Ochrona danych osobowych? Wiemy niewiele, źle szukamy pomocy

W ramach badania porównywano prawo dotyczące ochrony danych osobowych we wszystkich krajach UEsxc.hu

Świadomość zwykłych obywateli i prawników w zakresie ochrony danych osobowych jest niska, a środki dochodzenia swoich praw - mało efektywne - wynika z badania przeprowadzonego w Polsce i innych krajach UE na zlecenie Agencji Praw Podstawowych (FRA).

Problemy wskazane przez badaczy z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, którzy przygotowali polską część raportu, to m.in. brak edukacji i niska świadomość ochrony danych, niewystarczający dostęp do profesjonalnej i skutecznej pomocy prawnej oraz ograniczenia związane ze stosowaniem ustawy o ochronie danych osobowych w niektórych obszarach jak np. służby specjalne. Wnioski te w dużej mierze dotyczą też innych krajów UE. - Skuteczność mechanizmów dochodzenia praw jest niska. Ludzie rzadko z nich korzystają, często są niezadowoleni z rezultatów - powiedziała Dorota Głowacka z HFPC. - Główną przeszkodą w podejmowaniu kroków prawnych jest dosyć niska świadomość społeczna, jeśli chodzi o dostępne mechanizmy ochrony - zaznaczyła.

Konieczna większa świadomość

Jak dodała Głowcka, problem ten dotyczy zarówno zwykłych obywateli, jak i prawników. Dlatego FRA zaproponowała m.in. działania na rzecz zwiększenia świadomości społecznej, np. akcje edukacyjne i kampanie informacyjne. Były minister administracji i cyfryzacji Michał Boni w ub. roku mówił, że jego resort planuje takie działania na 2015 r. Jak wyjaśniła, badacze podczas rozmów z respondentami - ofiarami naruszeń danych osobowych - często mieli wrażenie, że nie umieją oni określić, czy to, co ich spotkało, jest zgodne z prawem czy nie. Pozostali poszkodowani często nie byli świadomi, jakie możliwości daje im prawo. W Polsce, podobnie jak w większości krajów UE, istnieją trzy drogi dochodzenia swoich praw w dziedzinie ochrony danych osobowych. Można skorzystać z procedury administracyjnej (przed Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych), karnej (zgłoszenie sprawy organom ścigania) i cywilnej (pozew o ochronę dóbr osobistych). Badani - jak powiedziała Głowacka - często nie wiedzieli, z czym wiąże się każda z tych dróg i czego można się po niej spodziewać; nie wiedzieli też, że niekiedy można z nich korzystać równolegle.

Co się należy, a co nie?

Wiele osób, które złożyły skargę do GIODO (a był to najczęstszy sposób postępowania), miało nierealistyczne oczekiwania. - Chcieli np., by GIODO przyznał im zadośćuczynienie albo ukarał kogoś grzywną - powiedziała Głowacka. Tymczasem Generalny Inspektor nie ma takich uprawnień. - Niezrozumienie roli GIODO skutkowało tym, że nawet osoby, którym urząd ten przyznał rację, nie były usatysfakcjonowane rezultatem - dodała przedstawicielka HFPC. Badacze zwrócili też uwagę, że często także prawnicy - prokuratorzy, adwokaci i radcowie prawni - mają ograniczoną wiedzę na temat zagadnień związanych z ochroną danych osobowych. Wśród prokuratorów skutkowało to niską skutecznością postępowań, które rzadko kończyły się skierowaniem aktu oskarżenia do sądu. - Prokuratorzy nie bardzo chcą się zajmować tego rodzaju przestępstwami, uważają, że to są sprawy błahe, nie są przeszkoleni do prowadzenia postępowań z tego zakresu. Postępowania, które inicjowali nasi respondenci, najczęściej kończyły się umorzeniem z powodu niskiej szkodliwości społecznej - powiedziała Głowacka.

U prawników nie lepiej

Badanie wykazało, że ważnym problemem jest brak specjalistycznej wiedzy wśród większości adwokatów i radców prawnych, która skutkuje tym, że obywatele mają trudności z uzyskaniem fachowej pomocy prawnej. - Tą problematyką zajmują się głównie prawnicy, pracujący w dużych kancelariach w największych miastach. Tyle tylko, że oni raczej reprezentują np. przedsiębiorców przetwarzających dane, a nie zwykłych ludzi, którzy stali się ofiarami naruszeń - powiedziała Głowacka. Tej luki - zwraca uwagę HFPC - nie wypełnia ani państwowy system udzielania pomocy prawnej – w Polsce nieistniejący na etapie przedsądowym, ani organizacje pozarządowe. Te ostatnie, jeśli interesują się problematyką ochrony danych osobowych, to np. zajmują się edukacją lub działaniami na rzecz wzmacniania prawa do prywatności, ale nie udzielają pomocy prawnej w indywidualnych sprawach. Skuteczność egzekwowania praw obywateli obniżają też problemy GIODO. Zdaniem badaczy z HFPC ma on niekiedy ograniczone możliwości działania. W przeciwieństwie do wielu swoich odpowiedników w krajach UE, nie może też nakładać kar finansowych. Raport wskazuje też, że GIODO boryka się z niewystarczającym budżetem, o czym zresztą publicznie mówił pełniący ten urząd Wojciech Wiewiórowski. W ostatnich latach liczba spraw kierowanych do GIODO wzrosła trzy razy, a budżet tej instytucji pozostał na niezmienionym poziomie.

