Intercyza – rodzaje, zasady i koszty zawarcia umowy małżeńskiej

Źródło:
TVN24 Biznes
Polacy coraz częściej decydują się na spisanie intercyzy
Polacy coraz częściej decydują się na spisanie intercyzy
wideo 2/6
Polacy coraz częściej decydują się na spisanie intercyzy

Intercyza to majątkowa umowa małżeńska, mocą której małżonkowie mogą zmodyfikować ustawową zasadę wspólności majątkowej. Choć powszechnie intercyza małżeńska rozumiana jest jako ustanowienie rozdzielności majątkowej, to przez intercyzę wspólność można także rozszerzyć lub ograniczyć.

Intercyza to potoczna nazwa majątkowej umowy małżeńskiej.Wyróżnia się cztery rodzaje intercyzy: rozszerzenie wspólności majątkowej, ograniczenie wspólności majątkowej, rozdzielność majątkowa i rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków.Rozdzielność majątkowa może zostać ustanowiona przez sąd, a także powstać z mocy prawa.Intercyza musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego.

Intercyza – co to jest?

Intercyza to zwyczajowo przyjęta nazwa umowy majątkowej, którą małżonkowie lub przyszli małżonkowie mogą zmienić ustawową zasadę wspólności majątkowej. W świetle prawa, intercyzę można bowiem podpisać w trakcie trwania małżeństwa lub przed jego zawarciem. Rodzaje, zasady i konsekwencje intercyzy określa Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w Dziale III – Małżeńskie ustroje majątkowe.

Intercyza zawierana jest w formie aktu notarialnego.

Zasada wspólności ustawowej

Zgodnie z ogólnie przyjętą w polskim porządku prawnym zasadą, z chwilą zawarcia małżeństwa pomiędzy małżonkami powstaje wspólność majątkowa, tzw. wspólność ustawowa. Obejmuje ona przedmioty majątkowe nabyte przez małżonków wspólnie lub przez jednego z nich w trakcie jej trwania, czyli tzw. majątek wspólny. W szczególności są to wynagrodzenia za pracę i dochody z innej działalności, czy też dochody z majątku wspólnego lub majątku osobistego. 

Od majątku wspólnego należy odróżnić majątek osobisty każdego z małżonków. Jest to majątek, który co do zasady nie wchodzi do majątku wspólnego z chwilą zawarcia małżeństwa. Należą do niego przedmioty, prawa i wierzytelności, które enumeratywnie zostały wymienione w art. 33 k.r.o. Jest to m.in. majątek, który został nabyty przed zawarciem małżeństwa, a także nabyty przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę – wyjątek stanowi wyraźna wola spadkodawcy lub darczyńcy.

Rodzaje intercyzy

Na podstawie art. 47 ust. 1 k.r.o. wyróżnić można następujące rodzaje intercyzy:

– rozszerzenie wspólności majątkowej, – ograniczenie wspólności majątkowej, – rozdzielność majątkowa, – rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków.

Rozszerzenie wspólności majątkowej polega na włączeniu do majątku wspólnego określonych elementów majątku osobistego małżonka. Ustawodawca określił jednak katalog przedmiotów i praw, na które nie można rozszerzyć wspólności majątkowej. Są to:

– przedmioty majątkowe, które przypadną małżonkowi z tytułu dziedziczenia, zapisu lub darowizny, – prawa majątkowe, które wynikają ze wspólności łącznej, która podlega odrębnym przepisom, – prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać wyłącznie jednej osobie, – wierzytelności z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia, chyba że wchodzą one w skład wspólności majątkowej, – wierzytelności z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę – wierzytelności o wynagrodzenie za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej małżonków, które są jeszcze niewymagalne.

Ograniczenie wspólności majątkowej to wyłączenie z majątku wspólnego jego określonych składników. Ustawodawca nie wprowadza żadnych ograniczeń w zakresie tego rodzaju intercyzy.

Umowna rozdzielność majątkowa to rodzaj intercyzy, który polega na tym, że małżonkowie nie gromadzą majątku wspólnego. Każdy z nich zachowuje majątek nabyty przed zawarciem umowy i majątek zgromadzony po jej zawarciu, zarządzając nim samodzielnie.

