

Kilka podmorskich kabli w rejonie Morza Czerwonego zostało uszkodzonych - poinformowała firma HGC Global Communications. 90 procent danych wymienianych między Europą i Azją przekazywanych jest kablami leżącymi na dnie Morza Czerwonego.

"Niewidzialna siła napędzająca internet". Kable na dnie morza uszkodzone

"Niewidzialna siła napędzająca internet". Kable na dnie morza uszkodzone

Źródło:
PAP, CNN

Włączenie do systemu opakowań po mleku, liczba operatorów, kwestia VAT i luki w przepisach, które mogą prowadzić do nadużyć i oszustw - takie zastrzeżenia do ustawy kaucyjnej zgłaszają przedstawiciele branży napojowej i handlu detalicznego. Zaapelowali, by start systemu przesunąć na 2026 rok.

Szykuje się rewolucja w sklepach. Przedsiębiorcy apelują o zmiany i ostrzegają przed "bombą biologiczną"

Szykuje się rewolucja w sklepach. Przedsiębiorcy apelują o zmiany i ostrzegają przed "bombą biologiczną"

Źródło:
PAP

Komisja Europejska (KE) nałożyła karę ponad 1,8 miliarda euro na Apple. Amerykański koncern miał uniemożliwiać Spotify i innym muzycznym serwisom informowanie użytkowników o tańszych możliwościach płatności poza aplikacją App Store.

Ogromna kara nałożona na Apple

Ogromna kara nałożona na Apple

Źródło:
PAP, Reuters

W obszarze usług wspólnych dla biznesu w Polsce pracuje ponad 435 tysięcy osób – wynika z opublikowanego w poniedziałek raportu firmy Grafton Recruitment. W 2023 roku wzrost zatrudnienia w sektorze wyniósł 8 procent.

W sektorze zatrudnionych jest ponad 400 tysięcy osób. "Polską interesują się nowi inwestorzy"

W sektorze zatrudnionych jest ponad 400 tysięcy osób. "Polską interesują się nowi inwestorzy"

Źródło:
PAP

Liczba ogłoszeń wynajmu mieszkań rośnie. W styczniu 2024 roku w 17 analizowanych miastach odnotowano 68 tysięcy takich ofert. To dane, które mogą być niepokojące dla właścicieli mieszkań na wynajem. Niewiele osób dostrzega nadchodzące zagrożenia - podkreślono w raporcie Expandera i Rentier.io. Chodzi o możliwy brak warunków do powtórzenia zysków z najmu, z jakimi mieliśmy do czynienia w ostatnich latach.

To może zaniepokoić właścicieli mieszkań. "Niewiele osób dostrzega zagrożenia"

To może zaniepokoić właścicieli mieszkań. "Niewiele osób dostrzega zagrożenia"

Źródło:
tvn24.pl

Premier podjął decyzję o likwidacji dwóch instytutów, które zostały utworzone za czasów rządów PiS - powiedział podczas konferencji prasowej szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (KPRM) Jan Grabiec. Chodzi o Instytut Pokolenia i Instytut De Republica.

Szef KPRM: premier podjął decyzję o likwidacji dwóch instytutów

Szef KPRM: premier podjął decyzję o likwidacji dwóch instytutów

Źródło:
tvn24.pl

Premier Donald Tusk poinformował, że zwróci się do marszałka Sejmu z propozycją uchwały niższej izby parlamentu, wzywającej Komisję Europejską do nałożenia unijnych sankcji na rosyjskie i białoruskie produkty rolne. Zapowiedział też, że wystąpi w najbliższych dniach z konkretną inicjatywą, dotyczącą rewizji niektórych zapisów Zielonego Ładu.

Premier chce sankcji na produkty z Rosji i Białorusi. "Dzisiaj zwrócę się do marszałka Sejmu"

Premier chce sankcji na produkty z Rosji i Białorusi. "Dzisiaj zwrócę się do marszałka Sejmu"

Źródło:
PAP

Scenariusz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych o 55 procent na 2030 rok jest dla Polski trudny. Można się domyślać, że cele również na 2040 rok będą dla Polski nieosiągalne - powiedziała w poniedziałek w Brukseli ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska.

"Nieosiągalne". Ministra o celach klimatycznych

"Nieosiągalne". Ministra o celach klimatycznych

Źródło:
PAP

Posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej (RPP) to wydarzenie tygodnia na krajowym rynku finansowym. Decyzja w sprawie stóp procentowych zostanie podjęta po zapoznaniu się przez RPP z najnowszą projekcją inflacji. Kredytobiorcy czekają też na decyzję rządu w sprawie wakacji kredytowych. W tym tygodniu mogą się też rozstrzygnąć dalsze losy zerowej stawki VAT na podstawowe produkty żywnościowe.