Badania indywidualne i grupowe

W ramach badania porównywano prawo dotyczące ochrony danych osobowych we wszystkich krajach UE, a w 16 z nich przeprowadzono też indywidualne i grupowe wywiady z zainteresowanymi osobami - ofiarami naruszeń prawa, prawnikami, przedstawicielami organów ochrony danych osobowych i organizacji pozarządowych. Polską część badania przeprowadzono między kwietniem a wrześniem 2012 r. Raport FRA opublikowano pod koniec stycznia 2014 r.

Autor: mn//bgr / Źródło: PAP

Źródło zdjęcia głównego: sxc.hu

Pozostałe wiadomości

- Oliwia mnie stymuluje. Jak zapowiada, że przyjdzie do mnie, to ja od razu wykonuję kilka telefonów więcej, załatwiam sprawy, aby móc zdać raport szefowej - mówi w rozmowie z biznesową redakcją tvn24.pl 77-letni prof. dr hab. Marian Surowiec, współzałożyciel Bee Healthy Honey. Z wnuczką stworzył emiter, rozwiązanie dla pszczelarzy, którzy walczą w swoich ulach z inwazją pasożytów. Po fali sukcesów, zaczęli jednak dostawać groźby. - Pierwszy raz w życiu czegoś takiego doświadczyłem, bo spadła na nas lawina hejtu - dodaje.

Dziadek i wnuczka założyli start-up. "Spadła na nas lawina hejtu"

Dziadek i wnuczka założyli start-up. "Spadła na nas lawina hejtu"

Źródło:
tvn24.pl

Mam apel do koleżanek i kolegów z rządu, żeby byli bardziej Eugeniuszami Kwiatkowskimi, niż Elonami Maskami. Więcej pracy, realizacji projektów, a mniej aktywności na portalu X - tak senator Krzysztof Kwiatkowski odniósł się w "Faktach po Faktach" do dyskusji pomiędzy minister Katarzyną Pełczyńską-Nałęcz i ministrem Krzysztofem Paszykiem na portalu X na temat finansowania budownictwa społecznego w Polsce. 

"To dosyć gorszący spór". Dyskusja ministrów w mediach społecznościowych

"To dosyć gorszący spór". Dyskusja ministrów w mediach społecznościowych

Źródło:
tvn24.pl

Donald Trump podpisał rozporządzenie nakładające wysokie cła na import towarów z Kanady, Meksyku i Chin. Władze Kanady i Meksyku już zapowiedziały cła odwetowe. Chińskie ministerstwo handlu zapowiedziało złożenie skargi do Światowej Organizacji Handlu.

Trump nałożył cła. Błyskawiczne zapowiedzi odwetu

Trump nałożył cła. Błyskawiczne zapowiedzi odwetu

Aktualizacja:
Źródło:
PAP

Holenderska agencja ochrony prywatności AP poinformowała w piątek, że wszczyna dochodzenie w sprawie praktyk gromadzenia danych przez chińską firmę DeepSeek. Zaapelowano do holenderskich użytkowników o ostrożność w korzystaniu z oprogramowania tej firmy.

Chińska sztuczna inteligencja pod lupą. Holendrzy zbadają DeepSeek

Chińska sztuczna inteligencja pod lupą. Holendrzy zbadają DeepSeek

Źródło:
PAP

W sobotnim losowaniu Lotto po raz kolejny została trafiona szóstka. Szczęśliwy zwycięzca wygrał 2 miliony złotych. To trzecie losowanie z rzędu, w którym ktoś poprawnie wytypował wszystkie 6 liczb.

Trzecie losowanie w tym tygodniu z szóstką w Lotto

Trzecie losowanie w tym tygodniu z szóstką w Lotto

Źródło:
tvn24.pl

Prezydent USA Donald Trump obiecywał Amerykanom, że obniży ceny żywności. Tymczasem od 1 lutego zaczęły obowiązywać cła na produkty z Meksyku i Kanady w wysokości 25 procent. Jak zauważa CNN państwa te odgrywają kluczową rolę w zapewnianiu, by półki sklepów spożywczych w USA były pełne.