Analizując pojęcie rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków wyjaśnić należy, czym jest tzw. dorobek. Za dorobek małżonka uznaje się wzrost wartości majątku po zawarciu umowy majątkowej. W razie ustania rozdzielności majątkowej, małżonek z mniejszym  dorobkiem, może żądać od drugiego wyrównania dorobków poprzez zapłatę lub przeniesienie prawa. Jeśli strony same nie ustalą, w jaki sposób zostaną wyrównane dorobki, rozstrzyga o tym sąd. 

Przymusowa rozdzielność majątkowa a intercyza

Od umownej rozdzielności majątkowej należy odróżnić rozdzielność majątkową ustanowioną przez sąd. Może ona zostać orzeczona:

na wniosek jednego z małżonków, który może żądać jej ustanowienia z ważnych powodów, – na wniosek wierzyciela jednego z małżonków, który musi uprawdopodobnić, że zaspokojenie wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym wymaga takiego podziału majątku.

Rozdzielność majątkowa może powstać ponadto z mocy prawa, co ma miejsce w przypadku ubezwłasnowolnienia lub ogłoszenia upadłości jednego z małżonków. Powstaje ona także w chwili orzeczenia między małżonkami separacji.

Rozdzielność majątkowa z datą wsteczną

W przypadku rozdzielności majątkowej orzekanej przez sąd powstaje ona z dniem wyznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. Ustawodawca dopuszcza jednak w wyjątkowych wypadkach ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną. Szczególnym powodem jest m.in. separacja faktyczna, która polega na tym, że małżonkowie mimo braku orzeczenia rozwodu żyją w rozłączeniu. Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 grudnia 2008 r.

Intercyza a dziedziczenie

Intercyza nie ma wpływu na dziedziczenie. Jest to bowiem umowa małżeńska, która reguluje majątkowe relacje małżonków w trakcie trwania małżeństwa. 

Intercyza a długi

Zasadą jest, że małżonek odpowiada za długi majątkiem osobistym. Wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku wspólnego małżonków tylko wtedy, gdy zobowiązanie zaciągnięte zostało za zgodą drugiego małżonka. 

Jak zawarcie małżeńskiej umowy majątkowej wpływa na sytuacje wierzyciela? Wszystko zależy od rodzaju podpisanej intercyzy. Jeżeli podpisana została umowa rozszerzenia wspólności majątkowej, a wierzytelność powstała przed tym faktem, wówczas wierzyciel może żądać zaspokojenia z przedmiotów, które należałyby do majątku osobistego małżonka-dłużnika, gdyby umowy takiej nie zawarł. W przypadku popisania umowy rozdzielności majątkowej należy zaś poinformować o tym swoich wierzycieli. W przeciwnym wypadku mogą działać tak, jakby istniała wspólność majątkowa.

Intercyza a rozwód

Z punktu widzenia rozwodu umowa rozdzielności majątkowej wpływa na podział majątku. Jeśli została ona zawarta przed ślubem, a tym samym nie powstał majątek wspólny, wówczas każdy z małżonków zachowuje swój majątek osobisty. Jeśli ten rodzaj umowy został zawarty w trakcie trwania małżeństwa, to data jej podpisania warunkuje ustalanie majątku wspólnego i osobistego.

ZOBACZ >> Podział majątku po rozwodzie – jak długo trwa i ile kosztuje?

Intercyza – wzór umowy

Majątkowa umowa małżeńska zawierana jest w formie aktu notarialnego. Zawierać musi ona określone elementy, w tym:

– imiona i nazwiska stron, – numery PESEL stron, – stan cywilny stron, – adresy zamieszkania oraz adresy do doręczeń, jeśli różnią się od adresu zamieszkania, – rodzaj dokumentu, którym identyfikują się osoby, – szczegółowe postanowienia umowy, – podpisy.

Warto dodać, że w razie zawarcia intercyzy przed ślubem konieczna jest obecność dwóch stron, a w razie umowy zawieranej w trakcie trwania małżeństwa należy przedstawić akt małżeństwa.  