Gorący tydzień w gospodarce. "Posiedzenie będzie niezwykle ważne"

Gorący tydzień w gospodarce. "Posiedzenie będzie niezwykle ważne"

Źródło:
PAP

Minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński zadeklarował w poniedziałek, że polski rząd będzie przekonywał władze Niemiec do zniesienia kontroli na granicy. Szef polskiego MSWiA ma rozmawiać w tej sprawie ze swoją niemiecką odpowiedniczką.

Co dalej z kontrolami na granicy z Niemcami? Jest deklaracja ministra

Co dalej z kontrolami na granicy z Niemcami? Jest deklaracja ministra

Źródło:
PAP

Związek zawodowy Verdi w poniedziałek wezwał personel naziemny linii lotniczych Lufthansa do kolejnego już strajku ostrzegawczego, który tym razem ma się odbyć w czwartek i piątek. Pasażerowie muszą być przygotowani na ograniczenia i odwołania lotów.

Zapowiedź kolejnego strajku pracowników giganta

Zapowiedź kolejnego strajku pracowników giganta

Źródło:
PAP

Główny Urząd Statystyczny w czwartym kwartale 2024 roku planuje udostępnić kalkulator inflacji indywidualnej. Jak wskazano, dzięki temu narzędziu będzie można oszacować stopę inflacji dotykającą własnego gospodarstwa domowego.

Nowe narzędzie od GUS. "Każdy będzie mógł oszacować stopę inflacji"

Nowe narzędzie od GUS. "Każdy będzie mógł oszacować stopę inflacji"

Źródło:
PAP

Zespół cyberbezpieczeństwa w Komisji Nadzoru Finansowego (CSIRT KNF) ostrzega przed oszustami podszywającymi się pod BNP Paribas Bank Polska. Cyberprzestępcy wysyłają wiadomości SMS z fałszywą informacją o rzekomej konieczności zweryfikowania swojej tożsamości.

Klienci dużego banku na celowniku oszustów. Skutki mogą być "bardzo przykre"

Klienci dużego banku na celowniku oszustów. Skutki mogą być "bardzo przykre"

Źródło:
tvn24.pl

Organizacje pozarządowe apelują do ministerstw o wprowadzenie zakazu używania w szkole telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych - informuje w poniedziałek dziennik "Rzeczpospolita". Choć wydaje się, że ustawowy zakaz korzystania ze smartfonów w szkołach mógłby spotkać się z dużym oporem ze strony uczniów, dla ich rówieśników za granicą to codzienność - zauważa gazeta.

Zakaz korzystania ze smartfonów w szkołach? List otwarty

Zakaz korzystania ze smartfonów w szkołach? List otwarty

Źródło:
"Rzeczpospolita"

Usługi kosmetyczne od 1 kwietnia 2024 roku mają być objęte niższym podatkiem VAT. Opublikowano projekt rozporządzenia w tej sprawie. Ministerstwo Finansów podało, o ile mogą się zmniejszyć wpływy do budżetu państwa z tego tytułu.

Obniżka podatków dla jednej branży. Podano koszt

Obniżka podatków dla jednej branży. Podano koszt

Źródło:
tvn24.pl

Spółka Centralny Port Komunikacyjny poinformowała o unieważnieniu przetargu na audyt dotyczący zatrudnienia i wynagrodzeń. Spółka tłumaczy to "troską o najwyższe standardy etyczne" oraz "identyfikacją sytuacji mającej znamiona konfliktu interesów". Postępowanie ma zostać powtórzone.

CPK unieważniła kolejny przetarg na audyt. "W trosce o najwyższe standardy etyczne"

CPK unieważniła kolejny przetarg na audyt. "W trosce o najwyższe standardy etyczne"

Źródło:
tvn24.pl, PAP

W sobotę o północy zakończyły się tymczasowe kontrole na granicy ze Słowacją. Taką decyzję podjął wcześniej minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński. Resort przekazał, że była ona spowodowana "ustabilizowaniem się sytuacji migracyjnej na tak zwanym szlaku bałkańskim i ustąpieniem zagrożenia nielegalną migracją na polsko-słowackim odcinku granicy państwowej".

Zmiany na granicy z sąsiadem. Od dzisiaj

Zmiany na granicy z sąsiadem. Od dzisiaj

Źródło:
tvn24.pl, PAP

Kraje grupy OPEC+ zgodziły się przedłużyć redukcję wydobycia ropy w drugim kwartale roku. Ceny surowca lekko spadają w poniedziałek. 

Jest decyzja w sprawie wydobycia ropy

Jest decyzja w sprawie wydobycia ropy

Źródło:
PAP