Cła nałożone przez Trumpa mogą się odbić rykoszetem na zwykłych Amerykanach

Cła nałożone przez Trumpa mogą się odbić rykoszetem na zwykłych Amerykanach

Źródło:
CNN

Od soboty rodzice i opiekunowie mogą składać wnioski o 800 plus na nowy okres świadczeniowy, który rozpocznie się 1 czerwca tego roku i potrwa do 31 maja 2026 roku.

Ważna informacja dla rodziców od ZUS. W sprawie 800 plus

Ważna informacja dla rodziców od ZUS. W sprawie 800 plus

Źródło:
PAP

Mówi, że to największe zagłębie sadownicze Europy, że to duży biznes wspierany przez polityków i że sadownicy walczą o pracowników. Potrzebują rąk do pracy, bo owoce nie mogą gnić. - Oferują na przykład raz na tydzień worek ziemniaków, chleb, cebulę, wodę w zgrzewkach. Może nie dają umowy, ale w ten sposób pokazują, że warto u nich pracować - wyjaśnia w rozmowie z biznesową redakcją tvn24.pl doktor Kamil Matuszczyk z Uniwersytetu Warszawskiego, badacz sytuacji pracowników sezonowych.

Zamienia salę wykładową na sady owocowe. Tak bada sytuację pracowników

Zamienia salę wykładową na sady owocowe. Tak bada sytuację pracowników

Źródło:
tvn24.pl

Rok 2024 był dla Turcji rekordowy pod względem liczby gości i przychodów z turystyki - podały w piątek tureckie media. Turcję odwiedziło 52,6 milionów zagranicznych turystów. Największą grupę gości z zagranicy stanowili Rosjanie - 6,7 milionów.

Rosjanie pomogli Turcji w pobiciu rekordu

Rosjanie pomogli Turcji w pobiciu rekordu

Źródło:
PAP

Mołdawia to jedno z najszybciej wyludniających się państw na świecie - powiedział analityk Ośrodka Studiów Wschodnich Kamil Całus. Liczba mieszkańców tego kraju, nie wliczając separatystycznego Naddniestrza, wynosi obecnie 2,401 miliona. To spadek o 13,9 procent w ciągu dekady.

W tym kraju jest jeden z najgorszych kryzysów demograficznych na świecie

W tym kraju jest jeden z najgorszych kryzysów demograficznych na świecie

Źródło:
PAP

Meksyk ma plan A, plan B i plan C na wypadek, gdyby przywódca USA Donald Trump zrealizował swoje zapowiedzi i nałożył 25-procentowe cła – oświadczyła w piątek prezydentka Meksyku Claudia Sheinbaum, podkreślając, że jej rząd zachowuje "chłodną głowę" w oczekiwaniu na ruch Waszyngtonu.

"Plan A, plan B i plan C". Prezydentka zapewnia, że są przygotowani na amerykańskie cła

"Plan A, plan B i plan C". Prezydentka zapewnia, że są przygotowani na amerykańskie cła

Źródło:
PAP

Rząd Wielkiej Brytanii planuje zmniejszenie powierzchni gruntów rolnych w kraju o ponad 10 procent do 2050 roku. Największe cięcia mają dotyczyć pastwisk, a mieszkańcy kraju będą zachęcani do redukcji spożycia mięsa – podał w piątek "The Guardian".

Zamiast pastwisk, lasy albo panele słoneczne. Wyspy Brytyjskie czeka wielka reforma rolnictwa

Zamiast pastwisk, lasy albo panele słoneczne. Wyspy Brytyjskie czeka wielka reforma rolnictwa

Źródło:
PAP, The National

Prezydent USA Donald Trump zapowiedział, że "absolutnie" nałoży cła na towary z Unii Europejskiej. Według przywódcy Stanów Zjednoczonych UE "traktuje nas bardzo źle". Powiedział również, że cła na produkty z Meksyku i Kanady obejmą też ropę naftową i gaz, choć stawka taryfy będzie wynosić 10, a nie 25 procent.

"Podejmiemy bardzo zdecydowane działania". Trump o nałożeniu ceł na Unię Europejską

"Podejmiemy bardzo zdecydowane działania". Trump o nałożeniu ceł na Unię Europejską

Źródło:
PAP

Polacy wyjeżdżający za granicę na tegoroczne zimowe ferie wybierają się głównie na południe Europy oraz na Bliski Wschód - wynika z danych przekazanych przez serwisy turystyczne. Wśród najpopularniejszych krajów są: Hiszpania, Malta, Egipt i Zjednoczone Emiraty Arabskie.