Zobacz >> Taksa notarialna – ile wynosi?

Intercyza – koszty

Koszty intercyzy uzależnione są od tego, czy zawierana jest ona przed ślubem, czy w trakcie trwania małżeństwa. Intercyza przed ślubem jest tańsza, a stawka za sporządzenia aktu notarialnego, która ją dokumentuje, wynosi 400 zł taksy notarialnej plus podatek od czynności cywilnoprawnej. W przypadku intercyzy zawieranej po ślubie dokładne koszty zależą od wysokości majątku, które warunkują wysokość taksy notarialnej. 

Akty prawne: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy Dz. U. 1964 nr 9 poz. 59, Wyrok SN z dnia 11 grudnia 2008 r., II CSK 371/08.

Autorka/Autor:red.

Źródło: TVN24 Biznes

Źródło zdjęcia głównego: Shutterstock

Pozostałe wiadomości

Allegro w ostatniej chwili wycofało się z zapowiadanego pilotażu sprzedaży alkoholu przez internet. Spółka tłumaczy, że ma to związek ze zmianą przepisów szykowaną przez rząd. Część sklepów ma obecnie w internetowej ofercie alkohol, pomimo, że resort zdrowia stoi na stanowisku, że taka sprzedaż jest zakazana. Tą kwestią zajmowały się sądy administracyjne.

Gigant w ostatniej chwili zmienił zdanie. "Będziemy uważnie obserwować sytuację"

Gigant w ostatniej chwili zmienił zdanie. "Będziemy uważnie obserwować sytuację"

Źródło:
tvn24.pl

Berkshire Hathaway zgromadziło na koniec trzeciego kwartału 325,2 miliarda dolarów gotówki, pozbywając się w ciągu trzech ostatnich miesięcy dużych pakietów akcji, w tym Apple i Bank of America - wynika z raportu finansowego opublikowanego w sobotę.

Miliarder sprzedaje akcje, góra gotówki rośnie

Miliarder sprzedaje akcje, góra gotówki rośnie

Źródło:
PAP

Finansiści, prawnicy, specjaliści do spraw administracji, programiści czy sekretarki - to jedne z zawodów najbardziej narażonych na wpływ sztucznej inteligencji według analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego. W 20 wymienianych przez ekspertów zawodach zatrudnionych jest obecnie w Polsce około 3,68 miliona osób. Większość to kobiety.

20 najbardziej narażonych zawodów. To miliony osób w Polsce

20 najbardziej narażonych zawodów. To miliony osób w Polsce

Źródło:
tvn24.pl

Nie zgadzamy się z takimi rozliczeniami. To jest państwo w państwie - mówi w rozmowie z biznesową redakcją tvn24.pl pan Tomasz z Zielonej Góry. Dostał fakturę za prąd na ponad 20 tysięcy złotych i wysokie prognozy na kolejne miesiące. - Ktoś zmienił taryfę - stwierdza. Enea zapowiada korektę rozliczeń.

Gigantyczny rachunek za prąd. "Katastrofa"

Gigantyczny rachunek za prąd. "Katastrofa"

Źródło:
tvn24.pl

Pomysł Wigilii ustawowo wolnej od pracy budzi wątpliwości organizacji pracodawców. "To kolejna nieprzemyślana pod kątem gospodarczym propozycja" - zwracają uwagę i dodają, że "pracownik, jeżeli chce nie pracować w Wigilię, może skorzystać z urlopu wypoczynkowego".

Nowy dzień ustawowo wolny od pracy. "Nieprzemyślana propozycja"

Nowy dzień ustawowo wolny od pracy. "Nieprzemyślana propozycja"

Źródło:
tvn24.pl

W grudniu udostępniona zostanie aplikacja mobilna e-Urząd Skarbowy, a w lutym 2025 roku znajdzie się w niej usługa e-PIT - poinformowało Ministerstwo Finansów. Podatnicy będą mogli złożyć w ten sposób deklarację podatkową. W systemie e-usług w marcu ma być również dostępny chatbot i płatności kartą.

Zmiany dla podatników. Nowość w sprawie składania PIT

Zmiany dla podatników. Nowość w sprawie składania PIT

Źródło:
PAP

W Rosji rośnie liczba przypadków kradzieży masła po gwałtownym wzroście cen tego produktu - informują niezależne rosyjskie portale. W Moskwie zatrzymano dwóch uzbrojonych w noże mężczyzn, którzy - nie zwracając uwagi na kamery monitoringu - zapakowali do plecaka 25 kostek masła i usiłowali uciec.

"Armagedon z masłem". W Rosji fala kradzieży

"Armagedon z masłem". W Rosji fala kradzieży

Źródło:
Reuters, The Moscow Times, tvn24.pl

- Podtrzymujemy nasze stanowisko w sprawie odbudowy centrum handlowego przy Marywilskiej. Jesteśmy na końcowym etapie koncepcji - mówi w rozmowie z biznesową redakcją tvn24.pl Małgorzata Konarska, prezes zarządu spółki Marywilska 44. Hala targowa przy Marywilskiej w Warszawie spłonęła 12 maja. - Myślę, że w drugim półroczu przyszłego roku uda się wbić łopatę i rozpocząć pracę - dodaje Konarska.

"Podtrzymujemy nasze stanowisko". Co dalej z handlem przy Marywilskiej 44?

"Podtrzymujemy nasze stanowisko". Co dalej z handlem przy Marywilskiej 44?

Źródło:
tvn24.pl

Kwota zasiłku pogrzebowego wynosi obecnie 4 tysiące złotych. Wysokość tego świadczenia nie zmieniła się od 13 lat mimo, że koszty pogrzebu w tym czasie mocno poszły w górę. Podwyżkę zasiłku pogrzebowego zapowiadała Koalicja Obywatelska w swoich 100 konkretach. Na stole leżą dwie propozycje. Materiał programu "Polska i Świat".

Zasiłek pogrzebowy od 13 lat bez zmian. Co z wyborczą obietnicą?

Zasiłek pogrzebowy od 13 lat bez zmian. Co z wyborczą obietnicą?

Źródło:
tvn24.pl

Mikroprzedsiębiorcy od piątku mogą składać do ZUS wnioski o tak zwane wakacje składkowe, czyli zwolnienie raz w roku z opłaty własnego obowiązkowego ubezpieczenia. Według prognoz resortu rozwoju i technologii z nowego rozwiązania może skorzystać 1,7 miliona małych przedsiębiorców.

Ulga dla 1,7 miliona przedsiębiorców. Można już składać wnioski

Ulga dla 1,7 miliona przedsiębiorców. Można już składać wnioski

Źródło:
PAP

W tym roku po Wszystkich Świętych z polskich cmentarzy na wysypiska trafi blisko 120 tysięcy ton odpadów - szacuje Stowarzyszenie "Polski Recykling". Zdaniem ekspertów antidotum na zalew śmieci jest segregacja.

120 tysięcy ton odpadów z cmentarzy. Segregacja jest rzadkością

120 tysięcy ton odpadów z cmentarzy. Segregacja jest rzadkością

Źródło:
PAP

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) wezwał przedsiębiorcę DAWIKA KRAFT S.A. do wycofania z obrotu przedłużacza oraz do powiadomienia konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobu z wymaganiami. Okazuje się posiada on poważną wadę konstrukcyjną.

Ostrzeżenie przed przedłużaczem. Ryzyko pożaru

Ostrzeżenie przed przedłużaczem. Ryzyko pożaru

Źródło:
tvn24.pl

Od 1 listopada sieć dróg płatnych zostanie rozszerzona. Zmiany dotyczą wyłącznie pojazdów, których dopuszczalna masa całkowita przekracza 3,5 tony, czyli ciężarówek i autobusów. Jak podkreśla GDDKiA, nie ma w planach wprowadzenia poboru opłat od samochodów osobowych czy motocykli.

Od dzisiaj więcej płatnych dróg w Polsce

Od dzisiaj więcej płatnych dróg w Polsce

Źródło:
PAP

Do końca października bieżącego roku spadkobiercy wysłali blisko 7 tysięcy zapytań dotyczących odnalezienia rachunków bankowych zmarłej osoby - przekazała Krajowa Izba Rozliczeniowa. Jeszcze dwa lata temu wynik ten był o połowę niższy.