Wyjazd na ferie za granicę. Te kierunki wybierają Polacy

Wyjazd na ferie za granicę. Te kierunki wybierają Polacy

Źródło:
PAP

- Kanada jest przygotowana na celową, energiczną, ale także rozsądną i niezwłoczną reakcję, jeśli Stany Zjednoczone nałożą cła na towary importowane z Kanady - przekazał w piątek kanadyjski premier Justin Trudeau.

Trudeau reaguje na zapowiedź Trumpa. "Nie będę owijał w bawełnę"

Trudeau reaguje na zapowiedź Trumpa. "Nie będę owijał w bawełnę"

Źródło:
PAP

W styczniu 2025 roku płaca minimalna w państwach członkowskich Unii Europejskiej wahała się od 551 euro w Bułgarii do 2638 euro w Luksemburgu. W Polsce wynagrodzenie minimalne wynosiło 4666 złotych (1091 euro), co zapewniło nam dziewiąte miejsce w zestawieniu.

Tu pensja minimalna jest najwyższa. Unijna mapa zarobków

Tu pensja minimalna jest najwyższa. Unijna mapa zarobków

Źródło:
PAP

Od stycznia do grudnia 2024 roku do Portugalii przybyło ponad 408 tysięcy turystów z Polski, co oznacza wzrost o 23,3 procent w porównaniu do 2023 roku - przekazała w piątek portugalska agencja statystyczna INE.

Ponad 400 tysięcy turystów z Polski. Duży wzrost

Ponad 400 tysięcy turystów z Polski. Duży wzrost

Źródło:
PAP

Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego wzrosła od 1 stycznia 2025 roku do ponad 3,2 tysiąca złotych miesięcznie. Aby je otrzymać trzeba spełnić określone warunki. Komu przysługuje ta forma pomocy finansowej i na jak długo można ją otrzymać?

Świadczenie pielęgnacyjne. Komu przysługuje i ile wynosi?

Świadczenie pielęgnacyjne. Komu przysługuje i ile wynosi?

Źródło:
tvn24.pl

Prezes Agencji Rozwoju Przemysłu Michał Dąbrowski został w piątek odwołany ze stanowiska. Wcześniejsze ustalenia tvn24.pl w tej sprawie w piątek wieczorem potwierdziła w komunikacie ARP. Wkrótce odbędzie się nowy konkurs na to stanowisko. W ubiegłym roku informowaliśmy, że władze Agencji Rozwoju Przemysłu współpracowały z oskarżonym w tak zwanej infoaferze i planowały z jego spółką zawrzeć kontrakt.

Prezes ARP odwołany

Prezes ARP odwołany

Źródło:
tvn24.pl

Ministerstwo Edukacji Narodowej opublikowało nową listę zawodów, dla których przewidywane jest szczególnie zapotrzebowanie na polskim rynku pracy. W 2025 roku w wykazie zadebiutowały zawody z poziomu szkoły policealnej: opiekun osoby starszej oraz opiekun w domu pomocy społecznej.

W tych zawodach będzie praca

W tych zawodach będzie praca

Źródło:
PAP

Masło zakupione w ramach przetargu Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych (RARS) nie trafiło ani do Czech, ani na Słowację - przekazała tvn24.pl spółka Milkpol Polska sp. z o.o. Wcześniej w mediach pojawiły się sugestie, że część towaru mogła zostać sprzedana na tych rynkach.

Czy masło z rządowych rezerw trafiło do Czech? Mamy odpowiedź firmy

Czy masło z rządowych rezerw trafiło do Czech? Mamy odpowiedź firmy

Źródło:
tvn24.pl

Jarosław Mastalerz został odwołany ze stanowiska prezesa PZU Życie - przekazał w piątek pełniący obowiązki prezes PZU Andrzej Klesyk. Jak dodał, do zmian doszło także w radzie nadzorczej spółki.

Prezes PZU Życie odwołany. "Nie jest nam po drodze"

Prezes PZU Życie odwołany. "Nie jest nam po drodze"

Źródło:
PAP

PKO BP, Pekao, Santander, ING Bank Śląski, mBank - między innymi te instytucje finansowe zaplanowały prace serwisowe w najbliższych dniach. Klienci mogą mieć problemy w korzystaniu z aplikacji, zlecaniu przelewów czy płatnościach kartą.

Będą utrudnienia w największych bankach w Polsce

Będą utrudnienia w największych bankach w Polsce

Źródło:
tvn24.pl

W czwartek w Lotto padła główna wygrana - przekazał Totalizator Sportowy. Dodał, że szóstka wyniosła dwa miliony złotych, a szczęśliwy zakład zawarto w Szczecinie.

Podano, gdzie padła szóstka w Lotto

Podano, gdzie padła szóstka w Lotto

Źródło:
PAP, tvn24.pl