Coraz więcej spadkobierców poszukuje kont zmarłych

Coraz więcej spadkobierców poszukuje kont zmarłych

Źródło:
PAP

Rosyjski miliarder Roman Awdiejew oznajmił w czwartek, że sprzedał swoje akcje w Rossium Group i nie posiada już żadnych aktywów w Rosji, co pozwoli mu zajmować się swoimi 23 dziećmi.

Rosyjski miliarder wycofał się z biznesu. Chce mieć czas dla 23 dzieci

Rosyjski miliarder wycofał się z biznesu. Chce mieć czas dla 23 dzieci

Źródło:
PAP

Organizatorzy turystyki poszkodowani przez powódź będą mogli się ubiegać o bezzwrotne dotacje z Turystycznego Funduszu Pomocowego na pokrycie zwrotów wpłat podróżnym - przewiduje opublikowany w czwartek projekt rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki.

Dotacje dla organizatorów turystyki dotkniętych powodzią. Jest projekt

Dotacje dla organizatorów turystyki dotkniętych powodzią. Jest projekt

Źródło:
PAP

Konta w mediach społecznościowych mogą być przejmowane przez cyberprzestępców po śmierci właściciela - ostrzega w komunikacie NASK. Celem oszustów jest wzbudzenie niepokoju wśród bliskich zmarłego, a następnie wyłudzenie pieniędzy w zamian za zwrócenie dostępu do profilu.

Konta zmarłych na celowniku oszustów

Konta zmarłych na celowniku oszustów

Źródło:
PAP

Komisja Europejska wszczęła w czwartek formalne postępowanie w sprawie chińskiej platformy handlowej Temu, między innymi za handel podróbkami, w tym kosmetykami i zabawkami oraz stosowanie systemów, które mogą prowadzić do uzależnienia użytkowników.

Bruksela wszczęła formalne postępowanie wobec platformy Temu

Bruksela wszczęła formalne postępowanie wobec platformy Temu

Źródło:
PAP

Ceny towarów i usług konsumpcyjnych w październiku 2024 roku wzrosły rok do roku o 5 procent, a w porównaniu z poprzednim miesiącem wzrosły o 0,3 procent - podał w szybkim szacunku Główny Urząd Statystyczny. Do wzrostu rocznego wskaźnika inflacji przyczynił się wyższy wzrost cen żywności, roczną inflację podbiły też ceny paliw z uwagi na efekt niskiej bazy - ocenili analitycy.

Tak rosną ceny w Polsce. Nowe dane o inflacji

Źródło:
PAP

Rosyjski sąd nałożył na Google karę w wysokości dwóch sekstylionów rubli (dwójka i 36 zer) za ograniczenia nałożone na kanały rosyjskich mediów państwowych w serwisie YouTube. To więcej pieniędzy niż jest na całym świecie - pisze portal BBC.

Dwójka i 36 zer. Absurdalna kara dla Google

Dwójka i 36 zer. Absurdalna kara dla Google

Źródło:
BBC

Główny Inspektorat Sanitarny wydał ostrzeżenie dotyczące maty odświeżającej do lodówki, sprzedawanej w sklepach sieci Leroy Merlin. Powodem jest wykrycie migracji do żywności substancji 2,4-Toluenodiaminy z tego produktu. Substancja ta może stanowić zagrożenie dla zdrowia i nie powinna znajdować się w żywności.

Leroy Merlin wycofuje produkt. Ostrzeżenie

Leroy Merlin wycofuje produkt. Ostrzeżenie

Źródło:
tvn24.pl

Związki zawodowe z łódzkiej fabryki Beko doszły do porozumienia z zarządem producenta sprzętu AGD w sprawie zamknięcia zakładu. Pracę straci 1100 osób, które – jak poinformował w środę koncern - otrzymają odprawy zależne od stażu pracy.

Fabryka w Polsce do zamknięcia, pracę straci 1100 osób

Fabryka w Polsce do zamknięcia, pracę straci 1100 osób

Źródło:
PAP